Szybki kurs śląskiego

11.09.13, 18:31
do goroli i do tych co juz zapomnieli ;) :
JUŻ MOM NOWO WYLICZANKA,
ŚLONSKI KRUPNIOK TO KASZANKA. POLSKO BABKA TO JEST ZISTA, PIWA SKRZYNKA TO JEST KISTA,
ŚLONSKI FATER TO JEST TATA, WASZ POMIDOR TO TOMATA. WY MÓWICIE MY GODOMY,
U WAS BABCIE U NAS OMY.
Z WŁOSÓW SPINKA U NOS SZPANGA, ZWYKLE TRZEPAK TO KLOPSZTANGA.
TAM POCIAGI U NOS CUGI, GARNITURY TO ANCUGI. FILIŻANKA TO JEST SZOLKA,
PANI Z POLSKI TO GOROLKA.
ROWEROWY ŁAŃCUCH TO JE KETA, A FUZEKLA TO SKARPETA.
NA LANDRYNKI GODOM SZKLOKI, Z OWSA PLACKI - HAWERFLOKI.
POLSKI JÓZEF TO JEST ZEFEL, ZA TO GUZIK TO JEST KNEFEL.
TAM SIĘ GRZEJE TU HAJCUJE,
JAK SIĘ ŚPIESZY TO PILUJE.
TAM TABLICA TU TABULA, A PIERWIOSNEK TO PRYMULA.
BY UPIĘKSZYĆ - POMALUJE, BY UGRYFNIĆ - POSZTRAJHUJA. TAM ZASŁONY A TU SZTORY,
JAK MOM KRANKOL- JESTEM CHORY. NA PÓŁ LITRA GODOM HALBA,
ZAŚ WERANDA TO JEST LAUBA. JAK OSZCZĘDZAM TO SZPORUJA,
JAK CHCĘ WIETRZYĆ TO LUFTUJA. DOWO POZÓR - JEST OSTROŻNA,
FUZBAL TO JEST PIŁKA NOŻNA. PODUSZECZKA TO ZAGŁOWEK,
A PRZIKOPKA TO JEST ROWEK. TAM WALIZKA A TU KOFER, A KIEROWCA TO JEST SZOFER. AWANTURA - U NOS HAJA, TAM JEST GRUPA A TU ZGRAJA.
W SZAFIE WIESZAK - W SZRANKU BIGIEL, U WAS WIADRO A TU KIBEL.
MAMLAS - TO NIEZDARA, A PLEBANIA TO JEST FARA.
SOK Z KAPUSTY TO JEST KWASKA, A FARTUSZEK TO ZOPASKA.
U NOS LYJTY, U WAS LANIE, WASZE KŁUCIE, NASZE ŻGANIE.
PANNA Z DZIECKIEM TO ZOWITKA, KROMKA CHLEBA U NOS SZNITKA.
A MOTYLE -SZMATERLOKI, ŁYŻWY Z KORBKĄ TO KURBLOKI.
DUŻO MÓWIĆ TO FANDZOLIĆ, LEKCEWAŻYĆ- U NOS SMOLIĆ.
WŁÓCZYĆ SIĘ TO ZNACZY SMYKAĆ, U WAS MODLIĆ U NOS RZYKAĆ.
SCHACHARZONY TO ZEPSUTY, TU SZCZEWIKI A TAM BUTY.
SEBLYC SIE TO JEST ROZBIERAĆ, ROZTOPIYRZAĆ TO ROZPIERAĆ.
U WAS KATAR U NOS RYMA, DENATURAT TO JEST BRYNA.
TU WYKLUPAĆ TAM WYTRZEPAĆ, U WAS RZUCAĆ, U NOS CIEPAĆ. IŚĆ NA RANDKĘ TO ZOLYCIĆ, U WAS ZŁAPAĆ U NOS CHYCIĆ.
U WAS RURA U NAS RUŁA, A PIEKARNIK TO BRATRUŁA.
TU ZMARASIĆ TAM ZABRUDZIĆ, TAM SPROWADZIĆ A TU SKLUDZIĆ.
CIEPAĆ MACHY - STROIĆ MINY. TAM OBIERKI - ŁOSZKRABINY.
GRYSIK TO JEST MANNA KASZA, ZAMIAST WUSZTU JEST KIEŁBASA.

lg
    • berncik Re: Szybki kurs śląskiego 11.09.13, 19:25
      Fajnie Dede ,ftos ciynszko nad tym myslou.
      • socer-schlesier Re: Szybki kurs śląskiego 11.09.13, 20:51
        Sam tysz cos o tym.
        www.dziennikzachodni.pl/artykul/989788,leberwuszt-oplerki-wlaga-tyta-wieprzki-zapomniane-slaskie-slowa-opinie-czytelnikow,id,t.html
        • berncik Re: Szybki kurs śląskiego 11.09.13, 21:24
          Chrisraf se wsciek .,ale dobrze napisou
          • ballest Re: Szybki kurs śląskiego 11.09.13, 21:38
            Ale im Chris nazdou ;)
            "

            Chrisraf (gość) • 11.09.13, 20:26:22

            jako rodowity Gornoslazak, pniok, od lat zajmujacy sie historia i kultura Slaska, za kazdym razym, gdy czytam takie artykuly, jak Szanownego Pana, pytam o ziele, ktore daje takie wizje! Nie chce bynajmniej Pana obrazac, ale uwypuklic opisywany nonsens.

