jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytur i .

04.04.12, 17:07
Opinia prawna Milady Czajkowskiej, radcy prawnego, partnera w kancelarii LTA Dopierała i Wspólnicy.


Nowelizacja ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych budzi bardzo wiele kontrowersji. Wprowadza bowiem nową zasadę waloryzacji emerytur, odchodząc od systemu procentowej waloryzacji na rzecz kwotowej. Taki sposób podwyższania świadczeń emerytalnych stanowi w istocie zaprzeczenie instytucji waloryzacji, która ma zapobiegać utracie siły nabywczej pieniądza. O ile rozważać zatem można, czy wprowadzony ustawą nowelizacyjną system podwyższania emerytur jest słuszny z punktu widzenia społecznego, o tyle z całą stanowczością wskazać należy, że system ten nie ma nic wspólnego z waloryzacją świadczeń emerytalnych. Kowalski, który uzyskuje emeryturę w wysokości około 2000 zł, straci na nowym systemie podwyższania emerytur, natomiast Nowak, którego emerytura oscyluje na poziomie 700 zł, znacznie zyska. Nietrudno dostrzec jednocześnie, że siła nabywcza emerytury Nowaka wzrośnie, podczas gdy Kowalski po dokonaniu waloryzacji nie będzie mógł sobie pozwolić na dotychczasowy standard życia.

Wprowadzony mechanizm waloryzacji kwotowej preferuje osoby pobierające minimalne i niskie świadczenia. Pozostaje to w sprzeczności z wynikającą z zasady sprawiedliwości społecznej koniecznością przestrzegania związku między wkładem ubezpieczonego w tworzenie funduszu ubezpieczeń społecznych a wysokością należnego z tego tytułu świadczenia. Mówiąc obrazowo, władza zmienia reguły gry w trakcie jej trwania, pomijając całkowicie, że obywatel działał, mając zaufanie do ustalonych zasad tworzenia funduszu ubezpieczeń społecznych i pobierania z niego świadczeń. Co więcej, pozbawia emerytów, którzy są lepiej sytuowani i na swój poziom świadczeń sami zapracowali, należnych im praw nabytych.

Ustawa ta może być uznana za naruszenie istoty konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego, jak również konstytucyjnych zasad równości i sprawiedliwości społecznej.

Powyżej wskazane przyczyny mogą lec u podstaw uznania przepisów ustawy nowelizującej ustawę o emeryturach w zakresie waloryzacji emerytury za niekonstytucyjne.

Odpowiedź na pytanie o skutki orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie jest prosta. Rozróżniamy bowiem kilka rodzajów orzeczeń, zaś od charakteru zapadłego orzeczenia może w istocie zależeć charakter roszczeń osoby uprawnionej.

1) Najprościej sprawa przedstawia się w przypadku utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego ex tunc. Skoro akt taki uznany zostaje za niezgodny z konstytucją i tracący moc obowiązującą od chwili jego wydania, tzn. od momentu, w którym stał się elementem systemu prawnego, to jest on nieważny i nie może wywrzeć żadnych skutków prawnych.

Gdyby przed Trybunałem Konstytucyjnym zapadło tego rodzaju orzeczenie, to organy rentowe będą zobowiązane do wyliczenia stawki waloryzacji za cały 2012 rok według uprzednio obowiązujących zasad i dokonania wyrównania w wysokości wypłaconych świadczeń wraz z odsetkami w wysokości ustawowej.

2) W przypadku utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego ex nunc orzeczenie TK wywiera skutki prawne od dnia ogłoszenia w sposób określony w art. 190 ust. 2 konstytucji, a więc na przyszłość.

