Dodaj do ulubionych

Kronika Szkoły Polskiej w Worytach

25.07.08, 20:24
Kronika Szkoły Polskiej
w Worytach na Warmii 1930-1939
Są to rozprawy i materiały dokumenty Ośrodka Badań Naukowych im. Wojciecha
Kętrzyńskiego w Olsztynie. Opracowana przez Tadeusza Filipkowskiego i Zygmunta
Lietza. Wydana przez Pojezierze w Olsztynie 1979 roku.
Kronika szkoły polskiej w Worytach to unikalny dokument, jeden z trzech tego
typu zachowanych do dziś. Pozostałe dwie to kronika w Nowej Kaletce koło
Olsztyna i w Nowym Targu koło Sztumu. Podstawą wydania tej Kroniki jest jej
oryginalny rękopis.
Obserwuj wątek
    • rita100 Re: Kronika Szkoły Polskiej w Worytach 25.07.08, 20:27
      Co ciekawego można zauważyć w tej Kronice szkolnej z tych ziem ?
      To, jak strasznie różniło się szkolnictwo na tych terenach od innych polskich
      terenów. Jak obchodzono się z dziećmi, rodzicami i nauczycielami, by utrzymać
      język ich ojczysty. Pytacie się jak to się stało, ze Kronika uchowała sie do
      dnia dzisiejszego przy takich zawieruchach wojennych ? O tym napiszę później.

      "Prywatna Katolicka Szkoła Powszechna (z polsk. jęz. wykł.) Woritten"
      Kronika szkoły polskiej w Worytach posiada dwóch autorów. Pierwszym był Wiktor
      Bina, któremu władze niemieckie odebrały prawo nauczania i pobytu w Niemczech, a
      obowiązki kierownika przejął po Binie nauczyciel Franciszek Piotrowski, który
      dożył w sędziwym wieku wydania drukiem tej kroniki.
      Zapraszam do czytania.
      • rita100 Re:Z przeszłości naszej miejscowości 25.07.08, 20:28
        Nazwa
        "Co do powstania nazwy naszej miejscowowści istnieje kilka wersji, nie opartych
        jednak na materiale źródłowym. Biorąc pod uwagę moment geograficzny w
        odniesieniu do rzeźby naszej okolicy stwierdzić należy, że miejscowość nasza
        wryła się kotliną między otaczające ją pagórki. Stąd można by przyjąć za tezę w
        rozpatrywanym zagadnieniu źródłosłów wryty=woryty.
        Wśród tutejszej ludności krąży na temat powstania nazwy naszej miejscowości dość
        banalne opowiadanie:
        Do najdłużej w naszej miejscowości istniejącej karczmy Antoniego Jacha
        przybył........" - tu pozostawione zostało wolne miejsce na dzieje Woryt i nigdy
        nie została wypełniona.
        • rita100 Re:Otwarcie szkoły polskiej 25.07.08, 20:30
          Woryty, dnia 24 II 1930 r
          "Dziś o godz. 8 rano nastąpiło uroczyste otwarcie Katolickiej Szkoły Polskiej w
          Worytach. Aktu otwarcia dokonał w pięknie udekorowanej sali szkolnej wobec
          zgromadzonej dziatwy i jej nauczyciela p. Biny kierownik Polsko-Katolickiego
          Towarzystwa Szkolnego na Warmię p. Franciszek Bartsch (Barcz), w towarzystwie
          kierownika Dzielnicy IV Związku Polaków w Niemczech p. Kierczyńskiego oraz
          kierownika "Rolnika" w Olsztynie p. Nikielowskiego.
          Ubikację* szkolną wynajęto w domu p. Jana Samulowskiego. Kierownictwo szkoły
          powierzył Związek Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech p. Wiktorowi Binie.
          Do nowo otwartej szkoły polskiej zapisano 11 uczniów: Edmunda, Józefa i Marię
          Weinertów, Antoninę Flamównę, Edwarda Behrendta, Pawła i Brunona Mellerów, Pawła
          Riemera, Agatę i Jerzego Karwackich oraz Antoniego Kuhna.

          *Jak wyjaśnił Franciszek Piotrowski pominieto informację o wynajętym lokalu
          szkolnym w domu Jana Samulowskiego i dlatego znalazła się tylko notatka o
          wynajętym również u niego urządzeniu sanitarnym.

          Jan i Józef Samulowscy, mieszkańcy Woryt, działacze Związku Polaków.
          • rita100 Re:Zakończenie rolu szkol. 1929/30 25.07.08, 20:32
            Woryty, dnia 30 III 1930 r.
            W dzisiejszą niedzielę odbyło się w tutejszej szkole pierwsze uroczyste zebranie
            Rady Rodzicielskiej z okazji zakończenia roku szkolnego 1929/30*
            Po nabożeństwie popołudniowym zgromadzili sie rodzice, dzieci, dzieci z
            ochronek polskich. Obecnych było około 80 osób. Z Olsztyna przybyli: kierownik
            Dzielnicy IV Związku Polaków w Niemczech p. Kierczyński, kierownik Banku
            Ludowego p. Malewski oraz przedstawiciel Towarzystwa Szkolnego p. Kellmann.
            Obecny był również nauczyciel szkoły polskiej z Gietrzwałdu p. Chabowski* z
            żoną. O godz. 4.20 nauczyciel tutejszej szkoły zagaił zebranie, po czym
            rozpoczęły się popisy dziatwy szkoły i ochrony. Na zakończenie uroczystości
            odśpiewano wspólnie pieśń postną "Ach mój Jezu".

            Liczba dzieci
            pod koniec roku szkolnego 1929/30 wynosi 10, gdyż dnia 17 marca przeszedł do
            szkoły niemieckiej uczeń Paweł Riemer.

            * Bronisław Chabowski (1892-1942) nauczyciel szkół w Gietrzwałdzie i Stanclewie,
            dyrygent chórów, więzień obozu koncentracyjnego w Stutthofie.

            * Rok szkolny w Niemczech rozpoczynał się w poczatkach kwietnia, a kończył się
            30 marca następnego roku, dlatego w Worytach wkrótce po rozpoczęciu zajęć
            nastąpiła przerwa w nauce.
            • rita100 Re: 25.07.08, 20:36
              Tak się zaczyna owa Kronika szkolna. To tylko obszerny początek i proszę się nie
              zrażać przydługasymi wpisami. Teraz zaczną się krótkie wpisy, ale jakie wymowne
              i ręczę, że bardzo ciekawe. Po tej lekturze nie możemy się dziwić , ze Warmiacy
              i Mazurzy mogli być błędnie traktowani po wojnie jako Niemcy - wiele musieli się
              uczyć i przyswoić ideałów niemieckich, a do tego kiedy przyszła ta upragniona
              Polska to rychło się okazało, że nie taką oczekiwali.
            • freemason bardzo ciekawe te wyjątki... 26.07.08, 02:04
              Am nie ziedzioł, co rok szkolny derowoł cały rok (nie buło ferii?) i
              sia zaczynoł w aprylu...

              A ziesz, Rita, gdzie buła jedyna polska szkoła na Mazurach przed
              1939? Prazie ło tym czytom w ksiojżce P. Sowy "Po obu stronach...".
              Mniejscowość nazywoła sia Piasutno
              piasutno.w.interia.pl/Lanc.htm
              • rita100 Re: bardzo ciekawe te wyjątki...Lanc 26.07.08, 22:29
                Ziam, ło Lancu juz am cytoła. Straszne to. Uobacz do tyko kóntaka, prazie
                wszistko mowam ło Jerzym Lancie, nuczycielu jedynej szkoły polskiej mazurskiej,
                który by stać na stanowisku, uczył ułomną dziewczynkę i został podstępnie otruty.
                forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=38446&w=48172329&v=2&s=0
                "A równocześnie z dalekiej ziemi Czarnego Krzyża nauczyciel Boenigk maczał pioro
                w atramencie i pisał do wdowy: "Przesyłam lampę, prymus, drobne sprzety kuchenne
                i trochę ksiązek. Łóżko metalowe uważamy sprzedać następcy, który w następnych
                dniach ma przybyć, i pieniądze za to przesłać Pani".
                Minął czas. Otrzymała Ernestyna Lancowa pieniądze za łózko żelazne. Potem jej
                się narodził syn, na pamiatkę ojca nazwała Jerzym. Aż wreszcie złożyła swój
                bilet kondolecyjny Najjaśniejsza Rzeczpospolita i przyznała wdowie po Lancu
                emeryturę.... czterdzieści złotych !
                (Miło nam donieść, że p. Lancowa otrzymała po latach pełną emeryturę)
                Aby sie stało jak śpiewał Jan z Czarnolasu:
                .... nie widziałem, żeby sprawiedliwy
                Był opuszczony, albo było trzeba
                Potomstwu jego żebrać kiedy chleba."

