sloggi
11.06.02, 10:05
Marki położone nad rzeką Długą uchodzącą obecnie do Kanału Żerańskiego,
powstały jako wieś królewska w końcu XVI w. Po roku 1795 znalazły się w zaborze
pruskim, od 1807 r. w Księstwie Warszawskim, a następnie po roku 1815 w
Królestwie Polskim.W połowie XIX wieku wieś posiadała młyn i karczmę. Rozwój
Marek związany jest z budową na terenie folwarku „Wójtostwa Marki” w latach
1883-84 przez angielską firmę „Briggs, Posselt i spółka” dużych
zakładów przędzalniczych. Była to pierwsza na ziemiach polskich przędzalnia
czesankowa. Fabryka szybko rozrastała się dając pracę około 750 robotnikom.
Wokół przędzalni powstała w krótkim czasie kolonia robotnicza, sklepy, targ,
szkoła oraz szpital i apteka. Po raz pierwszy rozgłos uzyskały Marki w 1896
roku przez wielki strajk i manifestację pierwszomajową robotników. W
1907 roku przez osadę przeprowadzono linię kolei wąskotorowej z Warszawy Pragi
do Radzymina. W roku 1920 podczas wojny polsko-sowieckiej w pobliżu Marek, dnia
15 lipca rozegrała się mistrzowsko rozegrana pod względem taktyki militarnej
Bitwa pod Radzyminem, nazywana przez potomnych „cudem nad Wisłą”. W okresie
międzywojennym Marki były znane jako „kraina tysiąca cegielni”. W roku 1931
ponownie protestujący robotnicy przeprowadzili tzw. „marsz głodnych”. Podczas
II Wojny Światowej istniało w Markach getto, zlikwidowane w połowie 1942 roku
kiedy to ludność żydowską przewieziono do getta warszawskiego. W dniu
16.10.1942 r. na terenie Marek odbyła się egzekucja 50 więźniów Pawiaka. W
latach 1942-1943 w Pustelniku znajdował się obóz pracy przymusowej dla 1200
osób. W dniu 18.10.1943 r. oddział Gwardii Ludowej stacjonującej w Ząbkach
przeprowadził akcję wypadową na skład broni i amunicji znajdujący się na
terenie dawnej fabryki Briggsów.
W roku 1957 Marki otrzymały status osiedla miejskiego, a 22.07.1967 r. stały
się po przyłączeniu Pustelnika i Czarnej Strugi miastem. Ludność miasta powoli
wzrastała z 14600 mieszkańców w momencie otrzymania praw miejskich poprzez
17200 osób w roku 1998, do 19500 w chwili obecnej.
Obecne Marki są jednym z niewielu miast położonych ściśle wzdłuż jednej ulicy,
długość Marek to 9,5 kilometra, a szerokość to tylko 2,5 km. Największe osiedla
składające się na miasto to: Stare Marki, Pustelnik, Struga i Czarna Struga.
Według legendy w Czarnej Strudze nad rzeką stała niezwykła karczma, której mury
odpowiadały aż osiem razy odbitym echem na życzliwe pozdrowienia wędrowców.
Jednym z najstarszych budynków w okolicy jest po części strużańska leśniczówka,
pochodząca z końca XVIII wieku, a której fragmenty powstały ponoć bez użycia
gwoździ.
Od połowy lat 60-tych z podwarszawskiej sypialni zaczęły stawać się Marki
ośrodkiem przemysłowym i usługowym. To właśnie tu znajdują się: fabryka oklein
ciernych, zakłady wytwórcze ceramiki budowlanej, wytwórnia narzędzi
chirurgicznych, wytwórnia tapicerskich części samochodowych, zakład produkujący
wysoko specjalistyczny sprzęt spawalniczy, palarnia kawy Tchibo, gospodarstwo
rolne Polflower. Ostatnio na granicy Marek i Ząbek powstało ogromne centrum
handlowe koncernu M 1.
W północnej części miasta – Strudze, posiadającej mikroklimat, znajduje się
klasztor zakonu Michalitów, a na jego terenie wydawnictwo misjonarskie
Michalineum.