ala100 20.12.03, 11:05 Co jakiś czas pojawia sie tu cos takiego jak "szwa", a ja ciągle mam ochote poprawiać na "szwu". Czy ktoś mógłby pokrótce wyjaśnić laikowi (i laiczce), co to jest "szwa" ? Pozdrawiam. Ala Odpowiedz Link Zgłoś czytaj wygodnie posty
ja22ek Re: I znowu szwa! 21.12.03, 13:17 To taki dźwięk pośredni. Jak spróbujesz wymówić na raz wszystkie samogłoski, to powinno Ci wyjść. Oznacza się to-to jako e do góry nogami, np. pierwsza samogłoska w rosyjskim słowie mołoko to jest szwa, druga to a, trzecia - o. Przynajmniej tak mi się wydaje. J. Odpowiedz Link Zgłoś
boraczek Re: I znowu szwa! 21.12.03, 15:03 Oho, kolejna okazja, żebym się trochę powymądrzał ;-) Schwa to taka samogłoska.Występuje w wielu językach, w tym bardzo często w angielskim (na przykład przed drugim "n" w słowie "nation"). Odpowiedz Link Zgłoś
ala100 Re: I znowu szwa! 21.12.03, 22:38 boraczek napisał: > Oho, kolejna okazja, żebym się trochę powymądrzał ;-) Schwa to taka samogłoska. > Występuje w wielu językach, w tym bardzo często w angielskim (na przykład przed > drugim "n" w słowie "nation"). To tam coś jest? Ludzie, ale wy macie słuch! Dlaczego jesli w angielskim, to z niemiecka? ja22ek napisał: > To taki dźwięk pośredni. Jak spróbujesz wymówić na raz wszystkie samogłoski, to > > powinno Ci wyjść. Oznacza się to-to jako e do góry nogami, np. pierwsza > samogłoska w rosyjskim słowie mołoko to jest szwa, druga to a, trzecia - o. > > Przynajmniej tak mi się wydaje. > > J. Na raz wszystkie, to mi nie wyjdzie. Może na dwa albo na trzy sie uda. Z wyjasnienia wynika, że szwa to taka samogłoska uogólniona, a z przykładu, że to jakiś dźwięk pośredni. Co to jest? Pozdrawiam. Ala Odpowiedz Link Zgłoś
teresa.kruszona Re: I znowu szwa! 21.12.03, 23:51 Szwa (pochodzi z hebrajskiego, nie z niemieckiego) - samogłoska zredukowana, oznaczana jak odwrócone e (mój komputer nie umie tego zapisać), występująca w języku indoeuropejskim oraz w dzisiejszych językach semickich. W dialektach, na których bazie rozwinęły się później języki słowiańskie, dźwięk „szwa" bądź zaginął zupełnie (np. *dhugh[tu szwa])ter- > *dukter- > *dutjerukā > *dъtjerъka > *dcerka > córka), bądź (gdy był pierwszą samogłoską w obrębie morfemu)zidentyfikował się z a. Drugi akapit na podstawie: grzegorj.w.interia.pl/gram/unipl/wokal.html Odpowiedz Link Zgłoś
ala100 Re: I znowu szwa! 22.12.03, 22:09 Dziękuję. Nie jest tylko dla mnie jasne, czy szwa we wszystkich tych językach brzmiała tak samo? I jak? Wszystkich samogłosek naraz nie potrafię wymwić. Pozdrawiam. Ala Odpowiedz Link Zgłoś
ja22ek Re: I znowu szwa! 24.12.03, 10:14 Tak samo, nie tak samo, w każdym razie podobnie. Co do brzmienia, to wyobraź sobie, że coś Cię tak zdziwiło, że Ci (przysłowiowa ;) szczęka opadła (dla ułatwienia: uważam, że akcent na przedostatnią sylabę się wycofuje). Nastepnie w stanie opadnięcia rozluźnij język, tak żeby jego tył opadł ku gardłu. A teraz spróbuj wydobyć - bez ustawiania narządów mowy - jakiś dźwięk. Powinno to być szwa. Z języków słowiańskich ładne pełnogłośne szwa występuje w bułgarskim (ъ). Słychać to trochę jak 'a', polska transkrypcja to 'y' (np. Byłgarija), a z rodowodu jest to bodajże wzmocniony jer tylny. Miłych ćwiczeń w czasie radosnych świąt i szczęśliwego roku życzy Jazzek Odpowiedz Link Zgłoś
