PRL bez białych plam: stan wojenny

01.10.04, 16:50
Stan wojenny został wprowadzony w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. (z soboty na
niedzielę) dekretem Rady Państwa na podstawie art. 33, ust. 2 Konstytucji PRL,
który stanowił:

"Rada Państwa może wprowadzić stan wojenny na części lub na całym terytorium
Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, jeżeli wymaga tego wzgląd na obronność lub
bezpieczeństwo państwa. Z tych samych powodów Rada Państwa może ogłosić
częściową lub powszechną mobilizację."

Panuje przekonanie o bezprawności powyższego dekretu, gdyż trwała sesja Sejmu,
a Konstytucja nie zezwalała na wydawanie dekretów w czasie trwania sesji sejmu
(art. 31, ust. 1):

"W okresach między sesjami Sejmu Rada Państwa wydaje dekrety z mocą ustawy.
Rada Państwa przedstawia dekrety Sejmowi na najbliższej sesji do zatwierdzenia."

Wokół samego stanu wojennego panuje wiele kontrowersji odnośnie zasadności
jego wprowadzenia. Jak twierdzi gen. Czesław Kiszczak (ówczesny minister
sppraw wewnętrznych) istotnym elementem tej decyzji była groźba interwencji
wojsk radzieckich. Tezę tę potwierdza choćby to, że temat sytuacji politycznej
w Posce nazbyt często pojawiał się w rozmowach Kiszczajka z Jurijem Andropowem
(szefem KGB) oraz gen.armii ZSRR Piotrem Iwaszutinem.
Możliwe, że pewien wpływ na wprowadzenie stanu wojennego właśnie 13. grudnia
miały zaplanowane na 17. grudnia masowe demonstracje.

Jako, że dokument obwieszczający wprowadzenie stanu wojennego jest stosunkowo
mało znany, pozwalam sobie opublikować jego treść:

OBWIESZCZENIE
O wprowadzeniu stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo państwa


Kierując się potrzebą zapewnienia wzmożonej ochrony podstawowych interesów
państwa i obywateli, w celu stworzenia warunków skutecznej ochrony spokoju,
ładu i porządku publicznego oraz przywrócenia naruszonej dyscypliny
społecznej, a także mając na względzie możliwości sprawnego funkcjonowania
władzy i administracji państwowej oraz gospodarki narodowej – działając na
podstawie art. 33 ust. 2 Konstytucji Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej – Rada
Państwa wprowadziła stan wojenny.



W związku z tym podaje się do publicznej wiadomości, że na czas obowiązywania
stanu wojennego w szczególności:

1) zakazane zostało zwoływanie i odbywanie wszelkiego rodzaju zgromadzeń,
pochodów i manifestacji, a także organizowania i przeprowadzania zbiórek
publicznych oraz imprez artystycznych, rozrywkowych i sportowych bez
uprzedniego uzyskania zezwolenia właściwego terenowego organu administracji
państwowej, z wyjątkiem nabożeństw i obrządków religijnych odbywających się w
obrębie kościołów, kaplic i innych miejsc przeznaczonych wyłącznie do tego celu;

2) zakazane zostało rozpowszechnianie wszelkiego rodzaju wydawnictw,
publikacji i informacji każdym sposobem, publiczne wykonywanie utworów
artystycznych oraz użytkowanie jakichkolwiek urządzeń poligraficznych bez
uprzedniego uzyskania zgody właściwego organu;

3) zawieszone zostało prawo pracowników do organizowania i przeprowadzania
wszelkiego rodzaju strajków i akcji protestacyjnych;

4) nałożony został na osoby przebywające w miejscach publicznych obowiązek
posiadania przy sobie dokumentów stwierdzających tożsamość, a w stosunków do
uczniów szkół mających ukończone lat 13 – legitymacji szkolnej;

5) wprowadzony został obowiązek uprzedniego uzyskiwania zezwolenia
właściwego terenowego organu administracji państwowej na pobyt stały w strefie
nadgranicznej, a organu Milicji Obywatelskiej na pobyt czasowy w tej strefie;

6) zakazane zostało uprawianie turystyki oraz sportów żeglarskich i
wioślarskich na morskich wodach wewnętrznych i terytorialnych.

Ponadto, w czasie obowiązywania stanu wojennego, w zakresie powszechnego
obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej:

1) poborowi uznani za zdolnych do służby wojskowej oraz żołnierze rezerwy
niezależnie od ich przeznaczenia mogą być w każdym czasie powołani do czynnej
służby wojskowej, na zarządzenie Ministra Obrony Narodowej;

2) określone jednostki organizacyjne administracji państwowej i gospodarki
narodowej, wykonujące zadania szczególnie ważne dla obronności i
bezpieczeństwa państwa, objęte zostały militaryzacją, co oznacza nałożenie na
osoby zatrudnione w tych jednostkach szczególnych obowiązków, o których osoby
te zostaną poinformowane przez kierowników zakładów pracy;

3) osoby przeznaczone do służby w określonych formacjach obrony cywilnej
mogą być zobowiązane do pełnienia czynnej służby w obronie cywilnej w czasie i
w zakresie wynikającym z wykonywanych zadań;

4) obywatele mogą być zobowiązani przez właściwe terenowe organy
administracji państwowej i organy administracji wojskowej do wykonywania
określonych świadczeń osobistych i rzeczowych na rzecz obrony państwa.

W czasie obowiązywania stanu wojennego, jeżeli będą tego wymagać interesy
ochrony spokoju, ładu i porządku publicznego, uprawnione organy administracji
państwowej mogą również:

1) wprowadzić ograniczenia swobody poruszania się mieszkańców w określonym
czasie i miejscach przez wprowadzenie godziny milicyjnej albo zakazu
opuszczania lub przybywania do określonych województw, miast i gmin;

2) nałożyć obowiązek uprzedniego uzyskiwania zezwolenia właściwego
terenowego organu administracji państwowej na zmianę miejsce pobytu,
polegającą na przeniesieniu do innej miejscowości na czas dłuższy niż 48
godzin oraz obowiązku niezwłocznego zameldowania się w miejscu nowego pobytu;

3) zawiesić działalność stowarzyszeń, związków zawodowych, zrzeszeń oraz
organizacji społecznych i zawodowych, których działalność stanowi zagrożenie
dla interesów bezpieczeństwa państwa, z wyjątkiem kościołów i związków
wyznaniowych

4) wprowadzić cenzurę przesyłek pocztowych, korespondencji
telekomunikacyjnej oraz kontrolę rozmów telefonicznych;

5) zobowiązać posiadaczy radiowych urządzeń nadawczych i odbiorczych do
złożenia tych urządzeń do depozytu we wskazanych miejscach;

6) zobowiązać posiadaczy broni palnej krótkiej oraz broni myśliwskiej i
sportowej, a także posiadaczy amunicji i materiałów wybuchowych do złożenia
ich we wskazanych miejscach;

7) zakazać dokonywania zdjęć fotograficznych i filmowych oraz obrazów
telewizyjnych określonych obiektów i miejsc albo na określonych obszarach;

8) zakazać używania określonych odznak i mundurów;

9) wstrzymać lub ograniczyć prace określonych urządzeń łączności oraz
wykonywanie usług łączności pocztowej i telekomunikacyjnych;

10) zawiesić lub ograniczyć przewóz osób i rzeczy w transporcie drogowym,
kolejowym, lotniczym i wodnym oraz ruch pojazdów mechanicznych na drogach
publicznych;

11) zamknąć lub ograniczyć graniczny ruch osobowy i towarowy przez przejścia
graniczne.

W czasie obowiązywania stanu wojennego osoby naruszające wprowadzone nakazy,
zakazy, obowiązki i ograniczenia, podlegają obostrzonej odpowiedzialności
karnej za przestępstwa lub wykroczenia w postępowaniu doraźnym lub przyśpieszonym.

Osoby mające ukończone lat 17, w stosunku, do których istnieje uzasadnione
podejrzenie, iż pozostając na wolności prowadzić będą działalność zagrażającą
bezpieczeństwu państwa mogą być internowane w ośrodkach odosobnienia na czas
obowiązywania stanu wojennego – na podstawie decyzji komendanta wojewódzkiego
Milicji Obywatelskiej.

W stosunku osób do pełniących służbę wojskową i służbę w jednostkach
zmilitaryzowanych oraz służbę w obronie cywilnej – stosowana będzie za
przestępstwa popełnione w związku z tą służbą odpowiedzialność karna przed
sądami wojskowymi według przepisów odnoszących się do żołnierzy w czynnej
służbie wojskowej w czasie wojny.

Podaje się również do publicznej wiadomości, że w przypadku zbiorowego lub
indywidualnego bezpośredniego zagrożenia życia, zdrowia lub wolności obywateli
albo mienia społecznego, indywidualnego lub osobistego znacznej wartości, a
także zagrożenia lub zajęcia budynków administracji
    • warka_strong Re: PRL bez białych plam: stan wojenny [cd] 01.10.04, 16:52
      Podaje się również do publicznej wiadomości, że w przypadku zbiorowego lub
      indywidualnego bezpośredniego zagrożenia życia, zdrowia lub wolności obywateli
      albo mienia społecznego, indywidualnego lub osobistego znacznej wartości, a
      także zagrożenia lub zajęcia budynków administracji państwowej lub organizacji
      politycznych oraz ważnych obiektów i urządzeń gospodarki narodowej albo obiektów
      ważnych dla obronności lub bezpieczeństwa państwa, obok indywidualnych i
      zespołowych działań funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i innych formacji
      powołanych do ochrony porządku publicznego mogą być wprowadzane oddziały i
      pododdziały sił zbrojnych (wojska), przy czym wszelkie te siły uprawnione są do
      użycia środków przymusu bezpośredniego w celu przywrócenia spokoju, ładu i
      porządku publicznego.

      Wzywa się wszystkich obywateli do bezwzględnego przestrzegania wprowadzonych
      zakazów, nakazów i ograniczeń oraz wykonywania innych nałożonych obowiązków, a
      także podporządkowania się wszelkim zarządzeniom uprawnionych władz, wydanym w
      celu zapewnienia spokoju, ładu i porządku publicznego oraz umocnienia dyscypliny
      społecznej.



      PRZEWODNICZĄCY RADY PAŃSTWA
      POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ
      (CDN...)
    • douglasmclloyd 6) zakazane zostało uprawianie turystyki 01.10.04, 16:57
      "6) zakazane zostało uprawianie turystyki oraz sportów żeglarskich i
      wioślarskich na morskich wodach wewnętrznych i terytorialnych."

      Turyści, żeglarze i wioślarze zdolni byli obalić najlepszy system na świecie.
      Kiszczak i Jaruzelski z urbanem dobrze o tym wiedzieli. Pozostało wprowadzić
      stan wojenny.
    • warka_strong Kalendarium stanu wojennego. 01.10.04, 17:41
      Poniżej prezentuję zestawienie istotniejszych dat:

      12 grudnia 1981 - godzina 23, przerwanie połączeń telefonicznych i
      teleksowych. Około północy przestaje nadawać radio i telewizja.

      13 grudnia 1981 - Rada Państwa uchwala dekret o wprowadzeniu stanu wojennego.
      Ukonstytuowanie się Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego. Rozpoczęcie internowań
      kilkunastu tysięcy działaczy Solidarności.

      14 grudnia 1981 - pierwszy dzień roboczy stanu wojennego. W wielu zakładach
      pracy rozpoczynają się strajki. Wojsko otacza Stocznię Gdańska.

      15 grudnia 1981 - pacyfikacja kopalni „Manifest Lipcowy” w Jastrzębiu,
      postrzelonych zostaje 4 górników.

