Jak odmienia się wyraz KOTLET?

11.04.06, 19:08
Czy ten wyraz w ogóle się odmienia?
Chcę napisać zdanie: Patrzysz na kotleta? czy Patrzysz na kotlet?
Która forma będzie poprawna?
Będę wdzięczna za odpowiedź :-),z góry dziękuję...
    • szarykot Re: Jak odmienia się wyraz KOTLET? 11.04.06, 19:15
      Odmienia.
      Patrzeć można na kotlet, chyba, że jest to nazwisko naszego sąsiada, wtedy
      oczywiście patrzy się na pana Kotleta.
      Kategoria żywotności/nieżywotności się kłania :)
      • josteine jeść kotlet//jeść kotleta 11.04.06, 21:33
        Obie formy są poprawne:
        "Tendencja do stosowania >>żywotnego<< biernika - równego dopełniaczowi - jest tak silna, że wydawnictwa poprawnościowe uznają już za równorzędne konstrukcje typu 'zjeść ananas' i 'zjeść ananasa', 'zjeść banan' i 'zjeść banana', 'przekroić arbuz' i 'przekroić arbuza' - tak jak się słyszy 'zjeśc kotlet' obok 'zjeść kotleta' [...]".
        Jan Miodek, Rozmyślajcie nad mową, s. 135.
        • eeela Re: jeść kotlet//jeść kotleta 16.05.06, 12:44
          "Zjesc banan" - fuj, jak to beznadziejnie brzmi ;-P
    • kerga Re: Jak odmienia się wyraz KOTLET? 11.04.06, 20:27
      Dla mnie ciekawsze jest pytanie, czy na obiad zjem całego kotleta czy cały
      kotlet.
      "Na obiad zjem aż całego kotleta." Tak bym powiedział.
      "Na obiad zjem aż cały kotlet." To brzmi dziwnie. Nigdy bym tak nie powiedział.

      To samo jest z bananem. W tych przypadkach biernik zawsze zgrzyta w uchu - ja
      używam dopełniacza.
      • hetman4 KOTLET jak bułka z masłem 11.04.06, 21:53
        A czy zjadłbyś całą bułkę? Czy całej bułki?
        Czy zjadłbyś całe masło? czy całego masła?
        Tu wyraźnie zgrzyta dopełniacz...
        Chyba biernik w takich sytuacjach jest jednak właściwszy...
        • segritta Re: KOTLET jak bułka z masłem 25.04.06, 21:44
          Czyli rozumiem, że mówisz "zjem banan" a nie "zjem banana"?
          Dla mnie to zawsze była pewna zagwozdka językowa, co do której nie mam jeszcze
          zdania. Z jednej strony odpowiada mi stara zasada każąca używac biernika przy
          nieożywionych ("podaj mi pilot od telewizora") dla odróżnienia od np. wskazania
          na ludzi ("widzę pilota śmigłowca") a z drugeij strony - jednak mówię "jem
          banana". No, ale to chyba kwestia osłuchania z tą formą.
          • hetman4 Re: KOTLET jak bułka z masłem 25.04.06, 22:12
            segritta:
            > Czyli rozumiem, że mówisz "zjem banan" a nie "zjem banana"?
            Rozumiesz inaczej niż ja. Mówię "zjem banana", ponieważ biernik od banana brzmi "banana".

            > ... Z jednej strony odpowiada mi stara zasada każąca używac biernika przy
            > nieożywionych ("podaj mi pilot od telewizora") dla odróżnienia od np. wskazania
            > na ludzi ("widzę pilota śmigłowca") a z drugeij strony - jednak mówię "jem
            > banana"...
            Pewnie z tych samych (nieuświadomionych w pełni) powodów, co i ja ;-)
            • segritta Re: KOTLET jak bułka z masłem 26.04.06, 00:43
              hetman4 napisał:

              > Rozumiesz inaczej niż ja. Mówię "zjem banana", ponieważ biernik od banana brzmi
              > "banana".

