Monoftongizacja dyftongów.

[faustus]

To bardzo ciekawe zjawisko - czy można je także odnieść do wczesnej laciny ?

[teresa.kruszona]

Monoftongizacja dyftongów, czyli proces przekształcania się dwugłoski (dyftongu) w monoftong
(samogłoskę prostą), na gruncie słowiańskim dokonała się w epoce przedpiśmiennej.

[_jazzek_]

Dziś pytanie, za rok odpowiedź. Wprawdzie odpowiedź powinna być na forum
Łacina, ale z braku takiego odpowiem tutaj. Także dlatego tutaj, że
monoftongizacji języki słowiańskie, w tym polski, zawdzięczają swój obecny
kształt.

No to do rzeczy. Oczywiście, że można odnieść. Ród Klaudiuszów jako
patrycjuszowski nazywał się z dyftongiem '-au-', natomiast gdy jeden z jego
przedstawicieli zechciał zostać trybunem ludowym, wystarał się o przesunięcie
do plebsu, i zwał się wtedy ludowo Klodiuszem. Żródło „Żywoty cezarów"
Swetoniusza, tamże anegdota o Wespazjanie i nieporozumieniu z dyftongami
związanym.

[ala100]

Szkoda, a tytuł był taki intrygujący. Już chciałam lecieć tym dyftongom na
pomoc.

A może jakiś przykład z czasów przedpiśmiennej słowiańszczyzny?

Pozdrawiam. Ala

[_jazzek_]

Proszę bardzo:
dauchja -> dusza
Kailagastos- -> Celogost (Całogost)

ftongizacja

[_jazzek_]

Chyba jeszcze ciekawszym zjawiskiem jest dyftongizacja monoftongów. Bo zrobić z
dwóch dźwięków jeden - cóż to za problem. Ale z jednego dwa - oto sztuka.
Przykładów na to oczywiście mamy też moc, choćby angielskie przejście
długiego 'i' w 'ai'. Nawet w dosyć konserwatywnej słowiańszczyźnie mamy w
czeskim zamianę długiego 'u' w 'ou' ('trouba'), w polskim można się
zastanawiać, czy dodanie protezy 'u' w wyrazach 'uociec', 'uorkiestra' też nie
należy zaliczyć do tego typu zjawisk.
No i żeby wyczerpać temat i czytelników, można jeszcze można wspomnieć o
przekształceniu dyftongu w inny dyftong. Tu można przytoczyć przykład
francuszczyzny: 'oi' przeszło w 'ua'. Jak to się mogło stać, zdumiewa mnie od
lat.

[_jazzek_]

Przypomniałem sobie, że to jeszcze nie wszystko. Oprócz monoftongizacji maiło
miejsce zjawisko rozpadu dyftongów na składową samogłoskową i spółgłoskową, a
to w sąsiedztwie innych samogłosek.

Poniżej piękny przykład, wyjaśniający, dlaczego ten, co kuje to kowal:

kauti -> kuti (kuć; monoftongizacja)
kauą, -> kovą, (kowę, dziś kuję; rozpad)

Uwaga: 'ą' oznacza tu nasze 'o' nosowe, niestety 'o' z ogonkiem nie miałem pod
ręką.

Podobną przyczynę ma rosyjska odmiana piet' - poju (śpiewać - śpiewam) i pit' -
pieju (pić - piję).