warka_strong
01.10.04, 16:50
Stan wojenny został wprowadzony w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. (z soboty na
niedzielę) dekretem Rady Państwa na podstawie art. 33, ust. 2 Konstytucji PRL,
który stanowił:
"Rada Państwa może wprowadzić stan wojenny na części lub na całym terytorium
Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, jeżeli wymaga tego wzgląd na obronność lub
bezpieczeństwo państwa. Z tych samych powodów Rada Państwa może ogłosić
częściową lub powszechną mobilizację."
Panuje przekonanie o bezprawności powyższego dekretu, gdyż trwała sesja Sejmu,
a Konstytucja nie zezwalała na wydawanie dekretów w czasie trwania sesji sejmu
(art. 31, ust. 1):
"W okresach między sesjami Sejmu Rada Państwa wydaje dekrety z mocą ustawy.
Rada Państwa przedstawia dekrety Sejmowi na najbliższej sesji do zatwierdzenia."
Wokół samego stanu wojennego panuje wiele kontrowersji odnośnie zasadności
jego wprowadzenia. Jak twierdzi gen. Czesław Kiszczak (ówczesny minister
sppraw wewnętrznych) istotnym elementem tej decyzji była groźba interwencji
wojsk radzieckich. Tezę tę potwierdza choćby to, że temat sytuacji politycznej
w Posce nazbyt często pojawiał się w rozmowach Kiszczajka z Jurijem Andropowem
(szefem KGB) oraz gen.armii ZSRR Piotrem Iwaszutinem.
Możliwe, że pewien wpływ na wprowadzenie stanu wojennego właśnie 13. grudnia
miały zaplanowane na 17. grudnia masowe demonstracje.
Jako, że dokument obwieszczający wprowadzenie stanu wojennego jest stosunkowo
mało znany, pozwalam sobie opublikować jego treść:
OBWIESZCZENIE
O wprowadzeniu stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo państwa
Kierując się potrzebą zapewnienia wzmożonej ochrony podstawowych interesów
państwa i obywateli, w celu stworzenia warunków skutecznej ochrony spokoju,
ładu i porządku publicznego oraz przywrócenia naruszonej dyscypliny
społecznej, a także mając na względzie możliwości sprawnego funkcjonowania
władzy i administracji państwowej oraz gospodarki narodowej – działając na
podstawie art. 33 ust. 2 Konstytucji Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej – Rada
Państwa wprowadziła stan wojenny.
W związku z tym podaje się do publicznej wiadomości, że na czas obowiązywania
stanu wojennego w szczególności:
1) zakazane zostało zwoływanie i odbywanie wszelkiego rodzaju zgromadzeń,
pochodów i manifestacji, a także organizowania i przeprowadzania zbiórek
publicznych oraz imprez artystycznych, rozrywkowych i sportowych bez
uprzedniego uzyskania zezwolenia właściwego terenowego organu administracji
państwowej, z wyjątkiem nabożeństw i obrządków religijnych odbywających się w
obrębie kościołów, kaplic i innych miejsc przeznaczonych wyłącznie do tego celu;
2) zakazane zostało rozpowszechnianie wszelkiego rodzaju wydawnictw,
publikacji i informacji każdym sposobem, publiczne wykonywanie utworów
artystycznych oraz użytkowanie jakichkolwiek urządzeń poligraficznych bez
uprzedniego uzyskania zgody właściwego organu;
3) zawieszone zostało prawo pracowników do organizowania i przeprowadzania
wszelkiego rodzaju strajków i akcji protestacyjnych;
4) nałożony został na osoby przebywające w miejscach publicznych obowiązek
posiadania przy sobie dokumentów stwierdzających tożsamość, a w stosunków do
uczniów szkół mających ukończone lat 13 – legitymacji szkolnej;
5) wprowadzony został obowiązek uprzedniego uzyskiwania zezwolenia
właściwego terenowego organu administracji państwowej na pobyt stały w strefie
nadgranicznej, a organu Milicji Obywatelskiej na pobyt czasowy w tej strefie;
6) zakazane zostało uprawianie turystyki oraz sportów żeglarskich i
wioślarskich na morskich wodach wewnętrznych i terytorialnych.
Ponadto, w czasie obowiązywania stanu wojennego, w zakresie powszechnego
obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej:
1) poborowi uznani za zdolnych do służby wojskowej oraz żołnierze rezerwy
niezależnie od ich przeznaczenia mogą być w każdym czasie powołani do czynnej
służby wojskowej, na zarządzenie Ministra Obrony Narodowej;
2) określone jednostki organizacyjne administracji państwowej i gospodarki
narodowej, wykonujące zadania szczególnie ważne dla obronności i
bezpieczeństwa państwa, objęte zostały militaryzacją, co oznacza nałożenie na
osoby zatrudnione w tych jednostkach szczególnych obowiązków, o których osoby
te zostaną poinformowane przez kierowników zakładów pracy;
3) osoby przeznaczone do służby w określonych formacjach obrony cywilnej
mogą być zobowiązane do pełnienia czynnej służby w obronie cywilnej w czasie i
w zakresie wynikającym z wykonywanych zadań;
4) obywatele mogą być zobowiązani przez właściwe terenowe organy
administracji państwowej i organy administracji wojskowej do wykonywania
określonych świadczeń osobistych i rzeczowych na rzecz obrony państwa.
W czasie obowiązywania stanu wojennego, jeżeli będą tego wymagać interesy
ochrony spokoju, ładu i porządku publicznego, uprawnione organy administracji
państwowej mogą również:
1) wprowadzić ograniczenia swobody poruszania się mieszkańców w określonym
czasie i miejscach przez wprowadzenie godziny milicyjnej albo zakazu
opuszczania lub przybywania do określonych województw, miast i gmin;
2) nałożyć obowiązek uprzedniego uzyskiwania zezwolenia właściwego
terenowego organu administracji państwowej na zmianę miejsce pobytu,
polegającą na przeniesieniu do innej miejscowości na czas dłuższy niż 48
godzin oraz obowiązku niezwłocznego zameldowania się w miejscu nowego pobytu;
3) zawiesić działalność stowarzyszeń, związków zawodowych, zrzeszeń oraz
organizacji społecznych i zawodowych, których działalność stanowi zagrożenie
dla interesów bezpieczeństwa państwa, z wyjątkiem kościołów i związków
wyznaniowych
4) wprowadzić cenzurę przesyłek pocztowych, korespondencji
telekomunikacyjnej oraz kontrolę rozmów telefonicznych;
5) zobowiązać posiadaczy radiowych urządzeń nadawczych i odbiorczych do
złożenia tych urządzeń do depozytu we wskazanych miejscach;
6) zobowiązać posiadaczy broni palnej krótkiej oraz broni myśliwskiej i
sportowej, a także posiadaczy amunicji i materiałów wybuchowych do złożenia
ich we wskazanych miejscach;
7) zakazać dokonywania zdjęć fotograficznych i filmowych oraz obrazów
telewizyjnych określonych obiektów i miejsc albo na określonych obszarach;
8) zakazać używania określonych odznak i mundurów;
9) wstrzymać lub ograniczyć prace określonych urządzeń łączności oraz
wykonywanie usług łączności pocztowej i telekomunikacyjnych;
10) zawiesić lub ograniczyć przewóz osób i rzeczy w transporcie drogowym,
kolejowym, lotniczym i wodnym oraz ruch pojazdów mechanicznych na drogach
publicznych;
11) zamknąć lub ograniczyć graniczny ruch osobowy i towarowy przez przejścia
graniczne.
W czasie obowiązywania stanu wojennego osoby naruszające wprowadzone nakazy,
zakazy, obowiązki i ograniczenia, podlegają obostrzonej odpowiedzialności
karnej za przestępstwa lub wykroczenia w postępowaniu doraźnym lub przyśpieszonym.
Osoby mające ukończone lat 17, w stosunku, do których istnieje uzasadnione
podejrzenie, iż pozostając na wolności prowadzić będą działalność zagrażającą
bezpieczeństwu państwa mogą być internowane w ośrodkach odosobnienia na czas
obowiązywania stanu wojennego – na podstawie decyzji komendanta wojewódzkiego
Milicji Obywatelskiej.
W stosunku osób do pełniących służbę wojskową i służbę w jednostkach
zmilitaryzowanych oraz służbę w obronie cywilnej – stosowana będzie za
przestępstwa popełnione w związku z tą służbą odpowiedzialność karna przed
sądami wojskowymi według przepisów odnoszących się do żołnierzy w czynnej
służbie wojskowej w czasie wojny.
Podaje się również do publicznej wiadomości, że w przypadku zbiorowego lub
indywidualnego bezpośredniego zagrożenia życia, zdrowia lub wolności obywateli
albo mienia społecznego, indywidualnego lub osobistego znacznej wartości, a
także zagrożenia lub zajęcia budynków administracji