Dodaj do ulubionych

Na Śląskim szlaku

    • madohora Re: Na Śląskim szlaku 08.03.10, 23:46
      zamknięty
      W Gliwicach znajduje się też gotycki kościół Wszystkich Świętych z drugiej
      połowy XV wieku

      Kościół położony jest na gliwickiej starówce.

      Kościół jest gotycki, murowany, kryty dachówką. Prezbiterium zamknięte jest
      trójbocznie. Ołtarz i ambona barokowe, drewniane. Wieża kościoła gotycka,
      doskonale widoczna z Rynku. Wysokość wieży z krzyżem wynosi około 63 m (sam
      krzyż ok. 3 m) Od wiosny do jesieni wieża jest udostępniona turystom. Z tarasu
      widokowego (57,5 m), (279,5 m nad poziomem morza), przy dobrej widoczności można
      dostrzec Górę Świętej Anny, zachodnie pasmo Beskidów, oraz pasmo Jesioniki. Na
      szczycie wieży znajduje się duży krzyż ustawiony w 1950 roku z okazji 700-lecia
      założenia Gliwic.

      W kościele znajduje się sporo cennych zabytków takich jak: obrazy, monstrancje,
      relikwiarze, naczynia liturgiczne oraz przepiękny ołtarz główny, dwa ołtarze
      boczne i ambona które pochodzą z okresu baroku.

      --
      Madohora
      --
      Nikiszowiec
    • madohora Re: Na Śląskim szlaku 09.03.10, 13:25
      zamknięty
      W Gliwicach spotkamy też Dom Tekstylny Weichmanna

      Dom Tekstylny Weichmanna (niem. Seidenhaus Weichmann) - zabytkowy budynek
      mieszczący się w Gliwicach przy ul. Zwycięstwa 37, dawny dom handlowy.
      Budynek ma dwa piętra oraz niewielką wieżę uznawaną za trzecie piętro. Jest
      jednym z najważniejszych obiektów niemieckiego modernizmu w Polsce, wczesnym
      przykładem budynku o konstrukcji z żelbetu.
      Zaprojektowany został przez światowej sławy niemieckiego architekta Ericha
      Mendelsohna. Został zbudowany w latach 1921-1922. Stał się pierwowzorem dla
      wielu słynnych domów towarowych w Niemczech m.in. w Stuttgarcie, Norymberdze,
      Wrocławiu, Chemnitz, Solingen. Właścicielem budynku w latach 30. XX wieku był
      Erwin Weichmann, lokalny przedsiębiorca tekstylny.

      W 2002 roku nastąpił w budynku remont. Obecnie w całym budynku mieści się filia
      banku PKO BP.
      --
      Madohora
      --
      Nikiszowiec
    • madohora Re: Na Śląskim szlaku 17.03.10, 11:42
      zamknięty
      ŁUBIE

      Dojazd autobusem 153 z Tarnowskich Gór lub Pyskowic (niestety jeździ bardzo rzadko)

      wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim,
      w gminie Zbrosławice.

      W XIX wieku właścicielami okolicznych dóbr była rodzina Baildonów potomków Johna
      Baildona.

      W latach 1945-54 siedziba gminy Łubie. W latach 1975-1998 miejscowość należała
      administracyjnie do województwa katowickiego.

      Dojazd autobusem linii 153 obsługiwanej przez MZKP Tarnowskie Góry z Tarnowskich
      Gór oraz z Pyskowic


      --
      Madohora
      --
      Nikiszowiec
              • madohora Re: Na Śląskim szlaku 17.03.10, 11:55
                zamknięty
                Łubki – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie
                tarnogórskim, w gminie Zbrosławice.
                W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa
                katowickiego.

                --
                Madohora
                --
                Nikiszowiec
                • madohora Re: Na Śląskim szlaku 17.03.10, 12:02
                  zamknięty
                  KSIĘŻY LAS

                  wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim,
                  w gminie Zbrosławice.

                  W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa
                  katowickiego.

                  Dojazd autobusem linii 153 obsługiwanej przez MZKP Tarnowskie Góry z Tarnowskich
                  Gór oraz z Pyskowic.
                  Informacja o dojeździe nie jest precyzyjna. Przez Księży Las przejeżdża autobus
                  linii 191 z Tarnowskich Gór w kierunku Zbrosławic - jedzie wieki ale czego się
                  nie robi jak ktoś chce coś zobaczyćsmile

                  * XIV w. - papież Bonifacy VIII przekazał miejscowość cystersom z Jemielnicy
                  * 1447 - istniał tu kościół parafialny
                  * 1499 - budowa istniejącej do dziś świątyni
                  * kościół filialny św. Michała z 1499 r., z dobudowaną w 1905 r. murowaną
                  kruchtą
                  * studnia w centrum wsi
                  * kapliczka Matki Bożej sprzed 1868 r.

                  --
                  Madohora
                  --
                  Nikiszowiec
                  • madohora Re: Na Śląskim szlaku 17.03.10, 12:05
                    zamknięty
                    KOŚCIÓŁ ŚWIĘTEGO MICHAŁA W KSIĘŻYM LESIE

                    Najstarszy drewniany kościół na Górnym Śląsku (1494 r.).
                    Miejscowość Księży Las wzmiankowana jest już w roku 1302, kiedy to papież
                    Bonifacy VIII przekazał tę wioskę klasztorowi cystersów w Jemielnicy.Kościół
                    zbudowany z drewna modrzewiowego, konstrukcji zrębowej (ściany tworzą poziomo
                    kładzione belki, które w rogach zachodzą na siebie "na zakładkę" dzięki
                    odpowiednim wycięciom), od północy otaczają go soboty (charakterystyczne dla
                    drewnianych kościołów niskie podcienia, przykryte jednym dachem z nawą główną,
                    na słupkach). Ściany i dach pokryte gontem.W XVIII w. dobudowano do niego
                    kaplicę, a w 1905 roku - murowaną kruchtę. W czasie wojny został znacznie
                    zniszczony, zrekonstruowany w 1955 roku. W 1960 roku zastąpiono piramidalny
                    chełm sygnaturki na baniastą kopułkę.
                    --
                    Madohora
                    --
                    Nikiszowiec
    • madohora Re: Na Śląskim szlaku 17.03.10, 18:26
      zamknięty
      KAMIENIEC

