Dodaj do ulubionych

Wołacz słowa "dom"

26.02.07, 16:59
Proszę podać poprawną formę wołacza słowa "dom". Pomóżcie.
Obserwuj wątek
    • mach_2 Re: Domie 26.02.07, 18:56
      Domie złoty - jedna z peryfraz NMP występująca w litanii loretańskiej (nazwy
      peryfraz Matki Bożej można pisać małymi lub wielkimi literami - por. orzeczenia
      Komisji Języka Religijnego RJP).
      • stefan4 Re: Domie 26.02.07, 21:38
        mach_2:
        > Domie złoty - jedna z peryfraz NMP występująca w litanii loretańskiej (nazwy
        > peryfraz Matki Bożej można pisać małymi lub wielkimi literami -
        > por. orzeczenia Komisji Języka Religijnego RJP).

        Ale w świecie realnym, czyli niepowiązanym z KJRRJP żadnym układem, wołacz ,,mój
        domu rodzinny!'' jest częstszy niż ,,mój domie rodzinny!'', nie? To drugie
        kojarzy mi się bardziej z budynkiem niż z domem...

        - Stefan

        www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak
        • mach_2 Re: Domie/domu 27.02.07, 00:34
          Spojrzałem teraz do słownika z 1996 (PWN), który za poprawne uznaje
          formy "domie" i "domu", więc można sobie wybrać.

          Forma "domie" nie ma nic wspólnego z KJR RJP - przytoczyłem tylko opinę komisji
          nt. pisowni peryfraz NMO, aby nikt mi nie zarzucił, że popełniłem błąd,
          pisząc "domie złoty" zamiast "Domie Złoty" (może być tak i tak, por. gwiazda
          zaranna, Gwiazda Zaranna). No, ale trochę zbaczamy z tematu.

          Która z form jest częstsza, należałoby sprawdzić w korpusie. "Domie" brzmi mi
          bardziej patetycznie (może dlatego ta forma znalazła się w litanii).

          PS. W sprawie Iwa/Iwona jeszcze nie dostałem odpowiedzi z RJP.
    • krzysiekfelsmann Re: Wołacz słowa "dom" 27.02.07, 20:12
      Sprawdziłem. "Mały słownik języka polskiego" pod red. Elżbiety Sobol (PWN, 1997
      r.) podaje, że można mówić "domu" albo "domie", ale "Nowy słownik poprawnej
      polszczyzny PWN" (2002 r.) ma zapis, iż powinno się używać "domu", nie: "domie".
      W Poradni Językowej PWN wskazuje się, że forma "domie" jest przestarzała.

      Hm. Kto ma rację? ;)
      • szkola.be Re: Wołacz słowa "dom" 27.02.07, 20:31
        > Sprawdziłem. "Mały słownik języka polskiego" pod red. Elżbiety Sobol
        > (PWN, 1997 r.) podaje, że można mówić "domu" albo "domie", ale
        > "Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN" (2002 r.) ma zapis,
        > iż powinno się używać "domu", nie: "domie".
        > W Poradni Językowej PWN wskazuje się, że forma "domie" jest przestarzała.
        >

        Sugerujesz, że można powiedzieć w wołaczu "Domu!" ?
        Dla mnie, w wołaczu, bez określeń dodatkowych, tylko "domie",
        a "domu" zamiast "domowi" to owszem, ale w innym pszypadku.
        Ale może nie mam racji ?
      • stefan4 Re: Wołacz słowa "dom" 27.02.07, 22:42
        krzysiekfelsmann:
        > "Mały słownik języka polskiego" pod red. Elżbiety Sobol (PWN, 1997 r.) podaje,
        > że można mówić "domu" albo "domie", ale "Nowy słownik poprawnej polszczyzny
        > PWN" (2002 r.) ma zapis, iż powinno się używać "domu", nie: "domie". W
        > Poradni Językowej PWN wskazuje się, że forma "domie" jest przestarzała.
        >
        > Hm. Kto ma rację? ;)

        Ty, jakkolwiek powiesz.

        Bo główny wniosek z Twojej kwerendy w słownikach i na tym forum jest taki, że
        nie ma wyraźnych powodów wzdragać się przed którąkolwiek formą wołacza.
        Analogie też są w obie strony:
        o- wołacz tworzą tak jak ,,DOMU'':
        buk, Bug, koń, itp.
        o- wołacz tworzą tak jak ,,DOMIE'':
        dąb, Bóg, kot, itp.

        Gdyby któraś z tych form była zakazana, to mógłbyś na złość złamać ten zakaz.
        Ale aktualna sytuacja nawet takiej satysfakcji Ci nie daje: możesz mówić jak
        chcesz, nie łamiąc niczego. Cóż za przeraźliwy upiór wolności stanął przed Tobą...

        - Stefan

        www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak
      • mach_2 Re: Wołacz słowa "dom" 27.02.07, 23:10
        krzysiekfelsmann napisał:

        > W Poradni Językowej PWN wskazuje się, że forma "domie" jest przestarzała.

        U mojego dziecka uczącego się w I klasie zobaczyłem w zeszycie zdanie: „Na domu
        stoi antena”. Czy nie powinno być: „Na domie stoi antena”?

        Domie to forma przestarzała. Można ją spotkać np. w tytule poematu Kasprowicza
        O bohaterskim koniu i walącym się domie. Dziś używa się formy domu – tej, którą
        znalazł Pan w zeszycie swojego dziecka.
        — Mirosław Bańko

        W tym wypadku nie chodzi o wołacz, ale o miejscownik.
        • mach_2 Re: Inna opinia nt. miejscownika 27.02.07, 23:12
          Która forma jest poprawna: na domie czy na domu? Bardzo proszę o uzasadnienie.


          Poprawną formą jest na domu, podobnie na panu i na synu (np. polegać).
          Wszystkie te rzeczowniki zachowały starą końcówkę -u, która dziś stawia je w
          wyjątkowej pozycji na tle innych rzeczowników męskich o podobnym zakończeniu
          (mówimy np. na tomie, na kranie, na płynie - z końcówką -e, a nie -u).
          Stare miejscowniki domu, panu, synu zachowały się dlatego, że są czesto
          używane. Częstość użycia sprawiła też, że dom i syn zachowały dawny wołacz z
          końcówką -u: domu rodzinny!, synu drogi!
          — Mirosław Bańko
          • stefan4 Re: Inna opinia nt. miejscownika 27.02.07, 23:45
            mach_2:
            > Domie to forma przestarzała. Można ją spotkać np. w tytule poematu Kasprowicza
            > O bohaterskim koniu i walącym się domie. Dziś używa się formy domu
            > — Mirosław Bańko

            Czyli forma ,,domie'' jest starsza niż ,,domu'' i już wyszła z użycia.

            mach_2:
            > Poprawną formą jest na domu, podobnie na panu i na synu (np. polegać).
            > Wszystkie te rzeczowniki zachowały starą końcówkę -u
            [...]
            > Stare miejscowniki domu, panu, synu zachowały się dlatego, że są czesto
            > używane. Częstość użycia sprawiła też, że dom i syn zachowały dawny wołacz z
            > końcówką -u: domu rodzinny!, synu drogi!
            > — Mirosław Bańko

            Czyli forma ,,domu'' jest starsza niż ,,domie'' i się zachowała. Blada bańkowa
            twarz ma dwa języki a Ty, Machu_2, niedość starannie dobierasz sobie autorów
            wartych cytowania.

            Aha, to była opinia p. Bańki o miejscowniku i wołaczu wspólnie, a nie tylko o
            miejscowniku, jak sugerujesz.

            - Stefan

            www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak
            • mach_2 Re: Inna opinia nt. miejscownika 28.02.07, 12:39
              stefan4 napisał:

              > mach_2:
              > > Domie to forma przestarzała. Można ją spotkać np. w tytule poematu Kaspro
              > wicza
              > > O bohaterskim koniu i walącym się domie. Dziś używa się formy domu
              > > — Mirosław Bańko
              >
              > Czyli forma ,,domie'' jest starsza niż ,,domu'' i już wyszła z użycia.

              Tu jest tylko o Msc.
              >
              > mach_2:
              > > Poprawną formą jest na domu, podobnie na panu i na synu (np. polegać).
              > > Wszystkie te rzeczowniki zachowały starą końcówkę -u
              > [...]
              > > Stare miejscowniki domu, panu, synu zachowały się dlatego, że są czesto
              > > używane. Częstość użycia sprawiła też, że dom i syn zachowały dawny wołac
              > z z
              > > końcówką -u: domu rodzinny!, synu drogi!
              > > — Mirosław Bańko
              >
              > Czyli forma ,,domu'' jest starsza niż ,,domie'' i się zachowała. Blada
              bańkowa
              > twarz ma dwa języki a Ty, Machu_2, niedość starannie dobierasz sobie autorów
              > wartych cytowania.

              Może chodziło o to (nikogo nie bronię), że istniała forma "domu", później
              pojawiła się forma "domie", która stopniowo zaczęła tracić na znaczeniu, aż w
              końcu wyszła z użycia. To, że forma jest przestarzała, znaczy, iż wyszła z
              użycia, ze zwyczaju, mody (por. słownik PWN-u).
              W związku z tym z opinii można wysunąć tylko wniosek, że forma "domu" jest
              starsza, po niej pojawiła się forma "domie", która w końcu wyszła z mody,
              stając się przeto przestarzałą.

              >
              > Aha, to była opinia p. Bańki o miejscowniku i wołaczu wspólnie, a nie tylko o
              > miejscowniku, jak sugerujesz.
              >
              > - Stefan

              Rzeczywiście, pod koniec jest o W. - nie zwróciłem uwagi.

Popularne wątki

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka