Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina

    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:41
      Martin was named after Mars, which Sulpicius Severus interpreted as "the brave, the courageous". His father was a senior officer (tribune) in the Imperial Horse Guard, a unit of the Roman army, and was later stationed at Ticinum, Cisalpine Gaul (now Pavia, Italy), where Martin grew up.
      At the age of ten, he went to the Christian church against the wishes of his parents and became a catechumen or candidate for baptism. At this time, Christianity had been made a legal religion (in 316), but it was by no means the dominant religion of the Roman Empire. It had many more adherents in the Eastern Empire, whence it had sprung, and was concentrated in cities, brought along the trade routes by converted Jews and Greeks (the term 'pagan' literally means 'country-dweller'). Christianity was still far from accepted amongst the higher echelons of society, and in the army the cult of Mithras would have been stronger. Although the conversion of the Emperor Constantine, and the subsequent programme of church-building, gave a greater impetus to the spread of the religion, it was still a minority faith. When Martin was fifteen, as the son of a veteran officer, he was required to join a cavalry ala himself and thus, around 334, was stationed at Ambianensium civitas or Samarobriva in Gaul (now Amiens, France). It is therefore likely that he joined the Equites catafractarii Ambianenses, a heavy cavalry unit listed in the Notitia Dignitatum.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.15, 22:54
        Na Świętego Marcina
        Rogale i gęsina
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 14:54
        Na Świętego Marcina pij wino, wodę pozostaw młynom. (oryg. A la Saint Martin, bois ton vin, Et laisse l'eau pour le moulin. przysł. burgundzkie)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 14:54
        Jeśli na Marcina sucho, to Gody (Boże Narodzenie) z pluchą.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 14:55
        Gdy Marcinowa gęś po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 14:55
        Od Świętego Marcina zima się zaczyna.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 14:56
        Jaki Marcin taka zima.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 14:56
        Bywa zawsze o Marcinie u nas ogień już w kominie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 14:56
        Gdy wschodni wiatr na Marcina, będzie ostra zima.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 14:57
        Jak mglisto na Marcina, będzie lekka zima.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 14:57
        Świętu Marcin na herbach
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 14:58
        Herb gminy Biskupice
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 14:58
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/POL_gmina_Biskupice_COA.svg/300px-POL_gmina_Biskupice_COA.svg.png
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:01
        Święty Marcin na białym koniu jedzie
        I niejednemu pomaga w biedzie
        A tutaj z boku - klucze do miasta
        Ta ma tu być. I basta!
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:01
        Herb gminy Drużbice
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:02
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/POL_gmina_Dru%C5%BCbice_COA.svg/300px-POL_gmina_Dru%C5%BCbice_COA.svg.png
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:05
        Tutaj odziany w biskupa szaty
        Stary już Marcin a więc brodaty
        A obok niego gęś bardzo biała
        Pod pomłość srebrną się schowała
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:06
        Herb gminy Granowo
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:06
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/11/Granowo_herb.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:08
        I tutaj Marcin na koniu jedzie
        A prawa noga konia jest w przedzie
        I uniesione są prawe dłonie
        A tuż pod koniem kłosy splecione
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:08
        Herb Jawora
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:09
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/POL_Jawor_COA.svg/300px-POL_Jawor_COA.svg.png
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:10
        Tu Święty Marcin drze swoje szaty
        I część z nich oddaje nie - bogatym
        I na tym herbie na koniu jedzie
        A koń ma prawą nogę uniesioną w prze/o/dzie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:45
        Herb gminy Mochowo
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:45
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/POL_gmina_Mochowo_COA.svg/300px-POL_gmina_Mochowo_COA.svg.png
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 06.11.22, 23:00
          Dzień Świętego Marcina jest obchodzony w kilku krajach, w tym we Francji, w Austrii, Niemczech oraz w Polsce. Tradycją tego dnia były huczne biesiady, na których podawano m.in. gęsinę. Obecnie organizowane są parady ulicami miast, a mieszkańcy przygotowują na tę okazję specjalne smakołyki.
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:22
          Na Świętego Marcina najlepsza gęsina to przysłowie, którego treść jest prawdziwa, wynika z głębokiego doświadczenia. Gęsi, rosnące sobie od wiosny, na jesieni osiągały i osiągają pełnię smaku, wagi i... upierzenia. Wtedy też zaczynały trafiać na polskie stoły w postaci pieczystego, zup i potrawek, ale też w postaci znanych z literatury wędzonych półgęsków. Te ostatnie trudno dziś kupić (choć nie jest to niemożliwe), natomiast mrożone, chłodzone lub świeże tuszki gęsi trafiają w listopadzie do polskich marketów.
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:25
          Gdy w św. Barbarę gęś po stawie chodzi, w Boże Narodzenie pływać po nim się godzi.
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 09:48
          https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0026.gif
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:39
          Był większy od współczesnych łabędzi. Na podstawie porównań kości tego gatunku do analogicznych kości współczesnych łabędzi: niemego i krzykliwego ustalono, że C. falconeri był podobny do łabędzia krzykliwego, ważył około 16 kg i miał skrzydła o rozpiętości około 2,9 m. Uważa się, że ze względu na tak duże rozmiary, a zwłaszcza ciężar, C. falconeri latał słabo lub był nielotem. Porównanie kości skoku i palców C. falconeri do analogicznych kości u żyjących w różnych środowiskach obu w/w gatunków współczesnych łabędzi i gęsi sugeruje, że C. falconeri nie był ptakiem wodnym, lecz typowo lądowym i żerował na roślinności lądowej. Gigantyczne rozmiary jakie osiągnął, przy jednoczesnym ograniczeniu możliwości lotu, mogły być związane z potencjalnym brakiem dużych drapieżników na Sycylii i Malcie w tym czasie oraz ciepłym wilgotnym klimatem, sprzyjającym rozwojowi będących pokarmem łabędzia roślin. O tym, że łabędź ów nie żerował w strefie nadmorskiej lub w estuariach, świadczą także małe rozmiary gruczołów solnych
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:11
          B. canadensis parvipes – środkowa Alaska przez środkową Kanadę po północno-zachodnią Zatokę Hudsona; zimuje w południowo-środkowych USA
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:59
          Gęsia tradycja w Polsce jest długa i wiąże się z nią wiele zwyczajów. Jednak nie zajadamy się gęsiną: statystyczny Polak zjada jej jedynie… 25 gramów rocznie!
          A warto podkreślić, że jesteśmy największym producentem gęsiego mięsa w Europie. 96,5 procenta trafia na eksport! Dlaczego Europa bardziej docenia nasz produkt niż my sami? Nie jest tajemnicą, że gęś jest zdrowsza od kurczęcia, co więcej - jest najzdrowszym drobiem. Mimo wysokiej kaloryczności, gęś ma bardzo korzystny skład tłuszczowy - zawiera on znacznie więcej jednonienasyconych i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych niż kwasów tłuszczowych nasyconych. Gęsina ma także wysoką zawartość białka, wynoszącą 23 proc. Z sześciokilogramowej gęsi, można uzyskać nawet litr zdrowego smalcu, charakteryzującego się niską temperaturą topnienia, co czyni go łatwiejszym do strawienia.
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:41
          https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0011.gif
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:57
          NA ŚWIĘTEGO MARCINA NAJLEPSZA POMORSKA GĘSINA - Głos Pomorza - 10.11.2022
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:46
          Ulica przebiega w przybliżeniu równoleżnikowo pomiędzy pl. Wiosny Ludów na wschodzie i Mostem Uniwersyteckim na zachodzie. W przebiegu ulicy zaznaczają się dwa wyraźnie odrębne odcinki: wschodni który jest węższy oraz szeroki (dwujezdniowy) i reprezentacyjny zachodni. Granicę między nimi wyznacza kościół św. Marcina.
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:05


          Jak powstają rogale świętomarcińskie? Pan Robert uchyla rąbka tajemnicy
          Jak powstają rogale świętomarcińskie? Pan Robert uchyla rąbka tajemnicy
          Tak zawija się rogale świętomarcińskie
          Tak zawija się rogale świętomarcińskie
          Poznań: Obchody 11 listopada. Nie będzie korowodu, będzie kiermasz z rogalami świętomarcińskimi
          Poznań: Obchody 11 listopada. Nie będzie korowodu, będzie kiermasz z rogalami świętomarcińskimi
          Poznań: Obchody 11 listopada. Jak będą wyglądać Imieniny Ulicy Święty Marcin?
          Jak zrobić rogala świętomarcińskiego?
          Rogale świętomarcińskie
          TVN24 | POZNAŃ

          Nie będzie imienin ulicy Święty Marcin. Ale rogali ma nie zabraknąć
          24 WRZEŚNIA 16:08


          Zamiast tradycyjnych imienin ulicy Święty Marcin, w tym roku w Poznaniu zorganizowane zostaną Dni Świętomarcińskie. Z powodu kumulacji remontów w centrum, impreza będzie odbywać się przy urzędzie miasta.

          Od lat 11 listopada jest dla mieszkańców Poznania nie tylko Świętem Niepodległości. To również imieniny jednej z głównych ulic miasta - Święty Marcin - i okazja, by objeść się słynnymi rogalami z białym makiem. W poprzednich dwóch latach pandemia istotnie ograniczyła skalę imprezy, nie odbył się m.in. tradycyjny korowód ze szczudlarzami, dudziarzami, akrobatami i muzykami.

          Imprezy na ulicy Święty Marcin nie będzie
          W tym roku imprezy na ulicy Święty Marcin w ogóle nie będzie. Wszystko przez. trwający remont części ulicy i inne prowadzone w tej części miasta. "Nasze próby rozwiązania tej sytuacji napotykały na kolejne przeszkody wynikające z coraz większego rozmachu planowanych inwestycji. Zostały nimi objęte wszystkie ulice prowadzące do czynnego odcinka ul. Św. Marcin. Na dodatek prace rozpoczęły się także na odcinku ul. Fredry. Wyłączony z użytku jest także dziedziniec przed Zamkiem. W tej sytuacji, z ogromnym żalem, podjęliśmy decyzję o jednorazowym odwołaniu imienin, zapraszając gości na Dni Świętomarcińskie" – podało CK Zamek.
        • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 12:26
          KUKŁA
        • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 12:39
          TON
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 16:52
          Bezwolna lala
          Każdy jej może trala lal la
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:23
          Höckergänse haben einen dem Höckerschwan ähnlichen Stirnhöcker auf dem Oberschnabel, der bei männlichen Tieren ausgeprägter ist als bei weiblichen und insbesondere bei alten Gantern derart auswachsen kann, dass er beinahe wie ein kleines Horn wirkt. Bei der Wildform ist dieser Höcker nur schwach und im männlichen Geschlecht ausgeprägt.
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:01
          https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0013.gif
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:08
          GĘSI.
          • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:10
            PIECZONA GĘŚ

            gęś
            szklanka kaszy perłowej
            garść suszonych borowików
            włoszczyzna

            Marynata

            50 ml octu jabłkowego
            1l wody
            4 łyżki soli
            3 ząbki czosnku
            łyżka cukru
            10 ziaren jałowca
            majeranek
            liść laurowy
            ziele angielskie
            pieprz

            Z oczyszczonej tuszki gęsi usuń kuper, szyję wraz ze zbędną skórą, oraz złogi tłuszczu ze skóry na brzuchu. Tak przygotowaną gęś zalej marynatą wcześniej przygotowaną ze składników wymienionych obok.

            W między czasie przygotuj wywar z włoszczyzny, grzybów, dwóch szklanek wody i wcześniej odciętych kawałków gęsi.

            Gotowy rosół odcedź i ugotuj w nim kaszę na sypko, ugotowane grzyby pokrój w kostkę i dodaj do kaszy. Po 24h marynowania gęś jest gotowa do pieczenia, wyjmij ją z solanki i nadziej ugotowaną kaszą, całość zepnij wykałaczkami i zwiąż sznurkiem.

            Tak uformowaną gęś piecz 3h w 190 *C
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:11
          Młoda jak jagoda po świętym Marcinie.
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:49
          https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0033.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:46
        Jedzie Marcin na srebrnym koniu i w srebrnej zbroi
        Twarz ma odważną - niczego się nie boi
        Swój płaszcz oddaje biednym w potrzebie
        A on ma już swe miejsce w niebie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:46
        Herb Marcinowa
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:47
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Martinov_CoA.jpg/300px-Martinov_CoA.jpg
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:48
          Na białym koniu postać Marcina
          Jak widać taka od innych - inna
          Taka fantazja artysty była
          Która emocje we mnie wzbudziła
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:47
        Herb gminy Wiśniowa
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:48
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/POL_Gmina_Wi%C5%9Bniowa_%28powiat_my%C5%9Blenicki%29_COA.svg/300px-POL_Gmina_Wi%C5%9Bniowa_%28powiat_my%C5%9Blenicki%29_COA.svg.png
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.16, 15:48
        Na białym koniu postać Marcina
        A nad nim gwiazda drogę zaczyna
        Pod kopytami konia jest bieda(k)
        Za chwilę Marcin płaszcz mu odda
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:35
        Gdy mróz na świętego Marcina, będzie tęga zima.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:36
        Jeśli na Marcina sucho, to Gody (25.12) z pluchą.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:36
        Na dzień świętego Marcina lepsza gęś, niźli zwierzyna
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:36
        Od świętego Marcina zima się zaczyna.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:37
        Chmurny Marcin chętnie przyprowadza łagodną zimę, mrozy straszne zgładza
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:38
        Gdy liście przed Marcinem nie opadają, to mroźną zimę przepowiadają.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:54
        Gdy Marcin w śniegu przybieżał, całą zimę będzie w nim leżał.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:54
        Gdy Marcinowa gęś po lodzie, będzie Boże Narodzenie po wodzie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:54
        Jak Marcin na białym koniu przyjedzie, to ostrą zimę przywiedzie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:55
        Jak pierś z Marcinowej gęsi sina, to będzie sroga zima, a jak biała – to nie będzie statkowała
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:56
        Jaki dzień na Świętego Marcina, taka będzie cała zima.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:56
        Jak Marcin z chmurami niestateczna zima przed nami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:58
        Jeśli mglisto na Marcina, będzie lekka zima, Marcinowa zaś pogoda, mrozów zimie doda
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:59
        Jeśli na Marcina wiatr z południa wieje, lekkiej zimy daje nadzieje.
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 13:54
          https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0026.gif
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:15
          https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0032.gif
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:19
          Pochodził ze szlacheckiej rodziny. Wstąpił do zreformowanych augustianów w Borja (Saragossa (prowincja)), gdzie w 1619 roku złożył śluby zakonne.
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:24
          Pochodził z Todi w Umbrii. Był legatem papieża Teodora I w Konstantynopolu. Tam, po zapoznaniu z doktryną monoteletyzmu, stał się jego gorącym przeciwnikiem. Po śmierci Teodora I został wybrany papieżem i przyjął konsekrację, nie czekając na zgodę cesarza Bizancjum Konstansa II. Władcy bizantyjscy rościli sobie wówczas prawo do zatwierdzania biskupów Rzymu. Podrażniony Konstans nie uznał Marcina za prawowitego papieża.
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:31
          https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0010.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 18:59
        .Jeśli śnieg spadnie na świętego Marcina, to będzie wielka zima
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:39
          Młoda jak jagoda po świętym Marcinie. (czyli stara)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 19:01
        Na świętego Marcina najlepsza gęsina: patrz na piersi, patrz na kości, jaka zima nam zagości
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 19:01
        Pierś z Marcinowej gęsi jeśli biała, to zima dobrze będzie statkowała
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 27.10.17, 19:02
        Zazwyczaj tak bywało, że święty Marcin okrywa swego płaszcza połą oziminę gołą.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 05.11.17, 19:21
        Na świętego Marcina najlepsza gęsina, patrz na piersi, patrz na kości, jaka zima nam zagości
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 05.11.17, 19:22
        Marcin urodził się na terenie dzisiejszych Węgier. Przyszły święty dorastał w rodzinie pogańskiej, a w wieku 15 lat - podobnie jak jego ojciec - został żołnierzem. Jak głosi legenda, u bram francuskiego miasta Amiens Marcin spotkał żebraka, któremu oddał połowę swojego płaszcza. Pod wpływem snu, w którym ujrzał on Chrystusa odzianego w podarowane żebrakowi szaty, przyjął chrzest i porzucił dotychczasowy styl życia. Marcin stał się pustelnikiem i wspólnie z podobnymi sobie założył najstarszy w Galii klasztor. Gdy umarł biskup Tours, asceta został wybrany na jego miejsce. Jak głosi legenda, Marcin nie czuł się godny sprawowania tak szacownego urzędu, dlatego też ukrył się w gęsiarni, lecz trzymane w niej ptaki swoim harmidrem „wydały" przyszłego biskupa. W ten oto sposób w żywot św. Marcina z Tours na stałe wpisały się gęsi. Wspomnienie św. Marcina jest w kościele katolickim obchodzone 11 listopada, dlatego też pieczona gęś powinna zagościć na stołach tradycjonalistów
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 05.11.17, 19:23
        Dlaczego warto zwrócić uwagę na gęsi smalec? Choćby dlatego, że cechuje się on wysoką zawartością nienasyconych kwasów tłuszczowych. Znajdziemy w nim jednonienasycony kwas oleinowy, który obniża poziom złego cholesterolu (LDL) a zarazem nie zmniejsza poziomu dobrego (HDL). Gęsi smalec nadaje się do spożywania na zimno, a ze względu na jego odporność na wysokie temperatury - jest idealny do smażenia, ale także pieczenia (zwłaszcza kruchych ciast) i gotowania. Na tym zastosowanie smalcu się nie kończy: to naturalny środek konserwujący, dlatego można w nim także przechowywać mięso. Co więcej, produkt jest stosowany jako środek przeciwreumatyczny, jest pomocny m.in. w chorobach układu oddechowego oraz bólach stawów, czy kręgosłupa.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 05.11.17, 19:29
        GĘŚ PIECZONA Z MIGDAŁAMI PO CESARSKU

        1 młoda gęś, 10 dag migdałów, tłuszcz, 4-5 łyżek przecieru ze śliwek, 1 szklanka śliwowej nalewki, sól, pieprz, sok z cytryny