      Pałac w Kamieńcu znajduje się we – wsi sołeckiej Kamieniec, położonej w
      województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice. Usytuowany
      jest na tarasowym wzniesieniu po prawej stronie rzeki Dramy.
      Prawdopodobnie na tym miejscu pierwszy drewniany zamek, podobnie jak i pierwszy
      kościół w Kamieńcu, wybudowali Templariusze. Krążą pogłoski, iż tu właśnie
      mistrz krzyżacki Hermann von Salza (1170 - 1239), ukrył w pośpiechu swe skarby.
      Mówi się, że istniały podziemne przejścia między istniejącymi wówczas zamkami w
      Kamieńcu, Ziemięcicach i Wieszowie. Informację o tych rzekomych faktach, podaje
      jeden z późniejszych właścicieli pałacu, hrabia Hubertus von Strachwitz. Na
      potwierdzenie tych przypuszczeń nie znaleziono jednak, jak dotychczas,
      materiałów źródłowych.

      Na ruinach istniejącego wcześniej zamku w XVI w. wybudowany został przez ród
      Kokorzów kolejny, tym razem renesansowy zamek. Rodzina Kokorzów była starą
      śląską rodziną, znaną już w 1311 r., a wywodzącą się z Czech. Za siedzibę rodową
      uważali Kamieniec, który prawdopodobnie około 1539 r. nabył Jan Kokorz z
      księstwa niemodlińskiego. W 1556 r. Jan ożenił się z Katarzyną, córką wówczas
      już nieżyjącego, a pochodzącego z Bawarii Georga von Köenigsfeld.

      Z kolei na zrębach tego zamku, na początku wieku XVIII, za sprawą ówczesnego
      właściciela Kamieńca, Martina Scholtz von Löwenckrona, wywodzącego się z rodu
      bytomskich mieszczan powstał pałac barokowy[1].

      Pałac Löwenckronów (według kolorowej litografii z wydawnictwa Dunckera) otoczony
      był murem z kamienia łamanego, posiadał prostą, zwartą dwukondygnacyjną bryłę,
      niskie przybudówki i dach mansardowy – z tej fazy pochodzi kamienna tarcza
      herbowa w kartuszu, wmurowana w elewację zachodnią.

      Wiosną 1750 r. pałac wraz z okolicznymi ziemiami kupił Karol Józef
      Strachwitz[2]. Niedługo potem dokupił on także Księży Las i Ziemięcice. Swą
      główną rezydencją uczynił właśnie pałac w Kamieńcu.

      W latach 1872 - 1873, gdy pałac należał do rodziny Strachwitzów, zburzono mur z
      basztami otaczający rezydencję, a sam obiekt został rozbudowany w stylu
      neorenesansowym (otrzymał tzw. „kostium francuski” charakterystyczny dla
      architektury rezydencjonalnej arystokracji i ziemiaństwa w latach 1864 - 1914).
      Na zachowanych kartach pocztowych z przełomu wieków można zobaczyć sylwetkę
      pałacu z charakterystycznymi wysokimi szczytami i mansardowym dachem.

      Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich z roku
      1882 podaje, że oprócz wspomnianych do tej pory, panami na kamienieckim zamku
      byli jeszcze :

      * w r. 1728 hr. Juliusz Verdugo[3]
      * w r. 1754 hr. Rudolf Sobek
      * w r. 1763 hr. Karol Reder, a dopiero po nim hrabiowie von Strachowitz

      Poza wymienionym słownikiem, nazwiska Rudolfa Sobka i Karola Redera, nie
      pojawiają się w źródłach pisanych.

      Ostatnimi właścicielami pałacu przed II wojną światową była rodzina
      Stolbergów[4]. Hrabia Günther zu Stolberg-Stolberg w roku 1910 dokonał ostatniej
      jego przebudowy. Nadała ona pałacowi dzisiejszy wygląd. Obiekt nabrał wówczas
      cech pałacu neobarokowego, zmieniono m.in. kształty szczytów nad ryzalitami,
      artykulację (podział) elewacji oraz hełmy wież. W narożnikach pojawiły się
      wieże: wyższa czworoboczna z kopulastym hełmem i niższa z hełmem cebulastym.

      Po śmierci hrabiego Günthera, co nastąpiło 6 listopada 1926 r. w Paskau (Paskov
      ?), dobra kamienieckie wraz z pałacem odziedziczył jego najstarszy syn Hubert
      (1890 – 1960). Stan taki trwał do 1944 r.

      Dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej ustanowiony 6 września 1944 r. przez
      Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, pozbawił praktycznie majątku ziemskiego, a
      tym samym i pałacu w Kamieńcu, rodzinę Stolbergów. Na mocy tego dekretu państwo
      polskie zlikwidowało bowiem bez odszkodowania, wszystkie poniemieckie majątki
      ziemskie.

      Obecnie w pałacu mieści się Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjny dla Dzieci,
      którego kierownikiem jest Grażyna Osińska.
      Budowla zwana „Mysią Wieżą” jest wieżą murowana z dzikiego kamienia i cegły, na
      rzucie prostokąta, ze skarpą od wschodu. Wewnątrz znajdują się pomieszczenia
      nakryte sufitami. Wieża jest usytuowana na wschód od pałacu.

      Prace archeologiczne przeprowadzone w 2000 r., zweryfikowały dotychczasowe
      przypuszczenia odnośnie "Mysiej Wieży". Do tej pory sądzono, że została ona
      zbudowana w 1887 r., za Strachowitzów i służyła właścicielowi za obserwatorium
      astronomiczne.

