Borowa Wieś

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Miejscowość położona jest w południowej części Wyżyny Katowickiej w dolinie rzeki Kłodnicy. Obszar miejscowości historycznie stanowi północno-zachodni kraniec ziemi pszczyńskiej, będącej od średniowiecza częścią Górnego Śląska.

[madohora]

[madohora]

Borowa Wieś sąsiaduje: od północy z Halembą (dzielnica Rudy Śląskiej), od wschodu ze Śmiłowicami, od południa z Paniowami (obie miejscowości są sołectwami Mikołowa), zaś od zachodu z Chudowem i Paniówkami (gmina Gierałtowice).

[madohora]

[madohora]

W najstarszych dokumentach miejscowość spotykana jest pod nazwą "Neudorf", co po niemiecku znaczy "Nową Wieś". Tego typu nazwy są częste dla wsi zakładanych w epoce nowożytnej. Na niektórych mapach pojawia się nazwa "Bor-Neudorf". Określeniem "Bór" nazywano dawniej obszary porośnięte lasami iglastymi, których w tej okolicy było sporo

[madohora]

[madohora]

Borowa Wieś jako Nowa Wieś wzmiankowana była już w 1586 roku. Założona została po okresie wojen husyckich, kiedy nastąpiło ożywienie gospodarcze, a długotrwały pokój w wieku XVI sprzyjał osadnictwu. Osadzono wówczas "pod borem" na małych działkach zagrodników i chałupników, poddanych księcia pszczyńskiego. Początkowo mieszkało tu 10 zagrodników. Wieś wchodziła w skład klucza wyrskiego pszczyńskich dóbr kameralnych i była własnością książęcą. Do jej pierwszych mieszkańców należał m.in. Jan Dziemba (w 1718 roku wystąpił w źródłach Maciej Dziemba, a w 1744 roku Bartłomiej Dziemba "ex Bor").

[madohora]

[madohora]

Przełom XIX i XX wieku[edytuj kod]

W 1846 roku Borowa Wieś liczyła 26 gospodarstw, natomiast w 1910 roku żyło tu 825 mieszkańców. Na przełomie XIX i XX wieku we wsi powstały trzy karczmy, ustawione wzdłuż szosy z Gliwic do Mikołowa. Do dziś przetrwały dwie z nich. W 1919 roku powstał we wsi chór "Jutrzenka". Mieszkańcy wsi brali liczny udział w powstaniach śląskich, walczyli pod Górą Świętej Anny. W plebiscycie w 1921 roku zdecydowana większość mieszkańców opowiedziała się za przynależnością do Polski

[madohora]

[madohora]

Okres międzywojenny

W 1922 roku miejscowość została przyłączona do Polski. W roku 1931 mieszkało tu 1343 osób. W latach międzywojennych Borowa Wieś była miejscowością rekreacyjną, gdzie mieszkańcy okolicznych miejscowości spędzali wolne dni. Zabawy odbywały się w dużym ogrodzie dawnego zajazdu, w którym obecnie mieści się ośrodek Caritas Diecezji Katowickiej "Miłosierdzie Boże".

[madohora]

[madohora]

II wojna światowa

Do Borowej Wsi wojska niemieckie wkroczyły już pierwszego dnia wojny. W czasie okupacji niemieckie brzmienie otrzymały nazwy ulic. W latach 1941–1943 w Borowej Wsi znajdował się obóz pracy. Przebywało w nim ok. 60 osób, głównie żołnierzy radzieckich oraz Polaków pochodzenia żydowskiego. Więźniowie pracowali w majątku Paniowy i Śmiłowice. Nieopodal w lesie znajdował się drugi obóz dla ok. 100 jeńców radzieckich pracujących przy budowie szosy. W styczniu 1945 roku przez wieś przechodził "marsz śmierci", w czasie którego uciekający SS-mani z obozu KL Auschwitz prowadzili wycieńczonych więźniów. Tych, którym nie udało się przeżyć, zwieziono na miejscowy cmentarz gdzie znajduje się zbiorowa mogiła 39 więźniów Auschwitz.

[madohora]

[madohora]

kościół parafialny pw. św. Mikołaja (XVIII w.) - drewniany, kontrukcji zrębowej, otoczony sobotami, orientowany. Przeniesiony do Borowej Wsi w latach 1937-1939 z pobliskich Przyszowic. Zachowane barokowe wyposażenie.