              Nie. Biernik od "banan" brzmi "banan".
              • hetman4 Re: KOTLET jak bułka z masłem 26.04.06, 06:18
                segritta:
                > Nie. Biernik od "banan" brzmi "banan".
                No to używamy różnych deklinacji. W mojej kogo? co widzę? Widzę banan.
                • hetman4 Re: KOTLET jak bułka z masłem i dziegciem x2 26.04.06, 06:31
                  hetman4 napisał:

                  > segritta:
                  > > Nie. Biernik od "banan" brzmi "banan".
                  > No to używamy różnych deklinacji. W mojej kogo? co widzę? Widzę banan.
                  Przepraszam jeszcze raz. Wysyłałem nieprzemyślane odpowiedzi i stąd zamieszanie. A miało być tylko o tym, że "zjem banana" jest coraz częściej zauważalną formą (tak jak "zjem kotleta, arbuza, itd."). Ale ja naprawdę mówię: zjem kotlet, arbuz, banan (chyba, że mam zamiar zjeść kawałek banana, arbuza, kotleta, ale to już inny przypadek :).
                  Jeszcze raz przepraszam za pośpiech.
                  • segritta Re: KOTLET jak bułka z masłem i dziegciem x2 26.04.06, 18:36

                    > Jeszcze raz przepraszam za pośpiech.
                    >
                    Teraz to ja przepraszam za pośpiech.. ;)
                • segritta Re: KOTLET jak bułka z masłem 26.04.06, 18:36
                  No to używamy jednej deklinacji jednak. kogo?co? to własnie biernik. Jeśli Twój
                  biernik brzmi "banan", to dokładnie zgadza się to z tym, co napisałam wczesniej. :)
            • hetman4 Re: KOTLET jak bułka z masłem i dziegciem 26.04.06, 06:24
              hetman4 napisał:
              > Rozumiesz inaczej niż ja. Mówię "zjem banana", ponieważ biernik od banana brzmi
              > "banana".
              Napisałem oczywistą bzdurę. Przepraszam. Masz rację, biernik banana to banan.
          • stefan4 Re: KOTLET jak bułka z masłem 25.04.06, 23:54
            segritta:
            > Z jednej strony odpowiada mi stara zasada każąca używac biernika przy
            > nieożywionych

            Stara zasada nie każe używać biernika tylko mówi, że dla męskich żywotnych
            biernik jest równy dopełniaczowi. Towarzyszy jej jedenaste przykazanie: nie
            będziesz mylić żywotnych z żywymi. Drzewo bananowca jest żywe ale nieżywotne
            (włażę na bananowiec) a zerwany z niego banan jest już martwy ale żywotny
            (zjadłem banana). Żywotność jest kategorią gramatyczną mającą bardzo słabe
            odbicie w rzeczywistości. Jedne rzeczownki sa żywotne, bo tak mają; inne są
            nieżywotne, bo mają inaczej. ,,Jak przegrasz w POKERA, to dostaniesz prztyczka
            w NOS''
            • teresa.kruszona Re: KOTLET jak bułka z masłem 12.05.06, 00:56
              Formę fleksyjną biernika równego dopełniaczowi przyjmuje część rzeczowników
              rodzaju męskiego (więc bułkę i masło musimy z tej grupy wykluczyć) zakończonych
              w mianowniku liczby pojedynczej na spółgłoskę. Są wśród nich m.in. rzeczowniki
              będące nazwami wielu potraw, owoców i grzybów, np. zjeść gołąbka, hamburgera,
              kotleta, śledzia, ogórka, rydza.
              Językoznawcy zastrzegają jednak, że w tej grupie rzeczowników biernik może być
              także równy mianownikowi (tę formę uznają nawet za staranniejszą), np. zjadł
              kotlet, kupił ananas.
Pełna wersja