      W wyniku przeprowadzonych badań archeologicznych odkryto pozostałości budynków z
      okresu późnego średniowiecza. Odsłonięto między innymi renesansową latrynę w
      wieży i hypokaustum – średniowieczny piec, z którego specjalnymi kanałami gorące
      powietrze wędrowało do poszczególnych pomieszczeń i ogrzewało je. Szczegółowe
      badania wykazały istnienie przynajmniej czterech faz użytkowania budowli,
      począwszy od wieku XV do XIX. Prawdopodobnym jest, iż najstarsze fazy (XV - XVI
      wiek), można identyfikować z pozostałościami renesansowego zamku Kokorzów.
      Kaplicę pałacową ufundował w roku 1910 ostatni właściciel pałacu hr. Stolberg.
      Informuje o tym wmurowana w elewację kaplicy tablica z inskrypcją o następującej
      treści:

      GUNTHERUS / COMES DE STOLBERG - STOLBERG / HOC SACRARIUM AEDIFICAVIT / ARCEMOUE
      REFECIT / ET AXORNAVIT / A.D. MCMX

      Kaplica powstała na rzucie koła, została przykryta kopułą, posiadała ołtarz z
      sarkofagiem. Otrzymała wystrój późnobarokowy; wielobarwną marmurową posadzkę i
      sztukaterie z ornamentem regencyjnym. Pełniła funkcję sakralną do II wojny
      światowej, kiedy to pałac zajęli Rosjanie. Po wyzwoleniu, ogołocona z
      wyposażenia, przez szereg lat służyła jako magazyn. W październiku 2005 r.,
      staraniem kurii diecezjalnej w Gliwicach i obecnego właściciela pałacu, kaplica
      odzyskała swój dawny blask.

      Neorokokowy ołtarz kaplicy znajduje się obecnie w kościele parafialnym w
      Kamieńcu. Został on tam przeniesiony po pożarze kościoła w marcu 1984 r.
      spowodowanego, jak później ustalono, wadliwą instalacją elektryczną.
      Obecny pałac, to budowla murowana, potynkowana, częściowo jedno a częściowo
      dwupiętrowa, zwrócona elewacją frontową na północ. Pałac usytuowany jest na
      rzucie prostokąta z dobudówkami: korpus z wieku XVIII, część zach. z l. 1872 -
      1873, kiedy to pałac był przebudowywany.

      Od strony północnej znajduje się boniowaty (rowkowany, żłobiony) portyk z
      tarasem, z kamiennymi rzeźbami lwów podtrzymujących tarcze herbowe.

      Wnętrza pałacu posiadają charakter pseudobarokowy. Na parterze obszerna sień
      przykryta sklepieniem kolebkowym z lunetami, w lokalnościach obok sieni
      sklepienia kolebkowe z lunetami i żaglaste na gurtach. Na piętrze w trakcie pn.
      sklepienie krzyżowo-kolebkowe.

      Na zewnątrz pałacu znajdują się dwie wmurowane wtórnie tablice kamienne:

      * Na elewacji wschodniej, późnorenesansowa zapewne z końca z XVI w., z
      dwiema tarczami z herbami: Kur i nieokreślonym, podtrzymywanymi przez postać
      męską i kobiecą, oraz zachowanym napisem:

      JAN KOKORZ /Z/ KAME-CZE/KATERZINA (…wink KINGS (…wink (odnoszącym się do Jana Kokorza
      i jego żony Katarzyny von Königsfeld);

      * Na elewacji zachodniej, w formie późnobarokowego kartusza z pierwszej
      połowy XVIII w., z tarczą z herbami Löwenkronów i literami:

      MSVL (odnoszącym się do Martina Scholtz von Löwenkron)

      Wewnątrz pałacu rzeźby marmurowe:

      * W sieni na parterze kopia (?) sarkofagu rzymskiego z płaskorzeźbioną,
      wielofigurową sceną puttów zabierających winogrona, na ściance frontowej i
      bocznej oraz przedstawieniem gryfa na ściance bocznej;
      * W holu na piętrze rzeźba w formie czary z grupą Walka Zeusa z gigantami ,
      zapewne z XIX w.

      Obok dawnej biblioteki zachował się wspaniały klasycyzujący piec.

      Pałac otacza założony za Strachwitzów park krajobrazowy z ciekawym
      starodrzewiem; (miłorzęby, sosny wejmutki, dęby kaukaskie) oraz niezwykłym
      okazem tulipanowca, olbrzymiego drzewa, które co roku w czerwcu zachwyca piękne
        • madohora Re: Na Śląskim szlaku 17.03.10, 18:37
          zamknięty
          Scholtz von Löwenckron
          Wywodzą się z rodu bytomskich mieszczan. Protoplastą rodu Jan był wójtem
          bytomskim w 1627 r.. W latach 1642-1648 Marcin Scholtz był burmistrzem. Brak
          jednak informacji czy był spokrewniony z Janem. Ten ostatni trzykrotnie żonaty,
          zmarł jesienią 1684r. w Krakowie.

          Syn Jana, Marcin urodził się w 1661 r. w Bytomiu. Od 1701 r. sprawował funkcję
          „Salzversilberer” w Tarnowskich Górach. Jego zadanie polegało na sprawowaniu
          nadzoru nad procesem uzyskiwania srebra z rudy. Znaczenie jego musiało być duże
          skoro 28 marca 1706 r. został uznany za należącego do czeskiego stanu
          rycerskiego. Zgromadziwszy majątek, inwestował także w majątki ziemskie.



          Herb: W polu czerwonym na zielonym gruncie srebrny koń. Ponad hełmem z
          czerwono-srebrnymi labrami czarne, orle skrzydło.


