duża litera, wielka litera

16.10.06, 17:42
Dzień dobry wszystkim,

jak to jest z literami?
Czy "A" to duże "a", czy wielkie? W podstawówce zwracano uwagę, że pisze się
wielką literą a nie z dużej litery. Czy to drugie wyrażenie jest niepoprawne?
Czy "duża litera" oznacza literę o dużym rozmiarze? Bo jeśli chodzi o alfabet
grecki i na przykład "drukowaną omegę", to lepiej mi brzmi "duże omega"
od "wielkiego omega".
Czy na wielkie omega można powiedzieć "wielka omega"?
I pytanie kolejne - czy we właściwy sposób użyłam cudzysłowów? :-)

Pozdrawiam,
zzz
    • stefan4 Re: duża litera, wielka litera 17.10.06, 11:49
      zyg_zyg_zyg:
      > Czy "A" to duże "a", czy wielkie?

      ,,Duże'' i ,,wielkie'' to synonimy.

      zyg_zyg_zyg:
      > W podstawówce zwracano uwagę, że pisze się wielką literą a nie z dużej litery.

      Szkoła potrzebuje haków na uczniów, bo jakby byli za mądrzy, to by weszli jej na
      głowę. Ale skoro już skończyłaś podstawówkę, to myśl sama.

      Po pierwsze: zapewne nie chodziło szkole o opozycję ,,duże'' do ,,wielkie'',
      tylko o pisanie ,,literą'', czy ,,z litery'', czy ,,od litery''. W niektórych
      kręgach panuje pogląd, jakoby ,,z litery'' było rusycyzmem. Otóż we
      współczesnym języku polskim termin ,,rusycyzm'' ma kilka znaczeń. Znaczenie
      pierwsze to taki epitet stosowany w braku argumentów dla pognębienia przeciwnika
      w dyskusji przez zarzucenie mu działanie pod wpływem obcych sił. Znaczenia
      drugie i trzecie są mniej więcej takie samo jak pierwsze. Potem długo nic i
      dopiero czwartym znaczeniem słowa ,,rusycyzm'' jest ,,słowo lub wyrażenie
      pochodzące z języka rosyjskiego''.

      Po drugie: z logicznego punktu widzenia ,,literą'' nie można pisać. Można pisać
      ołówkiem, długopisem, pędzlem, sprejem i klawiaturą (lub raczej ,,na
      klawiaturze''). Ale nie literą. Jeśli pani kazała Ci pisać coś ,,wielką
      literą'', to w tym momencie odeszła od logiki na rzecz bezmyślnej tradycji.
      Bezmyślna tradycja jest oczywiście znacznie potężniejszym źródłem języka niż
      logiczne myślenie.

      Po trzecie: zdanie można zaczynać ,,od litery'' albo ,,z litery'', jak kto lubi.
      Tak jak taniec można zaczynać OD pieca ale Z lewej nogi. W kontekście
      zaczynania język polski akceptuje zarówno ,,od'' jak ,,z'', ale nie całkiem
      wymiennie.

      Po czwarte: nie razi mnie zaczynanie ani ,,z litery'' ani ,,od litery''.

      zyg_zyg_zyg:
      > Czy to drugie wyrażenie jest niepoprawne?

      Co to znaczy ,,wyrażenie niepoprawne''? Czy masz na myśli, że wprowadzające w
      błąd lub wręcz kłamliwe?

      zyg_zyg_zyg:
      > Bo jeśli chodzi o alfabet grecki i na przykład "drukowaną omegę", to lepiej mi
      > brzmi "duże omega" od "wielkiego omega". Czy na wielkie omega można
      > powiedzieć "wielka omega"?

      Wszystko można, co nie można,
      byle z cicha i z ostrożna.
      I zdecyduj się, czy u Ciebie ,,omega'' jest rodzaju nijakiego czy żeńskiego.

      zyg_zyg_zyg:
      > I pytanie kolejne - czy we właściwy sposób użyłam cudzysłowów?

      Tradycyjna tradycja jest inna: cudzysłów otwierający powinien różnić się od
      zamykającego. Nowa świecka tradycja wymuszona napływem hamerykańszczyzny na
      nasze klawiatury przewiduje taką pisownię, jaką Ty stosujesz.

