Dlaczego Pampeluna?

12.07.04, 10:34
Nazwa tego miasta brzmi: Pamplona.
W Polsce (i chyba tylko w Polsce)
ochrzczono je "Pampeluna".
Skąd to się wzięło?
    • efedra Re: Dlaczego Pampeluna? 12.07.04, 13:08
      eles napisał:

      > Nazwa tego miasta brzmi: Pamplona.
      > W Polsce (i chyba tylko w Polsce)
      > ochrzczono je "Pampeluna".
      > Skąd to się wzięło?

      Jest taki kraj, ktory w Polsce (i tylko w Polsce) ochrzczono "Wlochy". Nazwa
      tego kraju brzmi Italia.
      Ano, taka juz mamy polska fantazje.
      • eles Re: Dlaczego Pampeluna? 12.07.04, 14:12
        Włochy to co innego (to juz było ale zacytuję raz jeszcze):
        "Wyraz „Włoch” wywodzi się z prasłowiańskiej nazwy oznaczającej Romanów, a ta
        z kolei, jak pisze Brückner („Słownik etymologiczny języka polskiego”),
        przejęta została „od Niemców, bo ci najpierw wszystkie plemiona celtyckie, a
        potem i romańskie, zwali Walh”. Podstawą tego określenia była nazwa szczepu
        celtyckiego „Volcae”. Na gruncie słowiańskim zadomowiła się forma
        zatem „Wołch”, oznaczająca dla Słowian wszelkich Romanów, a w języku polskim
        doszło do zwężenia zakresu stosowania tego wyrazu jedynie do mieszkańców
        półwyspu Apenińskiego. Dzisiejsza forma tego rzeczownika jest efektem działania
        procesu przestawienia (metatezy) głosek „o” i „ł”. Dodać warto, że w dawnej
        polszczyźnie także funkcjonowała nazwa „Italia”, upowszechniła się jednak
        nazwa „Włochy”. W języku polskim występował również rzeczownik Italia ‘z
        łaciny: kraj włoski, Włochy’ oraz przymiotnik italski ‘włoski’ („Słownik języka
        polskiego” Wilno 1861). Współczesny język polski także odnotowuje te słowa, ale
        w innym już znaczeniu: wyraz „Włochy” nazywa nowożytne państwo na Półwyspie
        Apenińskim, podniośle określane też „Italią”, natomiast „italski” to przede
        wszystkim ‘taki, który dotyczy Italii, jest związany z Italią – starożytnym
        państwem na Półwyspie Apenińskim, od 27 r. p.n.e. rozciągającym się aż do Alp’,
        rzadziej – ‘związany z Włochami, nowożytnym państwem’ („Praktyczny słownik
        współczesnej polszczyzny” pod red. H. Zgółkowej). Rzeczownik „Włochy” – jako
        nazwa państwa – to dawny biernik liczby mnogiej odmiany słowa „Włoch”. W latach
        20. XX wieku usiłowano wprowadzić w życie formy „Italia” i „italski” z
        inicjatywy włoskiego posła przebywającego w Warszawie (nazwa „Włoch” kojarzyła
        się z niemieckim „Welsch” o pogardliwym odcieniu, którego nasz
        rzeczownik „Włoch” jest pozbawiony), nowe wyrazy nie przyjęły się jednak w
        społeczeństwie i nie zastąpiły dawnych polskich nazw. Zob. W. Doroszewski „O
        kulturę słowa. Poradnik językowy”, t. I. [[Joanna Jabczyk i Katarzyna Wyrwas]"
        :)


    • teresa.kruszona Re: Dlaczego Pampeluna? 12.07.04, 22:49
      Pampeluna - tak właśnie spolszczono nazwę miasta Pamplona (baskijskie Iruña).
    • zbigniew_ Re: Dlaczego Pampeluna? 13.07.04, 10:19
      eles napisał:

      > Nazwa tego miasta brzmi: Pamplona.
      > W Polsce (i chyba tylko w Polsce)
      > ochrzczono je "Pampeluna".
      Angielski - Pampeluna
      Francuski - Pampelune (Pampelun)
      Niemiecki - Pampelun

      To znalazłem w goglach, wystarczy?
      • eles Re: Dlaczego Pampeluna? 13.07.04, 15:54
        Nie wystarczy.
        Szukam odpowiedzi na pytanie DLACZEGO zmieniono tę nazwę.
        Rozumiem zmianę pisowni czy wymowy nazw własnych
        gdy sa one trudne do użycia w innym języku.
        Z Pamploną tak nie jest.
        ps
        Wracając do Googla:
        Język angielski:
        Pamplona - 570.000 "trafień" googlowych,
        Pampeluna - 992 "trafienia",
        wystarczy?
        :)
        • piotrpanek Re: Dlaczego Pampeluna? 14.07.04, 11:22
          eles napisał:

          > Nie wystarczy.
          > Szukam odpowiedzi na pytanie DLACZEGO zmieniono tę nazwę.
          > Rozumiem zmianę pisowni czy wymowy nazw własnych
          > gdy sa one trudne do użycia w innym języku.
          > Z Pamploną tak nie jest.

          Po pierwsze - mpl jest trochę trudniejsze niż mpel, nawet dla takich
          językołamców jak Polacy :-)
          Po drugie - z Hiszpanii ta nazwa wędrowała przez różne ludy, które bardziej
          upraszaczają wymowę (porównaj liczbę liter i głosek w wyrazach francuskich :-
          ) ), dla takich Anglików (współczesnych, ale miało to początki już wcześniej)
          na przykład zbitka "mp", "mb" na końcu sylaby jest prawie nie do wymówienia
          (por. wymowę słów "bomb", "climb", "tomb"), a "mpl" to już zupełnie. Z tego, co
          wiem, to radzą sobie z tym dzieląc sylaby na pam-plona, ale to i tak nie jest
          dla nich łatwe. Podałem przykład Anglików, a więc nie do końca odpowiedni, ale
          być może w innych językach w niektórych okresach też tak bywa i to stąd
          wstawione "e".
          > ps
          > Wracając do Googla:
          > Język angielski:
          > Pamplona - 570.000 "trafień" googlowych,
          > Pampeluna - 992 "trafienia",

          Gógiel Impact Factor, odsłona kolejna:
          Język polski:
          pamplona - 2390
          pampeluna - 3470

          Wniosek (co prawda, jedynie na podstawie pojedynczej obserwacji) - nazwa
          oryginalna pojawia się często obok nazwy znatywizowanej...
Pełna wersja