          Kupił niedaleko Gliwic położone: Sieroty, Kamieniec i Karchowice. W okolicach
          Tarnowskich Gór nabył: Wieszowę, Stare Tarnowice i Konary. W 1712 r. kupił
          Turawę koło Opola, a w 1728 r. Szumirad koło Olesna. Był dwukrotnie żonaty.
          Pozostawił dziewięciu synów. Z nich karierę kontynuował Tomasz (ur. w grudniu
          1693 r.), który też jako jedyny doczekał się dalszego potomstwa. Marcin zmarł 28
          lutego 1731 r. w Turawie.

          Tomasz także sprawował funkcję „Salzversilberer”. Osiadł w Wieszowie. Był
          dwukrotnie żonaty. Zostawił syna Józefa, który urodził się 28 stycznia 1747 r. w
          Wieszowej. Ze śmiercią Józefa 21 października 1759 r. w Turawie wygasł ród
          Scholtz von Löwenckronów.

          Źródło: Herbarz Tarnogórski

          www.montes.pl/Montes13/montes_nr_13_26.htm
          --
          Madohora
          --
          Nikiszowiec
    • madohora Re: Na Śląskim szlaku 17.03.10, 19:28
      zamknięty
      Strachwitz

      Panowie Kamieńca, Księżego Lasu i Ziemięcic
      Rodzina Strachwitz von Groß-Zauche und Camminetz należy do najstarszych śląskich
      rodów. Ich nazwisko pochodzi od Strachowic na Dolnym Śląsku (dziś dzielnica
      Wrocławia).

      Najstarszego z rodu Wojsława ze Strachowic wspomniano w dokumencie z 1285r.
      Dosyć długo musieli czekać na pierwsze zaszczyty.

      W 1630r. cesarz Ferdynand II Habsburg nadał w Ratyzbonie braciom Krzysztofowi i
      Maksymilianowi tytuł baronów cesarstwa (niem. Reichsfreiherr) von Strachwitz und
      Groß-Zauche (Groß Zauche = pol. Sucha Wielka). Krzysztof był radcą cesarskim
      oraz prałatem i kanonikiem we Wrocławiu
      Maksymilian natomiast radcą biskupa wrocławskiego. Obaj zmarli bez męskich
      potomków. W kolejnych stuleciach jednak stopniowo inni członkowie rodu zaczęli
      używać także tytułu baronów. W XVIII wieku najbardziej znanym był Jan Maurycy i
      jego krewniak Karol Józef.

      Jan Maurycy urodził się zimą 1721r. Gdy miał 27 lat jako kanonik zasiadł w
      kapitule wrocławskiej. W 1761r. uzyskał tytularne biskupstwo Tyberiady oraz
      został biskupem-sufraganem przy biskupie wrocławskim Filipie Gothardzie
      Schaffgotschu. Dwa lata później został mianowany generalnym wikariuszem. Po
      wygnaniu biskupa Filipa Gotharda do Austrii w 1766r. został wikariuszem
      apostolskim diecezji wrocławskiej (dla części pozostałej w granicach pruskich).
      Zmarł w styczniu 1781r. we Wrocławiu.
      Postacią niemniej sławną w XVIII wieku był młodszy krewniak biskupa, Karol
      Józef. Urodził się w marcu 1724r. W czasie wojen śląskich stanął po stronie
      króla pruskiego Fryderyka II Wielkiego. Wiosną 1750r. kupił pałac w Kamieńcu
      wraz z okolicznymi ziemiami (dziś gmina Zbrosławice). Niedługo potem dokupił
      także Księży Las i Ziemięcice. Swą główną rezydencją uczynił pałac w Kamieńcu
      wybudowany na początku XVIII wieku przez Löwenckrona.

      Król pruski latem 1798r. wywyższył go do godności pruskiego hrabiego (niem.
      Graf) Strachwitz von Groß-Zauche und Camminetz (Camminetz = pol. Kamieniec).
      Zmarł latem 1810r.

      Starszy brat Karola Józefa, Ernest Joachim posiadał Kamień Śląski wraz z
      tamtejszym zamkiem i okolicznymi dobrami. Kamień Śląski związany był - i jest -
      z rodziną Odrowążów i Świętym Jackiem oraz błogosławionymi Czesławem i Bronisławą.

      Wszyscy Strachwitzowie musieli opuścić swe dobra po II wojnie światowej. Byli
      wśród nich i inni, np. kuzynowie monarchów, dyplomaci, poeta, dziennikarze
      --
      Madohora
      --
      Nikiszowiec
      • madohora Re: Na Śląskim szlaku 25.03.10, 11:04
        zamknięty
        PORĘBA

        Poręba to miasto i gmina w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim,
        położone nad Czarną Przemszą. Do 1954 roku siedziba gminy Poręba. W latach
        1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.
        Osada założona w XIV wieku. Pierwsza wzmianka o Porębie pochodzi z 1373 r. W
        1957 r. uzyskuje status osiedla. W latach 1973-1975 i od 1982 r. samodzielne
        miasto. W latach 1975-1982 w granicach Zawiercia. Na terenie dzisiejszej Poręby
        istniało dawniej wielkie rozlewisko wodne zwane Czarnym Jeziorem. Od tego
        jeziora Poręba wzięła część swej pierwotnej nazwy. W 1375 r. osada nosiła nazwę
        Czarnej Poręby i należała do morawczyka Krzywosąda, zwanego pospolicie
        Krzywakiem. W XV w. nazwa została zmieniona na Porębę Mrzygłodzką i przeszła w
        ręce szlachcica Pileckiego. W XVI w. osadnictwo tych terenów na prawie
        magdeburskim spowodowało znaczny rozkwit Poręby. Bujne tereny leśne, złoża węgla
        brunatnego i rudy sprzyjały rozwojowi przemysłu. W miejscowych lasach wypalano
        węgiel drzewny. Rozwijał się wytop żelaza oraz stali.

