nemo144
23.11.09, 11:26
HPwzP
Sprawa Sokala (ang. Sokal affair, Sokal's hoax) - określenie
odnoszące się do wydarzenia z 1996, które polegało na publikacji
przez amerykańskiego fizyka Alana Sokala w recenzowanym piśmie
naukowym poświęconym studiom kulturowym Social Text pracy pod
tytułem "Transgressing the Boundaries: Towards a Transformative
Hermeneutics of Quantum Gravity" (dosłownie Transgresja granic: ku
transformatywnej hermeneutyce kwantowej grawitacji).
Autor przedstawił w nim, używając naukowego żargonu, fikcyjną
koncepcję związków pomiędzy koncepcjami rozwoju społecznego,
emancypacji i feminizmu oraz w szczególności dekonstruktywizmu a
grawitacją kwantową. Artykuł odniósł wielki sukces, zaś po
ujawnieniu jego rzeczywistego znaczenia (dokładniej braku znaczenia)
redaktor naczelny Social Text stracił pracę, zaś Alan Sokal został
wpisany przez redakcję na listę autorów, których prace nie będą
publikowane.
Prowokacja Sokala wywołała długo trwającą i burzliwą dyskusje nad
naukowością rozmaitych prądów w ramach dziedzin humanistycznych:
socjologii, teorii literatury, kulturoznawstwa itp. Zamierzonym
celem publikacji tego artykułu było obnażenie braku konieczności
jakichkolwiek treści czy znaczenia tekstów publikowanych w
renomowanym piśmie socjologicznym. Autorzy publikujący w tym piśmie
przedstawiali swe prace używając najprawdopodobniej niezrozumiałych
również dla siebie terminów z nauk przyrodniczych, w swoim
mniemaniu "udowadniając", że dotychczasowe teorie w naukach
przyrodniczych miały charakter prawicowy, co więcej, zakładając, że
są one praktycznie tylko i wyłącznie konstruktami społecznymi.
Sokal pisząc swój tekst powoływał się także na innych
postmodernistów, m.in. na Jacques'a Derridę, wybierając ich bardziej
bezsensowne wypowiedzi, w których używają terminologii z zakresu
nauk ścisłych. Jak pisał później w Modnych bzdurach, jego celem nie
był atak na nauki społeczne, lecz na prądy, które szkodzą tym naukom
i stanowiskom ideologicznym, ponieważ ich przedstawiciele
przyjmują "na wiarę" tezy sformułowane przez uznane w ich
środowiskach autorytety.
Przykładowy cytat [edytuj]
Przykładowa z adnotacji tej publikacji brzmi jak następuje:
Just as liberal feminists are frequently content with a minimal
agenda of legal and social equality for women and 'pro-choice', so
liberal (and even some socialist) mathematicians are often content
to work within the hegemonic Zermelo-Fraenkel framework (which,
reflecting its nineteenth-century liberal origins, already
incorporates the axiom of equality) supplemented only by the axiom
of choice.
Tłumaczenie:
Podobnie jak liberalne feministki często zadowalają się minimalnym
zakresem prawnej i społecznej równości kobiet oraz rozwiązań 'za-
wyborem', tak również liberalni (a nawet niektórzy socjalistyczni)
matematycy często zadowalają się pracą pod hegemonistycznym rygorem
Zermelo-Fraenkela (który, w obliczu swych liberalnych
dziewiętnastowiecznych korzeni, już zawiera aksjomat równości)
uzupełnionym jedynie aksjomatem wyboru.
Są to dla każdego zaznajomionego z faktyczną treścią odniesień do
terminologii matematycznej jawne kpiny z dyskusji na temat kwestii
usuwania ciąży, jaką prowadzi się niemal nieustannie w Stanach
Zjednoczonych.