      16 grudnia 1981 - pacyfikacja Stoczni Gdańskiej, Huty im. Lenina, WSK w Mielcu.
      W Trójmieście walki uliczne, władze używają czołgów i śmigłowców. W czasie ataku
      na kopalnie "Wujek", przeprowadzonego przez ZOMO, zastrzelono 9 górników, 21
      postrzelonych.

      17 grudnia 1981 - starcia z ZOMO na ulicach Gdańska. Ginie jedna osoba, dwie
      zostają ranne. Demonstracje w Krakowie zostają rozbite przez ZOMO.

      20 grudnia 1981 - koniec strajku w Porcie Gdańskim.

      21 grudnia 1981 - Romuald Spasowski, ambasador PRL w Stanach Zjednoczonych
      prosi tam o azyl polityczny w związku ze stanem wojennym. Sąd Wojskowy skaże go
      zaocznie na karę śmierci.

      23 grudnia 1981 - pacyfikacja Huty Katowice. Prezydent USA Ronald Reagan
      wprowadza sankcje gospodarcze wobec PRL (w odpowiedzi na wprowadzenie stanu
      wojennego).

      24 grudnia 1981 - zniesienie na jedną noc godziny milicyjnej (z okazji Wigilii).

      28 grudnia 1981 - koniec ostatniego strajku okupacyjnego w kopalni "Piast".

      28 grudnia 1981 - Zdzisław Rurarz, ambasador PRL w Japonii prosi o azyl w
      Stanach Zjednoczonych. Sąd Wojskowy skaże go zaocznie na karę śmierci.

      6 stycznia 1982 - rozwiązanie przez władze Niezależnego Zrzeszenia Studentów.

      9 stycznia 1982 - prymas Józef Glemp spotkał się z Wojciechem Jaruzelskim.
      Wznowione zostają połączenia telefoniczne ambasad zachodnich z zagranicą oraz
      z ich placówkami na terenie Polski.

      10 stycznia 1982 - przywrócenie połączeń telefonicznych w miastach. Wszystkie
      rozmowy są oficjalnie na podsłuchu, po nakręceniu numeru odzywa się w
      słuchawce głos mówiący: „rozmowa kontrolowana”. Łączność międzymiastowa
      zostanie przywrócona 29 marca.

      25 stycznia 1982 - Sejm uchwala ustawę o szczególnej regulacji prawnej w
      okresie stanu wojennego i zatwierdza dekret o stanie wojennym. Przeciw głosuje
      tylko jeden poseł (Romuald Bukowski z Gdańska).

      1 lutego 1982 - podwyżka cen.

      1 - 3 lutego - aresztowanie 9 osób oskarżonych o zorganizowanie strajku w
      Wyższej Szkole Morskiej.

      5 lutego 1982 - w Świdniku na wezwanie władz tamtejszej podziemnej
      Solidarności odbywa się pierwsza „manifestacja spacerowa”. Polegała ona na
      masowych spacerach w czasie nadawania Dziennika TV o 19.30.

      8 lutego 1982 - wznowiono zawieszone wprowadzeniem stanu wojennego zajęcia na
      wszystkich wyższych uczelniach w kraju.

      11 lutego 1982 - aby ukrócić manifestacje spacerowe w Świdniku (zobacz 5
      lutego 1982) władze wprowadzają godzinę milicyjną od 19.30.

      16 lutego 1982 - pierwszy z protestów młodzieży licealnej, tzw. przerw ciszy,
      w II Liceum Ogólnokształcącym im. Stefana Batorego w Warszawie.

      1 marca 1982 - gen. Czesław Kiszczak informuje, że od 13 grudnia 1981 r. do 26
      lutego 1982 r. internowano 6647 osób, dotychczas zwolniono 2552 osoby.

      10 marca 1982 - Komisja Praw Człowieka ONZ uchwala rezolucję domagającą się od
      sekretariatu ONZ przygotowania raportu na temat sytuacji w Polsce.

      19 marca 1982 - rozwiązanie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.

      12 kwietnia 1982 - w Warszawie zostaje nadana pierwsza 5-minutowa audycja
      podziemnego Radia „Solidarność”.