        Po III rozbiorze Polski, w 1795 r., wybudowano w zakładzie pierwszy piec do
        przetapiania rudy. Uruchomienie pieca odlewniczego stworzyło z Poręby ośrodek
        przemysłowy. Odlewano rury żelazne, elementy do młynów, cegielni oraz innych
        fabryk, a także na potrzeby rolnictwa. Odlewnia odlewała naczynia emaliowane i
        urządzenia sanitarne. Poręba rozwijała się wraz z fabryką. Powstawały nowe
        osiedla. W latach 1930-1935 wybudowano trzy szkoły podstawowe. Przez nieustanny
        rozwój zakładu, po zakończeniu II wojny światowej, w fabryce zaczęto produkcję
        obrabiarek, w tym także obrabiarek ciężkich.
        --
        Madohora
        --
        Nikiszowiec
          • madohora Re: Na Śląskim szlaku 25.03.10, 11:09
            zamknięty
            W Porębie rośnie też dąb Bartek - który ma ok. 720 lat, jest to najstarszy
            pomnik przyrody ożywionej województwa śląskiego. Natomiast do zabytków
            związanych z techniką należy wieża dawnego pieca służącego do produkcji żeliwa z
            1798 roku. Ciekawym obiektem jest kościół świętego Ducha z 1901 roku, zbudowany
            w stylu neogotyckim.
            Do atrakcji należą jurajskie prażonki, od 2003 roku odbywa się w Porębie
            ~Światowy Festiwal Prażonek.
            --
            Madohora
            --
            Nikiszowiec
            • madohora Re: Na Śląskim szlaku 25.03.10, 11:13
              zamknięty
              PRZEPIS NA PRAŻONKI

              zaczerpnięty z przewodnika Od Jury po Beskidy

              Do żeliwnego garnka wyłożonego liśćmi kapusty wkładamy na przemian warstwy
              pokrojonych ziemniaków, boczku, kiełbasy, cebuli, marchewki i buraków. Każdą
              warstwę z odrobiną tłuszczu przyprawiamy do smaku solą i pieprzem. Na koniec
              układamy na wierzchu warstwę liści kapusty i całość zamykamy dokręcaną pokrywą.
              Potrawę należy piec na żarze ogniska przez ok. 45 minut.
              --
              Madohora
              --
              Nikiszowiec
      • madohora Re: Na Śląskim szlaku 25.03.10, 11:17
        zamknięty
        Zawiercie – miasto i gmina w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim. W
        latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.
        Według danych z 30 czerwca 2009, miasto miało 52 171 mieszkańców[1].

        Zawiercie położone jest obok środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej,
        u źródeł Warty w dzielnicy Kromołów. Stąd prawdopodobnie wzięła się nazwa miasta
        Zawiercie. Dawni mieszkańcy Kromołowa chcąc przedostać się do ówczesnej wsi
        musieli przekroczyć rzekę Wartę, gdyż Zawiercie znajduje się "Za Wartą" (patrząc
        od strony Kromołowa).

        Ważny punkt komunikacyjny i kolejowy, przemysł ciężki (huta żelaza), lekki
        (włókienniczy), szklarski (huta szkła produkująca kryształ) i odlewniczy
        (odlewnia żeliwa).

        Pod Zawierciem znajdują się pokłady rud ołowiu, cynku i srebra, które nie są
        eksploatowane. Kiedyś wydobywano także rudy żelaza metodą odkrywkową.

        Wizytówką miasta Zawiercia jest brama wjazdowa na centralną część Wyżyny
        Krakowsko-Częstochowskiej. Zawiercie jest punktem wyjścia wielu szlaków
        turystycznych na Jurę Krakowsko-Częstochowską.

        Honorowym obywatelem Zawiercia jest od 1995 roku Wiesław Ochman.
        --
        Madohora
        --
        Nikiszowiec
          • madohora Re: Na Śląskim szlaku 25.03.10, 11:18
            zamknięty
            * ruiny zamku Bąkowiec w Zawierciu-Łężcu (znanego też jako zamek w Morsku)
            * kościół pw. św. Trójcy i św. Floriana w Zawierciu-Skarżycach XVI-XVII wiek
            * Kościół pw. św. Mikołaja w Zawierciu-Kromołowie XVI wiek
            * Dwór znajdujący się w Zawierciu-Bzowie 1. połowa XIX wieku
            * Cmentarz żydowski w Zawierciu-Kromołowie
            * Cmentarz żydowski w Zawierciu
            * Dawna synagoga z 1880 r.
            * neogotycka bazylika kolegiacka pw. św. Apostołów Piotra i Pawła z 1896 w
            centrum miasta.

            --
            Madohora
            --
            Nikiszowiec
            • madohora Re: Na Śląskim szlaku 25.03.10, 11:20
              zamknięty
              W XII w. na terenie dzisiejszego miasta istniała wieś Kromołów (obecnie
              dzielnica Zawiercia). W XIV w. przechodził tędy szlak handlowy z Krakowa do
              Poznania. Historia miasta Zawiercie sięga 1431 r., kiedy to za panowania
              Bolesława V, księcia opolskiego, w dokumencie nadającym grunty i zezwolenie na
              zbudowanie karczmy Mikołajowi Czenarowi, po raz pierwszy została wymieniona
              nazwa Zawiercie. W XV w. następuje rozwój hutnictwa żelaza (kuźnice). Od XV do
              XIX w. Zawiercie miało wielu właścicieli. Na przełomie XIX i XX w. utrwaliły się
              dwie nazwy Zawiercia: Zawiercie Duże – rozmieszczone wokół drogi biegnącej do
              Poręby i Zawiercie Małe – położone po prawej stronie Warty przy drodze wiodącej
              do Marciszowa. Pod względem administracyjnym Zawiercie Małe było wsią – gromadą
              przynależną do gminy Kromołów. Funkcje administracyjne w Zawierciu pełnili
              sołtysi w ramach samorządu gminnego. Najstarszą dzielnicą miasta jest Kromołów z
              źródłami rzeki Warty, o którym pierwsza wzmianka pochodzi z 1193 r. Dzielnica ta
              największy rozkwit przeżywała w latach 1831-1860, a to za sprawą mieszkających w
              nim sukienników i płócienników.