W tej sytuacji organ emerytalny byłby zobowiązany do dokonania ponownego przeliczenia emerytury według uprzednio obowiązujących reguł waloryzacji, ale dopiero od momentu ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw - od tego dnia organ rentowy będzie miał obowiązek wypłaty emerytury w wysokości ustalonej według uprzednio obowiązujących zasadach. Natomiast emerytura ustalona według znowelizowanych zasad waloryzacji i wypłacona do dnia wejścia w życie wyroku TK nie będzie podlegała ponownemu przeliczeniu. W tej sytuacji można rozważać oczywiście wystąpienie z roszczeniem o odszkodowanie z tytułu szkody poniesionej na skutek waloryzacji dokonanej na podstawie ustawy, która następnie została uznana za niezgodną z konstytucją. Jednakże w tej sytuacji należałoby pozywać organ ustawodawczy Rzeczypospolitej Polskiej za wprowadzenie do obrotu rozwiązania niezgodnego z konstytucją.

3) Utrata mocy obowiązującej aktu pro futuro pozwala na wywieranie przez ten akt skutków prawnych w czasie określonym przez TK.

W tej sytuacji organ emerytalny byłby zobowiązany do dokonania ponownego przeliczenia emerytury według uprzednio obowiązujących reguł waloryzacji, ale dopiero od momentu utraty mocy obowiązującej tego aktu wskazanej w orzeczeniu Trybunału. Natomiast emerytura ustalona według znowelizowanych zasad waloryzacji i wypłacona do dnia utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego aktu normatywnego nie będzie podlegała ponownemu przeliczeniu. W tej sytuacji można rozważać oczywiście wystąpienie z roszczeniem o odszkodowanie z tytułu szkody poniesionej na skutek waloryzacji dokonanej na podstawie ustawy, która następnie została uznana za niezgodną z konstytucją. Jednakże w tej sytuacji należałoby pozywać organ ustawodawczy Rzeczypospolitej Polskiej za wprowadzenie do obrotu rozwiązania niezgodnego z konstytucją. Ponieważ jednak parlament ma zagwarantowane określone uprawnienia do kształtowania sytuacji prawnej obywateli, roszczenie takie może okazać się nieskuteczne. Ze względu na niską wartość roszczenia zasadnym byłoby wystąpienie w takiej sprawie z pozwem zbiorowym przeciwko skarbowi państwa.


Źródło: Gazeta Wyborcza
Założyłam nowy wątek bo słyszę tak różne o rozbieżne opinie na temat waloryzacji że włos się jeży na głowie
    • www.piotr.26 Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 04.04.12, 18:26
      Jakie opinie!!! Rzad uchwalajac"rewaloryzacje kwotowa" postapil wbrew Konstytucji i wyroku Trybunalu Konstytucyjnego z dnia 27.06.2001r.Sejm bezprawnie zatwierdzil.Prezydent ktory przysiegal stac na strazy Konstytucji,praworzadnosci podpisal to bezprawie i w tym jest jego najwieksza wina,wprowadzil ustawe w zycie.Dopiero po masowych protestach odeslal do Trybunalu Konstytucyjnego.Sejm obecnie blokuje rozpoczecie pracy Trubunalu nad ustawa.Taki mamy rzad,parlament i prezydenta.Juz nie dlugo!!!!
      • anoagata Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 04.04.12, 19:25
        Już nie długo!!!!!! już niedługo Piotrze to będą święta Wielkiejnocy.
      • iryska2604 Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 04.04.12, 19:26
        Naiwny jesteś, Piotrze - skoro myslisz ze następna ekipa cos istotnego wprowadzi, a

        Dla przypomnienia. Na początku lat 90. pani premier Suchocka dokonała niekonstytucyjnego zmniejszenia części socjalnej emerytur i Trybunał Konstytucyjny orzekł w 1995 roku, że było to niezgodne z prawem. Emeryci stracili po kilkanaście tysięcy złotych z zamierzonej waloryzacji, a wyrównano im to dopiero w 2006 i 2007 roku.
        ----------------------------------------------------------------------------------------------------------Posłanka PO Joanna Kluzik-Rostkowska ujawnia w rozmowie z "Polską The Times", że za czasów rządów PiS rozważano podniesienie wieku emerytalnego. Ale dopiero Platforma się na to odważyła - podkreśla.
        www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/605086,pis_w_czasie_swojej_kadencji_rozwazalo_podniesienie_wieku_emerytalnego.html---------------------------------------------------------------------------------------------------------