                Z Wańkowicza wziante
                • rita100 Re:Rok szkolny 1930/31 26.07.08, 22:31
                  Rok szkolny 1930/31
                  Woryty, dnia 24 IV 1930 r
                  Liczba dzieci
                  Dziś rozpoczął się nowy rok szkolny. Jako nowicjusze wstąpili do tutejszej
                  szkoły Eryk Behrendt i Łucja Nikelowska. Liczba dzieci wynosi więc 12.
                  • rita100 Re:Wzrost liczby dzieci 26.07.08, 22:33
                    Woryty, dnia 3 V 1930 r.
                    Wzrost liczby dzieci
                    Dziś przybyli do tutejszej szkoły polskiej z miejscowej szkoły niemieckiej
                    uczniowie Józef Baranowski i Otto Kuhn. Liczba dzieci wynosi 14.
                    • rita100 Re:Spadek liczby dzieci 26.07.08, 22:33
                      Woryty, dnia 12 V 1930 r.
                      Spadek liczby dzieci
                      Ulegając namowom czynników wrogich szkole polskiej, wycofał dzisiaj gospodarz
                      Karwacki swą córkę Agatę z naszej szkoły. Liczba dzieci wynosi 13.
                        • rita100 Re:Pierwsza konferencja nauczycieli 28.07.08, 22:53
                          Pierwsza konferencja nauczycieli szkół polskich na Warmii
                          Woryty, dnia 21 V 1930 r.
                          W dniu 19 maja br. odbyła się Sząfałdzie (Unieszewo) pierwsza konferencja szkół
                          polskich na Warmii. W konferencji brali udział nauczyciele czynni przy szkołach
                          polskich w Gietrzwałdzie, Nowej Kaletce, Pluskach, Lesznie, Sząfałdzie i
                          Worytach. Na konferencję przybył też radca szkolny dr Strzyż* z Olsztyna.
                          Konferencję zagaił o godz. 9 nauczyciel szkoły polskiej w Sząfałdzie p.
                          Jeziołowicz*. Po zagajeniu konferencji dziatwa szkolna odśpiewała pieśń "Kiedy
                          ranne", po czym pan Jeziołowicz do przeprowadzenia lekcji z języka polskiego. (...)

                          * Dr Hyazinth Strzyż - pochodził z polskiej rodziny osiadłej w Niemczech.
                          Przychylnie usposobiony do szkolnictwa polskiego. Zmarł nagle w wieku 54 lat w
                          marcu 1931r w czasie wizytacji szkoły w Lesznie.

                          * Bolesław Jeziołowicz (1900-1939), nauczyciel szkoły polskiej w Uniszewie w
                          latach 1929-1935, zamordowany w Bydgoszczy w 1939 r.
                          • rita100 Re:Przyjęcie dzieci do pierwszej komunii 29.07.08, 20:56
                            Przyjęcie dzieci do pierwszej komunii św.
                            Woryty, dnia 25 VI 1930 r.

                            Dnia 22 czerwca br. przystępowały dzieci tutejszej parafii (Gietrzwałd) do
                            pierwszej komuni św. Razem było 36 dzieci. Podczas przyjęcia wyglosił ks.
                            proboszcz Hieronim Nahlenz kazanie po polsku i po niemiecku. W czasie mszy św.
                            wikary miał przemowę po niemiecku i po polsku. Podczas komuni śpiewano "U drzwi
                            Twoich".
                            • rita100 Re:Wyjazd dzieci na kolonie 29.07.08, 20:57
                              Wyjazd dzieci na kolonie letnie do Polski
                              Woryty, dnia 15 VII 1930 r.

                              Dnia 15 lipca br. wyjechało pięcioro dzieci tutejszej szkoły polskiej na kolonie
                              letnie do Polski pod opieką pp. nauczycieli Chabowskiego z Gietrzwałdu,
                              Nieboraka z Leszna, Hedrycha z Chabrowa i Gransickiego * z Plusk.
                              (...)

                              * Robert Gransicki (1900-1939) nauczyciel w Pluskach w latach 1930-1937,
                              następnie na Pograniczu. Zamordowany w Kartuzach w 1939 r.
                              • rita100 Re:Spadek liczby dzieci 29.07.08, 22:23
                                Spadek liczby dzieci
                                Woryty, dnia 10 IX 1930 r

                                Wczoraj, dnia 9 września wyprowadził sie uczeń naszej szkoły Otto Kuhn do
                                rodziców, mieszkających w Gryźlinach. Liczba dzieci wynosi 12.
                                • rita100 Re:Spadek liczby dzieci 29.07.08, 22:24
                                  Spadek liczby dzieci
                                  Woryty dnia 12 XI 1930 r

                                  Dnia 19 listopada br odszedł z tutejszej szkoły uczeń Antoni Kuhn i wstąpił do
                                  miejscowej szkoły niemieckiej. Liczba dzieci wynosi 11.
                                  • rita100 Re:Pierwszy obchód gwiazdkowy 30.07.08, 21:23
                                    Pierwszy obchód gwiazdkowy
                                    Woryty dnia 20 XII 1930

                                    Dziś o godz. 17 odbył się w tutejszej szkole pierwszy obchód gwiazdkowy z
                                    następującym programem:
                                    1) Słowo wstępne - nauczyciel Bina
                                    2) Pieśń "Zdrowaś bądź Maria"
                                    3) Deklamacja "Kolęda"
                                    4) Deklamacja "Aniołki"
                                    5) Kolęda "Wśrod nocnej ciszy"
                                    6) Deklamacja "W Betlejem w małej stajence"
                                    7) Deklamacja "W stajence"
                                    8) Kolęda "Dzisiaj w Betlejem"
                                    9) Deklamacja "Dokoła szopki"
                                    10)Deklamacja "Rodzina przy żłóbku Jezusowym"
                                    11)Pieść "Ojcze z niebios"
                                    12)Deklamacja "Późna godzina"
                                    13)Deklamacja "Boze Narodzenie"
                                    14)Kolęda "W złobie leży"
                                    15)Przemówienie kierownika Dzielnicy IV Związku Polaków p.Kierczyńskiego i
                                    łamanie się opłatkiem
                                    16)Jednoaktówka "Gwiazdka w szkole"
                                    17)Deklamacja "Święty Mikołaj"
                                    18)Śpiew "Z Bogiem"
                                    19)Kolęda "Narodził się Jezus Chrystus"
                                    20)Obdarzenie dzieci przez gwiazdora
                                    21)Słowo końcowe - nauczyciel Bina i wspólny śpiew "W złobie leży".

                                    Na obchód gwiazdkowy przybyli p. Chabowscy z Gietrzwałdu, p. Kierczyński z żoną,
                                    p. Wanda Pieniężna z Olsztyna oraz rodzice dzieci uczęszczających do szkoły
                                    polskiej w komplecie. Gwiazdor obdarzył dzieci bardzo suto, także było ogolne
                                    zadowolenie.
                                    • rita100 Re:Przerwa w nauce 30.07.08, 21:23
                                      Przerwa w nauce
                                      Woryty dnia 31 I 1931 r.

                                      Na skutek panującej w Worytach grypy i odry, zamknięto dziś z rozporządzenia
                                      starostwa* tutejszą szkołę do 14 lutego br. włącznie.

                                      * Landratsami - urząd powiatowy kierowany przez landrata.
                                        • rita100 Re:Śmierć uczenicy 30.07.08, 21:26
                                          Śmierć uczenicy
                                          Woryty, dnia 12 II 1931

                                          Dziś o godz. 19 zmarła w siódmym roku życia uczenica tutejszej szkoły Łucja
                                          Nikelowska, uczęszczająca pierwszy rok. Liczba dzieci wynosi 11.
                                          (Nekrolog w "Gazecie Olsztyńskiej")
                                            • rita100 Re:Rewizja* szkoły 30.07.08, 21:27
                                              Rewizja* szkoły
                                              Woryty, dnia 25 III 1931 r.