            Zacznijmy od zdjecia kilku slicznych pan. Staralem sie porownac ubrane stroje do tracyjnych ubiorow, ktoregos z regionow...czapa. Nieporozumienie zaczyna sie juz przy...czerwonych koralach. Dumnie noszone jako "slaskie" maja do czynienia tyle ze Slaskiem, jak...Michal Grazynski. To za jego sprawa, po przejeciu przez Polske administracji na Gornym Slasku wykreowano "stroj slaski", ktorego czescia byly krakowskie korale.
            Wspaniale do tego stroju pasuja "slaska piosenka ludowa": "Poszla Karolinka do Gogolina". Problem w tym, ze nie jest ona ani w dialekcie brzesko-grotkowskim, ani w "gotce" (bez wzgledu co to ma byc), an w "Wasserpolnisch".
            Tutaj ta tragedia w pelnej okazalosci:
            www.youtube.com/watch?v=HI8trEQBBno
            O ile tutaj mozna sie zdrowo posmiac, sprawa z "jezykiem slaskim" moze przyprawic o bole glowy.

            Popatrzmy zatem na ten "Slask". Aby zaoszczedzic opisow podam kilka linkow.
            Granice:
            .kartenmeister.com/preview/map/images/SchlesienGrenzen.jpg

            Jak widzimy, Slask zaczyna sie na zachodzie przed Hoyeswerda i konczy na wschod od Zywca. Teren byl niesamowicie bogaty w rozne dialekty:
            Niederländisch, (północny Dolny Śląsk, Zielona Góra, Głogów, Wschowa)
            Kräutermundart (środkowy i środkowo-wschodni Dolny Śląsk, od Chojnowa do Oławy i Oleśnicy)
            Gebirgsschlesisch (Sudety bez ziemi kłodzkiej)
            Glätzisch (ziemia kłodzka), w tym:
            Nordglätzisch (Niederdörfisch) – kłodzki północny/dolny
            Südglätzisch (Oberdörfisch) – kłodzki południowy/górny
            Brieg-Grottkauer Mundart (rejon Brzeg, Grodków)
            Oberschlesisch (Górny Śląsk)
            Schlesisch-Nordböhmisch (dialekt części Niemców sudeckich zamieszkujących czeskie Sudety od Broumova do Frydlantu
            Breslauisch (dialekt wroclawski)

            commons.wikimedia.org/wiki/File:Schlesien_Karte_Dialekte_Vorl%C3%A4ufig.png

            Na "Oberschlesisch" sklada sie "godka" i "Wasserpolnisch". "Wasserpolnisch" mozna powiedziec, ze wymarlo, poprzez wypendzenia i zostalo zastapione przez "godka". Jest to bardzo zrozumiale, poniewaz "Wasserpolnisch" zawiera znacznie wiecej slow niemieckich jak "godka", ktora bazuje miedzy innymi na staropolskim i czeskim (morawskim). Dzisiejsza ludnosc Gornego Slaska to glownie potomkowie ludnosci osiadlej na GS, pochodzacej z Wielko-, Malopolski, Zaglebia, Galicji. Ale odezwie sie teraz krzyk! Nic na to nie poradze, ze Polska pozbyla sie dosc skutecznie autochtonow i wymazala ich dialekty. Tym samym bylo czesto tej ludnosci, ktora nie dysponowala wysokimi kwalifikacjami (wyjatek Wielkopolanie), latwiej sobie przyswoic "godke", niz "Wasserpolnisch". "Jingla, nimm dei drungla, hau auf die Kuballa, damit sie besser tschungla" - Mysle, ze nie wielu zrozumialo te zdanie:"Chlopcze, wez swoj drag, uderz nim kobyle, aby ta lepiej ciagla". To bylo "Wasserpolnisch".
            W roznych slaskich dialektach istnieje szereg wspanialych klejnotow poezji tej zaczarowanej krainy.
            wikipedia.org/wiki/Schlesische_Dialektliteratur
            Za jedno z najbardziej znanych dziel literatury slaskiej otrzymal jej autor nagrode Nobla. Kto z Slazakow potrafi dzisiaj przeczytac te ksiazke w orginale???
            Czas na reaktywacje starych dialektow, aby odnalesc na nowo skarbce naszej kultury, naszej tozsamosci. Nie tworzmy czegos sztucznego, czego nowego, jakim ma byc ten nowy twor,...nowotwor. "
            • socer-schlesier Re: Szybki kurs śląskiego 11.09.13, 23:19
              Unia pomoze.

              www.dziennikzachodni.pl/artykul/989746,slaski-bedzie-jezykiem-unia-mowi-chroncie-kulture-i-jezyki-mniejszosci-narodowych,id,t.html
Pełna wersja