        Sprawioną gęś umyć, odciąć szyjkę i skrzydła, natrzeć przyprawami, naszpikować sparzonymi, obranymi ze skórki migdałami, polać tłuszczem. Zrumienić. Następnie dodać przecier i nalewkę. Upiec skrapiając wytworzonym sosem. Miękką gęś przełożyć na półmisek i polać odtłuszczonym, doprawionym sosem. Podawać z ziemniakami z wody i zieloną sałatą, surówkami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 05.11.17, 19:37
        PASZTET Z GĘSICH WĄTRÓBEK PO CESARSKU

        25 dag wątróbki z gęsi, mleko, tłuszcz z gęsi, 10 dag słoniny, 20 dag pieczarek, 2- 3 łyżki wytrawnego wina, 5 dag masła, 20 dag żółtego sera, 1/3 śmietanki kremowej, 50 dag mięsnej galarety, sól, pieprz i curry do smaku

        Wątróbkę opłukać, włożyć do mleka i pozostawić na kilka godzin. Słoninę pokroić w kostkę, zalać wrzącą wodą, gotować 10 minut, odcedzić. Pieczarki oczyścić, opłukać, pokrajać razem z wątróbką, usmażyć. Zemleć 2-3 razy ze słoniną. Następnie połączyć z winem utartym masłem, startym serem i ubitą śmietanką, doprawić. Formę opłukać zimną wodą, nalać na spód część galarety i pozostawić do stężenia. Po zastygnięciu nałożyć pasztetu tak aby wkoło był odstęp od formy na 1 cm. Zalać pozostałą galaretą i odstawić ponownie do zastygnięcia. Przed podaniem formę zanurzyć na chwilę w gorącej wodzie, wyłożyć pasztet na półmisek i udekorować.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 05.11.17, 21:15
        GĘŚ PIECZONA

        1 młoda gęś, 20 dag migdałów, 10 dag masła, sól, pieprz, szafran do smaku

        Sprawioną gęś umyć, odciąć szyję i skrzydła, natrzeć przyprawami oraz namoczonym i roztartym szafranem. Pozostawić w chłodnym miejscu na ok. 1 godzinę. Migdały sparzyć, obrać ze skórki, naszpikować gęś, polać masłem i piec skrapiając wodą. A następnie wytworzonym sosem. Po upieczeniu ułożyć na półmisku, polać doprawionym sosem. Udekorować i zaraz podawać.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 05.11.17, 21:16
        GĘŚ PO WILANOWSKU

        1 młoda gęś, 40 dag włoszczyzny (bez kapusty), 10 dag koncentratu pomidorowego, białko, 4 dag żelatyny, 8 jajek przepiórczych ugotowanych na twardo, sól, pieprz, cukier, czosnek, tymianek, sok z cytryny

        Sprawioną gęś umyć, odciąć szyję i skrzydła. Uformować tuszkę w kieszeń. Włożyć do wrzącej, osolonej wody i gotować na małym ogniu pod przykryciem. Warzywa oczyścić, opłukać. Dodać do gęsi w połowie gotowania. Następnie dodać przecier pomidorowy. Miękką gęś wyjąć, usunąć skórkę i kości. Wywar około 1 litra wymieszać z białkiem, zakwasić, zagotować, ciągle mieszając. Połączyć z namoczoną w małej ilości zimnej wody żelatyną. Chwilę pogotować. Doprawić. Przecedzić przez lnianą ściereczkę. Nalać część do ozdobnej formy i pozostawić do stężenia. Następnie obłożyć pokrojonym w paseczki mięsem, połówkami jajek oraz ozdobnie pokrajanymi warzywami. Zalać pozostałą galaretą. Wstawić do lodówki na 2 godziny. Przed podaniem formę zanurzyć na kilka minut w gorącej wodzie. Zawartość wyłożyć na półmisek. Udekorować zieloną sałatą, świeżym jarmużem i pietruszką
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 05.11.17, 21:17
        PASZTET Z GĘSICH WĄTRÓBEK PO KRÓLEWSKU

        25 dag wątróbki z gęsi, mleko, tłuszcz, 10 dag słoniny, 5 dag czerstwej bułki, 1/3 szklanki śmietany, puszka sardynek, 15 dag szyynki, 10 dag sosu majonezowego, sól, pieprz i gałka muszkatołowa do smaku

        Wątróbkę opłukać, włożyć do mleka i pozostawić na godzinę. Potem wyjąć, osuszyć, podsmażyć razem z pokrajaną słoniną, dodać rozdrobnioną bułkę, wlać śmietanę i dusić kilka minut. Następnie wystudzić, zemleć 2-3 razy używając sita pasztetowego i dodając przy ostatnim mieleniu sardynki. Masę wymieszać z majonezem, pokrajaną w plasterki szynką, doprawić do smaku. Przełożyć do formy, Odstawić do stężenia. Przed podaniem formę zanurzyć na kilka sekund w gorącej wodzie, wyłożyć pasztet na półmisek i udekorować.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 05.11.17, 21:29
        GĘŚ DZIKA PO DWORSKU

        1 młoda gęś, 20 dag cebuli, tłuszcz, 5 dag tartego razowego chleba, jajko, natka pietruszki, szałwia, 5 dag rodzynków, śmietanka, sól i pieprz do smaku

        Sprawioną gęś umyć, odciąć skrzydła i szyję, natrzeć przyprawami i pozostawić w chłodnym miejscu przez 3 godziny. Cebulę obrać, opłukać, drobno pokrajać, usmażyć. Połączyć z chlebem, jajkiem, posiekaną natką pietruszki, szałwią oraz opłukanymi rodzynkami. Doprawić do smaku. Napełnić wnętrze tuszki. Związać nogi. Polać tłuszczem i piec skrapiając śmietanką. Potem wytworzonym sosem. Miękką gęś wyjąć, pokrajać na porcje tak aby w każdej porcji było po kawałku udka, piersi i nadzienia. Ułożyć na półmisku i polać odtłuszczonym i doprawionym sosem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 05.11.17, 21:33
        ROGALE ŚWIĘTEGO MARCINA

        1 kg maki, 1/2 kg margaryny, 10 dag drozdży, 3 jajka, 3/4 szklanki smietany, 3 lyzki cukru,sól

        Margaryne utrzec z cukrem,sola,jajkami i drożdżami,potem dodać śmietanę. Stopniowo dodawać mąkę. Dobrze wyrobic.Wyrobione ciasto włożyc do lodówki na 1-2 godzin. Po tym czasie ciasto jest gotowe do formowania rogali. W srodek dajemy masę makową. Zlepiamy. Pieczemy w średnio gorącym piekarniku około 30 - 40 minut.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 05.11.17, 21:36
        ROGALE Z DYNIĄ

        Ciasto drożdżowe z dynią:
        4 szklanki mąki pszennej uniwersalnej
        20 g drożdży
        3/4 szklanki mleka
        1 szklanka puree z dyni (około 28 dag)
        1 duże jajko
        40 g masła
        70 g cukru
        1/2 łyżeczki soli
        1 łyżeczka cynamonu
        1 łyżeczka ekstraktu waniliowego (ewentualnie kilka kropel aromatu + łyżeczka spirytusu)
        Nie - marcińskie nadzienie:
        puszka masy makowej (około 85 dag, można przygotować własną i dodać ulubionych bakalii)
        1 łyżka mąki
        70 g mieszanki Słoneczne Pola (słonecznik, sezam, siemię lniane)
        Lukier:
        sok z 1/2 cytryny
        3/4 szklanki cukru pudru
        kilka łyżek mieszanki Słoneczne Pola

        Mleko lekko podgrzewamy, dodajemy łyżkę cukru i mąki, a następnie pokruszone drożdże i odstawiamy na kwadrans. Masło rozpuszczamy i odstawiamy do przestudzenia. 3 szklanki mąki przesiewamy, dodajemy sól, cukier, jajko, cynamon, ekstrakt, dynię a następnie zalewamy to wszystko mlekiem z drożdżami. Ciasto dokładnie mieszamy łyżką i zaczynamy wyrabiać, podsypujemy maka tak długo aż przestanie się kleić. Dolewamy stopniowo przestudzone masło i wyrabiamy raz jeszcze. Tak przygotowane ciasto odkładamy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na 1-1,5 godziny.
        Do masy makowej dodajemy mąkę oraz mieszankę Słoneczne Pola (ziarenka możemy uprzednio posiekać).Ciasto drożdżowe wałkujemy na blacie podsypanym mąką na kształt prostokąta.Wycinamy z niego nożem trójkąty takie jak na zdjęciu i smarujemy je masą makową (około 1 dużej, pełnej łyżki). Z tej porcji ciasta wychodzi około 20 rogali.Rogaliki zawijamy zaczynając od szerszego boku, ewentualny nadmiar masy wypływający z boku zdejmujemy. Ostawiamy rogal do wyrośnięcia. Pieczemy w piekarniku nagrzanym do 180 stopni przez 25 - 30 minut.
        Do przesianego cukru pudru dodajemy sok z cytryny i mieszamy. Lukrem polewamy przestudzone rogaliki i posypujemy posiekanymi ziarenkami
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 05.11.17, 23:19
        ROGALIKI PÓŁFRANCUSKIE Z MASĄ MAKOWĄ

        1i 1/2 szklanki maki luksusowej, 1 kostka masła, 1 jajo, 1 żółtko, 1/2 szklanki śmietany; masa makowa: 1 szklanka maku, 2/3 szklanki cukru, 1 jajo, esencja migdałowa,

        Przesiać mąkę, dodać tłuszcz, posiekać nożem. Dodać jajo, żółtko i śmietanę. Szybko posiekać nożem i zarobić ciasto. Ciasto włożyć do oprószonej mąką miski i odstawić na 30 minut w zimne miejsce (lub na 15 do lodówki). Masa" Mak opłukać. osączyć na sicie, zalać wrzącą wodą i gotować aż da się rozetrzeć w palcach. Przelać zimną wodą i dokładnie osączyć. Przepuścić dwa razy przez maszynkę. Dodać pozostałe składniki u utrzeć na jednolitą masę. Ciasto wyjąć z lodówki, rozwałkować. Pokroić w trójkąty Na każdym trójkącie położyć masę makową i dokładnie zwinąć formując rogaliki. Piec w bardzo gorącym piekarniku do 300 C na złoty kolor.
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 07.11.17, 21:00
          {b]KRUCHE ROGALIKI[/b]

          15 dkg. (1i1/2 łuta) mąki, 10 dkg. (6 i 1/2 łuta) masła, 6 dkg. (4 łuty) migdałów i 6 dkg. cukru.
          Zagnieść ciasto na stolnicy, wyrabiać bardzo maleńkie rogaiki, upiec w wolnym piecu, aby się wcale nie przyrumieniły
          i gorące posypać cukrem miałkim z wanilią. Z tej proporcyi powinno być 60 sztuk. Są bardzo smaczne i na gorąco i na
          zimno do herbaty
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 06.11.17, 19:42
        GĘŚ PIECZONA NA OSTRO Z MUSZTARDĄ

        Chcąc mieś gęś ostrzejszą, należy, gdy się w piecu zaczyna rumienić, dodać dwie łyżki francuskiej musztardy, rozrobić ją dobrze z tłuszczem, wlać łyżeczkę sosu Cabul i polewać gęś często aż się ładnie zrumieni i upiecze. Pół godziny przed wydaniem obsypać ją bułeczką i polać jeszcze parokrotnie sosem. Potranżerowaną gęś ułożyć na półmisku, sos podlać kilkoma łyżkami rosołu, zagotować i podać w sosyerce. Osobno dać buraczki duszone, czerwoną kapustę na winie lub sałatę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 06.11.17, 19:45
        GĘŚ PO FRANCUSKU Z POMIDORAMI

        Oczyszczoną i natartą solą, majerankiem i czosnkiem gęś, piec jak zwykle na silnym ogniu w piecu. Ody się zaczyna rumienić i tłuszcz się stopił, zlać go osobno, pozostawiając tylko tyle, wiele potrzeba na polewanie gęsi. Wkroić potem sześć dużych pomidorów, z których wyrzucić pestki, a gdy się uduszą w tłuszczu, polewać niemi często gęś, aż się zupełnie upiecze. Wydając, potranżerować, ułożyć na półmisku a przefasowajwszy pomidory z tłuszczem, oblać niemi gęś. Osobno podać kapustę parzonkę na jabłkach lub sałatę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 06.11.17, 20:02
        GĘŚ NA ZIMNO

        Oczyszczoną i nasoloną gęś włożyć do wanienki, zalać pół litrem białego wina, litrem wody, dodać kawałek bulionu, jarzyn, cebuli, trochę korzeni — oprócz zwykłych: imbiru, tymianku i estraganu, dwie łyżki winnego octu i gotować pod przykryciem w krótkim smaku, przewracając często, aż gęś będzie zupełnie miękka. Potem wyjąć ją, a smak przecedziwszy, sklarować rozbitemi białkami dodać sześć listków żelatyny i zastudzić na galaretę, pozostawiwszy kilka łyżek do oblania gęsi. Ody gęś już zastygnie, polać ją po wierzchu zostawionym smakiem, aby się utworzyła szklista powłoka. Potem wydając potranżerować jak zwykle, ubrać i obłożyć naokoło zastudzoną galaretką, pokrajaną w kostkę i zieloną sałatą, a osobno podać zimny sos ostry: tatarski, musztardowy, lub „Cumberland"
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 06.11.17, 20:05
        [color=green]RAGOUT Z WĄTRÓBEK GĘSICH LUB KACZYCH{/color]

        Ugotować w krótkim smaku podróbka z gęsi lub kaczek, dodawszy jarzyn, cebuli i trochę korzeni. Ody miękkie wyjąć, a na przecedzonym rosole ugotować oblanżerowany kalafior podzielony na małe cząstki, dwie lub trzy łyżki zielonego groszku, poszatkować kilka pieczarek i kawałek amoretek (mlecza cielęcego), które pokrajać w talarki; potem utrzeć łyżkę masła
        z łyżką mąki i rozprowadzić rosołem. Podróbka, tj. wątróbki i żołądek pokrajać w talarki, skrzydełka i szyję porąbać na
        małe kawałki i włożywszy do rosołu zagotować wraz z innemi przygotowanemi dodatkami. Wydając, zaciągnąć go dwoma
        lub trzema żółtkami, a ułożywszy na półmisku, ugarnirować pulpetami z łoju.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 06.11.17, 20:11
        POTRAWKA Z PODRÓBEK GĘSICH LUB KACZYCH Z GRZYBAMI

        Ugotować oczyszczone podróbka z gęsi lub kaczek z jarzynami; cebulą i korzeniami. Równocześnie ugotować pół funta kaszy perłowej, podlewając ją tłuszczem zbieranym z rosołu, a gdy na wpół ugotowana, wstawić ją pod przykryciem do
        pieca, aby się wypiekła. Osobno ugotować garść suszonych grzybów, które gdy miękkie, poszatkować w paseczki. Potem
        zrobić białą zasmażkę z pół łyżki masła i łyżki mąki, rozprowadzić rosołem, wlać smak z grzybków, którego powinno być
        tylko kilka łyżek, dodać ćwierć litra kwaśnej śmietany, włożyć grzybki i pokrajane podróbka i poddusić razem z 10 minut.
        Wydając, zrobić rant z kaszy naokoło półmiska, w środek włożyć potrawkę, oblać sosem i ugarnirować nadzianą szyjką pokrajaną w ukośne plasterki, którą się przyrządza w następujący sposób: Z surowej szyi obciągnąć ostrożnie skórę i nadziać następującym farszem: Usiekać drobno i przefasować jedną większą lub dwie mniejsze wątróbki z gęsi lub kaczek, łyżkę masła utrzeć z żółtkiem, dodać pół bułki namoczonej w mleku i dobrze odciśniętej, trochę soli, pieprzu, zielonej, usiekanej pietruszki, pianę z białka, wszystko razem wymieszać, a po nadzianiu zaszyć z obu końców szyję i gotować ją razem z podróbkami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 06.11.17, 21:09
        GĘSIA SZYJA NADZIEWANA NA ZIMNO

        Z dużej i tłustej gęsi obciągnąć ostrożnie skórę ze szyi. Wątróbkę gęsią lub kawałek cielęcej posiekać drobno i przetasować przez włosienne sito. Pół funta cielęciny i kawałek słoniny przepuścić dwa razy przez maszynkę. Łyżkę masła utrzeć z dwoma żółtkami dodać pół namoczonej w mleku i dobrze odciśniętej bulki, trochę soli, pieprzu, gałki muszkatułowej, dwa trufle lub kilka ugotowanych pieczarek pokrajać w talarki, kawałek młodej słoniny w kostkę, wszystko razem wymięszać i nadziawszy tym farszem szyję z gęsi, zaszyć ją po obu końcach i gotować w parze w krótkim smaku z jarzyn i korzeni przez dobrą godzinę. Nadziewać należy niezbyt mocno i pokłuć szpilką, aby szyja w gotowaniu nie pękła. Wyjąwszy ją ze smaku, zawinąć w czyste płótno, przycisnąć deską i ciężarkiem, aby się spłaszczyła, a gdy wystygnie krajać w cienkie plastry i podać z sosem tatarskim lub innym ostrym wedle upodobania.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 06.11.17, 21:13
        SPÓŁKA CZYLI POTRAWA Z KACZYCH LUB GĘSICH PODROBÓW

        Podróbka z gęsi lub kaczek ugotować z jarzynami, cebulą i korzeniami. Na przecedzonym rosole nastawić pół funta krupek
        perłowych lub bruchu ryżowego (łupany ryż). Osobno ugotować ćwierć litra dużej białej fasoli i garść grzybów suszonych.
        Ody fasola już prawie miękka, pokrajać podróbka w małe kawałki, żołądki i grzyby w paseczki, wymięszać razem z fasolą
        i krupkami włożyć do rynki wysmarowanej masłem, zalać smakiem grzybowym, którego powinno być tylko pół szklanki,
        wstawić do pieca i wypiec przez pół godziny
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 06.11.17, 21:18
        WĄTRÓBKA GĘSIA DUSZONA Z CEBULKĄ

        Wątróbki gęsie są uważane za specyał, szczególniej duże, białe z tuczonych gęsi. Taką wątróbkę oczyszczoną uważnie z żółci, aby się nie rozgniotła, namoczyć w mleku, posolić, osypać pieprzem i mąką i wrzuciwszy na rozpalone masło wraz z drobno uszatkowaną cebulą dusić przez 8—10 minut. Przed podaniem podlać dwoma łyżkami rosołu lub bulionu, pokrajać jeśli duża w plasterki, polać po wierzchu cebulką z sosem i ugarnirować kartoflami
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 06.11.17, 21:20
        WĄTRÓBKA GĘSIA SMAŻONA

        Oczyszczoną wątróbkę gęsią namoczyć na parę godzin w mleku, obciągnąć z błony, a wysuszywszy posolić, obsypać mąką i smażyć na rozpalonem maśle 8—10 minut aby się cała z wierzchu ładnie zrumieniła, a wewnątrz była lekko różowawa. Cała dobroć wątróbki polega na tem, aby ją za długo nie smażyć i nie wysuszyć. Do masła, w którem się smażyła, włożyć kawałeczek świeżego i polać niem wątróbkę na talerzu. Do wątróbki gęsiej podać można kartofle w różnych formach lub jakąś delikatną jarzynkę, grzybki, albo rydze smażone. Kto lubi, można dodać do smażenia trochę cebuli.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 07.11.17, 21:03
        ROGALIKI NADZIEWANE

        Dwa litry przesianej mąki przedzielić i mniejszą połowę rozczynić letniem mlekiem z dodaniem 6 dkg. (4 łuty) drożdży. Gdy się rozczyna ruszy, wlać 8 żółtek ubitych z ćwierć funtem cukru, wsypać resztę mąki, włożyć dwie łyżki surowego masła, posolić i wyrabiać tak długo, i i ciasto od ręki odstanie, potem postawić go w cieple do wyrośnięcia. Następnie wyrzucić go na stolnicę posypaną mąką, rozciągnąć na grubość palca, po wierzchu lekko spłaszczyć wałkiem, krajać nożem małe kawałki trójkątne, które posmarować piórkiem zmaczanem w maśle, a będą rogalki delikatne i kruche jak pół francuskie. W środek kłaść masę migdałową, lub orzechową, utarty mak z cukrem lub konfitury, zwijać tak, aby na wierzchu wyszedł róg ciasta, układać w półokrąg na wysmarowanej blasze w pewnych odstępach od siebie i postawić w cieple jeszcze do wyrośnięcia. Przed wstawieniem do pieca, posmarować go rozbitem jajem, posypać siekanymi migdałami z grubo tłuczonym cukrem i upiec w gorącym piecu
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:30
        W wieku 15 lat św. Marcin obrał stan żołnierski i został rzymskim legionistą, przysięgę złożył jednak dopiero po osiągnięciu pełnoletniości, to znaczy w wieku 17 lat.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:30
        W roku 338 św. Marcin wraz ze swoim garnizonem został przeniesiony do Galii w okolice miasta Amiens. To tutaj miało miejsce znane zdarzenie z jego życia. Zimą, gdy napotkał półnagiego żebraka, oddał mu połowę swojej żołnierskiej opończy. W nocy po tym zdarzeniu w swoim śnie zobaczył Chrystusa odzianego w jego płaszcz, który mówił do aniołów: Patrzcie, jak mnie Marcin, katechumen, przyodział.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:31
        Chrzest przyjął – jak to było wówczas w zwyczaju – w Wielkanoc 339 roku. Po przyjęciu chrztu św. Marcin postanowił zrezygnować ze służby wojskowej. Panowało wówczas przekonanie, iż chrześcijaninowi nie godzi się być żołnierzem, gdyż z tym zawodem związane jest przelewanie krwi. Nie było jeszcze wówczas dla chrześcijan formalnych zakazów, wprowadzili je później papieże: św. Damazy I w 370 i św. Syrycjusz w 386.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:31
        Okazja do wystąpienia z wojska nadarzyła się św. Marcinowi w 356. Wówczas to towarzyszył ówczesnemu cezarowi Julianowi w wyprawie do Galii przeciwko germańskim plemionom łupiącym te tereny. Był wówczas zwyczaj, że żołnierzom w przeddzień bitwy, dla zwiększenia morale, dawano podwójny żołd. Wówczas to Marcin poprosił zamiast żołdu o zwolnienie go ze służby w wojsku. Rozgniewany tym dowódca kazał go aresztować. Marcin poprosił wtedy, aby pozwolono mu do bitwy pójść bez broni w pierwszym szeregu, a on walczyć będzie jedynie znakiem krzyża. Następnego dnia Germanie poprosili jednak o pokój.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:31
        Po powrocie z wojny Marcin uzyskał już łatwo zwolnienie z wojska. Pojechał wówczas na Węgry do swoich rodziców. Zdołał ich przed śmiercią nawrócić na wiarę chrześcijańską. W drodze powrotnej do Galii zatrzymał się w Mediolanie. Okazało się, iż tamtejszy biskup jest arianinem; gdy Marcin zaczął występować przeciw arianom, ci wyrzucili go z miasta. Z Mediolanu Marcin udał się do Francji, do miasta Poitiers. Został tam serdecznie przyjęty przez tamtejszego biskupa św. Hilarego. Gdy wyznał biskupowi, iż jego pragnieniem jest poświęcić się Bogu, żyjąc życiem ascety, ten wydzielił mu w pobliskim Ligugé pustelnię. Marcin zamieszkał tam z kilkoma towarzyszami. Stał się w ten sposób w 360 ojcem życia zakonnego we Francji.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:31
        W 371 zmarł biskup Tours, ponieważ sława życia i cudów świętego mnicha znana była w całej okolicy, kapłani i wierni pragnęli, aby Marcin przyjął godność biskupa. Żeby go do tego skłonić użyto wybiegu: jeden z mieszczan pojechał do świętego z prośbą o przyjazd do miasta i uzdrowienie chorej żony. Kiedy tylko Marcin pojawił się w mieście, jego mieszkańcy siłą przywiedli go do katedry, błagając o przyjęcie godności biskupa. W ten sposób został wybrany przez aklamację. 4 lipca 371 otrzymał święcenia kapłańskie i sakrę biskupią
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:32
        Godność biskupią sprawował 25 lat. Wprowadził nowy styl pracy: o ile do tej pory biskup mieszkał przy katedrze i tam przyjmował petentów, o tyle św. Marcin prawie stale był poza domem wśród wiernych. Często uczestniczył w synodach, odwiedzał sąsiednich biskupów, był zaprzyjaźniony ze świętymi: Ambrożym, Wiktorynem i Paulinem z Noli. Gdy był już starszy, założył klasztor w Marmoutier (14 km od Tours), gdzie najczęściej przebywał. Żył bardzo skromnie, a swoje ciało umartwiał, nosząc włosiennicę oraz postami i pokutą za grzechy swoich wiernych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:32
        Rozpoczął na Zachodzie regularne akcje burzenia świątyń i bałwanów pogańskich oraz wycinania świętych gajów. Dzięki nadzwyczajnej gorliwości w tym procederze (połączonym z profanowaniem ołtarzy i wizerunków pogańskich bóstw), wkrótce z jego diecezji zniknęły wszystkie świątynie pogańskie. W dowód zasług Francuzi uczynili go swym patronem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:32
        Gdy w 383 zamordowano cesarza Gracjana, jego następca postanowił wszystkich zwolenników swojego poprzednika zabić. Wówczas święty Marcin wybrał się w podróż i tak stanowczo bronił skazanych, że wkrótce zostali uwolnieni.
        W sprawie swoich wiernych pojechał również do Trewiru. Żona cesarza, arianka, nie chciała go wpuścić do pałacu; jednakże Marcin nie zrezygnował, dopóki nie spotkał się z cesarzem Walentynianem II.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:33
        Na synodzie w Bordeaux w 384 potępiono Pryscyliana, w wyniku czego cesarz Magnus Maksymus skazał go oraz jego zwolenników na śmierć. Marcin ponownie wybrał się do Trewiru, by błagać o łaskę dla heretyków. Niestety, przybył za późno i wrócił do Tours bardzo tym zgnębiony. Interwencja Marcina spotkała się z atakiem ze strony wrogich mu hierarchów, że sprzyja heretykom, broniąc ich. Jesienią 397 św. Marcin doprowadził do zgody między wiernymi z Candes a tamtejszym duchowieństwem. Po powrocie, wyczerpany, zmarł 8 listopada. W pogrzebie brało udział wielu biskupów i kapłanów, około 2000 mnichów i mniszek oraz wielkie tłumy wiernych. Jego ciało sprowadzono Loarą do Tours i pochowano 11 listopada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:33
        Wspomnienie liturgiczne (dzień świętego Marcina) w Kościele katolickim obchodzone jest 11 listopada, prawosławni natomiast wspominają św. Marcina 12 października (25 października według kalendarza gregoriańskiego). Jest patronem żołnierzy w Kościele katolickim.
        W Polsce uroczystą oprawę wspomnienia obowiązkowego posiadają: Poznań, Jarocin, Krzeszowice oraz Bydgoszcz, Jawor i Opatów. W trzech ostatnich miastach św. Marcin jest patronem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:33
        Święty Marcin jest patronem Francji, królewskiego rodu Merowingów, diecezji Eisenstadt, mogunckiej (Mainz), rotterburskiej, Amiens. Jest również patronem dzieci, hotelarzy, jeźdźców, kawalerii, kapeluszników, kowali, krawców, młynarzy, tkaczy, podróżników, więźniów, właścicieli winnic, żebraków i żołnierzy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:33
        W ikonografii zachodniej przedstawiany jest, jako legionista na białym koniu, dający część swojego płaszcza biedakowi. Na wschodzie przedstawiany jest w szatach biskupich i z pastorałem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:34
        Jego atrybutami są: dzban, gęś, koń, księga, model kościoła, dwa psy lub żebrak u jego stóp, płaszcz rozcięty na pół.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:34
        Marcin na białym koniu jedzie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:34
        Młoda jak jagoda po świętym Marcinie. (czyli stara)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:35
        Na Świętego Marcina najlepsza gęsina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:35
        Na Świętego Marcina pij wino, wodę pozostaw młynom
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:35
        Jeśli na Marcina sucho, to Gody (Boże Narodzenie) z pluchą.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 11:36
        Gdy Marcinowa gęś po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 12:03
        Od Świętego Marcina zima się zaczyna.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 12:03
        Jaki Marcin taka zima.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 12:04
        Bywa zawsze o Marcinie u nas ogień już w kominie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 12:04
        Gdy wschodni wiatr na Marcina, będzie ostra zima.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 12:04
        Jak mglisto na Marcina, będzie lekka zima.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 12:05
        DZIEŃ ŚWIĘTEGO MARCINA
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 02.11.19, 12:06
        IMIENINY ULICY ŚWIĘTEGO MARCINA - Głos Wielkopolski - 02.11.2019
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:08
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Weckmann.jpg/230px-Weckmann.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:08
        W Estonii w wigilię Dnia św. Marcina (Mardipäev), po domach (z żartami i specjalnymi piosenkami – życzeniami) chodzą przebierańcy tzw. mardijooks. Dawniej te ubrane na czarno i z maskami od-zwierzęcymi grupy składały się tylko z młodych chłopców, dziś są to często zbiorowiska przebranych dzieci (zarówno chłopców, jak i dziewczynek) pod opieką dorosłych. W Dniu św. Marcina odbywają się zabawy, je się gęsinę i jagnięcinę
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:09
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/Folklore_te_Losser%2C_kinderen_vieren_Sint_Maartenfeest_%2C_Sint_Maarten_leidde_kind%2C_Bestanddeelnr_917-1158.jpg/220px-Folklore_te_Losser%2C_kinderen_vieren_Sint_Maartenfeest_%2C_Sint_Maarten_leidde_kind%2C_Bestanddeelnr_917-1158.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:10
        Der Martinstag (auch Sankt-Martins-Tag oder Martinsfest, in Bayern und Österreich auch Martini, von lat. [Festum Sancti] Martini, „Fest des heiligen Martin“) ist im Kirchenjahr das Fest des heiligen Martin von Tours am 11. November. Das Datum des gebotenen Gedenktags im römischen Generalkalender, das sich auch in orthodoxen Heiligenkalendern, im evangelischen Namenkalender und dem anglikanischen Common Worship findet, ist von der Grablegung des Bischofs Martin von Tours am 11. November 397 abgeleitet. Der Martinstag ist in Mitteleuropa von zahlreichen Bräuchen geprägt, darunter das Martinsgansessen, der Martinszug und das Martinssingen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:11
        Die verschiedenen Bräuche wurzeln in zwei verschiedenen Anlässen. Erst im 19. Jahrhundert bekam das Brauchtum seinen inhaltlichen Bezug zur Gestalt des heiligen Martin und den Legenden um ihn wie die Mantelteilung
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:11
        In der von Byzanz beeinflussten Christenheit lag der Martinstag am Beginn der Fastenzeit, die vom Mittelalter bis in die Neuzeit hinein – in den orthodoxen Kirchen teilweise bis heute – vor Weihnachten begangen wurde. Der Tierbestand, der nicht durch den Winter gefüttert werden konnte, musste reduziert werden, vorhandene und nicht „Fastenzeit-taugliche“ Lebensmittel wie Fett, Schmalz und Eier mussten verbraucht werden. Am letzten Tag vor Beginn dieser Fastenzeit konnten die Menschen – analog zur Fastnacht – noch einmal schlemmen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:12
        Daneben war der Martinstag das Ende des bäuerlichen Wirtschaftsjahres, neuer Wein konnte probiert werden, es war der Termin für den Viehabtrieb oder das Ende des Weidejahres sowie der traditionelle Tag, an dem die Entrichtung des Zehnten fällig war. Die Steuern wurden früher in Naturalien bezahlt, auch in Gänsen. An diesem Tag begannen und endeten Dienstverhältnisse, Pacht-, Zins- und Besoldungsfristen. Später wurde auch der Tag des heiligen Leonhard von Limoges, des Schutzpatrons des Viehs, am 6. November hierfür genannt. Landpachtverträge beziehen sich bis heute noch häufig auf Martini als Anfangs- und Endtermin, da der Zeitpunkt dem Anfang und Ende der natürlichen Bewirtschaftungsperiode entspricht. Der Martinstag wurde deshalb auch Zinstag genannt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:12
        Aus beiden Motivsträngen resultierte die älteste Schicht des Martinsbrauchtums, die regional bis gegen 1800 bestand. Am Vorabend zum 11. November hatten Heischebräuche der Kinder ihren Platz, es fanden gesellige Feste mit Speis und Trank, daheim oder im Wirtshaus, statt und es wurden Martinsfeuer abgebrannt, umgeben von Feuerbräuchen wie dem Sprung über das Feuer, Tanz ums Feuer, Gesichterschwärzen und Fackellauf mit Strohfackeln. Dieses Brauchtum war noch weitgehend spontan und ungeordnet. Im 18. und 19. Jahrhundert kam es auch zu polizeilichen Verboten von Martinsfeuern. Erst im Lauf des 20. Jahrhunderts wurde es im rheinischen Karneval üblich, die Karnevalssession am 11. November auszurufen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:13
        Die heutige Brauchtumsforschung beobachtet, dass durch das Aufkommen des aufgeklärten Bürgertums und die Verstädterungsbewegung seit dem 19. Jahrhundert eine Entwicklung des spontanen Martinsbrauchtums „zu einer städtischen und katechetischen Großveranstaltung mit komplexen Organisationsstrukturen“ erfolgte, aus denen dann gegen Ende des 20. Jahrhunderts eine „ökonomische Funktionalisierung und Kommerzialisierung“ werden konnte. Spontane Heischegänge und Laternenumzüge der Kinder wurden der Initiative und Organisation von Erwachsenen – Schulen, Kirchengemeinden oder Kommunen – unterworfen.[7] Zur „Konstruktion einer Martinstradition“ wird auf mittelalterliche Heiligenlegenden zurückgegriffen und eine Kontinuität zwischen Mittelalter und Gegenwart dargestellt. Hauptsächlich die Legende von der Mantelteilung des Soldaten Martin mit einem Bettler wurde nach dem Ersten Weltkrieg vor allem im Rheinland zum Motiv katechetisch-erzieherischen Bemühens. In Paderborn konstituierte sich in den 1950er-Jahren ein „Martinskomitee“ zur Organisation des beobachteten spontanen Treibens von Kindern in der Stadt mit den satzungsgemäßen Zielen der „Förderung von karitativem Handeln und Denken und Erziehung der Kinder zur Nächstenliebe, Vermittlung von Anregungen zum Basteln von Fackeln, Lampen und Laternen“. Aus dem Heischegang wird eine vorbereitete Bescherung nach dem Martinszug.[8] Die von Martins Biografen Sulpicius Severus berichtete Kriegsdienstverweigerung des römischen Soldaten Martin aus religiösen Gründen spielt jedoch im Martinsbrauchtum keine Rolle; im Mittelpunkt steht weiterhin der berittene Soldat im Offiziersmantel.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:13
        Als Brauch ist heute vor allem das traditionelle Martinsgansessen (in Österreich auch Martinigans oder Martinigansl genannt) verbreitet.
        Ein historischer Erklärungsversuch für dieses Brauchtum geht davon aus, dass in Zeiten des Lehnswesens eine am Martinstag fällige Lehnspflicht, eine Abgabe namens Martinsschoß, der Ursprung war. Da diese häufig aus einer Gans bestand, bildete sich die Bezeichnung Martinsgans heraus, und weil der Martinstag traditionell mit einer Kirmes oder einem Tanzmusikabend gefeiert wurde, bot es sich an, die Gans zum Festessen zu machen und an diesem Abend festlich zu verspeisen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:13
        Gern wird in Legenden erzählt, dass die Martinsgans ihren Ursprung in Martins Leben habe: Entgegen seinem eigenen Willen und trotz Vorbehalts des Klerus drängte das Volk von Tours darauf, Martin zum Bischof zu weihen. Asketisch und bescheiden, wie er sein Leben führte, hielt er sich unwürdig für solch ein hohes Amt und habe sich deshalb in einem Gänsestall versteckt. Die Gänse jedoch hätten so aufgeregt geschnattert, dass Martin gefunden wurde und geweiht werden konnte. Nach einer anderen Erzählung griffen die Bürger von Tours zu einer List: Ein Bauer sei zu Martins Versteck gegangen und habe diesen gebeten, seine kranke Frau zu besuchen. Hilfsbereit, wie Martin nun einmal war, habe er seine Sachen genommen und den Bauern nach Hause begleitet. Wahrscheinlich sah er ziemlich schmutzig aus – als habe er eine Zeit lang in einem Gänsestall gelebt. Eine weitere Geschichte besagt, dass eine schnatternde Gänseschar in den Kirchraum gewatschelt sei und dabei Bischof Martin bei seiner Predigt unterbrochen habe. Daraufhin sei diese gefangen und verzehrt worden.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:14
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/El_Greco_-_San_Mart%C3%ADn_y_el_mendigo.jpg/170px-El_Greco_-_San_Mart%C3%ADn_y_el_mendigo.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:15
        In Gols wurden zu oder um St. Martin, der Namenspatron des Tages ist Landesheiliger des Burgenlands, die Weinkeller anfangs nur für Weinbauern und Einheimische geöffnet um den Jungwein zu verkosten. Hier begann auch um 1997 die touristische Vermarktung. Heute ist das Martiniloben eine viele Gemeinden umfassende Veranstaltung mit bedeutendem touristischem Umsatz
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:15
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Martinigansl_mit_Rotkraut_und_Serviettenkn%C3%B6del.jpg/220px-Martinigansl_mit_Rotkraut_und_Serviettenkn%C3%B6del.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:16
        In vielen Regionen Deutschlands, Österreichs, der Schweiz, in Luxemburg sowie in Ostbelgien, Südtirol und Oberschlesien sind Umzüge zum Martinstag üblich. Bei den Umzügen ziehen Kinder mit Laternen durch die Straßen der Dörfer und Städte. Begleitet werden sie häufig von einem auf einem Schimmel sitzenden Reiter, der mit einem roten Mantel den heiligen Martin als römischen Soldaten darstellt. In Bregenz wird dieser Brauch Martinsritt genannt, im Rheinland Martinszug und in Vianden (Luxemburg) Miertchen. Häufig wird auch die legendarische Schenkung des Mantels an den Bettler nachgestellt. Bei dem Umzug werden Martinslieder gesungen, häufig begleitet von einer Blaskapelle. Die Laternen werden oft vorher im Unterricht der Grundschulen und in Kindergärten gebastelt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:16
        Die heutige Form des Martinszuges, bei welcher der heilige Martin als Soldat oder als Bischof mitreitet, entstand um die Wende zum 20. Jahrhundert im Rheinland, nachdem es schon vorher Lichterzüge in Form von „Lärmumzügen mit Lichtern“ oder als geordneter, von Erwachsenen geleiteter Umzug (1867 aus Dülken belegt) gab. Im Oktober 2017 beantragte eine Initiative von 73 Sankt-Martins-Vereinen die Anerkennung der von ihnen gepflegten Tradition als Immaterielles Kulturerbe im Sinne der UNESCO. Heutige Martinszüge sind meist überpfarrlich, schulorientiert und katechetisch ausgerichtet. Das Rollenspiel der „Mantelteilung“ akzentuiert den Appell zum mitmenschlichen Helfen, der im nachträglichen Rückgriff auf die Martinslegende den teilnehmenden Kindern vermittelt werden soll.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:17
        Zum Abschluss gibt es häufig ein großes Martinsfeuer. Heutzutage erhalten Kinder in manchen Regionen Westdeutschlands dann einen Stutenkerl (westfälisch) oder Weckmann (rheinisch) aus Hefeteig mit Rosinen. In den meisten Regionen (auch oft in Westdeutschland) sind Stutenkerle/Weckmänner ein Adventsgebäck, das am Nikolausabend/-tag verzehrt wird. Die Pfeife steht (an beiden Tagen) symbolisch für einen Bischofsstab. In manchen Regionen Westdeutschlands gibt es Martinshörnchen. In Süddeutschland sind kleine Martinsgänse aus Keks- oder Hefeteig, aber auch Martinshörnchen oder Laugenbrezeln üblich. In Teilen des Rheinlands und Westfalens sowie des Ruhrgebiets, des Sauerlands und anderen Teilen Deutschlands erhalten die Kinder eine „Martinsbrezel“ – eine Brezel aus süßem Hefeteig, in manchen Regionen bestreut mit Hagelzucker.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:18
        Die größten St.-Martins-Umzüge Deutschlands mit bis zu 8000 Teilnehmern finden in Worms-Hochheim, Kempen am Niederrhein, Essen-Frintrop und Bocholt statt. Heutzutage finden die Züge aus organisatorischen Gründen mancherorts auch an anderen Tagen rund um den eigentlichen Festtag statt, etwa weil für mehrere Ortsteilzüge nur ein Martinsdarsteller oder nur eine Blaskapelle zur Verfügung stehen.
        Der Brauch ist nicht nur auf den deutschen Sprachraum beschränkt. So veranstaltet die deutsche Gemeinde in Stockholm einen Martinsumzug, und auch in den Niederlanden existiert der Brauch
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:18
        Im Anschluss an den Martinszug oder auch an einem leicht abweichenden Termin wird vielerorts auch das Martinssingen praktiziert, bei dem die Kinder mit ihren Laternen beziehungsweise Lampions von Haus zu Haus ziehen und mit Gesang Süßigkeiten, Gebäck, Obst und andere Gaben erbitten. Es gibt zahlreiche lokale Bezeichnungen für diese Heischegänge, im Rheinland etwa Kötten, Schnörzen, Dotzen oder Gribschen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:19
        Dem entspricht in Ostfriesland und anderen evangelischen Gegenden das Martinisingen am Abend des 10. November. Es bezieht sich auf Martin Luther, dessen Vorname entsprechend seinem Taufdatum am 11. November auf den heiligen Martin von Tours zurückgeht (siehe Namenstag), und darf als protestantische Modifizierung der katholischen Brauchtumselemente angesehen werden, die im 19. Jahrhundert einen neuen Inhalt bekamen; jetzt wurde Martin Luther als „der Lichtfreund und der Glaubensmann“ gefeiert, „de de Papst in Rom de Kroon offschlog“. Martin-von-Tours-Lieder wurden zu Martin-Luther-Liedern umgedichtet oder umgewidmet, das Brauchtum wie die Laternenumzüge wurde verknüpft.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:19
        Vor allem in Ostösterreich segnen die Pfarrer den neuen Wein (Heuriger), der dann nach diesem „Martiniloben“ von den Heurigenwirten zur ersten Verkostung ausgeschenkt wird.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:19
        In manchen überwiegend protestantischen Gegenden Süddeutschlands, so etwa im Donau-Ries, auf der Schwäbischen Alb und in Mittelfranken, bringt der Pelzmärtel, auch Pelzmartin oder auch Nussmärtel am Martinstag Geschenke.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:20
        Seit 1973 richtet der Bauindustrieverband Nordrhein-Westfalen e. V. zum Martinstag ein Freundschaftsmahl mit prominenten Festrednern aus. Insgesamt haben die Mitgliedsunternehmen des Verbandes seit der Einrichtung der Veranstaltung über 1,5 Millionen Euro für wohltätige Zwecke gesammelt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:21
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Heinrich_Hermanns_Sankt-Martins-Zug_vor_dem_D%C3%BCsseldorfer_Rathaus_1905.jpg/220px-Heinrich_Hermanns_Sankt-Martins-Zug_vor_dem_D%C3%BCsseldorfer_Rathaus_1905.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:00
        Popularna jest jednak legenda, że tradycja w obecnym kształcie narodziła się w listopadzie 1891 roku. Gdy zbliżał się dzień św. Marcina, proboszcz parafii św. Marcina ks. Jan Lewicki zaapelował do wiernych, aby wzorem patrona zrobili coś dla biednych. Obecny na mszy cukiernik Józef Melzer, który pracował w pobliskiej cukierni, namówił swojego szefa, aby wskrzesić starą tradycję. Bogatsi poznaniacy kupowali smakołyk, a biedni otrzymywali go za darmo. Zwyczaj wypieku w 1901 roku przejęło Stowarzyszenie Cukierników. Po I wojnie światowej do tradycji obdarowywania ubogich powrócił Franciszek Rączyński, zaś przed zapomnieniem tuż po II wojnie światowej uratował rogala Zygmunt Wasiński.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:02
        Aby cukiernia mogła używać nazwy „rogale świętomarcińskie”, musi uzyskać certyfikat Kapituły Poznańskiego Tradycyjnego Rogala Świętomarcińskiego, która powstała z inicjatywy Cechu Cukierników i Piekarzy w Poznaniu, Izby Rzemieślniczej i Urzędu Miasta Poznania. W 2015 roku certyfikat taki uzyskało 101 piekarni i cukierni[4]. Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1070/2008 z dnia 30 października 2008 roku nazwa „rogal świętomarciński” została wpisana do rejestru chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych w Unii Europejskiej
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:03
        Rzemieślnicy zrzeszeni w Cechu Cukierników i Piekarzy w Poznaniu sprzedają w Dniu Świętego Marcina średnio 250 ton tego wyrobu, natomiast w skali rocznej sprzedaż wynosi 500 ton, co stanowi 2,5 miliona sztuk rogali. Od 2007 roku Caritas archidiecezji poznańskiej rozprowadza rogale, a zebrane fundusze przeznacza na różnorakie cele dobroczynne (w 2016 roku było to 20 000 sztuk)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:04
        Choć specyfikacja certyfikowanego produktu wyraźnie wskazuje, że ciasto musi być przygotowane na margarynie, niektóre cukiernie świadomie decydują się na zmianę przepisu i wykorzystanie masła. Argumentują to poprawą jakości i smaku wypieku (ciasto na maśle jest bardziej aromatyczne i chrupiące) oraz tradycją. Przed specyfikacją cukiernicy stosowali zarówno tłuszcze roślinne (które pojawiają się już w starych przepisach), jak i masło. Argumentem za margaryną jest to, że rozprowadza się łatwiej oraz znacznie obniża cenę produktu, a więc zwiększa jego dostępność
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:05
        ciasto półfrancuskie na bazie margaryny
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:05
        nadzienie wyrabiane z białego maku z cukrem, okruchami ciasta biszkoptowego, masą jajeczną, margaryną, orzechami, rodzynkami, owocami w syropie lub kandyzowanymi (czereśnie, gruszka, skórka pomarańczowa) oraz aromatem migdałowym
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:06
        sposób zawijania ciasta (na kształt podkowy) i nakładania masy makowej (między warstwami ciasta) oraz dekorowanie pomadą i rozdrobnionymi orzechami
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:07
        waga od 150 do 250 g (taka waga obowiązuje od 2013 roku, wcześniej certyfikowane rogale były wyłącznie duże – mogły ważyć od 200 do 250 g)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:08
        W 2017 roku Poczta Polska wypuściła specjalny znaczek z rogalem świętomarcińskim (w serii Polskie produkty regionalne) oraz okolicznościową kopertę z rogalem
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:08
        Na Starym Rynku mieści się Rogalowe Muzeum Poznania poświęcone tradycji tego wypieku
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:09
        W 2019 roku Lech Poznań wysłał rogale jako prezenty do wszystkich klubów ekstraklasy, rok wcześniej rozdawał je kibicom podczas meczu z Jagiellonią Białystok
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:11
        Rogal Marciński – dukat lokalny, którego emisję rozpoczęto w listopadzie 2011 przez Centrum Kultury Zamek w Poznaniu, w ramach obchodów imienin ulicy Święty Marcin.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:12
        Dukaty były honorowane w wybranych punktach miast od 11 listopada do 31 grudnia 2011 roku. Powstały trzy rodzaje dukatów: z bimetalu, z mosiądzu i ze srebra o nominałach odpowiednio: 7, 4 i 70 rogali marcińskich. Na wszystkich umieszczony jest herb Poznania, a także wizerunki Świętego Marcina na koniu i rogali świętomarcińskich.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:13
        Producentem dukatów jest Mennica Polska.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:16
        Rogalowe Muzeum Poznania – muzeum rogala świętomarcińskiego, zlokalizowane w Poznaniu, na Starym Rynku 41
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:17
        Muzeum poświęcone jest tradycji wypieku rogala, mającej już 150 lat. Zwiedzanie muzeum ma charakter interaktywny. Zwiedzający w trakcie pokazu poznają sposób produkcji rogala według oryginalnej receptury. Muzeum ma na celu promować poznańską kulturę i historię, której najbardziej charakterystycznymi elementami są: rogale świętomarcińskie, gwara poznańska i koziołki na wieży Ratusza. Muzeum zostało założone przez Szymona Waltera.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:21
        ROGAL ŚWIĘTOMARCIŃSKI MA SWOJE MYZEUM - W Polityce - archiwum
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:23
        ROGAL ŚWIĘTOMARCIŃSKI MA SWOJE MYZEUM - www.portalspozywczy.pl - archiwum
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:27
        ROGALOWE MUZEUM
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:31
        ROGAL ŚWIĘTOMARCIŃSKI
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:33
        Lubimy naśladować Amerykanów. Za oceanem w święta patriotyczne na stołach królują indyki, więc i my postanowiliśmy dorobić się własnej niepodległościowej potrawy - mówi Stanisław Butka, starszy Cechu Piekarzy i Cukierników w Poznaniu, który rozkręca wśród Polaków modę na jedzenie rogali świętomarcińskich z okazji Święta Niepodległości.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:33
        Zaczęło się od poznańskiego cukiernika
        Butka opowiada poznańską legendę, zgodnie z którą prekursorem wypieku świętomarcińskiego rogala był Józef Melzer, lokalny cukiernik. Na pomysł wypieku wpadł w listopadzie 1891 roku pod wpływem kazania proboszcza, który zachęcał, by ludzie uczcili dzień św. Marcina (11 listopada) jakimś uczynkiem miłosierdzia skierowanym do niezamożnych mieszkańców Poznania. Namówił więc swego pracodawcę do wypieku rogali, które rozdano ubogim mieszkańcom Poznania. Setki poznaniaków spróbowało specjału, który przypadł im do gustu. W kolejnych latach pomysł wypieku podchwycili inni poznańscy cukiernicy i piekarze, a jedzenie rogali na 11 listopada stało się lokalną tradycją.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:34
        Od 2008 roku nazwa "rogal świętomarciński" jest wpisana do rejestru chronionych nazw w Unii Europejskiej, a że dzień św. Marcina pokrywa się ze Świętem Niepodległości, rogal zaczął funkcjonować jako kulinarny niepodległościowy specjał. - W tych dniach sprzedajemy ok. 600 ton wyrobu w samej Wielkopolsce - mówi nam Butka, który osobiście szefuje instytucji mającej wyłączność na nazwę "rogal świętomarciński". W tym roku prawa do ich wypieku udzielono 101 cukiernikom, głównie w Wielkopolsce.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:35

        O tym, że pomysł chwycił, może świadczyć fakt, że w całym kraju na sklepowych półkach w okolicach Święta Niepodległości roi się od podobnych rogali oferowanych pod nazwami "Królewski", "Zerzeński", "Prawiemarciński". "Rogal z makiem" itp. To, co je łączy, to m.in.: przypominający podkowę kształt, waga (150-250 gramów), ciasto półfrancuskie, sprawiające, że podczas krojenia rogal się rozpada, oraz nadzienie zawierające biały mak z orzechami, które łatwo oddziela się od ciasta (te cechy to nawiązanie do idei, zgodnie z którą rogalem świętomarcińskim należy się dzielić z innymi).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:37
        Gęsi ścigają rogal
        Od kilku lat do jedzenia gęsiny na św. Marcina mocno zachęcają w akcjach promocyjnych władze województwa kujawsko-pomorskiego. To właśnie w tym regionie - obok Wielkopolski - obchodzony jest dzień św. Marcina. Nawiązując do staropolskiego przysłowia, ukuto nawet hasło "Gęsina na świętego Marcina", a pomysł podchwyciło kilkudziesięciu restauratorów, którzy w listopadzie włączają potrawy z gęsi do menu (PKP Intercity podaje gęsinę w Warsie)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:38
        Mimo że gęsina atakuje nas w listopadzie już od kilku lat, a z wypowiedzi producentów gęsi wynika, że zainteresowanie gęsiami rośnie, to według najbardziej optymistycznych szacunków Polacy spożywają zaledwie niecałe 2 tys. ton gęsiego mięsa rocznie, co daje mniej niż 5 dag tego mięsa na głowę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:40
        Dzień Świętego Marcina (niem. Martinstag, w Austrii Martini) – świąteczny dzień obchodów religijnych obchodzony 11 listopada. Święto patrona dzieci, hotelarzy, jeźdźców, kawalerii, kapeluszników, kowali, krawców, młynarzy, tkaczy, podróżników, więźniów, właścicieli winnic, żebraków i żołnierzy – Marcina z Tours. Marcin z Tours urodził się na Węgrzech i tam jest obchodzone jego święto ale 8 i 9 listopada. We Francji, gdzie był biskupem oraz w Niemczech i Austrii święto marcińskie świętuje się 11 listopada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:42
        W Poznaniu w Dniu św. Marcina na ulicy Święty Marcin odbywa się festyn pod nazwą „Imieniny ulicy”. W swojej obecnej formie istnieje od 1993 roku, jednak tradycją nawiązuje do średniowiecznych obchodów tego święta. W tym dniu ulicą przechodzi pochód na czele ze świętym Marcinem, który przed zamkiem z rąk prezydenta miasta odbiera klucze. Tradycyjnie w Dniu św. Marcina w całej Polsce jada się rogale świętomarcińskie oraz gęsinę
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:43
        W Niemczech wiele szkół i przedszkoli (także w polsko-niemieckich placówkach w Polsce) w wigilię Dnia św. Marcina organizuje pochód z samodzielnie wykonanymi przez uczniów i rodziców lampionami. Przy dźwiękach orkiestry, śpiewając okolicznościowe piosenki, grupa dociera na plac/boisko z ogniskiem i ciepłym poczęstunkiem (poncz, kiełbaski). Zjada się także specjalne pieczywo – figurki tzw. Weckmanna. Podobnie wyglądają miejskie, publiczne obchody, z tym że odbywają się 11 listopada, orkiestra jest większa, a pochód prowadzi jadący na białym koniu, uroczyście ubrany żołnierz reprezentujący postać św. Marcina. Typową piosenką śpiewaną w tym czasie jest np. „Durch die Straßen auf und nieder leuchten die Laternen wieder: rote, gelbe, grüne, blaue, lieber Martin komm und schaue.” (Moc lampionów na ulicach: Czerwień, błękit nas zachwyca! Przyjdź i patrz święty Marcinie, ile barw na ziemię płynie!)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:44
        W Estonii w wigilię Dnia św. Marcina (Mardipäev), po domach (z żartami i specjalnymi piosenkami – życzeniami) chodzą przebierańcy tzw. mardijooks. Dawniej te ubrane na czarno i z maskami od-zwierzęcymi grupy składały się tylko z młodych chłopców, dziś są to często zbiorowiska przebranych dzieci (zarówno chłopców, jak i dziewczynek) pod opieką dorosłych. W Dniu św. Marcina odbywają się zabawy, je się gęsinę i jagnięcinę
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:46
        Imieniny ulicy Święty Marcin – coroczny festyn, odbywający się w Poznaniu w dniu 11 listopada, który to dzień jest w Poznaniu nie tylko Dniem Niepodległości, ale także Dniem Świętego Marcina. W związku z powyższym jedna z najważniejszych ulic w mieście ma tego dnia swoje święto.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:47
        W swojej obecnej formie festyn istnieje od 1993, jednak tradycją nawiązuje do średniowiecznych obchodów tego święta. W dniu Świętego Marcina wyrusza barwny korowód spod kościoła św. Marcina, pod przewodem osoby odgrywającej postać Świętego na koniu (na postać tę odbywa się casting). Za nim, na platformach lub pieszo, prezentują się różnego rodzaju grupy artystyczne. Pochód podąża ulicą Święty Marcin i kończy się pod Zamkiem Cesarskim, gdzie mają miejsce koncerty, kiermasz artykułów regionalnych i pokaz sztucznych ogni. Jednym z najważniejszych artykułów możliwych do nabycia są wtedy rogale świętomarcińskie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:47
        W 2011 roku z okazji uczczenia święta, wydano pamiątkowe żetony, Rogale Marcińskie, a w 2012 dukaty Marciny
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 18.10.21, 21:49
        Mięso gęsi jest stosunkowo chude – zawiera około 3-6% tłuszczu, a także dużą ilość nienasyconych kwasów tłuszczowych, w tym omega 3 i omega 6 i witamin: A, z grup B i E, pełnowartościowego białka, jak również składników mineralnych: żelaza, fosforu, magnezu i cynku. Z uwagi na powyższe mięso gęsi uznawane bywa za dietetyczne, zwłaszcza dla osób odchudzających się. Posiada ponadto charakter afrodyzjakalny. Z uwagi na sposób chowu gęsi (w znakomitej większości wolny wybieg na świeżym powietrzu) gęsina uznawana jest za produkt ekologiczny. Podstawą wyżywienia gęsi są głównie pasze naturalne
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 19.10.21, 00:19
        Mięso i podroby gęsi dzielą się na następujące części:
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 19.10.21, 00:20
        szyja (niewielka ilość mięsa, przydatna na zupy, wywary, galarety i potrawki),
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 19.10.21, 00:21
        tuszka (delikatny, lekko słodkawy smak, najczęściej serwowana jako pieczona lub smażona, nadziewana jabłkami, śliwkami, ziołami i grzybami; okazy starsze najczęściej moczy się w marynatach z oliwy lub wina),
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 19.10.21, 00:22
        skrzydło (mięso miękkie i soczyste, okryte cienką skórą, nadające się do smażenia w panierce, przygotowywania zup i pieczenia w piekarniku; stanowi bazę do przekąsek),
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 19.10.21, 00:22
        udko (delikatny smak i intensywnie mięsny zapach; samo mięso jest dość twarde, ale zachowuje soczystość, nadając się zarówno do pieczenia, smażenia i duszenia, jak również do przyrządzania zup, wywarów, bulionów, czy potrawek; wędzone nadaje się na przekąskę),
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 19.10.21, 00:23
        pierś (mięso lekko twarde o ciemnoróżowym kolorze i średnim przeroście tłuszczu, wymaga odpowiedniego przygotowania, celem zmiękczenia; można ją piec, smażyć, dusić i wędzić, przy czy nie wymaga zbyt dużej ilości przypraw; nadaje się do dań z ziemniakami, ryżem, fasolką i ciemnymi sosami, np. śliwkowym, grzybowym, jałowcowym lub wiśniowym),
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 19.10.21, 00:24
        serce (ciemnoczerwony, prawie brązowy kolor; nadaje się głównie do duszenia lub smażenia, a po zmieleniu stanowi bazę dla farszów, gulaszy i gęstych sosów, a także dodatek do rolad, pasztetów, kaszanek i kiełbas),
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 19.10.21, 00:25
        żołądek (mięso sprężyste, lekko twarde i zwarte, przydatne do przyrządzania potraw duszonych i gotowanych, serwowanych z ryżem i makaronem, a także z ziemniakami, a po zmieleniu przydatne do kotletów, farszów i garmażerki),
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 19.10.21, 00:26
        wątroba (mięso krwistoczerwone, soczyste i zbite z bardzo charakterystycznym zapachem gęsiego tłuszczu, wykorzystywane do duszenia, smażenia, a także grillowania (ruszt, patelnia); szeroko wykorzystywana w wędliniarstwie do wyrobu pasztetów, kiszek i kaszanek)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 18:52
        Święty Marcin zmarł 8 listopada 387 r.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 18:52
        Święto ku czci Marcina ustanowiono w połowie VII wieku na dzień 11 listopada (data jego pochówku). Naturalną koleją rzeczy obrzędy kościelne połączyły się wtedy z niektórymi zwyczajami pogańskimi. Listopad był bowiem przed wiekami niezwykle ważnym miesiącem: kończono wówczas jesienne prace w polu, składano pogańskim bogom ofiary ze zwierząt, próbowano wywróżyć zimową aurę, urządzano uczty z muzyką i tańcami, podczas których stoły uginały się pod gęsiną i dzbanami z młodym winem. W trakcie biesiadowania bogatsi (naśladując gest świętego) dzielili się jadłem i napojem z biedniejszymi. Stąd też najprawdopodobniej stał się Święty Marcin patronem m.in. pasterzy, opiekunem bydła, ptaków (szczególnie gęsi), stąd też i świętomarcińskie rogale, kształtem przypominające, jak głosi legenda, zgubioną przez jego konia podkowę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 18:53
        Święty Marcin był niezwykle popularny w całej ówczesnej chrześcijańskiej Europie. Świadczą o tym nazwy miejscowości zapożyczone od jego imienia, przysłowia z nim związane i świątynie wznoszone ku jego czci (w Polsce jest ich dziś prawie 200). W Poznaniu kościół pw. św. Marcina - jeden z najstarszych w naszym mieście - ufundowany został w XII w. (wg niektórych autorów nawet w XI). Na początku XVI stulecia zbudowany został jednak niemal od nowa. Podobnie jak inne wznoszone wówczas poznańskie świątynie była to hala, przykryta sklepieniem o bogatym rysunku żeber. Do tych właśnie późnogotyckich form nawiązano w trakcie powojennej odbudowy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 18:53


