madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 16.05.22, 21:55 Górki Śląskie (niem. Gurek) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Nędza. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego. Górki Śląskie to wieś dawniej leżąca w dawnym powiecie rybnickim. Po podziale Górnego Śląska pomiędzy Niemcy i Polskę w 1922 roku Górki (wówczas Gurek) pozostawiono w Niemczech. Górki należały na przełomie XVIII i XIX wieku do majątku rodziny Józefa von Eichendorffa, poety z Łubowic. Górki Śląskie posiadają stadion z dwoma boiskami do piłki nożnej i dwa korty tenisowe. Przez południe wsi przepływa rzeka Sumina, a na północy znajduje się aleja dębowa pamiętająca czasy cystersów z Rud. We wsi stoi nowoczesny kościół z dzwonnicą, której dzwon zadzwonił po raz pierwszy podczas pogrzebu Jana Pawła II. Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 16.05.22, 21:56 Łuków Śląski(niem. Lukow) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Gaszowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego. Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 16.05.22, 22:00 Szymocice (niem. Schymotschütz, 1936-45 Simsforst) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Nędza. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego. Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 16.05.22, 22:00 Heinrich Adamy zalicza nazwę miejscowości do grupy nazw patronomicznych wywodząc ją od biblijnego imienia Szymon. W swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia on jako najstarszą zanotowaną nazwę miejscowości Szymonowice podając jej znaczenie "Dorf des Simon" czyli po polsku "Wieś Simona" łacińskiego odpowiednika Szymona. Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 16.05.22, 22:01 Wieś powstała około roku 1300. We wsi znajdują się dwie kapliczki, jedna murowana z początku XX wieku, druga drewniana z końca wieku XIX z polichromowaną, drewnianą rzeźbą św. Jana Nepomucena. Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 16.05.22, 22:02 Rogów (niem. Rogau) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim, w gminie Gorzyce. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie katowickim. Miejscowość położona jest w południowej części powiatu wodzisławskiego, około 11 km na południe od Wodzisławia Śląskiego. Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 00:10 Kaplica zamkowa pw. św. Tomasza Kantuaryjskiego (inaczej Tomasza Becketa, tzw. perła gotyku śląskiego lub śląska Sainte-Chapelle) – wybudowana pod koniec XIII w., mieści się we wschodnim skrzydle zamku w Raciborzu-Ostrogu. Budowla pierwotnie wybudowana w stylu gotyckim, posiada jednak elementy barokowe i neogotyckie. Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 00:11 W latach 1288–1416 przy kaplicy znajdowała się kolegiata, którą ufundował biskup wrocławski Tomasz II. Świątynię wielokrotnie trawiły pożary, m.in. w 1519, 1637 czy w 1858 r. W 1988 r. w wyniku prac renowacyjnych znaleziono tzw. Mapę Schneidera, na której widniał odręcznie naniesiony, legendarny tunel prowadzący pod Odrą. W kaplicy znajdowały się najprawdopodobniej relikwie Tomasza Becketa lub św. Stanisława. Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 00:14 Kaplica powstała w latach 80. XIII wieku (w latach 1288–1293) w wyniku wzniesienia nowego, murowanego zamku. Obiekt wybudowany został prawdopodobnie na miejscu romańskiej rotundy. Wskazywały na to prace archeologiczne prowadzone w latach 60. i 80. XX wieku w kaplicy. Poprzednia świątynia była prawdopodobnie pod wezwaniem Jana Chrzciciela, które następnie zostało przeniesione na wzmiankowany w 1307 r. kościół na Ostrogu. Wzniesiona została około XII wieku przez Mieszka Plątonogiego. Fundacja nowej świątyni nie mogła jednak nastąpić później niż w 1292 r., po czym przystąpiono do budowy obiektu, którą sfinansował Przemysław raciborski. Aktu poświęcenia najprawdopodobniej dokonał Tomasz II, który w tym czasie schronił się w Raciborzu przed księciem Henrykiem IV Probusem. Jednakże dokładna data konsekracji tej świątyni nie jest znana. W 1288 r. biskup wrocławski Tomasz II ufundował przy kaplicy zamkowej kolegiatę, która była wyrazem wdzięczności za okazaną gościnność. Wydarzenie to zostało opisane przez Jana Długosza w "Rocznikach czyli kronikach sławnego Królestwa Polskiego". Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 00:15 Zgromadziwszy wielkie wojsko zarówno z własnych żołnierzy, jak i zaciężnych, najętych na kontrybucję pieniężną, którą ukarał kościół wrocławski, najeżdża zbrojnie ziemie księcia opolskiego Kazimierza i oblega miasto Racibórz z powodu obecności w nim biskupa wrocławskiego Tomasz i jego kleru. Chociaż zamożniejsi mieszczanie raciborscy znosili oblężenie przez jakiś czas i przyrzekali, że ścierpią je jeszcze dłużej, jednak zaskoczony lud, odczuwając niedostatek i brak żywności, udręczony głodem, płakał ciągle, jęczał głośno i wzdychał rzucając przekleństwa i obelgi na biskupa Tomasza i jego kler. Poruszony tym biskup Tomasz, z wielkiej życzliwości, którą się podobno zawsze wyróżniał, rzecze: Raczej niech ja i moje duchowieństwo wpadniemy w ręce tyrana, niż żeby ci niewinny ginęli z głodu. Uwolnimy natychmiast z niebezpieczeństwa ludzi, którzy oblężeni mrą ze strachu i głodu. Naszym uwięzieniem, albo — jeśli tak się spodoba Bogu — śmiercią odsuńmy zagładę grożącą temu miastu, które nas przez długi czas żywiło i udzieliło nam schronienia. Następnie wkłada szaty liturgiczne i każe się w nie ubrać niektórym duchownym. I tak w infule i z insygniami biskupimi rusza z miasta z całym swoim, bawiącym z nim na wygnaniu kleru i podąża do obozu tyrana, by uśmierzać jego gniew największą pokorą. (...) Tyran, który widział z daleka jego przybycie, za łaską Bożą ogarnął tak wielki strach, że wyskoczywszy ze swojego namiotu wybiegł możliwie najszybciej na spotkanie biskupa, padł twarzą na ziemię i jakby dostrzegając w biskupie coś Boskiego i czcząc pod jego postacią Wiecznego Pasterza, prosił o wybaczenie mu jego postępków. Biskup Tomasz, podnosząc go z ziemi, ze łzami obiecuje, że daruje mu całe wiarołomstwo jakiego się dopuścił, byleby tylko wytrwał w tej skrusze i pobożności. I po wzajemnych rzewnych uściskach i pocałunkach, książę i biskup weszli bez świadków do najbliższego kościoła Św. Mikołaja. Jan Długosz, Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 00:17 W miejscu pojednania biskupa wrocławskiego Tomasza II i księcia wrocławskiego Henryka IV Probusa stoi obecnie na pamiątkę tego wydarzenia pomnik Zgody w Starej Wsi. Wtedy też kaplica otrzymała rzadkie wezwanie św. Tomasza Becketa, którego relikwie zostały prawdopodobnie sprowadzone na zamek. Przy kolegiacie posługę sprawowało trzech kanoników oraz kilku wikariuszy, których źródłem utrzymania była dziesięcina z kilku wsi księstw raciborskiego, opolskiego i cieszyńskiego. Oprócz tego duchowni przy kolegiacie byli kanclerzami i sekretarzami oraz nauczycielami i wychowawcami książęcych dzieci. Na początku XIV wieku do kaplicy zostało dobudowane skrzydło zamku książęcego. W 1309 r. wzmiankowany zostaje ołtarz św. Małgorzaty. W XIV wieku kaplica została dodatkowo poszerzona o kruchtę Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 00:19 W 1416 r. za sprawą Jana II Żelaznego kapituła została przeniesiona z kaplicy zamkowej do kościoła farnego. W XV i XVI wieku wiele dochodów probostwa zanikło, wspomina o tym Augustyn Weltzel Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 00:21 Co zaś do dochodów probostwa to wiele z nich w XV i XVI wieku zupełnie zanikło. Gdyby jednak proboszczowie, tak jak kustosze i scholastycy wiernie tu trwali i nie oddalali się od swojej trzody, ich dochody lepiej by się przedstawiały. Karol hrabia Sobeck, zanim wyjechał za granicę, ustanowił w testamencie z 1739 r. fundację 1000 guldenów na wikarego zamkowego, który otrzymałby mieszkanie i wikt w zamku, działałby w kaplicy i odprawiałby coroczne rekwiem za wszystkich zmarłych poddanych księstwa oraz ustanowiono dzień św. Jana Nepomucena (16 maja) jako dzień świąteczny dla całego księstwa. Augustyn Weltzel Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 00:23 W 1519 r., w wyniku pożaru jaki wybuchł na zamku, największe szkody poniosła kaplica, runęła wtedy ściana południowa oraz sklepienia. Po pożarze w 1519 r. odbudowano zawaloną ścianę południową, a także sklepienia, gdzie obniżono poziom kondygnacji górnej. Oprócz tego od strony południowej dobudowano zakrystię. Po przejściu zamku w ręce Austriaków w kaplicy nadal odbywały się msze św. O tym fakcie wspomina Augustyn Weltzel Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 00:24 Po wymarciu piastowskiego rodu książęcego księstwa opolskie i raciborskie w 1532 roku przypadły domowi austriackiemu jako królom czeskim. Co prawda później na skutek sprzedaży zamek został odłączony od księstwa, jednak cesarz zawarował sobie prawa patronalne i właściciele dziedziczni otrzymywali tylko majątki komorne, ale nie przywileje fundatorów. Obie