dudala76
18.04.09, 13:34
Z Wikipedii
Roman Kryże (ur. 4 lipca 1907 we Lwowie, zm. 23 marca 1983 w Warszawie) -
prawnik, podpułkownik, sędzia orzekający w procesach politycznych,
funkcjonariusz stalinowskiego aparatu represji. Syn Tomasza Kryże i Aleksandry
z d. Jóźwiak, ojciec Andrzeja Kryże.
Przebieg kariery wojskowej i politycznej
Aplikację, asesurę i pierwsze lata w zawodzie sędziego (jako sędzia grodzki)
odbył w Sądzie Grodzkim w Sądzie Okręgowym w Grudziądzu. Podczas kampanii
wrześniowej podporucznik 65 pp, w niewoli niemieckiej (18 września 1939 - 5
lutego 1945), udział w walkach o przełamanie Wału Pomorskiego. Od 14 maja 1945
sędzia kolejno: Sądu Grodzkiego w Grudziądzu (do 3 lipca 1945), Wydziału I
Najwyższego Sądu Wojskowego (do 31 października 1950) i Wydziału II NSW (do 11
sierpnia 1955). 11 sierpnia 1955 przeniesiony do rezerwy. Sędzia Sądu
Najwyższego w latach 1955 - 1977.
Wyroki prześladujące opozycje, mordy sądowe
Brał udział w orzekaniu wyroków skazujących, w tym również na karę śmierci, w
sprawach przeciwko działaczom podziemia niepodległościowego (m.in. rotmistrza
Witolda Pileckiego czy majora Tadeusza Pleśniaka). W 1964 był przewodniczącym
składu sędziowskiego, który wydał wyroki skazujące (w tym Stanisława
Wawrzeckiego, ojca Pawła Wawrzeckiego na karę śmierci, wyrok wykonano) w
sprawie tzw. "afery mięsnej". Wiele z wyroków wydanych przez niego, zostało
uznanych po 1989 za mordy sądowe.
Bezwzględność w wydawaniu wyroków śmierci w okresie stalinowskim przyczyniła
się także do powstania przysłowia: Sędzia Kryże - będą krzyże oraz określenia
ukryżować (określenia tego używał m.in. znany adwokat i obrońca w procesach
politycznych Władysław Siła-Nowicki).
Bibliografia
Prawnicy czasu bezprawia : sędziowie i prokuratorzy wojskowi w Polsce
1944-1956; Krzysztof Szwagrzyk; Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu; 2005; ISBN 83-88385-65-8
pl.wikipedia.org/wiki/Roman_Kry%C5%BCe