spiral_architect
18.02.05, 19:20
najwazniejszym obecnie testem na inteligencje - przynajmniej tym dla
zachodniej Europy i Ameryki, a w jeszc ze wiekszym uogolnieniu "swiata ludzi"
bialych jest WAIS (Wechsler Inteligence Adult Scale). Zawiera ona w sobie 12
podtestow/zadan, podzielonych na dwie skale - slowna i bezslwna.
Do skali slownej zailczamy:
1. Slownik
badajacy podaje slowo, a badany ma opisac co ono znaczy swoimi slowami; w
polskiej adaptacji sa to np. slowa "pchac", "powloczysty" czy "eschatologia"
2. Wiadomosci
skala mierzy zakres wiedzy zdobywanej w procesie ksztalcenia instytucjonalnego
jak i samodzielnego; przykladowe pytania: "kto jest odkrywca penicyliny", "w
jakim miesiacu i roku polska odzyskala niepodleglosc"
3. rozumienie
Mierzy pozom rozumienia norm, konwencji, obyczajow i ocen spolecznych
obowiazujacych w danej kulturze; "dlaczego nie pownno sie bic dzieci",
"dlaczego placimy podatki", "dlaczego pierzemy ubrania"
4. Podobienstwa
Badaja abstakcyjne myslenie w procesie tworzenia pojec; badany otrzymuje 2
pojecia/2 slowa i musi znalezc dla niich wspolna kategorie pojeciowa: "jablko
- gruszka", "droga-rzeka", "mucha-drzewo"
5. powtarzanie liczb
bada uwage; badajacy podaje cyfry, badany ma powtorzyc je w tej samej
kolejnosci - zaczyna sie od trzech cyfr, konczy na 8 lub 9ciu, potem nastepuje
powtarzanie cyf z tym ze wspak - rowniez od trzech do 8miu, 9ciu.
6. Arytmetyka (na czas)
8 lub 10 zadan arytmetycznych gdzie odpowiednie wnioskowanie i dzialania
trzeba zrealizowac w pamieci.
Skala bezslowna:
7. Porzadkowanie obrazkow. (na czas)
badany dostaje kilka historyjek na 4-6 obrazkach i jego zadaniem jest tak je
pogrupowac, by stworzyly sensowna i logiczna calosc.
8. Braki w obrazkach
badany dostaje 20 plansz - na kazdej brakuje jakiegos elementu (wskazowka w
zegarku, kopyto u krowy, dym z komina domu); musi po prostu okreslic czego brakuje
9. ukladanki. (na czas)
cos jak prosciutkie puzzle - badany dostaje 3 lub 4 ukladanki (slon, reka, cos
jeszcze) i musi ulozyc z nich dany wizerunek
10. Klocki.
badajacy daje badanemu klocki (szesciany) i pokazuje rozne wzory, badajacy
musi te wzory odtworzyc.
11. Symbole cyfr. (na czas)
Kazdej cyfrze przyporzadkowany jest jakis symbol wg przykladowego wzoru: 1-*,
-#, 3-&, 4-^, 5-!. Badany dostaje ciag takich znakow (sa mu pokazane w
poziomie,czyli np ^@($#)$!)#_#!*_$*&^@^&) i ma dopisac pod kazdym
odpowiadajaca mu cyfre.
Sam wechsler albo/i tez hebb mowili: inteligancja jest to co badaja testy na
inteligencje. Rowniez Wechsler lub Hebb wyroznili 3 teoretyczne rodzaje
inteligencji:
A - inteligencja wrodzona, przekazywana dziedzicznie w postaci odpowiednich
sekwencji aminokwasow
B - inteligencja polegajaca na jak najlepszych zdolnosciach przystosowywania
sie do otoczenia - ta wlasnie inteligencja jest najblizsza temu co potocznie
rozumiemy przez inteligencje w codzinnym zyciu
C - inteligencja mierzona testami
Inny guru tematu Spearman, wyroznia inteligencje plynna i skrystalizowana.
Pierwsza maleje wraz z wiekiem i jest najblizsza ww. typowi B. druga wraz z
wiekiem rosnie i mozna do niej zaliczyc m.in to co bada Wechslerowski
"slownik", "rozumienie", czy "arytmetyka".
I teraz clou: jesli ktos chce na podstawie testow inteligencji
(standaryzowanych w pewnym sensie pod bialych klasy sredniej), przyznawac
wyzszosc pod tym wzgledem jednej odmianie czlowieka nad inna, niech to dalej
czyni. Mam nadzieje jednak, ze po blizszym przyjrzeniu sie skalom WAIS
przestanie sie na ich podstawie przypisywac jakakolwiek pod tym wzgledem
wyzszosc "rasie" bialej. Skale WAIS, pomimo tego, ze z pewnoscia jakas tam
inteligencje mierza - nie mierza jej bynajmniej w ujeciu praktycznym - tym
ktory moglby byc odpowiedzialny (choc jeszcze raz podkreslam, ze moim zdanie
absolutnie nie jest) za wyzszosc techniki i cywilizacji wywodzacej sie z
Europy. W kazdym spoleczenstwie/narodzie/"rasie" ludzkiej znajduje sie mniej
wiecej taki sam procent ludzi inteligentnych tzn. rozklad jest podobny. jednak
inaczej pozytkuje sie inteligencje na Nowej Gwinei, a inaczej gdy mieszka sie
w Los Angeles.
To co obiecalem - napisalem. A teraz wracam do pracy nad Diamondem.
PS Przyklady, ktore podalem ze skal WAIS sa odpamietywane, wiec moga byc w
nich jakies bledy.
PS II Kazdemu radze sobie zrobic test WAIS-R jesli bedzie mial okazje.
Sympatyczne "przezycie".