              Rozwój Zawiercia nieodłącznie związany był z koleją oraz budową dróg bitych. 1
              grudnia 1847 r. przez Zawiercie po raz pierwszy przejechał pociąg. W ten sposób
              otwarto planowany ruch z Częstochowy do Ząbkowic linią jednotorową. Ruch
              kolejowy dwutorowy z Koluszek do Ząbkowic uruchomiono w 1881 r. Spowodowało to
              rozwój ruchu pasażerskiego i towarowego. Stacja i dworzec II klasy zostały
              uruchomione w 1890 r., a w kwietniu 1914 r. został oddany do użytku obecny
              dworzec kolejowy. Biegnąca przez Zawiercie linia kolejowa była jednym z
              istotnych czynników, który skłonił Żydów berlińskich Ginsbergów do zakupu od
              małżonków Pławner z Żarek przędzalni bawełny funkcjonującej od 1833 r.
              Równocześnie z budową i rozbudową zakładów braci Ginsbergów w 1875 r. została
              uruchomiona w Zawierciu przez Carla Braussa Fabryka sztucznej wełny.

              Ważną rolę w rozwoju Zawiercia spełniały różne zakłady i przedsiębiorstwa
              metalowe: "Ernest Erbe", "Ferrum", "Ułan", "Sambor i Krawczyk", "Poręba" koło
              Zawiercia, "Liniarnia", "Jan Mecner", Fabryka Opakowań Blaszanych, "Suchy
              Element Elektryczny", i uruchomiona w 1901 r. Huta Zawiercie. Jest rzeczą
              charakterystyczną, że niektóre zakłady i fabryki sytuowały się w pobliżu Kolei
              Warszawsko-Wiedeńskiej a dla odległych od linii kolejowych fabryk montowano
              bocznice kolejowe. Na terenie Zawiercia uruchomiono kopalnie węgla brunatnego i
              rudy żelaza. Po nabyciu gruntów na posiedzeniu Zarządu TAZ 1 sierpnia 1878 r.
              podjęto ustalenia o budowie osiedla robotniczego TAZ. W tym też czasie zbudowano
              wiele szkół, kaplic, kościołów (w tym kościół "Piotra i Pawła") i parków.

              Z 1893 r. pochodzą pierwsze wiadomości o funkcjonowaniu w Zawierciu Polskiej
              Partii Socjalistycznej. W 1894 r. w fabryce tkackiej w Zawierciu został
              zorganizowany jeden z pierwszych w Królestwie Kongresowym strajków, złamany po
              zwolnieniu kilkuset robotników i sprowadzeniu łamistrajków z okolic Wolbromia i
              Miechowa.

              W latach I wojny światowej ponad 30-tysięczna osada fabryczna Zawiercie
              posiadała okazały dworzec kolejowy, liczne fabryki oraz zakłady pracy, nie miała
              jednak praw i struktury miejskiej. Prawa miejskie Zawiercie nabyło 1 lipca 1915
              r. W wyniku tego ukształtowały się: dzielnice: Kromołów, Blanowice, Bzów,
              Żerkowice, Kądzielów, Zuzanka, Argentyna; osiedla: Żabki, Marciszów, Stawki,
              Centrum, Warty, Dąbrowica, Ręby, Kosowska Niwa; sołectwa: Karlin, Łośnice,
              Pomrożyce, Skarżyce.

              W okresie I wojny światowej w Zawierciu wzrosło bezrobocie, a to za sprawą
              zmniejszenia zatrudnienia w przedsiębiorstwie TAZ i zamknięciu huty
              Huldczyńskiego. Mieszkańcy Zawiercia jeździli na tereny okupacji
              austro-węgierskiej w celu kupna żywności, która była tam znacznie tańsza niż na
              terenie okupacji niemieckiej.

              Rozwój Zawiercia w latach 1919-1939 determinowały następujące kwestie:
              działalność organów administracyjnych, właściwe gospodarowanie majątkiem
              komunalnym i powierzonymi funduszami, funkcjonowanie przedsiębiorstw i zakładów,
              problemy bezrobocia, sprawy mieszkaniowe oraz działania władz administracyjnych
              w celu złagodzenia skutków trudnych warunków socjalnych życia mieszkańców. Nadal
              jednak jest miastem przemysłowym i tak jak przeżywający wówczas kryzys kraj,
              pojawia się nazwa "Zawiercie miasto wymarłe". W 1924 r. erygowano parafię
              ewangelicko-augsburską w Zawierciu.

              Utworzenie powiatu zawierciańskiego w 1927 r. wprowadziło pewne ożywienie w
              życiu miasta, gł. kulturalnym, a to za sprawą Chóru Towarzystwa Śpiewaczego
              "Lira". Od 1936 r. poprawiała się stopniowo sytuacja finansowa i możliwości
              zatrudnieniowe przedsiębiorstw zawierciańskich.

              W 1939 roku Zawiercie włączone zostało do III Rzeszy i przemianowane w 1941 roku
              na Warthenau (nazwa nazistowska).

              Okres po II wojnie światowej to okres rozwoju miasta. W kwietniu i maju 1945 r.
              produkcję podjęły fabryki "Poręba" i "Ferrum", w czerwcu uruchomiono Hutę Szkła,
              w lutym 45 r. hutę "Zawiercie". Na tle trudnej sytuacji płacowej i
              aprowizacyjnej w niektórych zakładach Zawiercia i okolic miały miejsce strajki w
              latach 1945 – 1947. Najbardziej zdecydowany protest miał miejsce w hucie
              "Zawiercie" w marcu 1946 r.

              W latach 90. uwydatniły się trudne problemy zatrudnieniowe i mieszkaniowe.
              Przestało funkcjonować budownictwo komunalne i zakładowe. Dla Spółdzielni
              Mieszkaniowej "Hutnik" w Zawierciu przekazano z budżetu miasta środki finansowe
              za zrealizowaną infrastrukturę i zagospodarowanie terenu osiedla "Argentyna".
              Rozpoczęto realizację zadania inwestycyjnego "Kosowska Niwa". W 1998 r.
              zaadaptowano na mieszkania hotel przy ul. Rataja. W końcu lat 90. władze
              miejskie rozpoczęły budowę dwóch budynków mieszkalnych przy ul. Dojazd. W 1994
              r. oddano do użytku gmach Telekomunikacji Polskiej S.A. W 2001 r. oddano do
              użytku halę sportową mieszczącą się w pobliżu ulic Wierzbowej i Blanowskiej.

              Zapoczątkowana w 1989 r. transformacja ustrojowa zmieniła system gospodarowania
              i zarządzania zakładami pracy, przedsiębiorstwami. 27 grudnia 1995 r.
              przekształcono hutę "Zawiercie" w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa.

              W latach 80. zostały utworzone różne firmy i przedsiębiorstwa, m.in. "Awbud",
              "Bodeko", "Królmet", "Szczęsny-Zjawiony". Jednocześnie z procesem przekształceń
              przedsiębiorstw, zakładów pracy narasta proces zmniejszenia zatrudnienia.

              Od 1998 roku miasto jest stolicą powiatu zawierciańskiego, w skład którego
              oprócz Zawiercia wchodzą następujące gminy: Irządze, Kroczyce, Łazy,
              Ogrodzieniec, Pilica, Poręba, Szczekociny, Włodowice, Żarnowiec.
              --
              Madohora
              --
              Nikiszowiec
                • madohora Re: Na Śląskim szlaku 25.03.10, 11:22
                  zamknięty
                  ZAWIERCIE KROMOŁÓ

                  Kromołów – najstarsza, zabytkowa dzielnica Zawiercia położona na terenie jury
                  Krakowsko-Częstochowskiej, w której można spotkać liczne zabytki architektury.

                  Do największych atrakcji tej dzielnicy należy Kapliczka pod wezwaniem św. Jana
                  Nepomucena, postawionej nad wypływającym w tym miejscu głównym źródłem rzeki
                  Warty. Drugie z głównych źródeł wypływa 300 m dalej w pobliżu szkoły.

                  --
                  Madohora
                  --
                  Nikiszowiec
                    • madohora Re: Na Śląskim szlaku 25.03.10, 11:23
                      zamknięty
                      * Kościół parafialny z XVI wieku pod wezwaniem św. Mikołaja, rozbudowany w 1867
                      * Kaplica z 1803 pod wezwaniem św. Jana Nepomucena postawiona nad
                      wypływającym w tym miejscu głównym źródłem Warty
                      * średniowieczny czworoboczny rynek oraz charakterystyczny dla tamtych
                      czasów układ ulic
                      * Cmentarz żydowski, macewy z XVIII i XIX w.
                      * Inne zabytkowe cmentarze
                      * Liczne drewniane domy z końca XIX wieku
                      * Kapliczki z XIX wieku

                      --
                      Madohora
                      --
                      Nikiszowiec
                      • madohora Re: Na Śląskim szlaku 25.03.10, 11:23
                        zamknięty
                        Pierwsze wzmianki o osadzie Kromołów pochodzą z 1193. Pierwszymi właścicielami
                        tych ziem byli Kromołowscy.

                        Kromołów prawa miejskie uzyskał w XIV lub XV wieku, a utracił je w XIX wieku w
                        ramach represji rosyjskich po klęsce powstania styczniowego. W latach 1973-1977
                        miejscowość była siedzibą gminy Kromołów. W 1975 wieś Kromołów została włączona
                        do miasta Zawiercie jako jedna z jego dzielnic.

                        Osada Kromołów powstała przed 1193, założona przez rycerza Kromola, od którego
                        nazwiska wywodzi się nazwa miejscowości. Byś może Kromołów początkowo był
                        również osadą rycerską, ale nie jest to do końca jasne, bowiem pierwsza pisemna
                        wzmianka pochodzi z 1193, prawie pół wieku po owych nadaniach. Inna wersja mówi,
                        że zakonnicy klasztoru Lubińskiego popłynęli w górę rzeki Warty, gdzie u jej
                        źródeł osiedlił się Cromola. We wczesnym średniowieczu niektóre miejscowości
                        określano miastami - do takich należał Kromołów. Z zapisów w bulli papieża
                        Celestyna III wydanej 8 kwietnia 1193 adresowanej do króla Polski Kazimierza
                        Sprawiedliwego wynika, że papież zatwierdził w niej wszystkie posiadłości nadane
                        Kanonikom Regularnym przy klasztorze Najświętszej Marii Panny na Piasku we
                        Wrocławiu. Na mocy bylli kanonicy byli właścicielami "THABERNA IN CROMOLAU" -
                        jednej karczmy w Kromołowie. Co świadczy o ścisłej więzi Wrocławia z Kromołowem.
                        W czasach Długosza klasztor miał w Kromołowie 1 łan ziemi, 1 zagrodnika i prawo
                        patronatu nad kościołem parafialnym, a sam Kromołów był uważany za miasto. Po
                        1425 właścicielem miasta jest Stanisław Kromołowski będący również rajcą
                        lelowskim. On i jego syn również Stanisław przyczynili się do znacznego
                        ożywienia gospodarczego miasta, kiedy to Kromołów zyskał rangę kupiecką i
                        handlową, po śmierci ojca syn zwrócił się również do Zygmunta I Starego z prośbą
                        o wyrażenie zgody na urządzenie targów w Kromołowie. Król wydał przywilej
                        targowy dnia 24 lutego 1519. W wieku XVII i XVIII Kromołów był niemym świadkiem
                        historii. Tędy przebiegał szlak przemarszu wojsk idących na wojnę, tędy
                        przejeżdżał król Jan Kazimierz i jego następca Michał Korybut Wiśniowiecki. U
                        Stanisława Warszyckiego (kolejnego dziedzica Kromołowa) przez dwa miesiące
                        gościła wdowa po Jeremim Wiśniowieckim. Wspomniany Stanisław w 1699 obwarował
                        Kromołów umocnieniami obronnymi oraz fosą, a także postawił nowy murowany
                        dworek, spełniający rolę fortyfikacji. Wydarzenia z lat 1655 - 1660 znane jako
                        "potop szwedzki" przyniosły mieszkańcom znaczne straty. Dwa dni załoga odpierała
                        atak - niestety bezskutecznie. Miasto zostało spalone ale niestety nie był to
                        jedyny atak Szwedów. Drugi miał miejsce w 1702, kiedy Kromołowianie odczuli
                        skutki "gościny" oddziału generała Dancera. Przez Kromołow przeciągały również
                        oddziały hetmana Jana Sobieskiego skierowane przeciw rokoszanom Jana
                        Lubomirskiego. Powtórnie mieli okazję zobaczyć hetmana już jako króla Jana III
                        Sobieskiego - kiedy po odpoczynku we Włodowicach 26 lipca 1683 wiódł swe
                        rycerstwo na odsiecz Wiednia. Z okresu wojen szwedzkich miasto wyszło zubożałe
                        oraz wyludnione, o czym świadczą spisy poborowe dla województwa krakowskiego:

