alex.stela
11.04.06, 14:38
Cieszyńskie białe kruki potrzebują pieniędzy
Marcin Czyżewski 09-04-2006 , ostatnia aktualizacja 09-04-2006 18:57
Cieszyn potrzebuje ponad 6,5 mln zł na ratowanie cennych zbiorów
piśmienniczych. Jeśli Bruksela da pieniądze, takie unikaty, jak np.
modlitewnik księżnej Elżbiety Lukrecji z przełomu XV i XVI wieku, odzyskają
dawny blask.
Cieszyn, oprócz pięknych zabytków, malowniczych zakątków i ciekawej historii,
ma niezwykle bogate archiwalia i gromadzone od stuleci zbiory biblioteczne.
To jedyne miasto na Górnym Śląsku, w którym takie zbiory zachowały się tak
dobrze. W sumie jest tu 18 tys. rękopisów, 24 tys. woluminów starych druków,
150 tys. druków z przełomu XIX i XX wieku oraz niemal kilometr akt
archiwalnych. Znajdują się one nie tylko w Książnicy Cieszyńskiej i Archiwum
Państwowym, ale również w parafii ewangelicko-augsburskiej, gdzie działają
Biblioteka im. Tschammera oraz potężne archiwum kościoła Jezusowego,
obrazujące historię protestantyzmu na Śląsku Cieszyńskim. Z kolei klasztor
Zgromadzenia Braci Miłosiernych ma pokaźną bibliotekę ojców bonifratrów.
Bogatym księgozbiorem może się też pochwalić Muzeum Śląska Cieszyńskiego.
Niestety, znaczna część białych kruków jest w bardzo złym stanie, a tylko
Książnica Cieszyńska dysponuje odpowiednimi warunkami do ich przechowywania. -
Jeżeli nie zajmiemy się nimi teraz, za kilka lat już ich nie będzie, bo się
zniszczą - mówi Krzysztof Szelong, dyrektor Książnicy. Dlatego wszystkie
cieszyńskie instytucje, posiadające cenne zbiory, w zeszłym roku połączyły
siły i stworzyły wspólny projekt "Ochrona i konserwacja cieszyńskiego
dziedzictwa piśmienniczego". Na jego realizację potrzeba ok. 8 mln zł.
Znaczną część z tej kwoty, bo ponad 6,5 mln zł, postanowiły zdobyć z
Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweskiego
Mechanizmu Finansowego, które przyznają fundusze na takie cele.
Gdy pieniądze trafią do Cieszyna, w kościele Jezusowym, muzeum i klasztorze
powstaną profesjonalne pomieszczenia do przechowywania zbiorów. W Książnicy
Cieszyńskiej pojawią się nowoczesne urządzenia do konserwacji białych kruków.
Część unikatowych zbiorów zostanie oczyszczona, poddana dezynfekcji i
opracowana, a najbardziej zagrożone zostaną skopiowane w wersji
elektronicznej i udostępnione m.in. w internecie. Kompleksowa konserwacja
czeka 133 najcenniejsze pozycje, np. miniaturowy modlitewnik księżnej
Elżbiety Lukrecji z przełomu XV i XVI wieku lub metryki książęcej kancelarii
cieszyńskiej z przełomu XVI i XVII wieku.