      - Stefan

      www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak
      • zyg_zyg_zyg Re: duża litera, wielka litera 18.10.06, 10:12
        Dziękuję za odpowiedź.

        > Szkoła potrzebuje haków na uczniów, bo jakby byli za mądrzy, to by weszli jej
        > na głowę. Ale skoro już skończyłaś podstawówkę, to myśl sama.

        Jesli chodzi o Pania od polskiego z podstawowki, to jest ona jedna z paru
        Nauczycieli, jakich spotkalam na swojej drodze. I nie sądzę, żeby jej uwagi
        wynikały z potrzeby, żeby mieć haka na nas - raczej z dbałości o czystość
        języka.

        Myślę już sama, natomiast nie zamierzam ustalać nowych reguł języka polskiego.
        Jeżeli istnieją jakieś, to wolę się ich trzymać. I pytałam o to, czy istnieją w
        tym temacie jakieś reguły i jeśli tak, to jakie.

        >Po pierwsze: zapewne nie chodziło szkole o opozycję ,,duże'' do ,,wielkie'',
        > tylko o pisanie ,,literą'', czy ,,z litery'', czy ,,od litery''.

        Chodziło o obie opozycje.

        > Co to znaczy ,,wyrażenie niepoprawne''?
        Rozumiem to jako wyrażenie sprzeczne z zasadami języka polskiego.

        > I zdecyduj się, czy u Ciebie ,,omega'' jest rodzaju nijakiego czy żeńskiego.
        Dlaczego?

        > I pytanie kolejne - czy we właściwy sposób użyłam cudzysłowów?
        tzn, czy użyłam ich we właściwych miejscach i czy nie nadużyłam.


        Pozdrawiam,
        zzz
        • agni_me Re: duża litera, wielka litera 18.10.06, 13:26
          A ci "Nauczyciele" (duża litera?) nie wypowiadali się na temat "w temacie"? :)

          Radziłabym przeczytać jeszcze raz stefanową wypowiedź, gdyż zasłużyła na uwagę
          i przemyślenie. Duża litera i wielka litera, to - u bogów - to samo. Nie ma
          żadnego powodu, by jedna z nich była lepsza. "Z litery" podoba mi się mniej
          niż "od litery". Biorąc pod uwagę powszechny zwyczaj używania tego pierwszego
          zwrotu zapewne jest już (albo zaraz będzie) uznany za poprawny. Język się
          zmienia i tego, nie reguł, należy się trzymać.

          W wypowiedzi ważna jest konsekwencja i jasność. Jej brak (wyróżnienia,
          cudzysłowy, rodzaje, użycie czasów) prowadzi do nierozumienia. Toteż
          przywiązałabym się do jednego "rodzaju omegi". I konsekwentnego używania
          cudzysłowu.
          • zyg_zyg_zyg Re: duża litera, wielka litera 18.10.06, 14:25
            dziękuję :-)
          • arana Re: duża litera, wielka litera 19.10.06, 14:25
            SJP informuje rozsądnie:
            sjp.pwn.pl/haslo.php?id=2478799,
            ale już Wikipedia ostrzega przed używaniem terminu, który NIE ISTNIEJE!!!
            64.233.183.104/search?q=cache:_vvotevZBKoJ:pl.wikipedia.org/wiki/Majusku%C5%82a+wielka+litera&hl=pl&gl=pl&ct=clnk&cd=7
    • madzialena22 Re: duża litera, wielka litera 22.10.06, 15:32
      Nieprawda...
      wielka i duża litera to zupełnie coś innego.
      Normalnie "duża", "wielka" to mogą być synonimy, ale nie jeśli chodzi o litery!!!!

      Mamy litery małe i wielkie. A duża to może być czcionka: i moze byc tak, że mała
      litera okaże się duża- w sensie większa od jakiejś tam innej wielkiej:czyli tak
      jak pisał "zzz"-duża oznacza literę o dużym rozmiarze.

      Przez 5 lat nam to wbijali na studiach do główek, to ja teraz przekazuję to
      dzieciom.. proste.
      • stefan4 Re: duża litera, wielka litera 22.10.06, 16:31
        madzialena22:
        > Przez 5 lat nam to wbijali na studiach do główek, to ja teraz przekazuję to
        > dzieciom.. proste.

        Biedne dzieci... Pozdrowienia dla przekaźnika.

