nauczycielka_przedszkola
12.05.07, 10:43
KOMPETENCJE DZIECKA
W WIEKU PRZEDSZKOLNYM
mgr Danuta Bielawiec
W ostatniej fazie wieku przedszkolnego w sposób szczególny jest gwałtownie
rozbudowywane doświadczenie dziecka dzięki wchodzeniu w inne niż rodzina
grupy społeczne. W tym okresie dochodzi do stopniowego zmniejszania się roli
rodziny w zaspokajaniu podstawowych potrzeb dziecka i wzrastania roli innych
osób i grup, głównie rówieśników, co rozszerza zainteresowania dziecka poza
najbliższe otoczenie. Proces ten przyspieszają środki masowego przekazu.
Charakterystyka właściwości dzieci w wieku przedszkolnym wg.
M.Przetacznikowej:
dzieci 3–letnie:
·niski poziom samodzielności i zaradności. W dużym stopniu zależne w
zaspokajaniu swych potrzeb od dorosłych
·wąski zakres doświadczeń i ubogi zakres słownictwa, choć dziecko
rozumie znacznie więcej niż chce wypowiedzieć
·dominuje myślenie o charakterze sensoryczno– motorycznym tzn. w
bezpośrednim kontakcie z przedmiotem, w działaniu, przy udziale dorosłego
·duża wrażliwość emocjonalna
·labilność emocjonalna
·rozbudzona wyobraźnia
·rozproszona uwaga i szybkie męczenie się.
dzieci 4–5 letnie:
·stają się bardziej samodzielne i zaradne
·aktywność intelektualna nadal współistnieje z realnym działaniem
·rozwój wyobraźni i fantazji ujawnia się między innymi w postawie
badawczej (wiek pytań )
·żywe, ruchliwe, dociekliwe poznanie świata zarówno fizycznego jak i
społecznego nadal powierzchowne.
dzieci 5 i pół/7–letnie:
·lepiej przystosowane do pracy w zespole
·zdolniejsze do dłuższego wysiłku
·zdolne do dłuższego skupienia uwagi
·mniej impulsywne
·bardziej opanowane i odpowiedzialne
·intensywniej rozwijają się uczucia wyższe – społeczne i estetyczne.
W wieku przedszkolnym dziecka zachodzą niezwykle istotne zmiany pozwalające
mu
przede wszystkim na samodzielne, odpowiedzialne podejmowanie i realizowanie
zadań stawianych przez otoczenie. Najważniejsze osiągnięcia w tym zakresie to:
a. dziecko zaczyna odczuwać samego siebie jako podmiot własnych działań i
przeżyć
b. dziecko odkrywa świat wewnętrzny innych ludzi
c. dziecko zdobywa znaczny zasób wiedzy o świecie
d. obok zabawy pojawiają się początki świadomego uczenia się i pracy.
Dziecko gotowe do podjęcia nauki w szkole to dziecko, które:
a. opanowało podstawowe nawyki i sprawności ruchowe związane z lokomocją
i manipulacją jest zaradne i samodzielne w zakresie czynności
samoobsługowych i czynności tzw. „życia codziennego „
b. umie się bawić w zorganizowany przez siebie samego sposób, ale jest także
gotowe do podejmowania działań typu nauka i praca
Zatem „dorastanie” dziecka polega na pojawianiu się:
1. gotowości do podejmowania działań nastawionych na osiągnięcie celu
2. umiejętności organizowania sobie warunków do działania
3. zdolności do znoszenia dłużej trwających nieprzyjemności, przeżyć
związanych
z czekaniem na oddalony w czasie pożądany cel, a przede wszystkim z
pojawiającymi się przeszkodami w działaniu.
4. wzrosła u niego umiejętność współdziałania umiejętność współdziałania z
rówieśnikami i dorosłymi, jest więc przygotowane do pracy w zespole oraz
podatne na wpływy nauczyciela.
Wzrasta więc u niego:
1. zdolność do słuchania drugiej osoby, koncentrowania się na tym co mówi lub
pokazuje
2. umiejętność wykorzystywania podawanych informacji we własnym działaniu
3. zdolność do powstrzymywania się od danego zachowania, jeżeli jest ono
niezgodne z oczekiwaniem drugiej osoby lub jest nieadekwatne do sytuacji.
4. rozwija się u niego myślenie przyczynowo skutkowe ; obok działań, które są
podejmowane bezpośrednio „w odpowiedzi” na to, co dzieje się w otoczeniu
pojawiają się działania uprzednio zaplanowane. Dziecko przewiduje coraz
dalsze
konsekwencje tego, co zamierza czynić.
Podstawowe umiejętności dziecka w tym zakresie :
1. Dążenie do zrozumienia sensu sytuacji, a nie reagowanie jedynie na
zewnętrzne, bezpośrednio obserwowalne zdarzenia
2. Podejmowanie działania dopiero po „ obmyśleniu” tego co, jak i po co
będzie
się robiło, co się chce
3. Korzystanie z poprzednich własnych doświadczeń, szybkie przypominanie
sobie
tego, np. dziecko o coś pyta, a matka nie wie, więc razem szukają w
encyklopedii. Dziecko potem samo szuka w encyklopedii jak czegoś nie wie.