artykuł - o nietolerancji glutenu

21.02.07, 21:27

Twoje dziecko straciło apetyt, często skarży się na bóle brzuszka, ma
biegunkę? Skontaktuj się z lekarzem, bo to typowe objawy nietolerancji
glutenu. Może musisz zmienić dietę maluszka? Jeśli tak, nie martw się: to nie
takie trudne.

Gluten to białko występujące w pszenicy, życie, jęczmieniu i owsie. Problemy
zwykle pojawiają się w kilka tygodni po podaniu dziecku po raz pierwszy
pokarmów zawierających to białko: kaszki manny, bułeczek, chleba czy
biszkoptów (od nich najczęściej zaczyna się wprowadzanie glutenu do
niemowlęcej diety - lekarze zalecają, by pojawił się dopiero w 10. miesiącu).
Po kilku dniach nowej diety maluszek wyraźnie traci apetyt, często boli go
brzuszek, ma biegunkę, a w stolcu pojawiają się niestrawione resztki pokarmu.
Jeżeli te kłopoty trwają dłużej, dziecko chudnie (ale ma przy tym wzdęty
brzuch), staje się drażliwe, płaczliwe, apatyczne.




Zniszczone kosmki
U osób z nietolerancją gluten uszkadza maleńkie kosmki w jelitach. Ściana
jelita staje się coraz bardziej płaska, przez co pokarm nie jest trawiony i
wchłaniany, a dziecko nie może prawidłowo się rozwijać. Szczególnie
niebezpieczne są biegunki, ponieważ powodują utratę wody oraz dużej ilości
składników odżywczych i witamin. To groźne zwłaszcza w pierwszym roku, gdy
maluch powinien szybko rosnąć. Z jego diety trzeba jak najszybciej wycofać
wszystkie produkty z glutenem.


Na całe życie?
Na szczęście kosmki szybko się regenerują, jeśli tylko maluch jest na zdrowej
diecie bezglutenowej. Już po miesiącu na pewno odzyska dobry humor, apetyt i
zacznie przybierać na wadze. To, czy nie będzie mógł jeść zwykłego chleba
przez całe życie, czy tylko przez kilka miesięcy, zależy od przyczyny
choroby. Nietolerancja glutenu może być przejściowa (np. jeśli dziecko długo
przyjmowało antybiotyk lub ma alergię na mleko krowie, a cały czas je pije).
Wówczas po pewnym czasie układ pokarmowy wraca do normy i maluszek może jeść
zwykłe pieczywo, kaszę mannę czy płatki owsiane. Jeśli jednak przyczyną
problemów jest celiakia, czyli wrodzona nietolerancja glutenu, przez całe
życie będzie musiał przestrzegać bezglutenowej diety. Niektóre dzieci już po
zjedzeniu jednej kromki chleba czy kawałka ciasta źle się czują i boli je
brzuszek. Inne nie mają takich dolegliwości, dlatego często sięgają po
zabronione produkty.


Zakazany owoc
Tymczasem regularnie przyjmowana mała dawka glutenu jest nawet bardziej
szkodliwa niż jednorazowe zjedzenie większej porcji, ponieważ kosmki jelitowe
są przez cały czas uszkadzane. Jeśli więc lekarz stwierdzi, że dziecko jest
chore na celiakię, nie powinno w ogóle jeść produktów zawierających gluten.
Nieprzestrzeganie diety jest niebezpieczne. Malec może się gorzej rozwijać,
wolniej rosnąć, a odległe skutki nieleczonej celiakii to m.in. anemia,
osteoporoza, zaburzenia wzrostu.


Nie takie trudne
Jeśli Twoje dziecko jest na diecie, nie musisz dla niego przygotowywać osobno
wszystkich potraw. Wystarczy przecież, jeśli przyrządzając zupę czy
naleśniki, zamiast zwykłej mąki użyjesz ryżowej lub kukurydzianej. Gotując
krupnik, możesz zamiast kaszy jęczmiennej dodać ryż. W przypadku starszych
dzieci ważne jest dbanie o to, by nie czuły się gorsze tylko dlatego, że nie
mogą zjeść jak inni ciastka czy kawałka urodzinowego tortu. Jeśli malec
wybiera się do przyjaciela na przyjęcie, niech zabierze ze sobą upieczony
przez mamę torcik.


Masz duży wybór
Bezglutenowy chleb możesz kupić w specjalistycznych sklepach lub upiec
samodzielnie (w sprzedaży są specjalne wypiekacze). Na sklepowych półkach
znajdziesz także makarony, ciastka, herbatniki, wafelki czy paluszki. Taka
żywność jest oznaczona znakiem "przekreślony kłos" lub napisem "produkt
bezglutenowy". Z mąki bezglutenowej zrobisz też sama wspaniałe wypieki -
ciasta, naleśniki, placuszki. Przepisy na pyszne dania podajemy na str. 80.

TAK :-)

* pieczywo bezglutenowe zwykłe i chrupkie

* specjalne makarony bezglutenowe

* kasza kukurydziana, gryczana, jaglana, ryż

* płatki ryżowe, kukurydziane

* proso

* mąka ziemniaczana, ryżowa, gryczana, kukurydziana, skrobia kukurydziana

* gotowe ciastka bezglutenowe

* owoce, warzywa nabiał, mięso

NIE :-(

* mąka pszenna, żytnia, razowa, orkisz

* ciasta i pieczywo (pszenne, żytnie i razowe)

* popularne makarony pszenne i razowe

* kasza jęczmienna, manna, pęczak, kuskus

* pasztety, parówki (do których w procesie produkcji zazwyczaj dodawana jest
bułka)

* kawa zbożowa

* płatki jęczmienne, owsiane

Katarzyna Pinkosz
Konsultacja: dr inż. Anna Stolarczyk, dietetyk
Pełna wersja