                                              Dnia 21 marca br. przeprowadził p. radca szkoły dr Strzyż z Olsztyna w tutejszej
                                              szkole rewizję z wszystkich przedmiotów.

                                              Rewizja - doroczna wizytacja szkoły.
                                              • rita100 Re:Zakończenie roku szkolnego 31.07.08, 21:39
                                                Woryty 28 III 1931 r.
                                                Zakończenie roku szkolnego

                                                Dziś odbyło się w tutejszej szkole uroczyste zakończenie roku szkolnego 1930/31.
                                                Program uroczystości był następujący:
                                                1) Zagajenie - nauczyciel Bina
                                                2) Deklamacja "Post"
                                                3) Pieśń "Ach mój Jezu"
                                                4) Deklamacja "Niedziela Palmowa"
                                                5) Pieśń "Wisi na krzyżu"
                                                6) Deklamacja "Wielkanoc"
                                                7) Pieśń "Jezu Chryste Panie miły"
                                                8) Deklamacja "Przy grobie"
                                                9) Pieśń "Stała matka Boleściwa"
                                                10)Deklamacja "Błogosław nam Panie Jezu"
                                                11)Przemówienie - nauczyciel Bina
                                                12)Wspólny śpiew "Kto sie w opiekę"

                                                Na uroczystość tę przybyli wszyscy rodzice, posyłający swe dzieci do naszej
                                                szkoły. Zwolniono po dopełnieniu obowiązku uczęszczania do szkoły Józefa
                                                Weinerta i Antoninę Flamównę. Liczba dzieci pod koniec roku szkolnego 1930/31
                                                wynosi 11.
                                                • rita100 Re:Rok szkolny 1931/32 31.07.08, 21:42
                                                  Rok szkolny 1931/32
                                                  Woryty, dnia 14 IV 1931
                                                  Liczba dzieci

                                                  Dziś rozpoczął się rok szkolny 1931/32. Jako nowicjusz wstąpiła do tutejszej
                                                  szkoły Klara Weinertówna. Liczba dzieci wynosi 12.
                                                  • rita100 Re:Poświęcenie szkoły polskiej 04.08.08, 22:44
                                                    Woryty dnia 16 V 1931
                                                    Poświęcenie szkoły polskiej

                                                    Otwarta w dniu 24 lutego 1930 r. tutejsza szkoła polska, została dziś
                                                    poświęcona. Po mszy św., odprawionej przez ks. proboszcza Nahlenza (Nałęcza) w
                                                    Gietrzwałdzie na intencję naszej szkoły, podczas której pod batutą p.
                                                    nauczyciela Chabowskiego z Gietrzwałdu młodzież śpiewała piękne 2-4 głosowe
                                                    piesni, udała się dziatwa szkolna wraz z rodzicami i gośćmi do zielenią
                                                    przybranej szkoły polskiej w Worytach....(...)
                                                    Kierownik Towarzystwa Szkolnego p. Boenigk z Olsztyna podziekował ks.
                                                    proboszczowi za dokonanie aktu poświęcenia i przedstawił zgromadzonym cele i
                                                    zadania szkoły polskiej. (...) Po przemówieniach wygłosiły dzieci kilka deklamacji.
                                                  • rita100 Re:Święto Dziecka w Gietrzwałdzie 05.08.08, 20:35
                                                    Woryty, dnia 30 VI 1931 r.
                                                    Święto Dziecka w Gietrzwałdzie

                                                    W czwartek, dnia 25 czerwca br. odbyło się w Gietrzwałdzie wspaniałe święto
                                                    Dziecka szkół polskich na Warmii. W dniu tym dziatwa naszych szkoły oddała hołd
                                                    Matce Boskiej objawionej w Gietrzwałdzie. Już od wczesnego ranka Gietrzwałd
                                                    zaczął sie zaludniać. Samochody zawiozły dziatwę i licznych gosci przybyłych z
                                                    bliska i daleka, aby wśród dziatwy spędzić parę wzniosłych chwil.
                                                    Na intencję szkół polskich odprawiono w kościele gietrzwałdzkim uroczystą mszę
                                                    św. Z pieśnią na ustach: "Kto się w opiekę" ruszyły dzieci ze swymi
                                                    nauczycielami do kościoła. Piękne pieśni polskie, śpiewane przez dziatwę podczas
                                                    nabożeństwa, wzruszyły obecnych w kościele do głębi. A gdy przy zakończeniu
                                                    nabożeństwa z setek małych piersi rozległy sie potężne tony piesni "My chcemy
                                                    Boga", stoczyła się niejedna łza po policzku matki-Polki.
                                                    Po nabożeństwie spozyła dziatwa śniadanie, po czym zwiedziła miejsca objawienia
                                                    się Najświętszej Marii Panny. Rzeczowych objaśnień udzielali dziatwie nauczyciele.
                                                    Następnie podejmowano dziatwę obiadem, po czym o oznaczonym czasie uformowano
                                                    pochód, który z orkiestrą na czele udał się na łąkę, gdzie się rozpoczęły popisy
                                                    poszczególnych szkół (z Chabrowa, Kaletki, Jondorfu (Jaroty), Leszna, Purdy,
                                                    Plusk, Sząfałdu, Skajbot, Stanislewa (Stanclewo), Woryt, Wymoja i Gietrzwałdu).
                                                    Zabrzmiały piękne pieśni, rozległy się rytmiczne strofy dobitnie wygłaszanych
                                                    deklamacji. Ogólnie podziwiano występy muzyczne dziatwy, korowody i
                                                    inscenizacje. Zabawa trwała do późnego wieczoru. Z zapadnięciem zmroku uformował
                                                    się ponownie pochód z zapalonymi lampionami. Z muzyką na czele ruszono znowu do
                                                    wioski. Odśpiewaniem pieśni "Wszystkie nasze dzienne sprawy" zakończono
                                                    wspaniałą uroczystość.
                                                  • rita100 Re:Wizytacja 05.08.08, 20:36
                                                    Woryty, dnia 21 VIII 1931 r.
                                                    Wizytacja

                                                    Dzisiaj wizytowali tutejszą szkołę radca rejencyjny Bader i radca szkolny dr
                                                    Pasternak* z Olsztyna.

                                                    * Dr Józef Bader, rejencyjny radca szkolny z odziału kościelno-szkolnego
                                                    rejencji olsztyńskiej

                                                    * Dr Franz Pasternak, powiatowy inspektor szkolny w Olsztynie, zacięty wróg
                                                    polskich szkół prywatnych. Pod tym względem dorównywał mu jedynie dr Irmler w
                                                    Sztumie.
                                                  • rita100 Re:Spadek liczby dzieci 05.08.08, 20:37
                                                    Woryty, dnia 22 VIII 1931 r
                                                    Spadek liczby dzieci

                                                    Wskutek zarządzenia radcy szkolnego dr Pasternaka z Olsztyna został dziś
                                                    zwolniony od obowiązku uczęszczania do szkoły uczeń Paweł Meller, gdyż ukończył
                                                    już 14 rok życia. Liczba dzieci wynosi 12.
                                                  • rita100 Re:Rewizja szkoły 05.08.08, 21:17
                                                    Woryty, dnia 6 XI 1931 r.
                                                    Rewizja szkoły

                                                    Dziś odbyła się roczna rewizja naszej szkoły, której dokonał przedstawiciel
                                                    Związku Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech p. rektor Brasse z Berlina, w
                                                    towarzystwie radcy szkolnego p. dr Pasternaka z Olsztyna.
                                                  • rita100 Re:Obchód gwiazdkowy 06.08.08, 22:21
                                                    Woryty, dnia 20 XII 1931 r.
                                                    Obchód gwiazdkowy

                                                    Doroczny obchód gwiazdkowy tutejszej szkoły i ochronki odbył się dziś o godz. 17
                                                    w lokalu ochrony polskiej, mieszczącej się w domu p. Franciszka
                                                    Wojciechowskiego. Na uroczytości obecne były dzieci szkolne, dzieci
                                                    uczęszczającwe do ochronki polskiej, rodzice oraz liczne grono gości miejscowych
                                                    i zamiejscowych. Z Olsztyna przybyli: p. redaktor Jankowski* jako przedstawiciel
                                                    Polsko-Katolickiego Towarzystwa Szkolnego na Warmię, oraz p. Bartsch jako
                                                    przedstawiciel Związku Polaków w Niemczech. Obecni byli także pp. nauczyciele
                                                    Sikora* z Wymoja i Jeziołowicz z Sząfałdu.