        W XII w. tuż obok kościoła wykształciła się podmiejska osada zamieszkana przez rzemieślników zwana od patrona Święty Marcin. Wtedy też, na miejscu dawnego traktu wytyczono ulicę, która jest dziś jedną z głównych arterii miasta. Ulica Święty Marcin nabrała wielkomiejskiego charakteru na początku naszego wieku, kiedy u jej wylotu, w miejscu dawnych fortyfikacji otaczających miasto, powstał zamek cesarski i inne reprezentacyjne budowle składające się na tzw. Dzielnicę Zamkową.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 18:54
        Jak głosi legenda to właśnie na odpuście w parafii św. Marcina, pojawiły się ponoć świętomarcińskie rogale. Jeden z poznańskich cukierników, odpowiadając na apel proboszcza parafii proszącego o dary dla biednych, upiekł ich aż 3 blachy i przyniósł pod kościół. Potem dołączyli do niego inni - przed wojną poznańscy rzemieślnicy przynosili też mięsa i chleby, aby każdy mógł w ten dzień najeść się do syta. Do dziś przetrwała tylko tradycja wypiekania z drożdżowego ciasta wypełnionego masą makowo-migdałową świetomarcińskich rogali, którymi każdy poznaniak objada się raz do roku - 11 listopada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 18:55
        Tradycja wypieku rogali świętomarcińskich w Poznaniu sięga 1891 roku. Gdy zbliżał się dzień św. Marcina (11 listopada), ówczesny proboszcz poznańskiej parafii pod wezwaniem św. Marcina, ks. Jan Lewicki, zaapelował do wiernych, aby - wzorem patrona - zrobili coś dla biednych. Józef Melzer, jeden z poznańskich cukierników, odpowiadając na apel proboszcza, upiekł trzy blachy rogali i przyniósł pod kościół. W następnych latach dołączyli do niego inni, aby każdy mógł w ten dzień najeść się do syta. Bogatsi poznaniacy kupowali smakołyk, a biedni otrzymywali go za darmo. Zwyczaj wypieku w 1901 przejęło Stowarzyszenie Cukierników. A po I wojnie światowej do tradycji obdarowywania ubogich powrócił Franciszek Rączyński, natomiast tuż po II wojnie światowej przed zapomnieniem rogala uratował Zygmunt Wasiński. Tradycja wypiekania rogali świętomarcińskich na dzień 11 listopada przetrwała w Poznaniu do dziś. W tym dniu poznaniacy zjadają go kilkaset ton.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 18:55
        Powstaniu rogala towarzyszy legenda: Dawno, dawno temu wyśnił go jeden z poznańskich piekarzy. Ujrzał on we śnie świętego Marcina jadącego na koniu, podniósł zgubioną przez jego konia podkowę i postanowił, że będzie piekł ciasto w takim kształcie.

      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 18:56
        Od 19 listopada 2008 r. tradycyjnie wypiekany poznański rogal świętomarciński może poszczycić się unijnym znakiem geograficznym, od tego momentu weszło bowiem w życie unijne rozporządzenie nadające rogalowi certyfikat "Produktu o Chronionej Nazwie Pochodzenia w Unii Europejskiej". Tym samym trafił na prestiżową listę regionalnych specjałów, które powstają z lokalnych surowców, według oryginalnych przepisów i zgodnie z ekologią.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 18:57
        Od kilku lat, dla zachowania wyjątkowego i niepowtarzalnego smaku rogali świętomarcińskich, stosuje się proces potwierdzania ich jakości. Aby cukiernia mogła określać swoje rogale mianem "Rogala Świętomarcińskiego", musi otrzymać Potwierdzenie Prawa do wytwarzania Produktu Regionalnego chronionego Prawem Unii Europejskiej (uzyskać numerowane Świadectwo Jakości Handlowej), posiada prawo do posługiwania się europejską marką Produktu Regionalnego. Oryginalnych rogali szukać należy więc w miejscach, które uzyskały takie prawo i posiadają tego symboliczne potwierdzenie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 18:58
        Przepis na rogale marcińskie

        CIASTO

        1 kg mąki pszennej
        6 jaj
        0,5 kostki masła
        2 łyżki cukru
        50 g drożdży
        1 szklanka mleka

        MASA

        1,5 szklanki cukru pudru
        200 g migdałów i orzechów
        100 g białego maku
        śmietana

        Drożdże rozpuścić w niewielkiej ilości mleka. Jajka utrzeć z cukrem i połączyć ze stopionym masłem. Nie przerywając ubijania, dodawać porcjami przesianą mąkę, mleko oraz wcześniej przygotowane drożdże. Ciasto wyrabiać do chwili, gdy zaczną pokazywać się pęcherzyki i wtedy pozostawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Migdały, orzechy i mak zaparzyć, zemleć, utrzeć z cukrem i śmietaną aż do uzyskania gęstej masy. Wyrośnięte ciasto rozwałkować i pokroić na kwadraty. Na każdy z nich nałożyć porcję wcześniej przygotowanej masy, uformować rogaliki i pozostawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Wstawić do gorącego piekarnika i piec w temp. 220-250 stopni na złoty kolor.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 18:59
        Przepis na rogala marcińskiego pisany gwarą poznańską

        autorstwa Juliusza Kubla

        Czas kompletny:
        ko godziny

        Mudzenie na czekanie:
        ko dwóch kwadransów

        W bratkaście:
        ko 20-25 minut

        Rezerwa na apetyt:
        ko 5 minut

        Części na ciasto do ko 36 rogali

        Jeden funt mąki, ale nie rżannej, ino normalnej do pieczenia
        Śtyry łyżki faryny
        Mniej niż kwotyrka mleka nieodciąganego
        Tak ze dwa deko młodzi
        Półtory kostki roślinnej (pół stopić i wystygnąć)
        Jedno jojko od żywej kury, nie chłodnicze.


        To, co ma być w środyszku rogala, ale zez makiem pomojtane

        Do funta maku obojętnie jakiego
        Znowu trzydzieści deko faryny
        Pińc deko okruchów ze starej chałki abo keksów
        Tyle samo suszonych winogronów
        Ździebko kandytatyzowanej skórki jak oskubiesz pomerańczo
        Szczypa orzechów
        Nie za dość smażonych na farynie gruszek
        Ociupcio masła z lodówki
        Dwa białka ale bez żółtek


        Części na lukier

        Jedna szklanka cukru miałkiego umelonego na puder
        Dwie łyżki orzechów pośrupanych do posypania po wierzchu


        To, co trzebno teraz zrobić, jak już masz wszystko jak się należy

        Mąkę odsiać przez małe dziuryszki, do niej dać te margarynę, ale na płynno po stopieniu, zaś znów do tego młodzie, faryna, mleko i jajko. Wszystko jak sie należy połączyć, wymojtać i wymelić, a na koniec rozwałkować na plaskato na sztuki i mieć je leżeć
        Jeden taki plyndz przeciągnąć margaryną i nakryć jak deklem tym drugim. Teraz jeszcze raz to wałkiem zrobić na plaskato, zaś poskładać na trzy razy i jeszcze raz wałkiem przejechać, znowyk złożyć i znowu tym wałkiem. I to wszystko teraz na pół godziny dać do chłodnego
        Teraz zajmnąć się tym do nadziewania. Więc tak: Orzechy i gruszki pokrychać drobniuteńko na kawałyszki, mak oparzyć i przemelić przez maszynkę do siekanego. Zaś mak wymojtać razem z masłem, farną i cołką resztą, a na koniec dołożyć ubite na sztram te białka.
        Teraz znowu te wystygnięte ciasto. Rozdzielić wszystko na 4 sztuki osobno. Teraz znowu wałkiem na plaskato, ale tak, żeby z tego były plyndze pod kąt prosty. Zaś z tego zrobić tyle trójkątów, ile się da. A na koniec na środyszek każdego śwignąć szczypę nadzienia
        Teraz po kolei zwinąć te trójkątne plyndze, po bokach te rogi zagiąć do środyszka, a jak jest gotowe, to te rogale już ustawiać na blachę wyścieloną papierem pergaminowym. To wszystko ryn do bratkasy na 200 stopni i piec na kolor złoty. Po wyjęciu polać lukrem z miałkiej faryny i świeżo przegotowanej wody, a na koniec śwignąć do smaki na wierzch te orzechy.

        Zaś wszystko spucnąć ze smakiem!!!
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:00
        Tegoroczne Imieniny Ulicy Św. Marcin po raz kolejny odbędą się w cieniu pandemii Covid-19. Niestety, ale nie odbędą się wydarzenia takie jak: Korowód Św. Marcina, Uroczyste Przekazanie Kluczy do Miasta czy Koncert Finałowy. Wszystko to spowodowane jest koniecznością rezygnacji z wydarzeń, które w jednym czasie gromadzą dużą liczbę osób.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:01
        To nie oznacza jednak, że Poznań zupełnie rezygnuje z celebracji tego święta. Tym razem wydarzenia z nim związane odbędą się w dwóch miejscach: na odnowionym odcinku ulicy Św. Marcin i przed Zamkiem Cesarskim. 11 listopada w godzinach od 11 do 19 na ulicy Św. Marcin świętujący będą mogli spotkać aktywistki, aktywistów i organizacje pozarządowe. Poza tym, nie zabraknie uczestników corocznego korowodu, muzyki, pokazów tanecznych i cyrkowych. Pod zamkiem natomiast, aż przez 4 dni trwać będzie Kiermasz Świętomarciński. Będzie to świetna okazja na skosztowanie słynnych rogali, ale i na zakup wyrobów rękodzieła czy innych przedmiotów.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:01
        Tylko w Poznaniu 11 listopada można zjeść świętomarcińskiego rogala i tylko w Poznaniu ulicy Święty Marcin - głównej arterii miasta - wyprawia się imieniny. Również tylko tutaj spotkać można było tego dnia samego Świętego Marcina, który w stroju rzymskiego legionisty na białym koniu prowadził barwny korowód spod kościoła pod jego wezwaniem aż po mury cesarskiego zamku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:01
        Gospodarzem dawnej rezydencji cesarskiej jest dziś Centrum Kultury Zamek. Od 1994 roku Zamek - nawiązując do starej tradycji ulicznych zabaw i festynów, którym patronowali rozmaici święci: opiekunowie miast, ulic i cechów - wyprawia ulicy Święty Marcin imieniny. Momentem kulminacyjnym Imienin był zawsze świętomarciński korowód.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:02
        Niestety, ale pandemia Covid-19 w 2020 roku wymusiła zmianę dotychczasowych zwyczajów świętowania imienin ulicy Święty Marcin. Zazwyczaj, 11 listopada zaczynał się od sumy odpustowej, odprawianej w kościele pw. św. Marcina. Stamtąd wyruszał barwny pochód z naszym Patronem na czele. Święty w stroju rzymskiego legionisty przemierzał konno całą ulicę Święty Marcin na plac przed Zamkiem. Tam z rąk prezydenta otrzymywał klucz do bram miasta. Moment ten był sygnałem do rozpoczęcia wspólnej zabawy. Świętowaniu towarzyszyły wystawy w Zamku, koncerty, filmy i spektakle. Przed Zamkiem każdego roku ustawiona była scena, na której występowali artyści, muzycy i aktorzy. Ważnym elementem tego dnia był też udział w kiermaszu, gdzie można było skosztować słynnych rogali i świętomarcińskiego wina. Zabawę kończył pokaz fajerwerków, rozświetlających niebo nad Poznaniem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:02
        Tegoroczne świętowanie, choć również naznaczone pandemią i jej skutkami, stara się odwołać do najlepszych tradycji dotychczasowej celebracji. Barwny korowód zastąpi możliwość spotkania się z artystami i przedstawicielami organizacji pozarządowych na odnowionej części ulicy Święty Marcin. Ponadto, sam kiermasz będzie trwał aż 4 dni. Podczas nich będzie można poczuć klimat święta tak bliskiego mieszkankom i mieszkańcom Poznania.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:03
        Tysiące uczestników "Dni Świętomarcińskich" świadczą o sympatii, jaką poznaniacy darzą główną ulicę swojego miasta i tym, że impreza na trwałe wrosła w poznański kalendarz. Dowodzą wreszcie, że śwętomarcińska tradycja jest w Poznaniu wciąż żywa.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:04
        ŚWIĘTY MARCIN KIM BYŁ I CZYIM JEST PATRONEM - Radio RMF - archiwum
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:05
        BYŁO OBSKURNIE ALE CZY JEST LEPIEJ - Radio Poznań - archiwum
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:06
        ROGALE I GĘSINA, SKĄD SIĘ WZIĘŁA TA TRADYCJA - www.kalendarzrolników.pl
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:25
        Gdy mróz na Marcina, będzie tęga zima
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:26
        Jeśli Marcin z chmurami, niestałeczna zima przed nami
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:27
        Na świętego Marcina najlepsza gęsina, patrz na piersi, patrz na kości, jaka zima nam zagości
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:27
        Na świętego Marcina najlepsza gęsina
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:29
        Na Marcina gęś na stole, którą nade wszystko wolę
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:29
        Na świętego Marcina lód, na Trzy Króle wody bród
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:29
        Jeśli zima swą drogę zaczyna, to czyni to w dzień świętego Marcina
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:30
        Święty Marcin błoniem jedzie siwym koniem
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:30
        Jak Marcin na białym koniu przyjedzie, to ostrą zimę nam przywiedzie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:31
        Święty Marcin po lodzie, Boże Narodzenie po wodzie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:31
        Wesele Marcina: gęś i dzban wina
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:33
        ***
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 06.11.22, 23:00
        W Polsce obchody Dnia Świętego Marcina są najpopularniejsze w Poznaniu. To właśnie w tym mieście znajduje się ulica św. Marcina, gdzie 11 listopada spotykają się mieszkańcy. Tradycyjnym przysmakiem tego dnia są rogale świętomarcińskie, które skrywają w sobie migdały, biały mak oraz orzechy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:23
        Warto wiedzieć, że choć Polska przoduje w hodowli gęsi i są one wysoko cenione w Europie, to na nasze polskie stoły trafia zaledwie mały ułamek tej produkcji. Dlatego często wśród domowych przepisów brakuje nam tych, które pozwolą nam smakowicie przyrządzić gęsinę. Zebrałam więc dla was 11 przepisów na gęsinę, odpowiednich nie tylko na 11 listopada. Gęsi możemy jeść cały rok, bo cały czas dostępne są tuszki głęboko mrożone. Wśród propozycji znajdziecie dania z gęsi bardziej i mniej wykwintne, droższe i tańsze, ba, nawet takie, które pozwolą smakowicie wykorzystać gęsie podroby i resztki. Jeśli więc wasze babcie i mamy nie przyrządzały gęsi, wy zmieńcie to i wprowadźcie w swoich domach nową tradycję jedzenia gęsi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:25
        GĘŚ PIECZONA Z JABŁKAMI

        gęś średniej wielkości, sprawiona (bez wnętrzności, głowy, łap, piór)
        2 łyżki majeranku suszonego lub świeżego poszatkowanego
        1 kg jabłek
        sól

        Gęś dobrze opłucz, osusz. Ostrym nożem odetnij kawałki tłuszczu. Natrzyj solą i majerankiem – na zewnątrz oraz wewnątrz. Odstaw w chłodne miejsce na przynajmniej 60 minut. W tym czasie opłucz jabłka. Pokrój je na ćwiartki. Usuń ogonki i gniazda nasienne. Skórki możesz pozostawić. Gęś nadziej jabłkami, przełóż do brytfanny lub szklanego naczynia żaroodpornego. Wstaw do piekarnika nagrzanego do 180 stopni C. Piecz, od czasu do czasu polewając wytapiającym się gęsim tłuszczem. Po godzinie, nie wyłączając piekarnika, wysuń brytfannę, łyżką wazową ostrożnie zbierz wytopiony tłuszcz (możesz wykorzystać go do innych potraw). Dolej 100 ml ciepłej wody, piecz drób kolejną godzinę. Gdy skórka się zrumieni, a mięso w środku będzie upieczone, wyjmij gęś z piekarnika. Podziel danie na porcje. Przełóż na talerz. Serwuj z upieczonymi jabłkami oraz ugotowanymi ziemniakami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:26
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0026.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:28
        GĘSIE UDKA Z CZERWONĄ KAPUSTĄ

        2 duże gęsie udka
        1 główka czerwonej kapusty
        1 jabłko antonówka
        1/4 l bulionu drobiowego
        1 łyżka smalcu wieprzowego
        2 cebule
        1 marchewka
        kawałek laski cynamonu
        1 łyżeczka cukru
        2 łyżki łagodnego octu
        sól
        pieprz
        majeranek

        Gęsie udka nacieramy solą i pieprzem. Cebulę obieramy i drobno siekamy, a marchewkę po obraniu kroimy na plastry. Na patelni rozgrzewamy smalec i dosyć mocno rumienimy na nim udka. Dodajemy połowę cebuli, marchewkę i dalej razem smażymy. Posypujemy majerankiem, podlewamy połową bulionu, a po zagotowaniu przykrywamy garnek i dusimy na małym ogniu przez około 1 godz., zbierając co jakiś czas tłuszcz. Równocześnie szatkujemy kapustę i kroimy jabłko na ćwiartki. Wlewamy do garnka zebrany tłuszcz i podsmażamy na nim resztę cebuli. Dodajemy kapustę, jabłko, cukier, cynamon, ocet i polewamy resztą bulionu. Dusimy pod przykryciem na małym ogniu około pół godziny, mieszając. Pod koniec doprawiamy do smaku solą, pieprzem, cukrem i octem. Podajemy na półmisku gorącą, obłożoną uduszonymi udkami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:28
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0020.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:30
        ZUPA Z GĘSICH PODRÓBÓW

        50 dag gęsich podrobów (żołądków i serduszek, bez wątróbki)
        warzywa: cebula, 2 marchwie, 1/2 selera, por
        łyżka oleju słonecznikowego
        przyprawy: 5 ziaren ziela angielskiego, 3 jagody jałowca, liść laurowy
        3 łyżki smalcu gęsiego
        2 łyżki mąki
        200 ml śmietany
        szczypta gałki muszkatołowej, 1/4 łyżeczki tymianku
        sól, świeżo zmielony pieprz, posiekana natka

        Warzywa, przyprawy i podroby zalać wodą, gotować 30 minut. Pod koniec posolić. Warzywa wyjąć i pokroić w cienkie paski. Bulion przecedzić. Podroby pokroić w paseczki. W rondlu rozpuścić smalec, zrobić jasną zasmażkę. Zalać bulionem i wymieszać, żeby nie było grudek. Dodać podroby, chwilę gotować. Do zupy dolać śmietanę, doprawić gałką muszkatołową, tymiankiem i pieprzem
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:31
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0039.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:33
        PIECZONA PIERŚ Z GĘSI

        2 piersi z gęsi
        3 łyżki soku z cytryny
        2 łyżki miodu
        3 łyżeczki tymianku
        2 łyżeczki czosnku granulowanego
        1 łyżeczka słodkiej papryki
        1 łyżeczka soli
        1 jabłko
        1 cebula

        Piersi gęsi osuszyć, ostrym nożem naciąć skórkę na piersi w kratkę, starając się nie przeciąć mięśni. Sok z cytryny wymieszać z miodem i przyprawami: tymiankiem, czosnkiem, papryką i solą. Mieszaniną natrzeć piersi gęsi. Piersi przykryć i wstawić na całą noc do lodówki. Na drugi dzień wyjąć piersi na 1 godzinę przed pieczeniem. Na dnie naczynia ułożyć pokrojone na cząstki jabłka i piórka cebuli. Na jabłkach i cebuli ułożyć piersi gęsi. Przykryć brytfannę i wstawić do rozgrzanego piekarnika i piec w 180°C przez 60-70 minut. Po 40 minutach zdjąć pokrywkę, aby piersi ładnie się zrumieniły. Upieczone piersi wyjąć z piekarnika i pozostawić na około 150 minut, aby mięso wchłonęło soki. Pierś pokroić po skosie na plastry. Jabłka i cebulę zmiksować, rozrzedzić wypieczonymi sokami, przyprawić i podawać jako sos do piersi
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:33
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0034.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:35
        GĘSIA WĄTRÓBKA W WINIE

        1 kg wątróbki gęsiej
        3 cebule
        1 szklanka wina wytrawnego madera
        1 szklanka rosołu
        1/2 l mleka
        1 szklanka mąki
        masło klarowane do smażenia

        Oczyszczone wątróbki należy moczyć minimum 12 godzin w mleku. Po osączeniu obtoczyć w mące i wrzucić na rozgrzane klarowane masło. Dodać cebulę pokrojoną w kostkę, obsmażyć ze wszystkich stron. P Po obsmażeniu wątróbkę podlać maderą i rosołem. Dusić kilka minut. Doprawić solą i pieprzem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:36
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0036.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:37
        GĘŚ DUSZONA Z JABŁKAMI

        2 udka z gęsi
        łyżka smalcu
        15 g przyprawy do kurczaka
        cebula
        4 jabłka
        2-3 marchewki pokrojone w kostkę (albo mrożona marchewka w kostce- pół opakowania)
        kawałek dyni pokrojonej w kostkę (objętościowo tyle samo, co marchewki)
        litr rosołu
        łyżeczka gałki muszkatołowej
        łyżeczka cynamonu
        łyżeczka majeranku

        Gęś umyj i posyp dokładnie przyprawą do kurczaka. Cebulę obierz i drobno pokrój w kostkę. Marchewki i dynię pokrój w kostkę. Rozgrzej w rondlu smalec i obsmaż gęś razem z cebulą. Podlej rosołem, dodaj marchewkę i duś do miękkości. Do miękkiego mięsa dodaj obrane i pokrojone na ćwiartki jabłka i dynię, cynamon i gałkę muszkatołową oraz majeranek. Duś wszystko jeszcze przez chwilę, aż jabłka i dynia zmiękną, ale się nie rozpadną
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:38
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0040.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:40
        GĘSIE PIPKI - FASZEROWANA SZYJA Z GĘSI

        szyja gęsi ze skórą
        żołądek z gęsi
        szklanka kaszy jęczmiennej
        cebula
        łyżka masła
        3/4 litra bulionu drobiowego
        pęczek natki pietruszki
        majeranek
        sól
        pieprz

        Z szyi ściągnij skórę, natrzyj ją solą i majerankiem. Żołądek i szyję bez skóry ugotuj do miękkości w bulionie. Wyjmij szyję, obierz mięso, posiekaj razem z żołądkiem. Kaszę zalej gorącym bulionem, by napęczniała. Cebulę obierz i posiekaj, zeszklij na maśle, dodaj mięso, chwilę razem smaż. Wymieszaj z kaszą, przypraw solą, pieprzem i majerankiem. Natkę opłucz, drobno posiekaj, wymieszaj z farszem. Wypełnij farszem skórę, zaszyj ją starannie z obu stron, zalej pozostałym bulionem i duś pod przykryciem około godziny. Gęsią szyję podawaj na zimno z ostrym sosem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:40
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0029.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:41
        Pieczona gęś z sosem z powideł śliwkowych to doskonały pomysł na odświętny obiad. Z pewnością przypadnie do gustu wszystkim biesiadnikom. Zaskocz swoich gości i przygotuj pyszne danie z gęsi - nie tylko na św. Marcina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:41
        Listopad w staropolskiej tradycji był czasem, kiedy na stołach królowała gęś. Według słownika Kopalińskiego: "Nie masz lepszej zwierzyny jako nasza gąska, dobre pióro, dobry mech, nie gań mi i miąska". Z pieczonej gęsi wróżono też, jaka będzie zima. Mówią o tym przysłowia związane z dniem 11 listopada, kiedy obchodzimy św. Marcina. Jedno z nich to: Gdy Marcinowa gęś po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:42
        Zwyczaj spotkań przy tłustej gęsi jest do dziś znany i praktykowany w wielu rejonach Europy. My również zachęcamy do zorganizowania rodzinnego spotkania przy pieczonej gęsi. Nie zapomnijcie, aby po uczcie sprawdzić, jaka czeka nas zima!
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:43
        PIECZONA GĘŚ

        1 młoda gęś o wadze około 4,5-5 kg
        1 pęczek włoszczyzny (marchew, pietruszka, cebula, seler)
        sól, pieprz
        majeranek
        2 główki czosnku
        100 g orzechów laskowych
        1 słoik powideł śliwkowych (najlepiej domowej roboty)
        100 ml wytrawnego wina czerwonego
        suszone morele i rodzynki
        łyżka masła

        Gęś myjemy, odcinamy lotki oraz kuper, następnie nacieramy solą i pieprzem na zewnątrz i od środka, a majerankiem tylko od środka (aby nie przypalić przypraw podczas pieczenia). Do środka gęsi wkładamy dwie całe główki czosnku z łupinami. Na dno gęsiarki (duże owalne naczynie do pieczenia) wkładamy pokrojoną włoszczyznę, a na niej układamy gęś. Gęsiarkę, przykrytą pokrywką, wstawiamy na jeden dzień do lodówki lub w chłodne miejsce. Gęś pieczemy następnego dnia. Naczynie z gęsią wstawiamy do piekarnika rozgrzanego do temperatury 140°C. Gęś pieczemy pod przykryciem przez około 3,5 godziny (45 minut na każdy kilogram). Pod koniec pieczenia zdejmujemy pokrywkę, aby mięso ładnie się przyrumieniło. W czasie gdy gęś się piecze, rozpuszczamy na patelni łyżkę masła i przesmażamy orzechy laskowe. Z soku z pieczonej gęsi, którego powinno być całkiem sporo, przyrządzamy sos. Dusimy w nim suszone morele i rodzynki, dodając stopniowo powidła, a następnie dolewając czerwone wino. Na koniec wrzucamy przesmażone orzechy. Pieczoną gęś kroimy, dopóki jest gorąca. Układamy na talerzach i polewamy obficie sosem z powideł śliwkowych. Pieczona gęś najlepsza będzie z kopytkami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:44
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0023.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:45
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0016.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:45
        Gęsie pipki to tradycyjne danie kuchni żydowskiej. Istnieją dwie odmiany tego dania. Gęsie szyjki nadziewane podrobami przyrządzane na terenie dawnego zaboru rosyjskiego oraz esencjonalny gulasz z żołądków w sosie cebulowym na terenie zaboru austriackiego. I tym właśnie przepisem chcę się dzisiaj podzielić z Wami. Oto łatwy przepis na pyszny gulasz z gęsich żołądków!
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:46
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0012.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:47
        GĘSIE PIPKI II

        1 kg gęsich lub indyczych żołądków
        3 łyżki gęsiego smalcu
        4 cebule, pokrojone w grubą kostkę
        1 główka czosnku, ząbki czosnku obrane i grubo posiekane
        sól i pieprz

        Gęsie żołądki dobrze umyć. Zalać wodą i gotować, doprowadzić do wrzenia. Zlać wodę razem z szumowinami. Napełnić garnek zimną wodą. Osolić. Ponownie doprowadzić do wrzenia. Następnie gotować na małym ogniu około 30 minut. Odcedzić. Żołądki pokroić na mniejsze kawałki. W rondlu z grubym dnem rozgrzać gęsi smalec. Dodać pokrojone żołądki i smażyć 2-4 minuty. Dodać pokrojoną cebulę. Smażyć do zeszklenia. Dodać czosnek i smażyć, aż cebula zacznie się rumienić. Wlać tyle wody, aby lekko przykryć zawartość rondla. Doprowadzić do wrzenia. Następnie zmniejszyć ogień i dusić przez 1,5 godziny. Mięśnie żołądków należą do najbardziej spracowanych po sercu i dlatego wymagają długiego gotowania. W razie potrzeby uzupełniać płyn w rondlu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:48
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0038.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:50
        PIECZONE NOGI GĘSI

        2 nogi gęsie
        8 śliwek kalifornijskich
        6 gałązek świeżego tymianku
        8 ząbków czosnku
        1/3 łyżeczki soli
        1 łyżka oleju do wysmarowania brytfanki lub plastry słoniny
        Glazura:
        100 g śliwek kalifornijskich
        skórka otarta z jednej cytryny
        sok z jednej cytryny
        Tagliatelle z warzyw:
        1 cukinia ok. 300 g
        2 większe marchewki
        2 łyżeczki oliwy
        1 gałązka świeżego tymianku
        4 łyżki wody
        1 łyżeczka miodu
        1 ząbek czosnku
        sól do smaku

        Nogi gęsie umyj, osusz, natrzyj dwoma przeciśniętymi przez praskę ząbkami czosnku, solą, obłóż tymiankiem, odstaw do lodówki na co najmniej 30 minut (im dłużej tym lepiej). Przygotowanie glazury: śliwki kalifornijskie zalej wrzątkiem i odstaw na ok. 15 minut. Namoczone śliwki przełóż do blendera dodaj sok i skórkę z cytryny, listki tymianku, przeciśnięty przez praskę czosnek, szczyptę soli, całość zmiksuj na jednolitą masę. Puree przełóż do rondelka, gotuj ok. 10-12 minut, do uzyskania gęstej masy, na końcu dodaj łyżeczkę miodu. W wysmarowanej olejem lub wyłożonej słoniną brytfance ułóż gęsie nogi, piecz pod przykryciem 30 minut w temp.180 stopni, góra/dół. Po tym czasie zdejmij przykrycie, dodaj śliwki kalifornijskie i rozgniecione ząbki czosnku (w łupinie), piecz 30 minut, przy czym po 15 minutach nałóż pędzlem na gęsie nogi glazurę ze śliwek, zmniejsz temperaturę do 160 stopni. Glazurę należy nakładać obficie. W ciągu kolejnych 15 minut obserwuj stopień spieczenia glazury. Przygotuj tagliatelle z warzyw: obrane marchewki i cukinię umyj, ścinaj obieraczką do warzyw cienkie plastry. Marchewki możesz ściąć do końca, cukinię ścinaj do gniazd nasiennych, resztę odłóż. Na małym ogniu rozgrzej patelnię, dodaj oliwę, wrzuć warzywa, lekko je podsmaż ok. 2-3 minut, zdejmij. Warzywa powinny być nadal lekko chrupiące, al dente
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:50
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0028.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:51
        Kolejna rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości wymaga odświętnej oprawy rodzinnego obiadu. Bo czym uczcić Niepodległą, jak nie wspólnym posiłkiem wielopokoleniowej rodziny? Zatem 11 listopada za moim stołem zasiądą wiekowe ciotki, moi coraz starsi rodzice, rodzeństwo z przyległościami, nasze dzieci, kuzynki i ich dzieci
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:52
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0025.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:52
        Korzystając z wszechobecnych promocji na gęsinę zdecydowałam - robię gęś. W poszukiwaniu inspiracji zajrzałam do starych książek kucharskich. I koniec. Zapadłam się na wiele godzin, pogrążyłam się w gąszczu starych miar, staroświeckich porad i anachronicznej składni... Gdy się jednak przedarłam przez kurz i pajęczynę, odkryłam (po raz kolejny w życiu i nie bez satysfakcji) jak wiele w nich przepisów funkcjonujących do dzisiaj w niezmienionej wersji. A ile bezcennych porad!
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:52
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0024.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:53
        Ad rem. Do rzeczy. Oszczędna, bezresztkowa kuchnia to nie jest wynalazek naszych czasów. W czasach wcale nie tak odległych zaledwie część ludzkiej społeczności żyła dostatnio i jadła do syta. A i to wszyscy starali się skrzętnie wykorzystać produkty spożywcze i niczego z takim trudem wydartego ziemi, wodzie i powietrzu nie zmarnować.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:53
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0009.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:53
        Oto przed moim oczami „Skrzętna Gospodyni” z 1913 roku. W książce tej przepisy przyrządzania różnych potraw tanio i smacznie na podstawie długoletniego doświadczenia zebrała Paulina Szumlańska. Wśród setek przepisów tylko pięć receptur z wykorzystaniem gęsi. W tym jeden wart zacytowania. Nieoceniona Paulina Sz. radzi by z resztek gęsi do obiadu pozostałych zrobić nazajutrz potrawkę. Już sobie wyobraziłam, jak piekę dwie gęsi na rodzinny obiad. Oczywiście nafaszerowane, żeby starczyło dla wszystkich. Po czym okazuje się, że moi rodzice zjedzą tylko po plasterku piersi, kuzynka Elżunia zje tylko nadzienie, wujek Staszek już nie jada mięsa, a ciocia Wiesia właśnie przeszła zabieg usunięcia woreczka żółciowego... i po wyjściu gości zostaję z pobojowiskiem kości i resztek rozdziobanej gęsi. Jest jednak wybawienie. Zrobię gęś w sosie, o którym Paulina Sz. pisze: sos mieć będzie smak winkowaty i smaczny. I to jest to!
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:54
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0033.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:54
        POTRAWKA Z GĘSI NA SZARO

        około 50 dag resztek upieczonej gęsi, mięsa z udek, piersi, skórki i tego co da się oskrobać z gęsiego szkieletu
        1 płaska łyżka masła
        1 płaska łyżka mąki
        250 ml bulionu warzywnego (może być z kostki)
        2 jabłka obrane, bez gniazd nasiennych
        sól i pieprz

        W rondlu z masła i mąki zrobić rumianą zasmażkę. Dolać bulion warzywny i mieszać do uzyskania jednorodnego sosu. Dodać jabłka pokrojone na ćwiartki i gotować, aż się rozpadną. Mięso z gęsi drobno pokroić, dodać do sosu wraz z sosem powstałym z pieczenia, poddusić. Ewentualnie doprawić solą i świeżo zmielonym czarnym pieprzem. Podawać z puree ziemniaczanym lub kaszą jęczmienną.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:58
        GULASZ Z GĘSI

        1 kg mięsa gęsi bez skóry (piersi, ud)
        3 nieduże pomarańcze
        6 ziarenek pieprzu
        50 ml koniaku lub brandy
        listek laurowy
        suszony tymianek
        2 duże cebule
        2 ząbki czosnku
        100 g wędzonego boczku
        50 ml oleju
        2 łyżki kakao
        2 łyżki mąki
        50 ml czerwonego wytrawnego wina
        2 łyżki koncentratu pomidorowego
        6 kostek gorzkiej czekolady
        sól, pieprz

        Mięso kroimy w kostkę, najlepiej tej samej wielkości (np. o boku 2 cm), wkładamy do miski. Z jednej pomarańczy ścieramy skórkę. Ziarna pieprzu miażdżymy. Mięso polewamy koniakiem, dodajemy zmiażdżony pieprz, startą skórkę, listek laurowy, posypujemy tymiankiem. Mieszamy. Owijamy folią do żywności i wstawiamy do lodówki na 12 godzin.
        Z pozostałych pomarańczy wyciskamy sok, a skórkę kroimy w cienkie paski i krótko blanszujemy. Cebule obieramy, siekamy. Czosnek przeciskamy przez praskę. Boczek kroimy w kostkę. Olej rozgrzewamy w rondlu, podsmażamy mięso. Zdejmujemy, a na tłuszczu podsmażamy cebule, czosnek i boczek. Wkładamy mięso, posypujemy kakao i mąką, mieszamy. Wlewamy sok pomarańczowy, wino, szklankę wody i dodajemy koncentrat pomidorowy. Posypujemy solą, dusimy pod przykryciem godzinę. Mięso wyjmujemy. Sos miksujemy, dodajemy czekoladę, topimy. Wkładamy mięso, mieszamy, dusimy jeszcze 30 minut. Przyprawiamy pieprzem, dodajemy zblanszowaną skórkę pomarańczową, mieszamy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 21:59
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0032.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:00
        NADZIEWANA GĘŚ

        1 kg cebuli
        500 g chleba pszennego bez skórki
        250 ml mleka
        pęczek szałwii
        450 g gęsiej wątróbki i żołądków
        gęś (ok. 3 i 1/2 kg)
        gałka muszkatołowa, sól, pieprz

        Cebule układamy na blaszce (nie obieramy), pieczemy 45 minut w 180 st. Studzimy. Chleb rwiemy na kawałeczki, zalewamy mlekiem, moczymy. Szałwię kroimy. Oczyszczone podroby gęsie siekamy. Cebulę obieramy, mieszamy z namoczonym chlebem, szałwią i podrobami, obficie przyprawiamy gałką muszkatołową, solą i pieprzem. Gęś nacieramy solą i pieprzem, napełniamy farszem, otwór zszywamy, układamy w brytfannie i nakłuwamy, by wytopiło się więcej tłuszczu. Pieczemy godzinę w 120 st. Zlewamy tłuszcz (poniżej sprawdźcie, do czego go wykorzystać), temperaturę zwiększamy do 180 st. i pieczemy 1,5 godziny (jeśli trzeba, nogi gęsi owijamy folią aluminiową, by się nie spaliły). Pod koniec pieczenia możemy skropić gęś posoloną wodą, by skórka była chrupiąca. Razem z gęsią możemy też upiec połówki brukselki (ok. 25 minut).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:01
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0010.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:02
        PULPETY Z GĘSI

        pszenna bułka
        150 ml bulionu drobiowego (sprawdźcie poniżej, jak przygotować bulion gęsi)
        3 ząbki czosnku
        500 g mielonego mięsa gęsi (np. z ud)
        żółtko
        majeranek, sól, pieprz
        domowa panierka panko lub panierka dyniowa (poniżej przepis na panierki)
        tłuszcz do smażenia (gęsi smalec, olej)

        Bułkę kroimy, moczymy w bulionie, lekko odciskamy. Czosnek siekamy. Mielone mięso mieszamy z bułką, czosnkiem i żółtkiem, przyprawiamy majerankiem, solą i pieprzem (jeśli potrzeba, dodajemy 1-2 łyżki bulionu). Dobrze wyrabiamy. Z masy formujemy pulpeciki o średnicy 2 cm, obtaczamy w panko lub panierce dyniowej i dociskamy. Wrzucamy na rozgrzany tłuszcz, smażymy ok. 5 minut. Osączamy.

        Panierka panko
        Na panko pieczywo tostowe rozdrabniamy w robocie kuchennym pulsacyjnie na kawałeczki 2-3 mm (grubiej niż na bułkę tartą). Rozsypujemy na wyłożonej papierem do pieczenia blaszce, suszymy w 150 st., aż pieczywo wyschnie (30-40 minut). Uwaga – nie może się zrumienić!

        Panierka dyniowa
        Na panierkę dyniową wsypujemy na patelnię łyżeczkę gruboziarnistej soli i chwilę prażymy. Wsypujemy 100 g nasion dyni, prażymy na złoty kolor, potrząsając patelnią. Studzimy, rozgniatamy w moździerzu.

        Bulion gęsi
        Z resztek gęsi gotujemy bulion: oczyszczone stópki, szyjkę, skrzydła i podroby z jednej gęsi zalewamy wodą (2-3 litry) i gotujemy, szumując, godzinę. Dodajemy pokrojone warzywa (po 200 g): marchewkę, seler, pietruszkę i cebulę, oraz kilka ziaren pieprzu. Gotujemy 30 minut. Bulion chłodzimy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:03
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0008.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:04
        UDKA DUSZONE W KARMELU POMARAŃCZOWYM

        4 uda z gęsi
        2 łyżeczki soli
        główka czosnku
        4-6 gałązek tymianku
        sok wyciśnięty z 4 pomarańczy
        50 g cukru trzcinowego
        pieprz do smaku

        Uda gęsi nacieramy solą, jednym zmiażdżonym ząbkiem czosnku i połową tymianku, odstawiamy do lodówki na 12 godzin. Po tym czasie wycieramy przyprawy z ud i obsmażamy mięso w głębokim naczyniu z grubym dnem, na bardzo małym ogniu, układając skórą do dołu. Wyjmujemy uda.
        Do wytopionego tłuszczu wsypujemy cukier, smażymy do uzyskania złotego karmelu. Dorzucamy pozostałe ząbki czosnku i tymianek. Uda zalewamy sokiem z pomarańczy, uzupełniamy wodą, aby całkowicie przykryć mięso.
        Uda gęsi dusimy na małym ogniu pod przykryciem 1,5 godziny, kontrolując, czy skóra nie przywiera do dna naczynia. Po tym czasie uda przekręcamy, dusimy jeszcze 30 minuty. Gotowe mięso nabiera pięknej pomarańczowej barwy i wyczuwalnie odchodzi od kości. Uda wyciągamy z powstałego sosu, łyżką delikatnie zbieramy nadmiar tłuszczu, a sos przelewamy przez sito. Podgrzewając, redukujemy do konsystencji syropu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:05
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0037.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:06
        KRUPNIK NA GĘSINIE

        korpus, skrzydła i podroby z 1 gęsi
        2 ząbki czosnku
        3 liście laurowe
        sól i pieprz do smaku
        2 korzenie pietruszki
        2 selery korzeniowe
        2 marchewki
        2 cebule dymki
        1/2 kg kaszy jęczmiennej
        20 g suszonych grzybów, namoczonych
        świeży lub suszony lubczyk do smaku

        Myjemy korpus, skrzydła i podroby gęsi. Wkładamy do garnka, zalewamy zimną wodą, dodajemy rozgnieciony czosnek i liście laurowe, doprawiamy solą i pieprzem. Gotujemy 3-4 godziny na wolnym ogniu, aż podroby będą miękkie, a rosół - esencjonalny. Po tym czasie wyjmujemy z wywaru korpus, skrzydła i podroby, a dodajemy pokrojone w jednocentymetrową kostkę warzywa i gotujemy 30 minut do miękkości.
        Kaszę i grzyby gotujemy osobno z dodatkiem soli i pieprzu (kaszę według instrukcji na opakowaniu, grzyby - przez godzinę). Odcedzamy i dodajemy do wywaru razem z pokrojonymi na mniejsze kawałki podrobami oraz gęsiną ze skrzydeł i korpusu. Doprawiamy lubczykiem. Podajemy w miseczkach.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:07
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0006.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:08
        DUSZONE GĘSIE UDKA Z KARMELIZOWANYMI JABŁKAMI

        4 uda gęsie
        majeranek
        1 i 1/2 kg jabłek (najlepiej antonówek)
        sok z cytryny
        500 ml bulionu drobiowego
        150 ml calvadosu (może być żubrówka, wódka jabłkowa)
        listek laurowy, kilka goździków
        cukier, sól, pieprz
        2 łyżki masła

        Uda nacieramy solą i obficie majerankiem, wkładamy na godzinę do lodówki (można i na noc). Jabłka kroimy w ósemki, obieramy, usuwamy gniazda nasienne. Mięso i 2/3 jabłek wkładamy do rondla (pozostałe owoce skrapiamy sokiem z cytryny). Do rondla wlewamy bulion i alkohol, dodajemy listek laurowy i goździki, posypujemy majerankiem i pieprzem, dusimy do miękkości (1-1 i 1/2 godziny). Masło topimy na patelni, wsypujemy pozostałe jabłka, posypujemy cukrem i chwilę karmelizujemy. Podajemy z gęsimi udami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:09
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0004.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:10
        GĘSIE UDKA W MIODZIE I TYMIANKU

        Gęsie uda:
        4 gęsie uda
        3 ząbki czosnku
        4 szczypty gałki muszkatołowej
        łyżka soli
        łyżka pieprzu
        2 listki laurowe
        3 gałązki tymianku
        1 i 1/2 kg gęsiego, kaczego lub wieprzowego tłuszczu
        Pieczona włoszczyzna:
        pęczek włoszczyzny
        skórka i sok z cytryny
        3 łyżki miodu
        3 łyżki oliwy
        2 gałązki posiekanego tymianku
        sól, pieprz

        Gęsie uda nacieramy posiekanym czosnkiem, gałką muszkatołową, solą i pieprzem, układamy w garnku. Listki laurowe kruszymy, tymianek siekamy, posypujemy uda. Wstawiamy na 12-24 godziny do lodówki. Uda zalewamy stopionym tłuszczem, dolewamy 100 ml wody. Gotujemy na bardzo małym ogniu pod przykryciem 2-3 godziny.
        Pieczona włoszczyzna: warzywa czyścimy. Marchewki i pietruszki kroimy wzdłuż na pół lub na ćwiartki, seler w podobnej grubości słupki, por wzdłuż na ćwiartki. Warzywa układamy na wyłożonej papierem do pieczenia blaszce, posypujemy solą i pieprzem. Skórkę i sok z cytryny mieszamy z miodem i oliwą. Sosem polewamy warzywa, mieszamy, posypujemy tymiankiem. Pieczemy 25-30 minut w 200 st. Podajemy z gęsimi udami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:10
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0003.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:12
        PIERŚ GĘSI W PIWIE

        cytryna
        4-5 łyżek miodu
        100 ml oleju
        majeranek, sól
        po kilka ziaren ziela angielskiego i pieprzu
        pierś gęsia bez skóry (1-1 i 1/4 kg)
        300 ml ciemnego piwa
        30 g suszonych jabłek

        Cytrynę parzymy, kroimy w cienkie półplasterki. 3 łyżki miodu ucieramy z olejem i łyżką majeranku, dodajemy cytrynę, rozgniecione ziarna ziela angielskiego i pieprzu. Nacieramy pierś gęsi, solimy, wkładamy na 5 godzin do lodówki. Mięso układamy w brytfannie, wstawiamy do piekarnika rozgrzanego do 170 st. na 30-40 minut. Pierś odkładamy. Do powstałego sosu wlewamy piwo, dodajemy pozostały miód i suszone jabłka, dusimy 10 minut. Sos przyprawiamy majerankiem, solą i pieprzem, podajemy z gęsią.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:12
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0002.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:13
        GĘŚ PIECZONA W JABŁKACH I POMARAŃCZACH

        cała gęś z podrobami (ok. 5 kg)
        2 ząbki czosnku
        2-3 łyżki oliwy
        sok z 1/2 cytryny
        łyżka soli
        pół łyżeczki pieprzu
        garść igiełek rozmarynu
        4 pomarańcze
        4 jabłka
        Sos:
        podroby gęsi
        bukiet warzyw
        ok. 100 ml czerwonego wina
        ok. 100 ml tłuszczu wytapiającego się z gęsi

        Gęś myjemy, osuszamy, pęsetą usuwamy resztki piór. Czosnek obieramy, miażdżymy, mieszamy z oliwą, sokiem z cytryny, solą, pieprzem i posiekanym rozmarynem. Smarujemy gęś, także wewnątrz. Odstawiamy na co najmniej 12 godzin (najlepiej na dobę).
        Owoce myjemy, kroimy w ósemki (ze skórą), z jabłek usuwamy gniazda nasienne. Jabłkami faszerujemy gęś (nie wszystkie się zmieszczą). Tuszkę zszywamy lub spinamy metalową szpadką. Wkładamy do brytfanny piersią do dołu i obkładamy resztą owoców.
        Wstawiamy do piekarnika rozgrzanego do 180 st. Pieczemy ok. 3,5 godziny (40 minut na każdy kilogram gęsi). Po godzinie odwracamy gęś piersią do góry. W trakcie pieczenia polewamy wytapiającym się tłuszczem, w połowie pieczenia odlewamy wytapiający się tłuszcz.
        W trakcie pieczenia gęsi robimy sos. Oczyszczone podroby, umyte warzywa i przyprawy zalewamy 500 ml wody i gotujemy godzinę na minimalnym ogniu. Wyjmujemy podroby, warzywa i przyprawy (możemy je wykorzystać do farszu). Do wywaru wlewamy tłuszcz wytopiony z gęsi oraz wino. Gotujemy na małym ogniu, aż płyn się zredukuje.
        Gęś podajemy z upieczonymi owocami, sosem oraz np. sosem żurawinowym.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:16
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0001.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:17
        GĘSIE UDKA Z SOSEM JARZĘBINOWYM