      22 kwietnia 1982 - powstanie Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej Solidarność.

      26 maja 1982 - aresztowanie ukrywającego się działacza Solidarności Jana
      Narożniaka. Zostaje on postrzelony w czasie próby ucieczki.

      7 czerwca 1982 - ranny Jan Narożniak zostaje wykradziony ze szpitala przez
      działaczy podziemnej Solidarności. Milicja i SB poszukuje Narożniaka w całym
      kraju jako.

      16 czerwca 1982 - przedstawiciele Francji i Norwegii w Międzynarodowej
      Organizacji Pracy składają skargę na rząd PRL.

      1 maja 1982 - demonstracje i kontrpochody w wielu miastach Polski.

      3 maja 1982 - ZOMO brutalnie rozbija wielotysięczne manifestacje, m.in. w
      Gdańsku, Warszawie, Elblągu, Szczecinie, Krakowie i Toruniu.

      31 sierpnia 1982 - w rocznicę porozumień sierpniowych liczne demonstracje w
      całym kraju. W Gdańsku od uderzenia petardą ginie jeden z demonstrantów. W
      Lubinie funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa zastrzelili trzy osoby, 11
      zostało rannych. Jedna osoba na skutek pobicia zmarła we Wrocławiu.

      8 października 1982 - Sejm uchwala ustawę o związkach zawodowych – rozwiązanie
      wszystkich związków zawodowych działających do czasu wprowadzenia stanu wojennego.

      13 października 1982 - w czasie zamieszek w Nowej Hucie funkcjonariusz SB
      zastrzelił 20-letniego Bogdana Wosika.

      10 listopada 1982 - Lech Wałęsa zostaje zwolniony z internowania.

      18 grudnia 1982 - Sejm uchwala ustawę o szczególnej regulacji prawnej w
      okresie zawieszenia stanu wojennego.

      19 grudnia 1982 - Rada Państwa uchwala zawieszenie stanu wojennego od 31
      grudnia 1982.

      14 maja 1983 - na komisariacie na warszawskim Starym Mieście milicjanci
      zamordowali maturzystę Grzegorza Przemyka, syna opozycyjnej poetki Barbary
      Sadowskiej. Władze oskarżają o pobicie załogę karetki pogotowia.

      19 maja 1983 - pogrzeb Grzegorza Przemyka będący masową demonstracją.

      22 lipca 1983 – zniesienie stanu wojennego po 586 dniach. Rozwiązanie WRON.
      Ogłoszenie amnestii dla więźniów politycznych.
      (CDN...)
    • warka_strong [cd] Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego 03.10.04, 13:47
      Fragment z Proklamacji Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON):

      "
      POLKI I POLACY!
      OBYWATELE POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ!


      (...) Ojczyźnie naszej grozi śmiertelne niebezpieczeństwo. Antypaństwowe,
      wywrotowe działania sił wrogich socjalizmowi zepchnęły społeczeństwo na krawędź
      wojny domowej. Bezprawie, samowola i chaos rujnują gospodarkę, obezwładniają
      kraj, narażają suwerenność i byt biologiczny narodu.
      (...)
      W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku ukonstytuowała się Wojskowa Rada Ocalenia
      Narodowego. Jej przewodnictwo objął generał armii Wojciech Jaruzelski. Mając za
      sobą siły zbrojne Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, licząc na zaufanie i
      wsparcie przez wszystkie patriotyczne i postępowe siły społeczne, Wojskowa Rada
      Ocalenia Narodowego jest zdecydowana zapewnić spokój wewnętrzny i bezpieczeństwo
      kraju."
      ================================================================================
      Na czele Rady Stanął gen. Wojciech Jaruzelski, który był jednym z głównych
      architektów stanu wojennego.
      ================================================================================
      Ponadto w skład Rady weszli:

      gen. dywizji Józef Baryła (wiceminister obrony narodowej)

      płk Kazimierz Garbacik

      płk Mirosław Hermaszewski

      gen. dywizji Tadeusz Hupałowski (minister administracji państwowej)

