Dodaj do ulubionych

Tychów czy Tych, tyszanie czy tychowianie

19.08.06, 19:20
nie daje to ludziom spokoju ;-)

przeklejam poniżej kilka postów z poradni językowej pwn
slowniki.pwn.pl/poradnia/lista.php?szukaj=tychy&kat=18
Kto mieszka w Tychach?

Mieszkaniec Tychów to tychowianin. Czy dopuszczalna jest forma tyszanin?
Daniel Bożyński, Racibórz

Słowniki - także te opracowane przez autorów z Górnego Śląska - podają zgodnie
formę tychowianin. Czy nasi czytelnicy z Tychów (albo Tych) mówią inaczej?
— Mirosław Bańko

Mówią różnie: tychowianin i tyszanin, jednak katowicka Gazeta Wyborcza pisze:
tyszanin.
— Daniel Bożyński, Racibórz

1) tyszanin jest znacznie częstszy od tychowianina,
2) tychowianin występuje głównie w gazetach,
3) tyszanin to forma regularna, a tychowianin zawiera intermorf, który służy
głównie utrzymaniu formy podstawy.
Konkluzja: można tychowianina zaakceptować, ale jako wariant poboczny i mniej
godny polecenia. Wyobrażam sobie na przykład, że czasem może komuś zależeć na
uniknięciu oboczności, z powodu której wyraz tyszanin w pewnych kontekstach
może nie być czytelny (w formach pochodnych od nazw własnych spotyka się taką
„ucieczkę od oboczności”, np. zabrski - zabrzański).
— Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

do Tych czy Tychów?

Tychy powracają jak bumerang. Mimo że eksperci poradni językowej wielokrotnie
wypowiadali się na temat dopełniacza tej nazwy, ich odpowiedzi nie
satysfakcjonują czytelnika gazety, w której pracuję. Otóż twierdzi on, że
poprawna jest jedynie forma Tych, i domaga się dokładnego potwierdzenia, na
podstawie jakich ustaleń i kiedy do języka ogólnego i do słowników trafiła
forma Tychów. Niestety sama nie potrafię wskazać takiego dokumentu, czy też
daty wprowadzenia oficjalnej poprawki (czytelnik twierdzi, że podobne zmiany
są poprzedzone konkretnymi przepisami). Bardzo proszę o pomoc i jak
najbardziej szczegółową odpowiedź.
Agata Gogolkiewicz

Od nazwy Tychy można utworzyć dopełniacz do Tych, ponieważ na ogół nazwy
miejscowe o formie liczby mnogiej mają w tym przypadku gramatycznym tzw.
końcówkę zerową. Podkreślmy: „na ogół”, ponieważ są też nazwy tego typu, które
w dopełniaczu przybierają końcówkę ‑ów, np. do Beskidów. Formę do Tych, jako
wyłączną, podawały słowniki aż do lat dziewięćdziesiątych (z wyjątkiem
Słownika poprawnej polszczyzny pod red. W. Doroszewskiego, w którym na s. 387
wspomniano o wariantach fleksyjnych dopełniacza od tej nazwy), podaje ją też
Wykaz urzędowych nazw miejscowości w Polsce (Warszawa 1980-82).
Od nazwy Tychy można także utworzyć dopełniacz do Tychów. Nietrudno zrozumieć
przyczynę, gdyż dopełniacz z końcówką -ów jest jednoznaczny, a dopełniacz z
końcówką zerową brzmi identycznie jak niektóre formy fleksyjne zaimków ten,
ta, to. Co więcej: forma taka w samych Tychach i w ich okolicy ma bardzo
znaczną przewagę nad oboczną. Należy podkreślić, iż zdaniem wielu
językoznawców formom lokalnym i regionalnym od nazw własnych należy dawać
pierwszeństwo przed regularnymi. Z faktu, że wspomniany wykaz nazw
miejscowości podaje formę do Tych, wynika tylko tyle, iż powinna ona być
używana w komunikacji urzędowej. Piszę „powinna”, gdyż jak łatwo można
sprawdzić w internetowej witrynie tyskiego urzędu miasta (www.umtychy.pl),
stosuje się tam wyłącznie regionalną formę dopełniacza.
Jeśli zaś chodzi o „oficjalną poprawkę”, co przypuszczalnie znaczy „urzędową”,
trzeba powiedzieć, iż takiej nie ma; twierdzę nawet, że jej nie potrzeba. Inna
sprawa, że wykaz nazw urzędowych powinien zostać w odpowiednim miejscu
skorygowany, zwłaszcza że jego twórcy deklarują, iż proponowali formy
dopełniacza, opierając się na zwyczajach lokalnych. Brak „oficjalnych
poprawek” nie musi nas martwić, skoro mamy „oficjalne porady” – w publikacjach
popularyzatorskich na temat języka.
Prawdopodobnie pierwszym słownikiem, w którym forma do Tychów została
wyeksponowana, był Nowy słownik ortograficzny PWN (1996), lecz już kilka lat
wcześniej o funkcjonowaniu takiego dopełniacza pisał prof. Jan Miodek
(związany, podobnie jak autorzy wspomnianego słownika, z Górnym Śląskiem). Z
kolei autorzy Nowego słownika poprawnej polszczyzny PWN (1999) zaproponowali
rozwiązanie salomonowe, podając na pierwszym miejscu formę Tych, na drugim, z
kwalifikatorem regionalnie, Tychów. Myślę, że rozwiązanie takie powinno
usatysfakcjonować możliwie największą grupę osób, choć sam jestem zdania, że w
tym wypadku lepiej dać pierwszeństwo formie regionalnej, ponieważ chodzi tu o
nazwę dość dużego miasta, często używaną w języku ogólnopolskim.
Wnioski:
1) Obie formy dopełniacza są poprawne i bez przeszkód mogą funkcjonować
równolegle.
2) Korzystając z przedstawionych informacji, każdy z nas może dokonać wyboru
formy, którą uznaje za właściwszą.
— Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski

Tychy

Witam,
chciałabym zapytać, jaki jest właściwy dopełniacz od rzeczownika Tychy – Tych
czy wszędzie ostatnio obecne Tychów?
Z góry dziękuję,
Renata Modzelewska

Starsze słowniki podawały tylko dopełniacz Tych – wbrew lokalnej, śląskiej
tradycji, której właściwa jest forma Tychów. Obecnie niektóre słowniki, np.
Słownik nazw własnych Jana Grzeni, podają obie formy i to jest chyba najlepsze
rozwiązanie.
— Mirosław Bańko

Tychy i Rysy

W związku z ostatnią tragedią w Tatrach pojawiają się takie oto sposoby
odmiany: „Lawina zeszła z Rysów”, „Grupa przyjechała z Tychów”. Czy nie
powinno być raczej: z Rys, z Tych?

Formy Tych i Tychów funkcjonują obocznie – zob. Słownik nazw własnych naszego
eksperta, dr. Jana Grzeni, oraz wcześniejsze listy w sprawie nazwy Tychy w
naszej Poradni. Natomiast Rysy mają tylko jeden dopełniacz – Rysów.
— Mirosław Bańko
Obserwuj wątek
      • bty_tychy Re: Tychów czy Tych, tyszanie czy tychowianie 20.08.06, 11:06
        luque87 napisał:

        > mnie zdziwiło, że taka forma w ogóle istnieje, jest poprawna i wręcz sugerowana
        z drugiej strony słownik pwn

        tychowianin (mieszkaniec Tychowa, Tychów) -anina, -aninie; -anie, -an
        # tychowian·ka (mieszkanka Tychowa, Tychów) -n·ce, -n·kę; -nek
        # Tychowo -wa, -wie; przym.: tychowski
        # tychow·ski (od: Tychowo); -scy
        # Tychy Tychów a. Tych; przym.: tyski
    • langer Re: Tychów czy Tych, tyszanie czy tychowianie 24.08.06, 11:03
      Często na mieście spotykam ludzi w koszulkach z napisem; ,,Jestem dumny z
      Tych''. Też bym taką założył, ale pod warunkiem, że nazwa miasta zostanie
      napisana (wg mnie prawidłowo) ,,Tychów''. I brzmi to bardziej jednoznacznie
      (nie będzie wątpliwości, co znaczy ,,Tych''), oraz brzmi i wygląda naturalnie
      w uszach i oczach mieszkanca tego miasta.

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka