grempol 05.11.07, 09:28 W Niedziela www.przk.pl/przewodnik.php?id_art=9066 de.wikipedia.org/wiki/Martinstag Odpowiedz Link czytaj wygodnie posty
szwager_z_laband Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 09:50 pamiyntom jak moj synek bou mauy - sam sie to tysz we szkole fajruje i we przedszkole sms.homelinux.org/content/view/97/ Odpowiedz Link
gryfny Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 16:02 www.silents-world.de/4images/data/media/35/Laterne.jpg Odpowiedz Link
ballest Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 18:38 Tyn kult przyszou z Tours najpiyrw do Niemiec a z Siedlerami na Slonsk. Bou taki uokres, ze co drugi Siedler se Martin zwou. Odpowiedz Link
ballest Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 19:13 schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=lastup&cat=0&pos=1 Odpowiedz Link
szwager_z_laband Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 19:32 ta piosynka zech sie nauczou razym z moim synkym:)) Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 19:53 Ooo, to zanczy, ze gospodarz FGGG, w tym roku zapłaci nam za sumienną pracę. Dziekuje Grempol ze przypomniałeś o św. Marcinie, teraz trzeba pielegnować tradycje. Tak więc otwieram swą sakiewkę....., bom uboga jo parobeceka. Gdy bauerkam byłam, bydło miałam spokojne: sztyry koty do roboty i dwie myszy dojne. A dzisioj jom uboga parobecka i zapracowana dziewecka Pojechała am na zabłocie i ugrzenzła w błocie ;)))) Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 19:55 Hallo, Ballest, a czy pamiętasz lokacje wiosek i co wspominano wtenczas o św. Marcinie ? Odpowiedz Link
szwager_z_laband Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 20:01 ale jo myslou ize ta odprawa ino te na wydaniu dostowali:)) zartuja;) Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 20:05 Skónd, wszyscy parobkowie dostawali na św. Marcina wypłate i jak sie dobrze sprawowali to mieli umowę na następny rok. Tak, to był dzień wielkiej zabawy, a często się zdarzało, że w ten dzień gburowie, bauerzy usługiwali swoim parobkom. Tak , z miło chencia tero bandziem czkac na nagrode abo rózge ;)))))) Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 20:07 Mnie może Hanys koks postawić, tyż bandzie dobrze. Odpowiedz Link
szwager_z_laband Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 20:09 tego niy rozumia(??) Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 20:19 No właśnie, jest taki napój, pili go na wojnie żołnierze - nazywali go 'koks'. Odpowiedz Link
ballest Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 20:41 Rita, jou lokowania wiesek nie pamientom, mnie wtedy jeszcze nie bouo! Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 20:48 ballest napisał: > Rita, jou lokowania wiesek nie pamientom, mnie wtedy jeszcze nie > bouo! A więc zakładając wioski, na prawie chełmińskim w lokacjach zastrzegano sobie daniny i te daniny była raz w roku, właśnie na św. Marcina. Miedzy innymi od każdego pługa na wsi musiano odstawić miarkę pszenicy i żyta, albo funt wosku. Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 20:54 ballest napisał: > Na Marcina dali Gyns;) Widzisz, jak w tamtych czasach ważną rolę odgrywał św. Marcin ? Ciekawe dlaczego gajś a nie kaczke ? Odpowiedz Link
szwager_z_laband Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 20:58 mozno bo z gynsi je lepsze piyrze na zygowki:)) Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 20:59 szwager_z_laband napisał: > mozno bo z gynsi je lepsze piyrze na zygowki:)) Oj, to będziemy musieli Skubaczki zaśpiewać w ten dzień ;)))) Odpowiedz Link
szwager_z_laband Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 21:00 ale najprzod sie je spytac eli to je tak richtik:)) Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 21:05 szwager_z_laband napisał: > ale najprzod sie je spytac eli to je tak richtik:)) Je richtik, bo w/g przysłowia "Na św. Marcina najlepsza gęsina"; "Dzień św. Marcina dużo gęsi zarzyna" Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 05.11.07, 20:44 szwager_z_laband napisał: > co to bouo? Pewno Hanys wie ;)))Poczekam na św. Marcina , moze poczestuje tym drinkiem ;) Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 06.11.07, 19:47 "W dawnej Polsce i na Slonsku był to jeden z nielicznych dni odpoczynku od prac w gospodarstwie. Tego dnia chłopi rozliczali się z pańszczyzny, służba zawierała nowe umowy, a dzierżawcy płacili czynsz." "Na Marcina gęś do komina" Ciekawe jaka nas czeka niespodzianka ? Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 09.11.07, 20:02 jidzie, jidzie św. Marcin i rogole niesie. Czy ktoś będzie je piekł , a może i gyjś w ten dzień bydzie ? Odpowiedz Link
ballest Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 09.11.07, 21:07 Rita, jou yno wiym, ze Martin to bouo w sredniowieczu jedno z najbardzi znanych imion! Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 09.11.07, 22:09 Tak, to jest rzymskie imię pewno i zwyczaj średniowieczny. Fajny jest ten dzień bo: "Gdzieniegdzie (Śląsk, Szwabia, Holandia) chodzili tego dnia przebierańcy. W Niemczech np. był to parobek (Pelzmarten) z dzwonkiem na szyi, który chodząc od chaty do chaty, straszył dzieci i rozdawał im, "według zasług", razy lub łakocie." bawiono się wtenczas, przebierano, rozdawano bómbony i sie straszono. Kto na ten dzień zawiesi dzwonek na szyji i bedzie rozdawał słodycze ? Ten zwyczaj przypomina mi zbiór wszystkich swiąt Odpowiedz Link
szwager_z_laband Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 10.11.07, 11:01 Tosz na swiyntego Martina(bo kedys sie wiyncyj u nos godauo Martin jak Marcin) sie i kouoczyki(teke rogaliki) piecze . I je pora fajnych powiedzyn, np: Jak piers z marcinowyj piersi sina, to bydzie srogo zima, a jak biaua to niy bydzie statkowaua“ – podobno mo to byc pedzynie skole Kozla. A kole Toszka sie godauo ze jak we czasie jak sie futruje(tuczy) gynsi je we doma przikryto gornek abo obrocono patelnia to gynsi we tyn czas niy bydom sie pasuy w synsie spasac(rubnonc;) Odpowiedz Link
hanys_hans Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 10.11.07, 21:38 hanysy.atbig.pl/viewtopic.php?p=9938&sid=3e04a5f4fc0a751b8a67e8f7d55f0423 Świynty Morcin No, toż momy już i po świyntym Morcinie. Moge mi ftosik przeciepnońć co jo sie tak ucapioł tych świyntych, kiej my sam u nos na Ślonsku przecamć żodnych imiynin niy fajrujymy, chocia – jak to kiejsik jedna diosecko angyjbera pedziała (Agata Młynarsko – imiyniny to nojbarzij polski fajer. Słyszoł już fto sam u nos tako gupota ? Bo jo, niy ! Ino, po jakiymu łone wszyjskie we te ichnie imiyniny śpiywajom „Sto lat” nikiej we gyburstag? Tego niy poradza ci blank spokopić. Ano, som tyż i u nos take świynte, ło kierych niy idzie zaboczyć, przepomnieć choby to ino skuli przipowiarek. Bo dejcie pozor! Niy jedna zowistno mamzela swojij kamratce rzyknie we rankorze, we lutości: A wiysz? Jeżeś modo choby brusina na świyntego Morcina! Brusina, jagoda cy jak tam jesce. Już łod blank starego piyrwyj modzioki łod jedynostego listopada, łod Morcina trefiali sie bele kaj w doma, coby sie powrożyć lebo – nikiej to inksze godajom – poplanetować. Tela, co niy wrożyli ze gwiozd (planetow) ino ze gansich kostyrow. We Polsce to i we Katarzyny, i we Andrzyja sie wrożoło tela, co na tyn świynty Morcin