madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 17:39 Biedna Hypatia, z której zdarli Suknie na placu Aleksandrii Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 17:42 2009 – film Agora, reż. Alejandro Amenábar, w roli głównej (jako Hypatia) Rachel Weisz Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 17:43 Angielska fotografka Julia Margaret Cameron wykonała zdjęcie zatytułowane Hypatia. Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 17:49 Areometr – urządzenie służące do mierzenia gęstości cieczy, w którym wykorzystuje się siłę wyporu, z jaką ciecz działa na zanurzone w niej ciało stałe Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 17:50 Wynalazek areometru przypisuje się Hypatii, filozofce i matematyczce greckiej żyjącej w IV wieku naszej ery. Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 17:52 Podstawową częścią astrolabium była mosiężna płyta, na której wyryto linie wysokości ciała niebieskiego nad horyzontem, linie azymutu i koła godzinne. Przez środek płyty przechodziła linia oznaczająca północny biegun nieba. Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 17:54 Astrolabium używał m.in. Mikołaj Kopernik. Jako pierwsi stosowali je żeglarze arabscy od VIII wieku. W Europie pojawiło się dopiero w XIV wieku, a szerokie zastosowanie znalazło w XV wieku. Dopiero wynalezienie w XVIII wieku sekstantu i chronometru pozwoliło Europejczykom zrewolucjonizować nawigację i otworzyć całkiem nowy rozdział w żegludze światowej. Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:00 W Egipcie ostrakony występują już od czasów Starego Państwa. Zapisywano na nich podręczne notatki gospodarcze, listy, uczniowskie wypracowania. Ostrakony zawierały też kopie różnych tekstów literackich, pisanych w ramach ćwiczeń i wypracowań szkolnych. Ostrakony służyły także skrybom, którzy w zapisie używali starannego pisma, tzw. kursywy hieratycznej. Na tzw. ostrakonach figuralnych znajdują się rysunki, często szkice artystów lub architektów. Artyści szkicowali na nich swoje pomysły z dużą swobodą, unikając ograniczeń sztuki oficjalnej, dzięki czemu ich szkice były bardziej spontaniczne, nie pozbawione zmysłu trafnej obserwacji i wyraźnego zacięcia satyrycznego. Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:04 Następujący starożytni historycy chrześcijaństwa: Sozomenos, Rufin z Akwilei i Sokrates Scholastyk opisują, że w reakcji na decyzję cesarską o zburzeniu Serapejonu wyznawcy kultu pogańskiego zaczęli okupować świątynię oraz urządzać w Aleksandrii rzezie chrześcijan Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:06 Jan z Nikiu (stgr. Ιωάννης Νικίου) – koptyjski kronikarz żyjący w drugiej połowie VII wieku; biskup Nikiu. Autor Kroniki świata, doprowadzonej do końca VII wieku Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:08 Dawniejsi uczeni byli zdania, że kronika została napisana w języku greckim. Pod koniec XX wieku udowodniono, że Jan napisał ją w języku koptyjskim. Być może została przetłumaczona na grekę, ale nie ma na to dowodów. Kronika Jana nie była w Bizancjum znana. Nie korzystał z niej, ani nie wzmiankował o niej żaden późniejszy historyk bizantyński Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:10 Toland urodził się w Irlandii. Studiował na Uniwersytecie w Glasgow, Uniwersytecie Edynburskim, Uniwersytecie w Lejdzie oraz Uniwersytecie Oksfordzkim. Pozostawał pod silnym wpływem filozofii Johna Locke'a. Pisał liczne prace na temat filozofii, polityki oraz religii. Był radykalnym orędownikiem wolności. Po odejściu od katolicyzmu został zwolennikiem racjonalistycznej interpretacji Biblii. Jest autorem deistycznej liturgii Pantheisticon. Zmarł w Putney w dzielnicy Londynu Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:13 Katarzyna Aleksandryjska, święta, żyła na przeł. III i IV w., egipska arystokratka, męczennica. Wg tradycji wypomniała ces. Maksencjuszowi politeizm i prześladowanie chrześcijan, odmawiając jednocześnie złożenia ofiary pogańskim bóstwom; na rozkaz cesarza torturowana i ścięta; zgodnie z późniejszą legendą jej ciało miało zostać cudownie przeniesione na górę Synaj (Góra Mojżesza), gdzie znajduje się klasztor i sanktuarium świętej; w średniowieczu kult Katarzyny Aleksandryjskiej objął całe chrześcijaństwo, czyniąc z niej jedną z najpopularniejszych świętych; patronka m.in. Cypru, Sorbony, konfraterni lit. oraz szwaczek i modystek; w ikonografii często przedstawiana w gronie innych świętych dziewic. Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:16 Była płodna w cuda, jak żaden inny święty. Głos św. Katarzyny Aleksandryjskiej był jednym z trzech, które słyszała Joanna d'Arc. Ze św. Katarzyną wiąże się także ludowe święto — katarzynki, dziś prawie zapomniane. Katarzynki był to „męski" odpowiednik andrzejek: 25 listopada odbywały się wróżby młodych mężczyzn, dotyczące ożenku i poszukiwania żony. Wróżby te były jednak dużo mniej popularne niż dziewczęce wróżby andrzejkowe i zaniknęły przy końcu XIX w Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:17 Byłą córką króla Aleksandrii, Konsta"; nie — mówią inni chrześcijanie — była "córką króla Kostasa z Cypru"; "Córką władcy Konstantusa"; "Według legendy Katarzyna urodziła się w Aleksandrii. Była córką króla Kustosa" - powiadają jeszcze inni. Piotr Skarga każe jej mówić: "Iżali nie wiesz cesarzu, iżem jest córka cesarza, który był przed tobą"... Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:19 Później sprawy potoczyły się już szybko: Jezus, w towarzystwie swej matki, pojawił się we śnie Katarzyny i założył jej na palec pierścionek zaręczynowy. Nie byle jaki zresztą, bo złoty. Jej mistyczne zaślubiny z Jezusem Chrystusem stanowiły częsty temat sztuki renesansowej (m.in. H. Memling, Van Dyck i in.). Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:20 Całkiem inną wersję znajdujemy na stronie www.allsaints.ic24.net: "...udała się do świątyni i powiedziała [cesarzowi Maksymilianowi], że jest tylko jeden Bóg — Chrystus. Był wściekły, ale nic nie powiedział, gdyż nie życzył sobie wdawać się w teologiczną debatę z Katarzyną, ponieważ wiedział o jej mądrości i nie chciał się ośmieszyć. Zdecydował się jednak zawezwać 150 najlepszych mówców przeciw Katarzynie do dyskusji o Bogu. Pokonała ich wszystkich. Wielu z nich się nawróciło. Cesarz był wściekły i rozkazał ściąć wszystkich 150". Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:22 Odtrącenia zalotów cesarza. Po ukorzeniu najmędrszych pogan i czystce wśród inteligencji zarządzonej przez butnego cesarza Maksencjusza, (względnie Maksymiana), oprawca pałając jednak pożądaniem do nieziemskiej urody chrześcijanki, zaproponował jej małżeństwo i połowę władzy w państwie. Byle tylko oddała hołd bałwanom. Rozumie się samo przez się, że św. Katarzyna ze wzgardą odrzuca zaloty cesarza, odtrąca władzę, potępia komplementy dotyczące jej urody oraz wyraża się z lekceważeniem o mądrości ziemskiej. Jakże musiała krzepić chrześcijan pierwszych wieków taka konfiguracja zdarzeń! Oni, którym niedostatki wiedzy ziemskiej, tak często dawały się w pierwszych wiekach we znaki, mają jednak wśród swoich taką, co upokorzyła elitę intelektualną ówczesnego świata, lecz podobnie jak i oni wszyscy — o niczym innym jak o Chrystusie słyszeć nie chciała Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:24 Po dwunastu dniach cesarz ponowił propozycję, a wobec odmowy, przygotowano jej główną atrakcję jej korony męczeńskiej: koło z licznymi mieczykami i nożami, na którym miano ją w razie dalszego oporu posiekać. Kiedy już miano tego dokonać przybył Anioł Boży i roztrzaskał koło na kawałki (inni chrześcijanie dodają: "i zabił wielu pogan"). Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:25 Czas przejść do zasadniczej części wywodów o naszej bohaterce. Dalsza teza jest następująca: jedna z najpopularniejszych świętych — Katarzyna Aleksandryjska Męczennica — nigdy nie istniała. Jest to propagandowa mistyfikacja chrześcijańska. Tzw. żywot św. Katarzyny to adaptowane i podbarwione losy pogańskiej matematyczki i filozofki — Hypatii, która została w bestialski sposób zamordowana przez chrześcijański motłoch. Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:27 Jej elokwencja, niebywała skromność i uroda zespolone z nadzwyczajnymi przymiotami intelektualnymi, ściągały na jej wykłady wielu słuchaczów. Jej upadek i tragiczny koniec spowodowany był niełaską Cyryla, który w 412 r. objął biskupstwo Aleksandrii, ale także faktem, że tak poważana osoba była kobietą, a w chrześcijaństwie kobiety nauczać nie mogły. "Nauczać zaś kobiecie nie pozwalam ani też przewodzić nad mężem lecz [chcę, by] trwała w cichości." — głosi Nowy Testament. Hypatia bynajmniej nie "trwała w cichości", często pojawiała się w miejscach publicznych, na zgromadzeniach mężczyzn, publicznie komentowała wielkich filozofów i czuła się bardzo swobodnie, co przy jej ujmującej skromności sprawiało niebywałe wrażenie i zyskiwało jej sympatyków. Jak pisał Sokrates Scholastyk (chrześcijanin): "Jej nadzwyczajna godność i moralność powodowały podziw u wszystkich mężczyzn". Jan z Damaszku pisał o niej: "Była zarazem sprawiedliwa jak i cnotliwa, na zawsze pozostała dziewicą. Była tak piękna i kształtna, że jeden z jej studentów zakochał się w niej bez pamięci i nie potrafił się kontrolować, okazując jej otwarcie swój afekt. Ponoć Hypatia uleczyła go z tej przypadłości przy pomocy muzyki, ale jest to nieprawdziwa informacja. Ona zebrała swoje szmatki zaplamione w czasie kiedy miała miesiączkę i pokazała mu jako symbol jego nieczystego upadku, mówiąc: 'To jest to co kochasz, młody człowieku, i to nie jest wcale piękne'. Był tym tak zawstydzony i zdziwiony, widząc ów szpetny widok, że miłość mu przeszła (...) Taka była Hypatia, jak jasna i elokwentna w mowie, tak roztropna i uprzejma w zachowaniu. Całe miasto słusznie kochało ją i czciło nadzwyczajnie (...) Pewnego dnia Cyryl, biskup opozycyjnej sekty, przechodził koło jej domu i zauważył wielki tłum ludzi i koni przed drzwiami. Jedni przybywali, inni odjeżdżali, albo stali wokół. Kiedy zapytał co to za zgromadzenie i zamieszanie, odpowiedziano mu, że to dom Hypatii, filozofa. Kiedy się o tym dowiedział dopadła go zazdrość i niedługo później począł knuć spisek na jej życie, obmyślając najohydniejszy sposób morderstwa". Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:28 Aby oczernić Hypatię twierdzono, że zajmowała się astrologią i mistycyzmem. Jan, biskup Nikiu, w swojej Kronice pisze o niej w ten sposób: "Kobieta filozof, poganka imieniem Hypatia, cały czas poświęcała się magii, astrolabiom i instrumentom muzycznym [ 6 ], swymi satanicznymi sztuczkami zwiodła wielu ludzi. Gubernator miasta świadczył jej niezwykłe honory, gdyż go zaczarowała. W wyniku tego przestał chodzić do kościoła, jak miał w zwyczaju" (zob. 84.87-103). Ona była jednak przede wszystkim uczoną, intelektualistką, nie zaś mistyczką. Biskup Syneziusz, który w listach nazywał ją "ukochaną przez Boga filozofką", radził się jej w sprawie konstrukcji astrolabium i hydroskopu. W filozofii również zajmowała się raczej intelektualną, a nie mistyczną stroną neoplatonizmu (była następczynią Plotyna, a nie Jamblicha). Odpowiedz Link
madohora Re: Zbliżają się Andrzejki 13.11.22, 18:30 Tak więc czymś osobliwym jest zupełnie bezpodstawne umieszczanie św. Katarzyny między postaciami historycznymi. Tak dla przykładu mamy w Wielkiej Internetowej Encyklopedii Multimedialnej (WIEM): notkę o św. Katarzynie znajdujemy w dziale: „Postacie historyczne, Religioznawstwo, Europa". Trzeźwo ocenił tę postać Władysław Kopaliński, który w swej Encyklopedii „drugiej płci" (Warszawa 2001) pośród mnóstwa kobiecych biografii zbywa milczeniem św. Katarzynę (pisze oczywiście o Hypatii wśród postaci historycznych kobiet), umieszczając ją za to ją w swym Słowniku mitów i tradycji kultury (Warszawa 1988), gdzie czytamy m.in.: "legendarna dziewica z IV w. (...) Nic pewnego o niej nie wiadomo." Odpowiedz Link