                                                    * Wacław Jankowski (1899-1975), redaktor "Narodu" w Herne i "Nowin Codziennych"
                                                    w Opolu oraz "Gazety Olsztyńskiej".

                                                    * Konrad Sikora (1902-1975) nauczyciel szkół polskich w Wymoju i Jarotach,
                                                    członek nauczycielskiego zespołu kukiełkowego, opiekun harcerstwa.
                                                  • rita100 Re:Program uroczystości 06.08.08, 22:22
                                                    Program uroczystości był następujący:
                                                    1) Przywitanie gosci i krótkie przemówienie - nauczyciel Bina
                                                    2) Kolęda "Dzisiaj w Betlejem" - chór szkolny
                                                    3) Deklamacja "Betlejem" - uczeń ochrony (przedszkola)
                                                    4) Deklamacja "Pod cudzym oknem" - uczeń szkolny
                                                    5) Kolęda "Dzieciątko się narodziło" - chór szkolny
                                                    6) Deklamacja "Pasterka" - uczeń szkolny
                                                    7) Deklamacja "Hen, tam za wioską" - uczeń ochrony
                                                    8) Kolęda "Gdy się Chrystus rodzi" - chór szkolny
                                                    9) Deklamacja "Choinka" - uczeń szkolny
                                                    10)Deklamacja "Dookoła szopki" - uczeń ochronki
                                                    11)Kolęda "Anioł pasterzom mówił" - chór szkolny
                                                    12)Deklamacja "Z gwiazdą" - uczeń szkolny
                                                    13)Kolęda "W dzień Bożego Narodzenia" - chor szkolny
                                                    14)Deklamacja "W stajence" - uczeń szkolny
                                                    15)Deklamacja "Choć droga" - uczeń ochronki
                                                    16)Kolęda "W narodzenie Pana" - chor szkolny
                                                    17)Przemówienie gwiazdkowe i dzielenie się opłatkiem - p. red. Jankowski
                                                    18)Inscenizacja pt. "Szopka" - uczniowie szkolni
                                                    19)Deklamacja "Przy żłóbku" - uczeń szkolny
                                                    20)Wiązanka kolęd "W żłobie leży". "Dzisiaj w Betlejem" - chór szkolny
                                                    21) Inscenizacja pt."Żołnierzyki" - uczniowie ochronki
                                                    22) Inscenizacja pt."Icek i Roztropek" - uczniowie szkolni
                                                    23) Deklamacja "Dziadek" - uczeń szkolny
                                                    24) Obdarzenie dzieci przez sługę (gwiazdor, św.Mikołaj)
                                                    25) Zakończenie i wspólny śpiew "Bog się rodzi"

                                                    W imieniu rodziców i dziatwy podziękował p. Bartsch kierownikowi szkoły i
                                                    ochronce za pracę nad dziatwą i za urządzenie tak miłej uroczystości.
                                                  • rita100 Re:Liczba dzieci 08.08.08, 22:04
                                                    Woryty, dnia 7 IV 1932 r.
                                                    Liczba dzieci

                                                    Dziś rozpoczął się nowy rok szkolny 1932/33. Jako nowicjusz przyjęto do
                                                    tutejszej szkoły: Jana Nikelowskiego, Annę Behrendtównę, Pawła Augustynowskiego,
                                                    Edytę Kołodzińską i Jozefa Malewskiego. Liczba dzieci wynosi 17.
                                                  • rita100 Re:Zakaz rozpowszechniania w szkole 09.08.08, 21:24
                                                    Woryty, dnia 24 V 1932 r.

                                                    Zakaz rozpowszechniania w szkole "Małego Polaka". Rejencja olsztyńska wydała
                                                    pismem z dnia 11 maja br. zakaz używania i rozpowszechniania w szkołach polskich
                                                    tutejszego obwodu rejencyjnego czasopisma dla dzieci "Mały Polak w Niemczech",
                                                    wydawanego przez Związek Polaków w Niemczech. W zakazie tym rejencja nadmienia,
                                                    ze układ "Małego Polaka w Niemczech" sprzeczny jest z celami szkoły
                                                    mniejszościowej w Niemczech. Związek Polaków w Niemczech wystosował do Pruskiego
                                                    Ministerstwa Oświaty petycję z prośbą o uchylenie zakazu rejencji olsztyńskiej.
                                                  • rita100 Re:Przerwa w nauce 09.08.08, 21:25
                                                    Woryty, dnia 19 VI 1932 r.
                                                    Przerwa w nauce

                                                    Na skutek zarządzenia lekarza szkolnego została tutejsza szkoła od 18 do 25
                                                    czerwca zamknięta, gdyż większość dzieci choruje na koklusz.
                                                  • rita100 Re:Wyjazd dzieci do Polski 09.08.08, 21:26
                                                    Woryty, dnia 5 VII 1932 r.
                                                    Wyjazd dzieci na kolonie feryjne do Polski

                                                    W bieżącym roku wyjechało z tutejszej szkoły trzech chłopców na kolonie feryjne
                                                    do Polski, a mianowicie: Jerzy Karwacki, Edward Behrendt i Brunon Meller. Pobyt
                                                    ich potrwa cztery tygodnie. Chłopców umieszczono w Fordonie nad Wisłą.
                                                  • rita100 Re:Bierzmowanie dzieci 09.08.08, 21:27
                                                    Woryty, dnia 13 IX 1932 r.
                                                    Bierzmowanie dzieci

                                                    W sobotę, dnia 11 września 1932 roku przybył do Gietrzwałdu ks. biskup
                                                    Maksymilian Kaller. Nastepnego dnia udzielał ks. biskup sakramentu bierzmowania
                                                    oraz egzaminował zebraną w kosciele dziatwę szkół polskich (z Gietrzwałdu i
                                                    Woryt) i niemieckich z religii.
                                                  • rita100 Re:Wzrost liczby dzieci 09.08.08, 21:30
                                                    Woryty, dnia 18 X 1932 r.
                                                    Wzrost liczby dzieci

                                                    Dziś przybyła ze szkoły niemieckiej z Mokin (Mokainen) pow. Olsztyn do naszej
                                                    szkoły uczenica Anna Kiwittówna. Liczba dzieci wynosi 21.
                                                  • rita100 Re:Spadek liczby dzieci 11.08.08, 21:21
                                                    Woryty, dnia 26 XI 1932 r.
                                                    Spadek liczby dzieci

                                                    Przyjęcie w dniu wczorajszym do naszej szkoły Jadwiga i Jan Prassowie przeszli
                                                    dziś do szkoły niemieckiej, gdyż matka uległa presji czynników wrogich szkole
                                                    polskiej. Liczba dzieci wynosi 24.
                                                  • rita100 Re:Spadek liczby dzieci 11.08.08, 21:22
                                                    Woryty, dnia 28 XI 1932 r
                                                    Spadek liczby dzieci

                                                    Odnośnie czynniki niemieckie, dążące konsekwentnie do uszczuplenia naszego stanu
                                                    posiadania, przekazały dziś ucznia naszej szkoły Lothara Krugera* do domu sierot
                                                    w Wartemborku. Liczba dzieci wynosi 23.