boło to ździebko inakszij. Już Oskar Kolberg – kiery naszkryfloł boł tako srogo ksionżka: „Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce” (zemrziło mu sie we 1890 roku, kiej boł siedymdziesiont szejść lot stary) – tuplikowoł te zwyki tak jakosik (byda rzondzioł po naszymu, jakech to kiejsik spamiyntoł): „Zabrano gospodyni na podzim, we świyntygo Morcina ukatrupi gańś i piecze jom we piekarnioku, a juzaś gospodorz, tajluje cołko ta gańś miyndzy jejigo czelodka a dlo sia łostawio piyrś, brust – jak Miymce godajom – łod tego ptoka, opaternie łobgryzo miynso, aże wypucuje do imyntu ta kostyra. I terozki kuko: kiej łona jes blank bioło, to bydzie łostro i sucho zima; kiej jes ździebko kalno, sinawo lebo cerwiono – bydzie zima ze toplakom; eźli z wiyrchu bydzie ta brustowo kostyra bioło a na spodku cerwiono – poł zimy bydzie łostre a poł we flapsie; kiej juzaś bydzie ta kostyra kropkowato, jarzymbato, znacy iże zima bydzie z pieronami i dioseckom forom śniyga.” Nale, świynty Morcin, to tyż niy zawdy ino uciecha. Lecy kedy boło i cosik niyherskigo. To boł downij, i to jesce niy tak blank downo, dziyń we kierym bioło sie, katrupioło sie, gorgoloło domowo gadzina, a nojbarzij wszyjskie ptoki. We chudobnych dziydzinach niy stykło przeca na cołko zima łobiyli, futru dlo ptokow i beztoż trza ci je boło przodzij pozarzinać. Ale, tyż godajom tak, iże zwyk zbijanio i snożynio gańsi razinku we listopadzie, to tyż możno beztoż, co byli te gańsi nojbarzij wtynczos fetowne. To, co niy trefiyło do dwora, na fyrsztowy, na dworski stoł trza boło naściubić, nafolować, naforantować na zima. Niy kożdy mog se tako gryfno „morcińsko gańś” lajstnońć, ale nojlepszyjsze konski i ze jakisik chudziny, gansi-szpiterloka uwyndzone sztikle wrajzowało sie do krałzow, tak nikiej tyż wyparszczone, zeskwarzone sadło, gynsi fet. Modzioki to pewnikiym tego niy boczom, nale kiejsik biydoki to przi tym Morcinie parszczyli krew, gynsio jucha. I wiycie? Kożdy, chocia słyszoł, ło cornyj polywce, ło takij „czerninie” – jak to gorole godajom – kiero warzyli, rychtowali szacowi, kiej łojce niy kcieli cery wydać za tego galanta, a kiery tam ci ze jejich cerom zolycioł. Nale, ta jucha smażono, parszczono to boło blank co inkszego. U jednego takigo mojigo przociela, bambra we Maciyjkowicach robioło sie to tak: posiekano cebula skwarzoło sie na gansim sadle na tako światło-pozłocisto złoto farba. Łodciongniyto jesce przodzij (kiej sie ta ganś zaszlachtowało) krew ze gansi trza gynał wykwyrlać, aligierować ze mlykiym, tartom żymłom, solom i majeranym. I terozki, opaternie wlywać ta wyszelontano, wychechlano krew do kastrolika, do tyglika, dociepnońć soli i korzyni, i grzoć na małyj flamie jesce jakiesik piytnoście minut. Idzie to we ćkać ze chlebym, lebo kartofloma i uwarzonom modrom lebo kiszonom kapustom. No ale, kiej świynty Morcin, to nojważniyjszo jes gańś, i to na isto musi być pieronym srogo. Kożdo naszo kucharyjo mo jeji szimel jak ci ta gańś sprawić, narychtować, upiyc, uparszczyć. Moja Starka Ana robiyła to tak: Dobrze sprawiono, wysnorzono, wypitwano gańś (tak kole trzi a poł kilo wogi) trza gynał wyszpluchtać we wodzie, ździebko łosuszyć a niyskorzij i driny, i na wiyrchu natrzić solom i majeranym. Trza jesce driny wetkać ze śćwierć fonta masła (moge być margarina) i wszyjsko to wrajzić do fest wyszmarowanyj gynsim sadłym brytfany. Wartko łobsmażić cołko gańś na srogij flamie ze wszyjskich zajtow a niyskorzij wrajzić do bratruły, do piekarnioka i przikryć deklym. Tak za jakiesik dwadzieścia minut zrobić myńszy łogyń i polywać ździebko wodom. Trza tyż ta gańś letko łobyrtać, łobracać co poranoście minut, a