arana Re: I znowu szwa! 24.12.03, 12:36 ja22ek napisał: >> Z języków słowiańskich ładne pełnogłośne szwa występuje w bułgarskim (ъ). > > Słychać to trochę jak 'a', polska transkrypcja to 'y' (np. Byłgarija), a z > rodowodu jest to bodajże wzmocniony jer tylny. > Widziałam w Bułgarii autobusy pośpieszne z napisem "B(jer)rzo" [mam nadzieję, że niczego nie pomyliłam]. Czy to jest też szwa? Arana Odpowiedz Link Zgłoś
ja22ek Re: I znowu szwa! 25.12.03, 13:46 arana napisała: > Widziałam w Bułgarii autobusy pośpieszne z napisem "B(jer)rzo" [mam nadzieję, > że niczego nie pomyliłam]. Czy to jest też szwa? No właśnie. Brzmienie ma szwowe, ale tym się różni od szwa 'właściwego', że niekoniecznie jest zredukowane - może nawet stać pod akcentem! Jazzek Odpowiedz Link Zgłoś
boraczek Re: I znowu szwa! 25.12.03, 12:58 > Z języków słowiańskich ładne pełnogłośne szwa występuje w bułgarskim (?). Szwa występuje też w słoweńskim i niektórych dialektach chorwackich, choć nie wiem, czy w tym przypadku jest "ładne i pełnogłośne" ;-) Odpowiedz Link Zgłoś
dialektolog Re: I znowu szwa! 27.12.03, 16:30 boraczek napisał: Już Bułgaria i Słowenia były, a tymczasem stosunkowo niedaleko egzystuje KASZUBSKIE SZWA, którego barwy nie podejmuję się opisać, ale może jakieś pliki dźwiękowe ktoś by w Sieci znalazł i zanalizował? Odpowiedz Link Zgłoś
stefan4 Re: I znowu szwa! 27.12.03, 18:31 dialektolog: > Już Bułgaria i Słowenia były, a tymczasem stosunkowo niedaleko egzystuje > KASZUBSKIE SZWA, którego barwy nie podejmuję się opisać, ale może jakieś pliki > dźwiękowe ktoś by w Sieci znalazł i zanalizował? Przesłuchałem różne gaduchy z www.kaszuby.pl/mowa_kaszubska/mowa_kaszubska.htm . Mam słabe ucho, więc nie jestem pewien moich sądów. Ale jak dzieciak mówi ,,star[coś-tam]k'' (chyba chodzi o dziadka) to ta druga samogłoska to pewnie szwa. Albo jak mówi ,,g[coś-tam]da'' (czyli ,,gada''), to pierwsza jest szwa (tym razem o tyle ciekawe, że to na niej jest akcent). Czy mam rację? Ja myślę, że stwierdzenie Pani Ekspert, że szwy w językach słowiańskich pozanikały, idzie zdecydowanie zbyt daleko. Po pierwsze pozostały ślady jerów (np. właśnie w bułgarskim). Po drugie samogłoski na pozycjach nieakcentowanych łatwo zamieniają się w szwy same z siebie, szczególnie w pospiesznej mowie. Po trzecie czasami coś trzeba zrobić, żeby wymówić trudną zbitkę spółgłosek. To ostatnie np. w słowackim jest obsługiwane przez ,,r'', które trudno uznać za spółgłoskę a raczej za taką nie-do-samogłoskę; np. w ,,Štrbske Pleso''. A i po polsku niektórzy nie mówią ,,świństwo'' tylko coś jakby ,,siewiństewo''; a (jak już kiedyś pisałem) jedna megafonistka kolejowa przedstawia się regularnie jako ,,Tu stacja Gdańske-Wrzeszcz''. Ona ma zapewne trudności z wypowiedzeniem dwóch akcentowanych samogłosek z całym stadem spółgłosek między nimi i dlatego wtyka między te spółgłoski nieakcentowanej nie-do-samogłoski. Czy to wszystko nie są szwy? - Stefan Odpowiedz Link Zgłoś
boraczek Burzliwe dzieje szwa 30.12.03, 13:34 > Ja myślę, że stwierdzenie Pani Ekspert, że szwy w językach słowiańskich > pozanikały, idzie zdecydowanie zbyt daleko. Na pewno w niektórych językach słowiańskich szwa obecnie występuje. Myślę, że w tekście przytoczonym przez Panią Ekspert chodziło o to, że w dawnym, wspólnym jeszcze języku słowiańskim szwa w którymś momencie zanikło. I to może być prawdą - w takim razie w niektórych językach słowiańskich szwa pojawiłoby się wtórnie, nie kontynuując prasłowiańskiego szwa, lecz będąc rezultatem zredukowania samogłosek lub rozszczepienia sonantów. Odpowiedz Link Zgłoś