                                                    * Lothar Kruger był sierotą wyznania ewangielickiego. Wychowywała go dalsza
                                                    rodzina w Worytach, którą pozbawiono praw opiekuńczych, a chłopca umieszczono w
                                                    niemieckim sierocińcu, by odizolować od polskich wpływów. Podobnie władze
                                                    niemiecki postąpiły z uczniem polskiej szkoły w Stanclewie, Ferdynandem Sosnowskim.
                                                    "Oto Prusy. Kartki z księgi niedoli ludnosci polskiej w Prusach Wschodnich" W.
                                                    Bielski - ksiójżka z 1933 roku.
                                                  • rita100 Re:Obchód gwiazdkowy 11.08.08, 21:23
                                                    Woryty, dnia 20 XII 1932 r.
                                                    Obchód gwiazdkowy

                                                    Tutejsza szkoła urządziła dziś o godz. 18 przy współudziale miejscowego
                                                    polskiego przedszkola w lokalu p. Wojciechowskiego swój tradycyjny wieczór
                                                    wigilijny. Z Olsztyna przybyli na tę uroczystość p. Klara Malewska. p.
                                                    Niekelowska oraz pan redaktor Jankowski. Obecny był także p. nauczyciel
                                                    Chabowski z Gietrzwałdu.
                                                    Uroczystośc zagaił nauczyciel p. Bina. Pod piękną choinką dzieci odśpiewały
                                                    kolędy i wypowiedziały szereg deklamacji. Podczas uroczystosci wygłosił p.
                                                    redaktor Jankowski przemówienie, łamiąc się zarazem z obecnym staropolskim
                                                    zwyczajem opłatkiem. Na zakończenie nastąpiło obdarzenie dzieci.
                                                  • rita100 Re:Spadek liczby dzieci 11.08.08, 22:06
                                                    Woryty, dnia 28 II 1933 r
                                                    Spadek liczby dzieci

                                                    Dziś przeszły do miejscowej szkoły niemieckiej dzieci męża zaufania tutejszego
                                                    oddziału Związku Polaków Maria, Klara i Edmund Weinertowie.
                                                    Liczba dzieci wynosi 20.
                                                  • rita100 Re:Liczba dzieci 11.08.08, 22:09
                                                    Woryty, dnia 1 IV 1933 r.
                                                    Liczba dzieci

                                                    Dziś rozpoczął się nowy rok szkolny 1933/34. Jako nowicjuszów przyjęto Marię
                                                    Baranowską i Alojzego Hochhausa. Tego ostatniego przyjęto przedwcześnie za
                                                    specjalnym zezwoleniem radcy szkolnego. Liczba dzieci wynosi więc 22.
                                                  • rita100 Re:Zakaz komunikowania się 11.08.08, 22:10
                                                    Woryty, dnia 3 IV 1933 r.

                                                    Zakaz komunikowania się z Towarzystwem Szkolnym w Olsztynie
                                                    Rozporządzeniem z dnia 1 kwietnia 1933 r zakazał prezydent rejencji olsztyńskiej
                                                    wszystkim nauczycielom polskim swego obwodu komunikować się w sprawach szkolnych
                                                    z Towarzystwem Szkolnym w Olsztynie.
                                                    Zakaz ten wydano dlatego, że Towarzystwo Szkolne podczas obchodów gwiazdkowych
                                                    obdarzyło dzieci modlitewnikiem "Bóg i Ojczyzna", który zawiera dokładne dzieje
                                                    narodu polskiego. Za przekroczenie tego zakazu grozi prezydent nauczycielom
                                                    odebraniem prawa nauczanie.
                                                  • rita100 Re:Spadek liczby dzieci 12.08.08, 22:36
                                                    Woryty, dnia 5 IV 1933 r.
                                                    Spadek liczby dzieci

                                                    W dniu dzisiejszym został zwolniony z tutejszej szkoły po dopełnieniu obowiązku
                                                    uczęszczania do szkoły uczeń Bernard Lorkowski. Liczba dzieci wynosi 21.
                                                  • rita100 Re:Spadek liczby dzieci 12.08.08, 22:39
                                                    Woryty, dnia 18 VII 1933 r.
                                                    Spadek liczby dzieci

                                                    Dziś wycofał gospodarz Andrzej Karwacki swego syna Jerzego z naszej szkoły i
                                                    posłał go do miejscowej szkoły niemieckiej. Karwacki dzierżawił rolę od
                                                    nauczyciela niemieckiego. Liczba dzieci wynosi 20.
                                                  • rita100 Re:Spadek liczby dzieci 12.08.08, 22:40
                                                    Woryty, dnia 19 VII 1933 r.
                                                    Spadek liczby dzieci

                                                    Dziś wycofał gospodarz Alojzy Prass swego syna Alojzego z naszej szkoły i posłał
                                                    go do szkoły niemieckiej. Liczba dzieci wynosi 19.
                                                  • rita100 Re:Zmiana nauczyciela 12.08.08, 22:41
                                                    Woryty, dnia 14 VIII 1933 r
                                                    Zmiana nauczyciela

                                                    Obowiązki kierownika tutejszej szkoły przejął z dniem dzisiejszym po nauczycielu
                                                    p. Binie* nauczyciel Franciszek Piotrowski. Panu Binie odebrały władze
                                                    niemieckie prawo nauczania i pobytu w Niemczech.

                                                    * Wiktor Bina po odebraniu mu prawa nauczania w szkolnictwie polskim na Warmii
                                                    powrócił do Polski i podjął pracę w Bydgoszczy. W październiku 1939r został
                                                    rozstrzelany przez Niemców w Fordonie.

                                                    Nowo przybyły nauczyciel p. Franciszek Piotrowski urodził się dnia 6
                                                    października 1905r w Bydgoszczy, gdzie w 1924 r, ukończył Państwowe Polskie
                                                    Seminarium Nauczycielskie. Powierzono mu posadę drugiego nauczyciela przy
                                                    3-klasowej szkole w Wiśniewce pow. Złotów (Pogranicze) oraz kierownika
                                                    1-klasowej szkoły w Mikołajkach, pow. Sztum (Powiśle)
                                                  • rita100 Re:Spadek liczby dzieci 12.08.08, 22:43
                                                    Woryty, dnia 28 VIII 1933 r.
                                                    Spadek liczby dzieci

                                                    Dziś przemeldowano z tutejszej szkoły do miejscowej szkoły niemieckiej 6
                                                    uczniów, a mianowicie: Behrendtów Eryka, Edwarda i Annę, Kołodzińską Edytę oraz
                                                    Schmidtówny Gertrudę i Jadwigę. Rodzice motywują swój krok względami czysto
                                                    gospodarczymi, obawiając się cofnięcia renty względnie nieprzyjęcia ich
                                                    gospodarstw rolnych do tzw. oddłużenia*.
                                                    Liczba dzieci wynosi 13.

                                                    * Oddłuzeniem ze środków centralnych objęto głównie majątki junkierskie. W
                                                    odniesieniu do mniejszości polskiej ustawa ta stanowiła formę represji ekonomicznej.
                                                  • rita100 Re:Obchód szkoły 12.08.08, 22:44
                                                    Woryty, dnia 15 IX 1933 r.
                                                    Obchód szkoły

                                                    Wykonując rozporządzenie władz niemieckich obchodziła dziś tutejsza szkoła w
                                                    ramach lekcji historii otwarcie Pruskiej Rady Stanu*.

                                                    * Pruska Rada Stanu, organ doradczy monarchii. Składała się z książąt, aktywnych
                                                    ministrów, tajnych radców. Podobne rady powstały w Bawarii i Saksonii.
                                                  • rita100 Re:Likwidacja szkoły w Gietku 13.08.08, 20:42
                                                    Woryty, dnia 20 X 1933 r
                                                    Likwidacja szkoły polskiej w Gietrzwałdzie

                                                    Dnia 16 października br. zlikwidowano ostatecznie szkołę polską w pobliskim
                                                    Gietrzwałdzie, która pod koniec miała tylko jeszcze jedno dziecko. Nauczyciela
                                                    p. Chabowskiego, przeniesiono do Stanislewa w powiecie reszelskim. Upadek szkoły
                                                    polskiej w Gietrzwałdzie to klasyczny przykład niecnej propagandy,
                                                    niepohamowanych w swej nienawisci do szkół polskich jednostek. Inwentarz szkoły
                                                    gietrzwałdzkiej przyjęła częściowo nasza szkoła. Wiadomośc o upadku szkoły
                                                    polskiej w Gietrzwałdzie przyjęła terenowa prasa niemiecka z uczuciem wielkiej
                                                    radości.
                                                  • rita100 Re:Badania lekarskie dzieci 13.08.08, 20:45
                                                    Woryty, dnia 20 XI 1933 r.
                                                    Badania lekarskie dzieci

                                                    Dziś badał lekarz powiatowy, dr Mohr z Olsztyna, stan zdrowia dziatwy naszej
                                                    szkoły. Badanie odbyło się w lokalu miejscowej ochrony niemieckiej.
                                                  • rita100 Re:Zebranie rodzicielskie 13.08.08, 20:47
                                                    Woryty, dnia 5 XII 1933 r.
                                                    Zebranie rodzicielskie

                                                    Dziś odbyło się w lokalu naszej szkoły zebranie rodzicielskie, na ktorym
                                                    kierownik Związku Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech ks. Styp-Rekowski*
                                                    wygłosił referat.

