nfa05
08.01.08, 16:14
Petycja Niezależnego Forum Akademickiego do Sejmu i Rządu RP w
sprawie dyskryminacji obywateli polskich przy rekrutacji pracowników
naukowych
www.nfa.alfadent.pl/news.php?id=5587
My, niżej podpisani naukowcy polscy pracujący zarówno w kraju, jak i
poza jego granicami, zwracamy się do Sejmu i Rządu RP z prośbą o
podjęcie stosownych kroków legislacyjnych i organizacyjnych mających
na celu usunięcie zapisów prawnych dyskryminujących. obywateli
polskich przy zatrudnianiu na stanowiskach samodzielnych pracowników
naukowych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Dyskryminacja polega na tym, iż obowiązujące w Polsce przepisy
prawne umożliwiają zatrudnienie cudzoziemców na stanowiskach
profesora nadzwyczajnego lub profesora wizytującego bez potrzeby
uzyskania habilitacji, podczas gdy utrudniają to obywatelom polskim,
szczególnie wtedy gdy ich kariera naukowa odbywała się poza
granicami RP.
Sytuacja taka jest spowodowana brakiem kompatybilności polskiego
systemu tytułów i stopni naukowych z systemem stosowanym w
większości krajów będących liderami w światowej nauce.
Problem niekompatybilności polskiego systemu nauki był wielokrotnie
podnoszony przez Niezależne Forum Akademickie jeszcze przed
uchwaleniem Ustawy o szkolnictwie wyższym w 2005 r. (U S T A W A z
dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym). Niestety nie
było pozytywnej reakcji władzy ustawodawczej, więc problem nadal
istnieje i stanowi jedną z barier hamujących powroty polskich
naukowców do kraju.
Mobilność naukowców pomiędzy różnymi ośrodkami naukowymi w różnych
miastach, krajach i kontynentach jest normalnym i pożądanym
elementem kariery naukowej, zgodnym z zaleceniami Europejskiej Karty
Naukowca. Uważamy, że należy zrównać szanse obywateli polskich
podejmujących pracę naukową w kraju po długoletnim stażu
zagranicznym z obywatelami innych krajów gdzie habilitacja nie jest
wymagana. Powrót do Polski obywateli polskich z bogatym dorobkiem
naukowym przyczyni się do podniesienia poziomu nauki uprawianej w
naszym kraju, zwłaszcza jeżeli będą oni mogli stawać do konkursów na
stanowiska kierownicze w nauce i szkolnictwie wyższym na równych
prawach z obywatelami polskimi, którzy wszystkie etapy kariery
naukowej przeszli w kraju.
Dyskryminujące przepisy zawarte w Prawie o szkolnictwie wyższym
(Dz.U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 U S T A W A z dnia 27 lipca 2005
r.
ks.sejm.gov.pl/proc4/ustawy/2720_u.htm) to:
Art. 114.
1. Na stanowisku profesora zwyczajnego może być zatrudniona osoba
posiadająca
tytuł naukowy profesora.
2. Na stanowisku profesora nadzwyczajnego może być zatrudniona osoba
posiadająca stopień naukowy doktora habilitowanego lub tytuł naukowy
profesora.
3. Na stanowisku profesora wizytującego może być zatrudniona osoba
będąca
pracownikiem innej uczelni, posiadająca stopień naukowy doktora
habilitowanego lub tytuł naukowy profesora, z zastrzeżeniem art. 115
ust. 3.
Art. 115.
1. Na stanowisku profesora nadzwyczajnego lub profesora wizytującego
może być
zatrudniona osoba niespełniająca wymagań określonych odpowiednio w
art. 114
ust. 2 i 3, jeżeli posiada stopień naukowy doktora oraz znaczne i
twórcze
osiągnięcia w pracy naukowej, zawodowej lub artystycznej,
potwierdzone w
trybie określonym w statucie
2. Warunkiem zatrudnienia osoby, o której mowa w ust. 1, na
stanowisku
profesora nadzwyczajnego w uczelni jest uzyskanie pozytywnej opinii
Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.
3. W uczelni wojskowej na stanowisku profesora wizytującego może być
zatrudniona osoba posiadająca stopień generała lub admirała.
4. Przy zatrudnianiu na stanowisko wymienione w ust. 1 osoby
niebędącej
obywatelem polskim rektor może odstąpić od warunków określonych w
art. 114
ust. 2 i 3.
5. Zatrudnienie na stanowisku profesora nadzwyczajnego osoby, o
której mowa w
ust. 1, może nastąpić wyłącznie na podstawie umowy o pracę.
W praktyce stosowania tego prawa mamy do czynienia z dyskryminacją
obywateli polskich na polskich uczelniach w relacji do obywateli
innych krajów i dyskryminacją polskich naukowców, którzy zostali
uformowani w zachodnich instytucjach naukowych i mają niekiedy nawet
olbrzymi dorobek naukowy, ale nie mają tytułów i stopni naukowych
obowiązujących w Polsce .
Zgodnie z Art. 115 ustęp 1 ustawy ‘Prawo o szkolnictwie wyższym”
można co prawda zatrudnić doktora na stanowisku profesora
nadzwyczajnego lub profesora wizytującego „jeśli ma znaczne i
twórcze osiągnięcia w pracy naukowej”, ale praktyka nie wykazuje
stosowania tego przepisu. Dostępne ogłoszenia o konkursach na takie
stanowiska, zawierają wymagania posiadania stopnia dr hab. lub
tytułu profesora.
11 marca 2005 roku Komisja Europejska przyjęła ‘Europejską Kartę
Naukowca’ i ‘Kodeks postępowania przy rekrutacji pracowników
naukowych’- The European Charter for Researchers.The Code of Conduct
for the Recruitment of Researchers -
ec.europa.eu/eracareers/pdf/kina21620b8c_pl.pdf
która zabrania dyskryminacji pracowników i zaleca mobilność
naukowców. Zalecenia zostały podpisane przez Konferencję Rektorów
Akademickich Szkół Polskich, ale bez zastosowania tych zaleceń w
praktyce. Niezależne Forum Akademickie też jest sygnatariuszem Karty
i Kodeksu i działa na rzecz wprowadzenia tych zaleceń do praktyki
polskiego życia akademickiego.