      admirał Ludwik Janczyszyn (dowódca Marynarki Wojennej)

      gen. brygady Michał Janiszewski (szef gabinetu gen. Jaruzelskiego)

      gen. brygady Jerzy Jarosz

      gen. dywizji Czesław Kiszczak (minister spraw wewnętrznych)

      gen. dywizji Tadeusz Krepski

      płk Roman Leś

      gen. dywizji Longin Łozowicki

      płk Tadeusz Makarewicz

      gen. broni Eugeniusz Molczyk (wiceminister obrony narodowej)

      gen. dywizji Włodzimierz Oliwa

      gen. dywizji Czesław Piotrowski (minister górnictwa i energetyki)

      gen. dywizji Henryk Rapacewicz

      gen. dywizji Florian Siwicki (zastępca członka Biura Politycznego KC PZPR,
      wiceminister obrony narodowej)

      gen. broni Tadeusz Tuczapski (wiceminister obrony narodowej)

      gen. dywizji Józef Użycki (dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego)

      ppłk Jerzy Włosiński
      ================================================================================

      (CDN...)
      • Gość: axx Re: [cd] Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego IP: 207.191.243.* 03.10.04, 15:28
        A gdzie rzecznik rzadu. Dodawal wiele uroku prowadzonym konferencjom prasowym.
      • Gość: axx Re: [cd] Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego IP: 207.191.243.* 03.10.04, 15:28
        A gdzie rzecznik rzadu. Dodawal wiele uroku prowadzonym konferencjom prasowym.
        • warka_strong Re: [cd] Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego 03.10.04, 15:35
          Krótką naotkę o Jerzym Urbanie znajdziesz tutaj:
          forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=28&w=16304356
    • Gość: papa Smerf Re: PRL bez białych plam: stan wojenny IP: *.warszawa.sdi.tpnet.pl 03.10.04, 14:08
      Wybacz, że nie doczytam do końca Twojego elaboratu, ale widzę, że muszę lecieć i
      rozejrzeć się za jakimiś prezentami pod choinkę. A i nowa choinka by się
      przydała w tym roku.
      Patrzcie, patrzcie, to już Boże Narodzenie za pasem!
      • warka_strong Re: PRL bez białych plam: stan wojenny 03.10.04, 14:14
        Nie spiesz się! Czas biegnie normalne.

        Dziś jest 3.IX.2004. Do świąt jeszcze trochę czasu pozostało.
        • Gość: papa Smerf Re: PRL bez białych plam: stan wojenny IP: *.warszawa.sdi.tpnet.pl 03.10.04, 15:51
          A ja myślałem, że Ty tak rocznicowo. :-)
          • warka_strong Re: PRL bez białych plam: stan wojenny 03.10.04, 15:55
            Nie, nie traktuję tego jako "wspominki rocznicowe". Uważam natomiast, że tamten
            okres jest obecnie zamazywany w historii. Wiele się robi, by zniekształcać okres
            zarówno stanu wojennego, jak również okres PRL.
            • Gość: papa Smerf Re: PRL bez białych plam: stan wojenny IP: *.warszawa.sdi.tpnet.pl 03.10.04, 17:18
            • Gość: papa Smerf Re: PRL bez białych plam: stan wojenny IP: *.warszawa.sdi.tpnet.pl 03.10.04, 17:22
              Otóż obiecywano nam, że gdy opadną emocje, to zabiorą się za ten okres historycy
              i należycie go opiszą.
              Teraz widzę, że może i tak się stanie, ale nie za mojego życia.
              W tej chwili prym wiodą raczej bajarze ludowi a nie historycy Niestety.
              • warka_strong Re: PRL bez białych plam: stan wojenny 03.10.04, 17:26
                Dlatego też celowo pomijam własne komentarze. Pozostawiam ocenie "gołe fakty",
                nic lepiej nie opowiada historii jak dokumenty. Wszelka interpretacja dokumentów
                musi skutkować błędami w ocenie ich treści na tle ogółu wydarzeń do których się
                one odnoszą.
Pełna wersja