                                                    * Józef Styp-Rekowski (1902-1962) ksiądz, brat Władysławy Knosały, działacz
                                                    Związku Polaków w Niemczech, więzień hitlerowskich obozów w Sachsenhausen i Dachau.
                                                  • rita100 Re:Rewizja szkoły 13.08.08, 20:47
                                                    Woryty, dnia 7 XII 1933 r.
                                                    Rewizja szkoły

                                                    Dorocznej rewizji tutejszej szkoły dokonał dzisiaj przedstawiciel Związku
                                                    Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech, p. Brasse z Berlina.
                                                  • rita100 Re:Uroczystośc szkolna 13.08.08, 20:48
                                                    Woryty, dnia 16 XII 1933 r.
                                                    Uroczystośc szkolna

                                                    Na skutek rozporządzenia ministralnego odbyła się dzisiaj w tutejszej szkole
                                                    krótka uroczystość ku czci poety niemieckiego Dietricha Eckarta*, jednego z
                                                    pierwszych szermierzy idei narodowosocjalistycznej w Niemczech.

                                                    * Dietrich Eckhardt (1868-1924), poeta, dramaturg i dziennikarz o poglądach
                                                    narodowosocjalistycznych, ojciec duchowy Hitlera.
                                                  • rita100 Re:Obchód wigilijny 13.08.08, 20:49
                                                    Woryty, dnia 23 XII 1933 r.
                                                    Obchód wigilijny

                                                    Tegoroczny obchód wigilijny tutejszej szkoły i ochrony odbył się w dniu 21 bm.
                                                    Szczegółowe sprawozdanie w protokolarzu.
                                                  • rita100 Re:Spadek liczby dzieci 13.08.08, 20:50
                                                    Woryty, dnia 13 I 1943 r.
                                                    Spadek liczby dzieci

                                                    Dziś odeszli do szkoły niemieckiej uczniowie Brunon i Jozef Malewscy. Rodzice
                                                    motywują swój krok bojaźnią przed nieprzyjęciem ich gospodarstwa rolnego do
                                                    oddłużenia przez władze niemieckie. Liczna dzieci wynosi 14.
                                                  • rita100 Re:Uroczytość szkolna 13.08.08, 20:53
                                                    Woryty, dnia 18 I 1934 r.
                                                    Uroczytość szkolna

                                                    Dziś odbyła się w tutejszej szkole z okazji tzw. Reichsgrundungstagu* nakazana
                                                    przez władze skromna uroczytosć szkolna.

                                                    * Reichsgrundungstag - niemieckie święto narodowe, rocznica utworzenia Cesarstwa
                                                    Niemieckiego (18 I 1871r)
                                                  • rita100 Re:Wieczór bajek 13.08.08, 20:53
                                                    Woryty, dnia 21 I 1934 r.
                                                    Wieczór bajek

                                                    W ramach zebrań rodzicielskich odbył się dzisiaj w tutejszej szkole wieczór bajek.
                                                    szczegółowe sprawozdanie w protokolarzu.
                                                  • rita100 Re:Uroczystość szkolna 13.08.08, 20:54
                                                    Woryty, dnia 30 I 1934 r.
                                                    Uroczystość szkolna

                                                    Z okazji pierwszej rocznicy objęcia władzy w Rzeszy przez Adolfa Hitlera odbyła
                                                    się dzisiaj w tutejszej szkole skromna uroczystość.
                                                  • rita100 Re:Uroczystość szkolna 13.08.08, 20:55
                                                    Woryty, dnia 21 III 1934 r.
                                                    Uroczystość szkolna

                                                    Z okazji oficjalnego walki z bezrobociem (Arbeitsschlacht*) podjętej przez
                                                    czynniki rządowe na rozkaz kanclerza Hitlera, odbyła się dzisiaj w tutejszej
                                                    szkole nakazana przez władze odpowiednia uroczystość.

                                                    * Arbeitsschlacht - tak zwana 'bitwa o pracę' polegała na likwidowaniu przez
                                                    Ericha Kocha bezrobocia przez doraźna zatrudnienie bezrobotnych przy pracach
                                                    publicznych.
                                                  • rita100 Re:Akademia papieska 13.08.08, 20:56
                                                    Woryty, dnia 22 III 1934 r.
                                                    Akademia papieska

                                                    W ramach zebrań rodzicielskich odbyła sie dzisiaj w tutejszej szkole akademia
                                                    papieska*.

                                                    * - 20 VII 1933r został zawarty konkordat miedzy Watykanem a Trzecią Rzeszą. Do
                                                    Watkanu udała się pielgrzymka Polonii niemieckiej, którą przyjął papież Pius XI
                                                    i udzielił jej błogosławieństwa. Po powrocie pielgrzymki odbywały się spotkania
                                                    z jej uczestnikami, tzw. akademie papieskie.
                                                  • rita100 Re: Liczba dzieci 16.08.08, 20:47
                                                    Woryty, dnia 10 IV 1934 r.
                                                    Liczba dzieci

                                                    Na poczatku roku szkolnego, który rozpoczął się dnia 10 kwietnia wstąpiło do
                                                    tutejszej szkoły dwóch nowicjuszów: Paweł Baranowski i Gerard Augustynowski.
                                                    Liczba dzieci wynosi 15.
                                                  • rita100 Re:Nauka przygotowawcza 16.08.08, 20:48
                                                    Woryty, dnia 13 IV 1934 r.
                                                    Nauka przygotowawcza do sakramentów św.

                                                    Dziś rozpoczęła się w tutejszej parafii nauka przygotowawcza do sakramentów św.
                                                    Z naszej szkoły uczęszcza na nią dwóch uczniów, którzy naukę tą pobierają w
                                                    języku polskim.
                                                  • rita100 Re:Uroczystośc szkolna 16.08.08, 20:49
                                                    Woryty, dnia 20 IV 1934 r.
                                                    Uroczystośc szkolna

                                                    Z okazji urodzin kanclerza Rzeszy, Adolfa Hitlera, odbyła się dzisiaj w
                                                    tutejszej szkole na ostatniej lekcji nakazana przez władze skromna uroczystość*.

                                                    * Urodziny Hitlera traktowano w Niemczech jako święto narodowe. Dzieci musiały
                                                    znać na pamięć życiorys kanclerza.
                                                  • rita100 Re:Obchód kolonialny 16.08.08, 20:49
                                                    Woryty, dnia 24 IV 1934 r.
                                                    Obchód kolonialny

                                                    Na skutek rozporządzenia władz szkolnych odbył się dzisiaj w naszej szkole
                                                    obchód kolonialny, podczas którego wskazano dzieciom na dzieje kolonialne
                                                    Niemiec* i na znaczenie kolonii dla kraju w ogóle.

                                                    * W latach 1884-1913 Rzesza przy poparciu Związku Wszechniemieckiego, zagarnęła
                                                    kolonie w Afryce, Oceanii i Chinach. Hitlerowcy nawiązywali do tych tradycji
                                                    podbojów w swej polityce "przestrzeni życiowej".
                                                  • rita100 Re:Wzrost liczby dzieci 16.08.08, 20:50
                                                    Woryty, dnia 26 IV 1934 r.
                                                    Wzrost liczby dzieci

                                                    Za zezwoleniem radcy szkolnego przyjęto w dniu 23 kwietnia br. do tutejszej
                                                    szkoły przedwcześnie nowicjusza Huberta Prassa.
                                                    Liczba dzieci wynosi 16.
                                                  • rita100 Re:Uroczystośc szkolna 16.08.08, 20:51
                                                    Woryty, dnia 1 V 1934 r.
                                                    Uroczystośc szkolna

                                                    Z okazji niemieckiego swięta narodowego* odbyła się w dniu dzisiejszym w
                                                    tutejszej szkole nakazana przez władze uroczystośc szkolna. Nauki w tym dniu nie
                                                    było.