msze święte miały być odprawiane w obecności księcia, ale teraz odprawiane są z większym pożytkiem i przy liczniejszym udziale wiernych w kościele miejskim, jedna o 7.00 (matura), druga o godzinie 9.00 (suma). Augustyn Weltzel Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 00:26 Do kaplicy co roku podążały cztery uroczyste procesje z relikwiami męczennika. Pierwsza odbywała się 29 grudnia, kiedy przypadało wspomnienie patrona, św. Tomasza. Druga procesja podążała do kaplicy we wtorek w Dni Krzyżowe lub Wielki Czwartek, natomiast trzecia w przeddzień wspomnienia św. Jana Chrzciciela. Ostatnia przypadała na dzień wspomnienia św. Marcelego, patrona Raciborza i ustanowiona została na pamiątkę ufundowania kolegiaty. Jednak przypadają w dzień targowy odbywała się wokół rynku do klasztoru Dominikanów. Kiedy zamek był własnością osób innego wyznania niż katolicyzm, m.in. Jerzego von Brandenburga, Jana Zygmunta Bathori i Bethlena Gabora, to nie można było odprawiać mszy św. w kaplicy. W latach 1542–1629 nie odbywały się także procesje, poza procesją w Boże Ciało, która odbywała się w obecności uzbrojonych mieszczan i poddanych kapituły. Urbarz z 1595 r. tak opisuje kaplicę Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 00:27 Przy wejściu jest budynek bramny i drewniana izdebka, a obok stare wejście do zamku. Zaraz opodal stoi kościół z ubieralnią [zakrystią], która grozi jednak zawaleniem, pod nią izby i strych. Pod kościołem jest sklepione pomieszczenie i więzienie. Urbarz z 1595 r Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 09:22 Do końca XVI wieku stan techniczny budowli znacznie się pogorszył: dach nie był naprawiany, kaplica się zapadła, dodatkowo obiekt wraz z zakrystią posiadał liczne pęknięcia, a ołtarze się obsunęły. Powodem tego było przede wszystkim wielkie pomieszczenie, które nie posiadało sklepienia. Znajdowało się ono pod świątynią, a belki oddzielające pomieszczenia były spróchniałe. W 1594 r. zamek wizytowała cesarska komisja, która zaproponowała rozebranie kaplicy Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 09:25 W XVII wieku podczas przebudowy zamku fasada kaplicy uzyskała barokowy wygląd. W 1609 r. właścicielem zamku został baron von Mettich, który zobowiązał się odbudować świątynię. Wtedy też prawdopodobnie na miejscu kruchty została postawiona boczna przybudówka Dodatkowo przyrzekł nie ograniczać dawnych fundacji na rzecz tamtejszych księży, a ornaty, kielichy i monstrancje miały zostać zwrócone Kościołowi. W 1637 r. wybuchł kolejny pożar na zamku, który również objął swym zasięgiem kaplicę. Odbudowa trwała w prawdopodobnie w latach 1642–1651 i w jej wyniku powstało sklepienie kolebkowe z lunetami nad kryptą. Oprócz tego skrócone zostało przęsło zachodnie oraz fasada została przebudowana w stylu barokowym[8]. Urbarz z 1642 r. wspomina o zegarze na wieży kaplicy W 1642 r. zamek i świątynie przejął Jerzy von Oppersdorff. W 1670 r. za sprawą Jerzego von Oppersdorffa dokonano odnowienia obiektu, który według urbarza został zbezczeszczony w wyniku wojny trzydziestoletniej Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 09:26 [Kaplica] w czasach wojen całkowicie podupadła i stała się nieczysta, ale ze świętej pamięci Jerzego hrabiego von Oppersdorffa została odrestaurowana ku czci wszechmocnego Boga i św. Tomasza z Canterbury. Urbarz z 1670 r Odpowiedz Link
madohora Re: Racibórz - fotoreportaż wierszowany 18.05.22, 09:27 Podczas odbudowy kaplicy powstały nowe okna, ławki, oratoria, chór oraz ołtarz. W 1687 r. w świątyni odbył się chrzest Turczynki i Turka. Turek o imieniu Mahomet przybrał nowe imię, Teofil, a jego chrzestnymi byli Bernard von Oppersdorff, Wacław von Reiswitz i jego małżonka. Turczynka przybrała imiona Barbara Antonina Eufrazja, a jej chrzestnymi było małżeństwo von Reiswitz oraz Jerzy von Oppersdorff[4]. Na przełomie XVII i XVIII wieku w kaplicy odbyło się kilka ślubów arystokracji. 29 marca 1688 r. baron Karola Gabriela von Węgierskiego i hrabiankę Benignę Esterę Praschmy połączył świętym węzłem małżeńskim scholastyk Fryderyk Ferdynand Flade[4][20]. Świadkami podczas tej uroczystości byli hrabia Jan Jerzy von Oppersdorff i hrabianka Rzeszy Marianna von Hohenems, hrabia Bernard von Praschma, Fryderyk von Oppersdorff oraz jego syn Fryderyk. 12 lutego 1713 r. ślub wzięli baron Teofil von Tracha i hrabianka Helena Sobeck, córka hrabiego Karola Henryka Sobeck. Ślubu udzielił wtedy opat rudzki Józef Bernard von Strachwitz Odpowiedz Link