        I tak jeden drugiemu przygania, obiecuje a z tego nic nie wynika .Ludzie sie daja nabierac na kolejne obiecanki a wg mnie to i tak ustawa emerytalna w tej formie dawno sie przeżyła i ktos wreszcie miał odwage przy tym zaczać majstrowac.Tego nie widzisz? Tusk sobie zdaje sprawę że moze sie na tym wyłozyc,bo to bardzo niepopularne przedsięwzięcie i trudne.
        • www.piotr.26 Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 04.04.12, 20:15
          Kwotowa rewaloryzacja emerytur zrywa zwiazek miedzy wysokoscia emerytury a tym ile ktos zarabial,ile wplacal skladek i przez jak dlugi okres.Premiuje wiec osoby ktore pracowaly krocej i mniej wydajniej i w efekcie otrzymywaly mniejsze wynagrodzenie.Waloryzacja jest pochodna pracy i ma na celu przywrocenie wartosci przyznanych emerytur.Waloryzacja nie jest podwyszka....
          • zajbel Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 05.04.12, 08:57
            Waloryzacja nie jest pochodną pracy, waloryzacja ma urealnić wartośc pieniądza, skoro każda złotówka jest dziś mniej warta to im więcej złotówek tym wyższa waloryzacja. Nie uważam abyśmy sami rozstrzygnęli ten spór a wyrok Trybunału napewno nie przewróci całej tegorocznej waloryzacji, zbyt wiele byłoby zamieszania, zbyt wiele to kosztowałoby. Uważam że indywidualne pozwy do sądu też nic nie dadzą, sądy zaczekaja na wykładnię trybunału albo oddalą wnioski jako że ZUS naliczył zgodnie z uchwalą sejmu. To nie jest pomyłka ZUS ani tym bardziej błąd w interpretacji przepisów, to jest tychże przepisów realizacja.
            • www.piotr.26 Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 05.04.12, 09:31
              Uchwalenie waloryzacji kwotowej emerytur to jest przyklad polskiej paranoi,otoz w tej sprawie bylo juz orzeczenie TK, jak wiec moze Sejm uchwalac cos niezgodnego z tym orzeczeniem,jak Prezydent moze podpisac ustawe niezgodna z Konstytucja,bo czy w tej sprawie moze TK orzec TAK a za rok INACZEJ.Za rewaloryzacja procentowa w 100% opowie sie TK.Chcialbym aby koszt poniusl Tusk,Komorowski,Sejm,Senat ktorzy sie za tym bublem opowiedzieli.Gdy zaczna za swoje bledy placic dwa razy sie zastanowia,przy manipulowaniu w Konstytucji.Zaplaci bezbronny emeryt,rowni-rowniejsi......
              • www.piotr.26 Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 05.04.12, 09:35
                Tak rolnicy nie placa skladki do ZUS,pracownik ze swojego zarobku odprowadza 45%do ZUS.Odprowadza PROCENTOWO a nie kwotowo....
                • jaga_22 Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 05.04.12, 10:11
                  Ta podwyżka jest jednorazowa,nie wiem skąd takie oburzenie.Dla mnie liczy
                  się człowiek,a nie przepisy.Rząd pomógł biedniejszym.Gdyby go było stać,
                  to by dołożył,a nie zabierał lepiej sytuowanym.
                  • zajbel Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 05.04.12, 11:04
                    Dla jasności muszę dodać że zarówno ja jak i mąż na kwotowej straciliśmy ale decyzji nie podważam. Za Kaczyńskiego zamiast waloryzacji był dodatek jednorazowy i tylko dla tych z najmniejszymi emeryturami. Mnie i mojego męża ominęło całkowicie, ponadto tamten dodatek nie doliczał sie do emerytury i następująca po nim w aloryzacja była od poprzedniej kwoty. Teraz kwota dolicza sie do emerytury, jest miesieczna i nastepna waloryzacja będzie ją obejmowała. Nie wiem o co tyle hałasu, po co to mamienie ludzi że można a nawet trzeba zakładać sprawę w sądzie, że coś sie odzyska.
                    • polnaro Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 05.04.12, 11:38
                      Jest jakoś do 'przetrzymania' ustalenie górnej granicy podwyżek emerytur, ale dążenie do ich zrównania w imię "pomagania biednym" to skandal i ........słów mi brak.
                      Jak ktoś chce pomagać, to proszę bardzo, przeszkód nie ma, może nawet całą emeryturę oddać biednym. Szczególnie, że obecni emeryci mieli możliwość darmowej nauki i wtedy pracy nie brakowało.
                      Nie mówię o chorych, bo to inny temat i tu pomoc finansowa jest konieczna.
                      Renciści też są różni - mam znajomego, który 'załatwił' sobie rentę w wieku 40 lat i otworzył działalność własną płacąc minimalne składki do ZUS. Teraz płacze, że ma niską emeryturę. Nic tylko mu dołożyć...., albo sąsiadka - leń ś..... - śmiała się kiedy goniłam jak perszing między zakładem pracy i uczelnią mając dzieci i domowe obowiązki, teraz też wciąż narzeka, że mało jej, ale do żadnej pracy nadal się nie przyłoży.
                      Mam gdzieś taki solidaryzm społeczny, nie zgadzam się żeby za mnie decydowano i urywano mi co wypracowałam padając na nos, niech ci co podejmują te decyzje pierwsi oddadzą ze swojego. Łatwo cudze rozdawać.
                      Górna granica emerytur nie powinna być przekraczana, bo rzeczywiście, są emerytury 'nieprzyzwoite' , więc nie wolno tych kominów podnosić bez umiaru.