                                                    * Hitlerowskie święto pracy organizowane pod auspicjami partii nazistowskiej i
                                                    Niemieckiego Frontu Pracy, nie miało niec wspólnego ze świętem klasy
                                                    robotniczej, zainicjowanym przez ruch robotniczy.
                                                  • rita100 Re:Szczepienie ospy 16.08.08, 20:53
                                                    Woryty, dnia 13 VI 1934 r.
                                                    Szczepienie ospy

                                                    Szczepienie ochronne przeciw ospie dzieci naszej szkoły odbyło się dziś w lokalu
                                                    szkoły niemieckiej przez lekarza powiatowego dr. Mohra z Olsztyna.
                                                  • rita100 Re:Wizytacja 16.08.08, 20:53
                                                    Woryty, dnia 15 VI 1934 r.
                                                    Wizytacja

                                                    Dziś wizytował naszą szkołę p. radca szkolny dr Pasternak w towarzystwie radcy
                                                    rejencyjnego Mackensena i radcy szkolnego na miasto Olsztyn Weinricha.
                                                  • rita100 Re:Wycieczka 16.08.08, 20:54
                                                    Woryty, dnia 23 VI 1934 r.
                                                    Wycieczka

                                                    Z okazji przypadającego na dzień dzisiejszy Święta Młodzieży* odbyła się
                                                    5-godzinna wycieczka dzieci tutejszej szkoły do Nowego Młyna*.

                                                    * Zarządzeniem ministra spraw wewnętrznych Wilhelma Fricka, z lutego 1933r
                                                    wprowadzono hitlerowskie święto młodzieży, ktore nauczyciele polscy
                                                    wykorzystywali do własnych celów wychowawczych.

                                                    * Nowy Młyn, przysiółek w pobliżu Woryt.
                                                  • rita100 Re:Spadek liczby dzieci 16.08.08, 20:56
                                                    Woryty, dnia 2 VII 1934 r.
                                                    Spadek liczby dzieci

                                                    Zameldowani w dniu 30 czerwca do tutejszej szkoły Anna i Paweł Fengerowie
                                                    odeszli dziś znowu do szkoły niemieckiej.
                                                    Liczba dzieci wynosi 16.
                                                  • rita100 Re:Wyjazd dzieci na kolonie 16.08.08, 20:57
                                                    Woryty, dnia 4 VII 1934 r.
                                                    Wyjazd dzieci na kolonie

                                                    Dziś wyjechało z naszej szkoły pięcioro dzieci na kolonie feryjne do Polski.
                                                    Chłopców ulokowano w Suchej na Śląsku, a dziewczęta w Zakopanem.
                                                  • rita100 Re:Uroczystośc szkolna 16.08.08, 20:57
                                                    Woryty, dnia 7 VIII 1934 r
                                                    Uroczystośc szkolna

                                                    Z racji pogrzebu zmarłego w czwartek, dnia 2 sierpnia br. prezydenta Rzeszy
                                                    Hindenburga, odbyła sie dzisiaj w naszej szkole nakazana przez władze
                                                    odpowiednia uroczystość.
                                                  • rita100 Re:Zabawa szkolna 16.08.08, 20:59
                                                    Woryty, dnia 27 VIII 1934 r.
                                                    Zabawa szkolna

                                                    Tegoroczna zabawa szkolna wszystkich szkół polskich na Warmii odbyła się w
                                                    niedzielę, dnia 26 sierpnia br. w Wymoju.
                                                  • rita100 Re:Roczna rewizja szkolna 16.08.08, 21:00
                                                    Woryty, dnia 7 XI 1934 r.
                                                    Roczna rewizja szkolna

                                                    Roczną rewizję tutejszej szkoły przeprowadził dziś p. rektor Brasse z Berlina
                                                    jako przedstawiciel Związku Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech.
                                                  • rita100 Re:Uroczystośc szkolna 16.08.08, 21:01
                                                    Woryty, dnia 10 XI 1934 r.
                                                    Uroczystośc szkolna

                                                    Z okazji 175 rocznicy urodzin Fryderyka Schillera odbyła się dziś w naszej
                                                    szkole zarządzona przez władze odpowiednia uroczytość szkolna.
                                                  • rita100 Re:Badania dzieci 18.08.08, 21:18
                                                    Woryty, dnia 28 XI 1934 r.
                                                    Badania dzieci

                                                    Dziś odbyło się w lokalu ochrony niemieckiej doroczne badanie dzieci naszej
                                                    szkoły przez lekarza powiatowego dr Mohra z Olsztyna.
                                                  • rita100 Re:Nabycie własnego budynku 18.08.08, 21:21
                                                    Woryty, dnia 1 I 1935 r.
                                                    Nabycie własnego budynku szkolnego

                                                    Z dniem dzisiejszym przeszedł budynek p. Jana Samulowskiego, w którym mieści się
                                                    szkoła polska, na własność Związku Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech.
                                                    Budynek nabyto za cenę 7000 Rm (Reichsmarek)
                                                  • rita100 Re:Uroczystośc szkolna i wizytacja 18.08.08, 21:21
                                                    Woryty, dnia 15 I 1935 r.
                                                    Uroczystośc szkolna i wizytacja

                                                    Z powodu zwycięstwa Niemiec w plebiscycie w Zagłębiu Saary (90,5% wszystkich
                                                    głosów dla Niemiec)*, odbyła się dziś w tutejszej szkole nakazana przez władze
                                                    stosowna uroczystość, na której był także obecny p. radca szkolny dr Pasternak z
                                                    Olsztyna. Reszta dnia była wolna od nauki.

                                                    * Zgodnie z decyzjami konferencji pokojowej i traktatem wersalskim plebiscyt w
                                                    Zagłębiu Saary, zajmowanym przez Francję, miał się odbyć po 15 latach okupacji
                                                    francuskiej. Po dojściu Hitlera do władzy Niemcy przestali się liczyć z
                                                    postanowieniem traktatu. W 1935 roku wygrali plebiscyt. Okręg ten został
                                                    przyłączony do Rzeszy.
                                                  • rita100 Re:Zebranie rodzicielskie 18.08.08, 21:27
                                                    Woryty, dnia 17 I 1935 r.
                                                    Zebranie rodzicielskie

                                                    Dziś odbyło się w tutejszej szkole zebranie rodzicielskie, na którym kierownik
                                                    Związku Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech ks. Styp-Rekowski wygłosił
                                                    referat.
                                                  • rita100 Re:Uroczystośc szkolna 18.08.08, 21:27
                                                    Woryty, dnia 18 I 1935 r.
                                                    Uroczystośc szkolna

                                                    Z powodu tzw. Reichsgrundungstagu odbyła sie dziś w tutejszej szkole nakazana
                                                    przez władze stosowna uroczystość szkolna. Nauka trwała tylko do godz. 12.
                                                  • rita100 Re:Uroczystośc szkolna 18.08.08, 21:29
                                                    Woryty, dnia 30 I 1935 r
                                                    Uroczystość szkolna

                                                    W drugą rocznicę objęcia władzy w Niemczech przez kanclerza Hitlera odbyła się w
                                                    tutejszej szkole nakazana przez władze odpowiednia uroczystość. Reszta dnia
                                                    była wolna od nauki.
                                                  • rita100 Re:Uroczystość szkolna 18.08.08, 21:29
                                                    Woryty, dnia 1 III 1935 r.
                                                    Uroczystość szkolna

                                                    Z powodu wcielenia Zagłębia Saary do Niemiec, odbyła się dziś w tutejszej szkole
                                                    nakazana przez władze odpowiednia uroczystość. Reszta dnia była wolna od nauki.
                                                  • rita100 Re:Uroczystośc szkolna 18.08.08, 21:30
                                                    Woryty, dnia 18 III 1935 r.
                                                    Uroczystość szkolna