        - Stefan

        www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak
      • agni_me Re: duża litera, wielka litera 22.10.06, 17:32
        Mam wrażenie, że nauczycieli powinna wyróżniać dbałość o uzupełnianie WŁASNEJ
        wiedzy. Szkoda, że o tym zapominają. Bo przecież wielka/duża litera cieszy się
        uznaniem językoznawców i słowników nie od dziś. Przyszło mi do głowy, że takie
        młodzieży chowanie, jacy nauczyciele. I co tu się dziwić?
        • efedra Re: duża litera, wielka litera 23.10.06, 10:55
          agni_me napisała:

          > przecież wielka/duża litera cieszy się
          > uznaniem językoznawców i słowników nie od dziś.

          Mnie w szkole uczono pisania "z duzej litery". Wprawdzie bylo to dawno, ale nie
          slyszalam, aby duze litery odeslano do lamusa i oblozono klatwa.
          Wielkie litery spotkalam po raz pierwszy niedawno i pewnie dlatego brzmia mi
          nienaturalnie. Kiedy czytam "wielka litera", wydaje mi sie, ze ktos to mowi
          "wieeeelka litera", podnoszac sie w gore wzrok i rece.
          Wlasnie to, a nie "duza" robi na mnie wrazenie okreslania rozmiarow. Wielkich.
          Mysle wiec, ze to kwestia nawyku, a nie poprawnosci.
          • arana Re: duża litera, wielka litera 23.10.06, 12:27
            efedra napisała:

            Wielkie litery spotkalam po raz pierwszy niedawno i pewnie dlatego brzmia mi
            nienaturalnie

            Mnie też. Brzmią jak nadęte litery.

            Swoją drogą warto by ustalić nazwisko tego geniusza, który odkrył WIELKIE
            litery.

            Madzialeno22, kto Ci to wbijał do głowy? Widziałaś ten termin podany jako
            oficjalną definicję w jakiejś książce?
          • agni_me Re: duża litera, wielka litera 23.10.06, 17:39
            Uczono mnie pisać "wielką literą". Co z tego, skoro znacznie naturalniejsza
            wydaje mi się "duża". Lepiej brzmi, nie zwraca na siebie natrętnie uwagi.
            Dobrze to zostawić - jak piszesz - nawykowi, przyzwyczajeniu.
      • arana Poczytaj, Madziu! 23.10.06, 15:56
        W szkole podstawowej i średniej uczono mnie, że należy pisać "wielką"
        lub "małą" literą. Nigdy zaś "dużą" literą. Dodam, że tego samego zdania były
        dwie nauczycielki języka polskiego. Ile w tym prawdy?

        Ja doprawdy nie rozumiem problemu. Są małe litery oraz niemałe, czyli wielkie
        lub duże. W literaturze dotyczącej pisowni używa się zazwyczaj "wielkie
        litery", ale nie oznacza to, że jest jakiś zakaz mówienia, że coś piszemy dużą
        literą (czyli wielką literą). Nie ma tu obawy, że nastąpi nieporozumienie,
        zwłaszcza że w tym zakresie mowienia o pisowni bierze się pod uwagę (jeśli
        chodzi o wielkość) tylko dwa rodzaje liter. Myślę, że są poważniejsze problemy,
        nad którymi warto się zastanawiać. Pozdrawiam serdecznie i oby nie miał(a) Pan
        (i) większych zmartwień- prof. dr hab. Miroslaw Skarżyński

        Adres: 64.233.183.104/search?
        q=cache:UYJWMGJIyoEJ:poradnia.polonistyka.uj.edu.pl/%3Fmodul%3D11+wielkie+du%C5%
        BCe+litery&hl=pl&gl=pl&ct=clnk&cd=11
      • enigma22 Re: duża litera, wielka litera 24.10.06, 06:51
        biedna :(

        slowniki.pwn.pl/poradnia/lista.php?szukaj=wielka+czy+du%BFa+litera&kat=18
        • teresa.kruszona Re: duża litera, wielka litera 30.10.06, 23:28
          „Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN” pod red. prof. A.
          Markowskiego: „Pisać coś małą a. od małej (nie: z małej) litery (...) pisać coś
          dużą, wielką literą a. od dużej, wielkiej (nie: z dużej, nie: z wielkiej)
          litery”.
Pełna wersja