już na som fajrat parszczynio syjmnońć dekel, coby skorka sie gryfnie zbronociyła. Kiej już bydzie fertik, trza jom wyjmnońć a zołza jesce doprawić zimnom wodom ze kartofelmyjlym i jesce roz zawarzić. To moja starka, a kiejby tak cowiek kcioł wynokwiać, to te gańsi idzie jesce gryfnie nafilować ponkami, zielyninom, ananasym, rozinkoma, datlami, fyrzichami, krupami, a i łowiynzinom lebo świńskim miynsym. Mocka by sam szło jesce berać ło roztokajtych „szpecyjach”, maszkytach „świyntomorcińskich” ino niy kca sam Wom smacyska robić, cobyście pypcia choby gańś lebo kurzontka niy dostali. Spomnieć ino jesce musza, iże tak nikiej wielkanoc bez szinki a Wilijo bez kapera – tak świynty Morcin niy mog być bez roztomajtych rożkow. Ja, sam u nos kiejsik na Ślonsku tyż! Chocia tyn zwyk łostoł terozki ino we Wielkopolsce i we samym Poznaniu, kaj jes i ulica, ftoro mianuje sie gynał Święty Marcin, a na kieryj jedynostego listopada bajstlujom zawdy srogi fajer ze „świętomarcińskimi rogalami”. Roztomajte byli te rożki: blank maluśkie, na jedyn roz do gymby, srogsze, i blank srogie, kiere aże dlo śtyruch chopa stykli. Byli te ślonskie „morcinki”, „martinki” i ze maślonnego (nikiej na bryjtki) ciosta, walkowanego nudlowego ciosta i folowane, dzione marmeladom i łorzechami rożki ze rozkulanego „ciosta utopleca” (topielca). A po jakiymu ciosto utopleca? Ano, to skuli tego, iże ze tego gynał zarobionygo, namiysionygo ciosta robioło sie srogo kugla i wrajżowało do zimnyj wody tak, coby boło deczko wody nad niom. Kiej ta kugla wylazła na wiyrch trza jom boło opaternie łosuszyć i dziepiyro niyskorzij łozkulać i wyrzinać trojkonty (drajeki), ze kierych (po jejich nafolowaniu) sfijało sie rożki. Trza sam jesce dopedzieć, co tyn świynty Morcin to ci jes patronym biydokow, gołodupcow i inkszych borokow. Na roztomajtych łobrozkach, lanszaftach pokazujom Ci go nikiej wojoka, ritera na biołym koniu, kiery bardom wzion i łodchlastnoł poła swojigo mantla i niyskorzij deknoł niym biydoka. Łoszkliwce godajom, co skuli tego jes Łon tyż ci patronym wszyjskich ludzi zawalatych, mamlasow i ciućmokow ... bo, kuknijcie ino: poł mantla jeden, połowina – drugi, znacy łoba przemarznom i żodyn niy bydzie rod, pra? Skuli tego tyż tak na isto (chocia w kalyndorzu jesce jeji ni ma) łod Morcina napoczyno sie zima. I jesce ino blank na łostatek jesce jedna sztrofka, jesce jedne planetowanie jesce łod starego piyrwyj, łod jednego istnego Kaspra Twardowskigo: (...) Polacy zaś ten zwyczaj mają, W dzień świętego Marcina gęś tłustą piekają, Skąd dwój pożytek biorą gospodarze starzy: I mięso i praktykę, jeśli im się zdarzy Widzieć makuły śniade kości obnażystej, Spodziewają się pewnie zimy oparzystej; Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 12:03 Fajne to Hanys wciepnół, brzo ciykawe i długase studiowanie. Tan Ojygin z Pnioków to gawandziarz jek 102 psiorunów. Ale mamy dzis to Sw.Morcino i .... "Już Oskar Kolberg – kiery naszkryfloł boł tako srogo ksionżka: „Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce” Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 12:04 Na św.Morcina przyszła do nas zima ! Huhu ha, huhu ha zima przyszła zła ! Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 12:33 "Trza sam jesce dopedzieć, co tyn świynty Morcin to ci jes patronym biydokow, gołodupcow i inkszych borokow. Na roztomajtych łobrozkach, lanszaftach pokazujom Ci go nikiej wojoka, ritera na biołym koniu, kiery bardom wzion i łodchlastnoł poła swojigo mantla i niyskorzij deknoł niym biydoka. Łoszkliwce godajom, co skuli tego jes Łon tyż ci patronym wszyjskich ludzi zawalatych, mamlasow i ciućmokow ... bo, kuknijcie ino: poł mantla jeden, połowina – drugi, znacy łoba przemarznom i żodyn niy bydzie rod, pra? Skuli tego tyż tak na isto (chocia w kalyndorzu jesce jeji ni ma) łod Morcina napoczyno sie zima." Ale to fejn nopisoł Ojygin, no i cołyj tekst je fejnisty. Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 16:45 Gyńś z buraczkami zjedzona i kawa z rogolem na deser przygotowana. Dobrze się sprawił św. Marcin , bo i śniygu nie poskąpił. Jest więc tez patronem wielkich żarłoków ;) Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 18:41 pl.youtube.com/watch?v=hjI72PsOjlk Skubaczki Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 18:45 pl.youtube.com/watch?v=UIxWOLdBIIg Piosenka szybko i melodyjna z łokazji śwantamarcinkowego Odpowiedz Link
szwager_z_laband Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 18:57 a jo dzisiej zamiast gynsi jod ynta:)) Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:02 indora czyli gulona ? Je, jak był dobrze nafutrowany to pewnie i mięsisty. Coś zrobił z długim gardzielem ? Odpowiedz Link
szwager_z_laband Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:14 niy, niy, ynta to je kaczka - dyc Kaczynske idom furt:)) Odpowiedz Link
ballest Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:15 A my dostali jedna Enta czytej Kaczka i jedna Gyns i z Zernik, kolega mi wczoraj je przywioz, ale jakie WIELKIE! Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:18 A to kaczki macie. A dyć u nich nie ma co obgryzać, same kosci i dużo tłuszczu. Oj, nie zdrowo się zywicie ;)))) Czy burszczi z chrzanem czyli ćwikła je się na gorąco czy na zimno ? Odpowiedz Link
szwager_z_laband Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:21 my ino kitli upiykli we bratfanie i jedne jabko dali rajn Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:29 Kacze kitle (udka), a co zrobiliście z kaczym zadem ? Odpowiedz Link
szwager_z_laband Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:30 na niego nom piyniyndzy brakuo:)) Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:35 Ta częśc powinna być promocją do kaczych kitków ;) Ale zazwyczaj to się te zadki odkrajało i pieskom dawało. Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:36 Czy buraczki z chrzanem czyli ćwikła podaje się na gorąco czy na zimno ? Ponawiam pytanie uprzejmie. Odpowiedz Link
szwager_z_laband Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:57 jo to znom in o na zimno:) wedug mie to je to chrzan ze burakami, ale moga sie mylic - to niyma slonske:) Odpowiedz Link
szwager_z_laband Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:36 jak boua biyda to sie to wszysko jeszcze przidauo ale:) pamiyntom ze np ze nogow od kokota tysz sie cos robiouo - co to bouo, pamiynto jeszcze ktos? Odpowiedz Link
ballest Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:35 Rita, kaczka mi duzo lepi smakuje jak gyns, bo kaczka nie je tustou a w smaku lepszou! Odpowiedz Link
szwager_z_laband Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:37 a dziko kaczka to juz je pycha:) Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:39 A nie mówiła, że Kaczki mają smak, tylko wy tak staraliście się kaczki zesmaczyć i media też ;)))) A co do nogi kokotów to ja tez pamiętam , ze sie je parzyło, oberało ze skórki, a potem chyba galaretę można bylo zrobić. Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 19:54 haha, miałam racje - ale jestem dumna ! Na kokotach się znam ;)))) Odpowiedz Link
rita100 Re: 11 Listopada Św. MARCIN Martinstag 11.11.07, 20:17 pl.youtube.com/watch?v=nOPqvEQ7kto Bawcie się dalej i jo uciekom, ale jek pozwolicie to wieczorkiem jeszcze wpadnę :) Odpowiedz Link