                        * 83 rodziny mieszczańskie
                        * 5 zagród chłopskich,
                        * 2 młyny i 6 rzemieślników.

                        Jednym z większych zaszczytów był wieczny spoczynek w kościele, nie każdy mógł
                        go dostąpić, tylko najbardziej zasłużeni dla wiary katolickiej. Należał do nich
                        Albert Woysza (prepozyt chełmiński, kanonik płocki i sekretarz króla Władysława
                        IV). Tak jak Polska utraciła niepodległość tak i ziemia kromołowska na 123 lata
                        utraciła suwerenność. Kromołowianie uczestniczyli we wszystkich powstaniach
                        dlatego za pomoc w sprzyjanie powstańcom ponieśli straszliwą karę - odebranie
                        praw miejskich i zamianę Kromołowa na wieś (1867 - 1870), oznaczało to koniec
                        kilkusetletniej tradycji miejskiej ale i ogromne straty gospodarcze i finansowe.
                        W 1925 parafia Kromołowska i dekant Zawierciański zostają włączone do diecezji
                        częstochowskiej. Podczas II wojny światowej w Kromołowie drukowano tajna gazetkę
                        "Płomień", odebranie praw miejskich o coraz większe znaczenie osady Zawiercie
                        przyczyniło się, że Kromołow od 1975 do dziś jest dzielnicą Zawiercia.
                        Sport [edytuj]

                        W Kromołowie od 1946 działa klub piłkarski LKS Źródło Kromołów, który w sezonie
                        2009/10 rozgrywa swoje mecze w Lidze Okręgowej grupie Katowice II.
                        --
                        Madohora
                        --
                        Nikiszowiec
    • madohora Re: Na Śląskim szlaku 25.03.10, 11:29
      zamknięty
      BZÓW

      Bzów – część Zawiercia, dawna wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w
      powiecie zawierciańskim.

      Wieś Bzów istniała już w XIV w. i była własnością szlachecką. Bzowski z Bzowa
      miał herb Pilawa. W 1349 dziedzicami Bzowa byli komornicy Miczko i Marcin –
      nazwani Pankami. Później wieś należała do Bonerów, Firlejów, Warszyckich. Z
      Bzowa wywodzi się rodzina Janotów Bzowskich herb Nowina. W 1975 wieś zostaje
      przyłączona do Zawiercia.
      Jednym z zabytków jest dwór wzniesiony na przełomie XVIII i XIX w. Na strychu
      dworu zachowała się belka z datą 1738. Po przebudowie nie przypomina pierwotnej
      postaci. Zachowały się również resztki czworaków.
      --
      Madohora
      --
      Nikiszowiec
      • madohora Re: Na Śląskim szlaku 27.03.10, 21:41
        zamknięty
        PODZAMCZE
        Podzamcze – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie
        zawierciańskim, w gminie Ogrodzieniec.Miejscowość znana - zwykle błędnie, jako
        Ogrodzieniec - ze względu na znajdującą się w niej średniowieczną warownię,
        najlepiej zachowaną spośród podobnych na Szlaku Orlich Gniazd.W okolicy
        Podzamcza znajdują się liczne skałki wapienne, cieszące się dużą popularnością
        wśród wspinaczy. W sąsiedztwie zamku znajduje się rejon skalny nazywany Prawym
        Podzamczem, gromadzący kilkanaście imponujących ostańców z dużym nagromadzeniem
        dróg o wysokim stopniu trudności, często przekraczającym stopień VI.5. Skały
        znajdujące się po przeciwnej stronie drogi 791 bywają nazywane Lewym
        Podzamczem; znajduje się tu niewielka skała o nazwie Suchy Połeć oraz oferujący
        kilkadziesiąt dróg na kilku ostańcach i wysokim na 30 metrów murze skalnym rejon
        Góry Birów.
        Najwyższym wzniesieniem Jury jest Góra Janowskiego w Podzamczu. U jej podnóża
        wznoszą się ruiny średniowiecznego zamku w Ogrodzieńcu. W czasach swej
        świetności (XVI w) posiadał on rozległe przedzamcze i zamek górny. Dziś
        zachowały się tu trzy baszty Bramna, Kredemserska i Skazańców. Komnaty Włodków i
        Bonerów, budynek Kurza Noga, mur kurtynowy, beluard oraz trzy dziedzińce. Na
        zamku prezentowane są ekspozycje stałe i czasowe. Latem odbywają się imprezy
        plenerowe.
        --
        Madohora
        --
        Nikiszowiec