                                                    Ku czci poległych w wojnie światowej żołnierzy odbyła się dziś w tutejszej
                                                    szkole nakazana przez władze stosowna uroczystość.
                                                  • rita100 Re:Zebranie rodzicielskie 18.08.08, 21:31
                                                    Woryty, dnia 27 III 1935 r.
                                                    Zebranie rodzicielskie

                                                    Dziś odbyło się w tutejszej szkole zebranie rodzicielskie, na ktorym omawiano
                                                    szereg aktualnych spraw, dotyczących polożenia mniejszosci polskiej w Niemczech.
                                                  • rita100 Re:Zakończenie roku szkolnego 18.08.08, 21:32
                                                    Woryty, dnia 30 III 1935 r.
                                                    Zakończenie roku szkolnego

                                                    Liczba dzieci
                                                    Dziś nastąpiło zakończenie roku szkolnego 1934/35. Ze szkoły zwolniono po
                                                    dopełnieniu obowiązku uczęszczania do szkoły ucznia Brunona Mellera i uczenice
                                                    Marię Wojciechowską. Liczba dzieci wynosi 18.
                                                  • rita100 Re:Uroczystość szkolna 19.08.08, 21:30
                                                    Woryty, dnia 1 V 1935 r.
                                                    Uroczystość szkolna

                                                    Z okazji niemieckiego Święta Pracy odbyła się dziś w tutejszej szkole stosowna
                                                    uroczystość. Dzień był wolny od nauki. Dzieci z zabudowania nie mogły na tą
                                                    uroczystość przybyć z powodu wielkiego śniegu. We wsi nie odbyły się też żadne
                                                    pochody.

                                                    Uobaczta, a te śniegi bułi w maju. Czyli w 35 roku pozietrze tyż fiksowało.
                                                  • rita100 Re:Wielkie opady śnieżne 19.08.08, 21:32
                                                    Woryty, dnia 7 V 1935 r.
                                                    Wielkie opady śnieżne

                                                    W nocy z dnia 30 kwietnia na 1 maja br. spadł wielki, nie notowany o tej porze
                                                    roku już od wielu lat śnieg, który padał jeszcze przez cały dzień 1 maja i był
                                                    połączony z gwałtowną wichurą. Na podwórzu szkolnym były 2- metrowe zaspy
                                                    śnieżne. W nocy z 1 na 2 maja było 6 gradów mrozów. Dziś 7 maja, leży jeszcze w
                                                    niektórych miejscach na polach śnieg.
                                                  • rita100 Re:Nauka przygotowawcza 19.08.08, 21:33
                                                    Woryty, dnia 8 V 1935 r.
                                                    Nauka przygotowawcza do sakramentów św.

                                                    W dniu 6 bm. rozpoczęła sie w kościele parafialnym w Gietrzwałdzie nauka
                                                    przygotowawcza do sakramentów św.
                                                    Wszystkie dzieci pobierają tę naukę w jezyku polskim.
                                                  • rita100 Re:Zgon marszałka Józefa Piłsudskiego 19.08.08, 21:34
                                                    Woryty, dnia 13 V 1935 r.
                                                    Zgon marszałka Józefa Piłsudskiego

                                                    Wczoraj, w dniu 12 maja br. o godz. 20.45 zmarł w Belwederze w Warszawie
                                                    pierwszy marszałek Polski, Józef Piłsudski. Pamięć tego wielkiego bohatera
                                                    narodu polskiego i męża stanu uczciła nasza szkoła w dniu dzisiejszym
                                                    zapoznaniem się w ramach lekcji historii z Jego życiem na kształtowanie się
                                                    losów Polski oraz wpływem jej wielkiej osobistości na kształtowanie się losów
                                                    Europy. Słuchano też wspólnie żałobnych komunikatów Polskiego Radia z Warszawy.
                                                  • rita100 Re:Dzień wolny od nauki 19.08.08, 21:37
                                                    Woryty, dnia 14 V 1935 r.
                                                    Dzień wolny od nauki

                                                    Dzień dzisiejszy był wolny od nauki, gdyż nauczyciel brał udział w nabożeństwie
                                                    żałobnym za duszę zmarłego marszałka Piłsudskiego, odprawionym staraniem
                                                    Konsulatu Rzeczypospolitej Polskiej w Olsztynie w kościele św. Jakuba, na co
                                                    niemiecka władza szkolna udzieliła nauczycielowi specjalnego urlopu.
                                                    Nieoczekiwana śmierć największego Polaka doby obecnej wywarła tu wstrząsające
                                                    wrażenie. Miejscowa ludność polska całymi godzinami trwa przy aparatach
                                                    radiowych, słuchając z wyrazami wewnętrznej boleści żałobnych komunikatów
                                                    radiostacji Warszawskiej. Wiele dzieci na znak żałoby samorzutnie nałożyło
                                                    czarne opaski.
                                                  • rita100 Re:Zebranie rodzicielskie 19.08.08, 21:38
                                                    Woryty, dnia 18 V 1935 r.
                                                    Zebranie rodzicielskie

                                                    Z racji pogrzebu marszałka Piłsudskiego odbyło sie dziś w tutejszej szkole
                                                    zebranie rodzicielskie.
                                                    (Szczegółowe sprawozdanie w protokolarzu na str 25)
                                                  • rita100 Re:Dzień wolny od nauki 20.08.08, 22:01
                                                    Woryty, dnia 22 VI 1935 r.
                                                    Dzień wolny od nauki

                                                    Z powodu tzw. Tag des deutschen Jungvolkes* dziś nauki nie było.

                                                    * Tag des deutschen Jungvolkes - święto niemieckiej młodzieży, objętej
                                                    organizacjami Jungvolk, Hitlerjugend i Bund Deutscher Madel.
                                                  • rita100 Re:Upały 20.08.08, 22:03
                                                    Woryty, dnia 27 VI 1935 r.
                                                    Upały

                                                    Z powodu wielkich upałów kończono naukę w dniach 24-27 czerwca o godz. 11.
                                                    Termometr wskazywał w tych dniach w klasie już o godz. 9 ponad 25 stopni C. Na
                                                    dworzu w cieniu wahała się temperatura o godz. 10 pomiędzy 30 a 32 stopnie C.
                                                  • rita100 Re:Wyjazd dzieci na kolonie 20.08.08, 22:05
                                                    Woryty, dnia 1 VII 1935 r.
                                                    Wyjazd dzieci na kolonie feryjne do Polski

                                                    Dziś wyjechały następujące dzieci z naszej szkoły na kolonie feryjne do Polski:
                                                    Małgorzata Prass, Łucja Prass, Maria Graber, Weronika Gusday, Maria Gusday oraz
                                                    Jan Nikielowski.
                                                    Dziewczęta ulokowano w Inowrocławiu, a chłopców w Toruniu.
                                                  • rita100 Re:Nowy lokal szkolny 20.08.08, 22:05
                                                    Woryty, dnia 3 VII 1935 r
                                                    Nowy lokal szkolny

                                                    Z dniem dzisiejszym przeniesiono lekcje do nowo urządzonej klasy. Stary lokal
                                                    szkolny oddano do dyspozycji ochrony, która dotąd mieściła się w prywatnym
                                                    mieszkaniu p. Barbary Wojciechowskiej.
                                                  • rita100 Re:Roczna rewizja szkoły 20.08.08, 22:25
                                                    Woryty, dnia 12 XI 1935 r.
                                                    Roczna rewizja szkoły

                                                    Roczną rewizję szkoły przeprowadził dziś przedstawiciel Związku Polskich
                                                    Towarzystw Szkolnych w Niemczech p. rektor Brasse z Berlina.
                                                  • rita100 Re:Wizytacja 20.08.08, 22:26
                                                    Woryty, dnia 29 XI 1935 r.
                                                    Wizytacja

                                                    Dziś wizytował tutejszą szkołę na lekcji historii p. radca dr Pasternak w
                                                    towarzystwie radcy szkolnego p. Weinricha z Olsztyna.
                                                  • rita100 Re:Uroczystośc szkolna 22.08.08, 20:55
                                                    Woryty, dnia 30 I 1936 r.
                                                    Uroczystośc szkolna

                                                    Dziś jako w trzecią rocznicę objęcia rządów w Niemczech przez kanclerza Hitlera,
                                                    odbyła się w tutejszej szkole odpowiednia uroczystość szkolna.