[madohora]

[madohora]

dawna karczma (koniec XIX w.) - dawna karczma, a obecnie siedziba Ośrodka dla Osób Niepełnosprawnych Miłosierdzie Boże, prowadzonego przez Caritas

[madohora]

[madohora]

dawna karczma Nowa Wygoda (początek XX w.) - jedna z trzech istniejących kiedyś przy ulicy Gliwickiej karczm. Budynek murowany, wzniesiony z cegły, piętrowym nakryty dwuspadowym dachem. Obecnie mieści skład materiałów budowlanych

[madohora]

[madohora]

budynek szkoły (1937–1939) - wzniesiony w stylu modernistycznym. Obecnie siedziba Zespołu Szkół nr 2 im. Jana Pawła II, w skład którego wchodzą Szkoła Podstawowa nr 6 oraz Gimnazjum nr 3

[madohora]

Pod "sobotą" tam siedziałam
Czy do niedzieli tam czekałam
Nie odpocząć przyszło chwilę
By iść dalej, chyba z milę

[madohora]

*

[madohora]

Kościół został poświęcony w obecnym miejscu 16 grudnia 1939 roku, jednak parafię utworzono dopiero 20 grudnia 1957 roku

[madohora]

Miejscowość położona jest w południowej części Wyżyny Katowickiej w dolinie rzeki Kłodnicy. Obszar miejscowości historycznie stanowi północno-zachodni kraniec ziemi pszczyńskiej, będącej od średniowiecza częścią Górnego Śląska.

[madohora]

Kościół jest orientowany. Nawa zbudowana została na planie prostokąta. Przylega do niej węższe prezbiterium zamknięte trójbocznie, do którego od północy przylega prostokątna zakrystia, a od południa – czworoboczna kaplica zamknięta trójbocznie. Do nawy od południa przylega prostokątna kruchta, a od zachodu wieża – zbudowana ok. 1720–1730 na planie kwadratu, o konstrukcji słupowej. Wieża zakończona jest izbicą i nakryta cebulastym, barokowym hełmem z latarnią. Dach nawy natomiast zdobi barokowa wieżyczka z nieczynną obecnie sygnaturką przykryta baniastym hełmem. Cały budynek kościoła jest otoczony sobotami.

[madohora]

[madohora]

Na miejscowym cmentarzu znajduje się mogiła więźniów oświęcimskich, w której w styczniu 1945 pochowano ciała 31 więźniów oświęcimskich, zmarłych w czasie „marszu śmierci”. Na nekropolii znajduje się także grób prof. Andrzeja Szewca.

[madohora]

Co jakiś czas mi się śni
Że ktoś zburzył kościół w Borowej Wsi
Powiem głośno o mamo
Dobrze że się budzę rano

[madohora]

W najstarszych dokumentach miejscowość spotykana jest pod nazwą „Neudorf”, co po niemiecku znaczy „Nową Wieś”. Tego typu nazwy są częste dla wsi zakładanych w epoce nowożytnej. Na niektórych mapach pojawia się nazwa „Bor-Neudorf”. Określeniem „Bór” nazywano dawniej obszary porośnięte lasami iglastymi, których w tej okolicy było sporo

[madohora]

Do Borowej Wsi wojska niemieckie wkroczyły już pierwszego dnia wojny. W czasie okupacji niemieckie brzmienie otrzymały nazwy ulic. W latach 1941–1943 w Borowej Wsi znajdował się obóz pracy. Przebywało w nim ok. 60 osób, głównie żołnierzy radzieckich oraz Polaków pochodzenia żydowskiego. Więźniowie pracowali w majątku Paniowy i Śmiłowice. Nieopodal w lesie znajdował się drugi obóz dla ok. 100 jeńców radzieckich pracujących przy budowie szosy. W styczniu 1945 przez wieś przechodził „marsz śmierci”, w czasie którego uciekający SS-mani z obozu KL Auschwitz prowadzili wycieńczonych więźniów. Tych, którym nie udało się przeżyć, zwieziono na miejscowy cmentarz gdzie znajduje się zbiorowa mogiła 39 więźniów Auschwitz.

[madohora]

Budynek szkoły (1937–1939) – wzniesiony w stylu modernistycznym. Obecnie siedziba Zespołu Szkół nr 2 im. Jana Pawła II, w skład którego wchodzą Szkoła Podstawowa nr 6 i Gimnazjum nr 3

[madohora]

Kościół św. Mikołaja – zabytkowy drewniany kościół, znajdujący się w Borowej Wsi, dzielnicy Mikołowa. Jest kościołem parafialnym w dekanacie Mikołów w archidiecezji katowickiej.

[madohora]

mogiła więźniów oświęcimskich (1945) - znajduje się na miejscowym cmentarzu, gdzie w styczniu 1945 roku przewieziono ciała 31 więźniów oświęcimskich, zmarłych w czasie "marszu śmierci"