                      • maria73 Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 05.04.12, 17:07
                        i ja się z tobą zgadzam......
                        • www.piotr.26 Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 05.04.12, 17:30
                          10 lat temu gdy mnie wywalili na emeryture Zus mial przelicznik ze emerytura nie moze przekraczac 2,5 krotnie najniszego wynagrodzenia w gospodarce,obecnie podniesli do ok 1500zl najnisza placw w gospodarce kraju.Jak ma wygladac ta rowna emerytura dla gornika,rolnika,nauczyciela itd wszyscy po rowno,kogos pogielo juz pisalem emerytura jest zalezna od zarobku.....obliczyli 4400 dali2100 otworzylem wlasna inicjatywe podziekowalem zlodzieje.......
                          • iryska2604 Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 05.04.12, 22:14
                            Piotrze, tak to mozna bez końca.Już napisalam gdzies nizej - nie tylko ten rząd, ta ekipa kombinowała z emeryturami bo i Suchocka i Kaczyński ( no tym to akurat odwagi zabrakło) a ty sie stale odgryzasz Tuskowi.A czemu?
                            • zajbel Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 06.04.12, 09:54
                              10 lat temu rządził kto inny a poza tym wydawało mi się że emerytura nie może przekraczać 250% kwoty bazowej ale cóż ty wiesz lepiej
                              • www.piotr.26 Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 06.04.12, 18:47
                                10 lat tymu byl Buzek.A teraz 2,5 krotnos najniszego wynagrodzenia,to nie to samo co 250%,ktos napisol Pyjter odstow flaszka,zaduzo slodyczy....wiosna....
                                • www.piotr.26 Re: jedna zopinii prawnych dot waloryzacj emerytu 06.04.12, 18:52
                                  Nie wierza rudym,wola nordyka......rudy zawsze byl jest falszywy,,,,,w oczy zaglado a dupa prubuje obrobic....
Pełna wersja