        2 cm kory cynamonowej
        6 goździków
        mały (1 cm) kawałek imbiru
        2 jabłka
        2 udka gęsie
        300 ml gęsiego smalcu
        sól
        pieprz
        Sos jarzębinowy:
        2 łyżki dżemu jarzębinowego
        łyżka konfitury z płatków róży
        100 ml drobiowego bulionu
        100 ml białego wytrawnego wina
        łyżka masła

        Cynamon i goździki rozcieramy w moździerzu, łączymy z imbirem startym na tarce i jabłkami pokrojonymi w ósemki (bez gniazd nasiennych). Udka nacieramy solą i pieprzem, układamy w brytfannie, okładamy gęsim smalcem i jabłkami. Odstawiamy na dobę w chłodne miejsce. Udka pieczemy 2,5-3 godziny w 160 st. Na patelnię wlewamy bulion i wino, podgrzewamy. Dodajemy dżem jarzębinowy oraz konfiturę, delikatnie mieszamy. Sos redukujemy o połowę, i przyprawiamy. Mieszamy z zimnym masłem. Podajemy do udek, które możemy udekorować suszoną jarzębiną i świeżym tymiankiem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:18
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0035.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:19
        PIEROGI Z FARSZEM Z GĘSI

        Farsz:
        300 g resztek pieczonej gęsi
        łyżka tłuszczu spod pieczenia
        ząbek czosnku
        jabłko
        5-6 suszonych śliwek namoczonych w 50 ml rosołu lub wody
        sól, pieprz, majeranek
        Ciasto:
        500 g mąki
        szczypta soli
        łyżka masła

        Jabłko ścieramy na tarce o grubych oczkach. Na patelni rozgrzewamy tłuszcz, wrzucamy posiekany ząbek czosnku, dodajemy jabłko i chwilę razem podsmażamy. Dorzucamy drobno pokrojoną pieczoną gęś, posiekane na paski śliwki wraz z płynem, w którym się moczyły, i dusimy, aż nadmiar płynu odparuje. Doprawiamy solą, pieprzem i majerankiem.
        Na ciasto mąkę z solą przesiewamy na blat, robimy dołek. Wlewamy do niego stopione, lekko ostudzone masło. Powoli wlewamy ok. 250 ml ciepłej wody. Ilość wody zależy od wilgotności mąki. Wyrabiamy ciasto, aż będzie gładkie (15-20 minut). Po przekrojeniu w cieście powinny być widoczne wypełnione powietrzem dziurki. Przykrywamy miską i odstawiamy na pół godziny.
        Ciasto dzielimy na 2-3 kawałki, każdy wałkujemy na grubość 2 mm. Wycinamy placuszki, nakładamy farsz i zlepiamy. Pierogi wrzucamy do osolonego wrzątku. Gdy wypłyną, gotujemy 3 minuty. Wyjmujemy łyżką cedzakową. Pierogi możemy podsmażyć na tłuszczu z pieczenia i udekorować ulubioną okrasą.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:20
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0031.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:22
        GĘŚ NADZIEWANA GRUSZKAMI

        mrożona gęś (ok. 3,5-4 kg)
        sól i mielony pieprz
        gałązki tymianku
        4-5 gruszek
        170-200 g surowego wędzonego boczku
        szklanka świeżej żurawiny
        łyżka masła
        2 łyżki miodu
        3 goździki
        1/2 łyżeczki czarnego pieprzu w ziarnach

        Gęś rozmrażamy przez noc, na drugi dzień myjemy ją, wycinamy kuper i sadło (zachowujemy je, będą potrzebne do przygotowania smalcu). Gęś zalewamy zimną wodą i odstawiamy na minimum 6 godzin.
        Osuszamy ją ręcznikiem papierowym i porządnie nacieramy wewnątrz i na zewnątrz solą i świeżo zmielonym pieprzem. Do środka gęsi wkładamy garść świeżego tymianku, a kilkoma gałązkami obkładamy gęś z zewnątrz i związujemy. Szczelnie przykrywamy folią spożywczą i dajemy jej odpocząć kolejną noc (przechowujemy w zimnym miejscu).
        Na farsz wycięte poprzednio sadło i tłuste części kupra kroimy w kostkę i przekładamy do rondelka, dolewamy 2 łyżki wody. Na małym gazie podgrzewamy całość, co jakiś czas mieszając, by wytopić jak najwięcej tłuszczu.
        Obieramy gruszki i kroimy je na ćwiartki. Boczek kroimy w paski i przesmażamy na łyżce wytopionego wcześniej gęsiego smalcu. Ma być rumiany i pachnący. Studzimy go i przekładamy do gruszek.
        Świeżą żurawinę myjemy, przebieramy, lekko rozgniatamy widelcem lub nakłuwamy każdą żurawinową kulkę (rozgniecenie lub przekłucie żurawiny spowoduje, że?w trakcie gotowania nie będzie pękać i pryskać). Zalewamy 250 ml wody i gotujemy na średnim ogniu. Po 10-15 minutach gotowania odcedzamy.
        Na patelni rozgrzewamy łyżkę masła, przerzucamy do niego żurawinę i zalewamy 2 łyżkami miodu. Delikatnie mieszamy. Dusimy, aż owoce zmiękną (mniej więcej 7-8 minut). Lekko studzimy i przekładamy do gruszek i boczku. Mieszamy.
        W moździerzu ucieramy goździki i ziarna pieprzu, przesypujemy do przygotowanego farszu i delikatnie mieszamy. Faszerujemy gęś gruszkami z boczkiem, staramy się wcisnąć jak najwięcej owoców. Zszywamy lub zabezpieczamy wykałaczkami tak, by?nic ze środka nie wypadło. Piekarnik nagrzewamy do 200 st. i do gorącego wkładamy gęś, układając ją w naczyniu do pieczenia piersią do?dołu. Polewamy smalcem gęsim i pieczemy ok. 3 godzin. W połowie pieczenia odwracamy, by równo się dopiekła z każdej strony.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:22
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0027.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:26
        Dogadywali się jak gęś z prosięciem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:26
        A niechaj narodowie wżdy postronni znają,
        iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają

        Autor: Mikołaj Rej
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:26
        Cnoty są jak dzikie gęsi: jeżeli jedna leci na przedzie, inne pójdą za nią z pewnością.

        Autor: Peter Hacks
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:27
        Co papuga wyszczebioce, temu gąska uwierzy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:27
        Gdyby wszyscy głupcy musieli nosić białe czapki, ludzkość z lotu ptaka wyglądałaby jak stado gęsi.

        Autor: Agatha Christie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:28
        Którą gęś uderzą, ta gęgnie.

        Autor: Salomon Rysiński (ok. 1560–1625)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:28
        Lis nie powinien być sędzią na procesie gęsi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:29
        Nie masz lepszej zwierzyny jako nasza gąska, dobre pióro, dobry mech, nie gań mi i miąska.

        Autor: Władysław Kopaliński,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:29
        Swe gęsi za łabędzie uważać każdy rad.

        Autor: Remigiusz Kwiatkowski
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:29
        Zanim powiedziałbym, że utopię się dla jakiejś gęsi, wymieniłbym moje człowieczeństwo z pawianem.

        Autor: William Shakespeare
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 09:50
        SOS DO GĘSI

        szalotka – 3 szt.
        marchew – 1 szt.
        seler – 1 szt.
        wytrawne wino czerwone – 100 ml
        porto – 100 ml
        cukier – 1 łyżka
        świeża bylica – 2 gałązki
        koncentrat pomidorowy – 1 łyżka
        sos pieczeniowy – 1 l
        konfitura z borówek – 80 g

        Szalotki, marchew i seler kroimy w dużą kostkę. Podsmażamy w rondelku na niewielkiej ilości oleju do momentu lekkiego zbrązowienia dna.
        Dodajemy koncentrat pomidorowy i całość podsmażamy ok. 3 minut. Dodajemy cukier i pozostawiamy na 5 minut do chwili, gdy składniki zaczną się lekko karmelizować. Na koniec dodajemy bylicę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 09:51
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0020.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 09:53
        PIECZONA GĘŚ Z JABŁKAMI

        roztwór wody z solą (100 g soli na 1 litr wody) – do zalania tuszki gęsi
        FASZEROWANA GĘŚ
        tuszka gęsi – 1 szt.
        jabłka – 3 szt.
        cytryna – 1 szt.
        miód – 2 łyżki
        świeży tymianek – 1 garść
        świeży rozmaryn – 1 garść
        sól – 2 szczypty
        pieprz – 2 szczypty
        woda – 100 ml
        CZERWONA KAPUSTA
        czerwona kapusta – ½ główki
        świeże żurawiny – 150 g
        mrożone wiśnie – 100 g
        miód – 3 łyżki
        świeży tymianek – 1 garść
        cebula – ½ szt.
        woda – 2 łyżki

        Przygotuj 10-procentowy roztwór wody z solą – 100 g soli na 1 l wody. Gęś przełóż do głębokiego naczynia i zalej solanką. Odstaw na ok. 2-3 dni w chłodne miejsce.

        KROK 1: FASZERUJEMY GĘŚ
        Gęś wyjmujemy z solanki, odsączamy z nadmiaru wody i osuszamy. Odcinamy skrzydła, z których możemy przygotować drobiowy wywar i wykorzystać go do innej potrawy.

        Jabłka i cytrynę kroimy w ćwiartki i przekładamy do miski. Dodajemy miód i świeże zioła: tymianek oraz rozmaryn. Mieszamy.

        Gęś faszerujemy zamarynowanymi w miodzie owocami. Za pomocą sznurka wiążemy nogi gęsi tak, by zamknąć farsz w środku. Odwracamy gęś na drugą stronę i związujemy pozostałe części skrzydeł, a następnie przekładamy tuszkę na blachę wyłożoną papierem do pieczenia. Podlewamy zimną wodą.

        KROK 2: PIECZEMY GĘŚ
        Gęś oprószamy solą i pieprzem, przyprawy dokładnie wcieramy w skórę gęsi. Pieczemy ok. 2,5-3 godzin w piekarniku rozgrzanym do temperatury 160°C.

        Co pół godziny zaglądamy do gęsi, by polać mięso tłuszczem wytopionym podczas pieczenia.

        KROK 3: PRZYGOTOWUJEMY KAPUSTĘ W OWOCOWYM SYROPIE
        W garnku podgrzewamy miód. Dodajemy porwany w palcach świeży tymianek i cebulę pokrojoną w kostkę. Karmelizujemy.

        Dodajemy żurawiny i wiśnie. Gotujemy, aż owoce się rozpadną, a syrop zgęstnieje.

        Gdy syrop się zredukuje, dodajemy poszatkowaną kapustę i odrobinę wody. Mieszamy i prażymy przez ok. 10-15 minut, tak by kapusta wciąż pozostała chrupiąca. Jeśli będzie za kwaśna, doprawiamy miodem.

        KROK 4: PODAJEMY GĘŚ
        Gotową kapustę wykładamy na duży talerz.

        Wyciągniętą z piekarnika gęś polewamy wytopionym tłuszczem, którym okraszamy również kapustę. Usuwamy sznurek z mięsa i przekładamy gęś w całości na talerz. Dekorujemy tymiankiem
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 09:54
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0039.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 09:57
        BIGOS NA GĘSIEJ PIERSI

        kiszona kapusta – 800 g
        biała kapusta – 500 g
        suszone śliwki – 1 garść
        suszone żurawiny – 1 garść
        suszone grzyby – 1 garść
        jabłko (kwaśne) – 1 szt.
        pierś gęsi – 2 szt.
        wędzony boczek – 100 g
        liść laurowy – 4 szt.
        ziele angielskie – 4 szt.
        białe wino wytrawne – 250 ml
        sól
        pieprz

        KROK 1: GOTUJEMY KAPUSTĘ
        Grzyby dokładnie płuczemy, zalewamy wrzątkiem i odstawiamy na 30 minut. Kiszoną kapustę płuczemy, odciskamy, gotujemy z liśćmi laurowymi i zielem angielskim do miękkości. Pod koniec dodajemy pokrojoną białą kapustę i gotujemy jeszcze ok. 10 minut.

        KROK 2: SMAŻYMY PIERSI GĘSI
        Piersi gęsi myjemy, osuszamy, nacinamy skórę w kratkę i nacieramy solą oraz pieprzem. Piersi obsmażamy na patelni, zaczynając od strony skóry, aż będą rumiane z obu stron. Studzimy, a następnie kroimy w cienkie plastry.

        KROK 3: DOPRAWIAMY BIGOS
        Boczek kroimy w kostkę, rumienimy na patelni po gęsi, zdejmujemy. Na tę samą patelnię wlewamy wino, zagotowujemy i zbieramy „smak” ze smażenia gęsi i boczku z dna patelni (najlepiej drewnianą łyżką). Do kapusty w garnku dodajemy boczek, pokrojone w paski śliwki, namoczone grzyby razem z wodą, w której się moczyły, żurawiny, starte jabłko i wino z patelni. Wszystko razem dusimy ok. 1-1½ godziny na wolnym ogniu. Doprawiamy solą i pieprzem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 09:58
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0034.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:01
        UDA GĘSI W SOSIE PORZECZKOWYM

        UDA GĘSIE
        uda gęsie – 4 szt.
        mielony imbir
        sól
        pieprz
        SOS
        boczek wędzony, w plastrach – 80 g
        cebula dymka – 2 szt.
        czosnek – 1 ząbek
        czarne porzeczki – 250 g
        wino czerwone, wytrwane – 250 ml
        miód pitny, półtorak – 100 ml
        rozmaryn świeży – 4 gałązki
        masło – 100 g
        cytryna – 1 szt.
        sól
        DODATKI
        kasza pęczak

        kilka godzin wcześniej zamarynuj mięso
        naczynie żaroodporne z pokrywką
        piekarnik rozgrzany do temperatury 180°C (termoobieg)
        KROK 1: MARNUJEMY UDA GĘSIE
        Uda gęsie dokładnie oczyszczamy i nacieramy od strony mięsa solą, pieprzem i imbirem. Odstawiamy na kilka godzin. Następnie przekładamy do naczynia żaroodpornego i podpiekamy w piekarniku w temperaturze 180°C przez ok. 40 minut, tak by wytopić tłuszcz ze skóry. Skóra musi być delikatnie rumiana.

        KROK 2: PRZYGOTOWUJEMY SOS
        Na patelni przesmażamy drobno pokrojony boczek, dodajemy posiekaną w kostkę dymkę i czosnek. Smażymy wszystko ok. 5 minut na wolnym ogniu. Następnie dodajemy porzeczki i zalewamy wszystko winem. Kiedy wino odparuje do ⅓ objętości, dolewamy miód pitny i wszystko przelewamy do naczynia żaroodpornego z gęsimi udami. Dodajemy rozmaryn, odrobinę wody, soli i przykrywamy.

        KROK 3: PIECZEMY UDA GĘSIE
        Dusimy ok. 2 godzin w piekarniku w temperaturze 170°C. Po tym czasie wyjmujemy uda i rozmaryn, a do sosu dodajemy masło i wszystko razem miksujemy na gładką masę.

        Doprawiamy solą, otartą skórką z cytryny i odrobiną soku. Wkładamy uda ponownie do sosu i jeszcze chwilę dusimy. Podajemy z ugotowanym pęczakiem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:02
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0036.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:04
        SOS PORZECZKOWY

        boczek wędzony, w plastrach – 80 g
        cebula dymka – 2 szt.
        czosnek – 1 ząbek
        czarne porzeczki – 250 g
        wino czerwone, wytrwane – 250 ml
        miód pitny, półtorak – 100 ml
        rozmaryn świeży – 4 gałązki
        masło – 100 g
        cytryna – 1 szt.
        sól

        Na patelni przesmażamy drobno pokrojony boczek, dodajemy posiekaną w kostkę dymkę i czosnek. Smażymy wszystko ok. 5 minut na wolnym ogniu. Następnie dodajemy porzeczki i zalewamy wszystko winem. Kiedy wino odparuje do ⅓ objętości, dolewamy miód pitny i wszystko przelewamy do naczynia żaroodpornego z gęsimi udami. Dodajemy rozmaryn, odrobinę wody, soli i przykrywamy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:05
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0040.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:08
        PIERSI GĘSI Z GRZYBAMI

        pierś gęsi – 2 szt.
        cebula – 3 szt.
        marchew – 2 szt.
        suszone podgrzybki lub borowiki – 150 g
        oliwa – 2 łyżki
        liść laurowy – 4 szt.
        majeranek – 1 łyżka
        mielony pieprz czarny
        sól
        DODATKI
        kasza gryczana lub jęczmienna
        kiszone ogórki lub kapusta
        natka pietruszki

        Piersi gęsi myjemy, osuszamy, skórę nacinamy w kratkę. Mięso doprawiamy solą, pieprzem, majerankiem. Na patelni rozgrzewamy odrobinę oliwy i układamy piersi skórą do dołu. Wytapiamy tłuszcz, a następnie obracamy i smażymy do uzyskania złotego koloru.
        Podgrzybki zalewamy gorącą wodą, odsączamy i kroimy w paseczki. Na drugiej patelni rozgrzewamy 2 łyżki oliwy i szklimy pokrojoną w kostkę cebulę. Dodajemy pokrojone grzyby, doprawiamy pieprzem oraz solą. Smażymy około 10 minut.
        Przysmażone piersi kroimy w plastry i przekładamy do naczynia żaroodpornego. Dodajemy marchewkę pokrojoną w plastry, liście laurowe, majeranek. Zawartość naczynia przykrywamy grzybami podsmażonymi z cebulą. Polewamy tłuszczem wytopionym podczas smażenia mięsa. Wstawiamy do piekarnika rozgrzanego do temperatury 180°C na 1-1,5 godziny.
        Upieczoną gęś dekorujemy natką pietruszki. Pierś podajemy z ugotowaną kaszą gryczaną lub jęczmienną polaną gęsim tłuszczem oraz z kiszonymi ogórkami bądź kapustą.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:09
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0029.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:14
        UDKA GĘSI Z JABŁKAMI I GROCHEM

        uda gęsi – 2 szt.
        jabłka – 2 szt.
        masło – 150 g
        białe wino wytrawne – 250 ml
        sok z kiszonej kapusty – 100 ml
        korzeń imbiru – 4 plastry
        czosnek – 4 ząbki
        szalotka – 3 szt.
        groch łuskany – 150 g
        kiszona kapusta – 150 g
        cytryna – 1 szt.
        miód – 8 łyżeczek
        świeży tymianek – kilka gałązek
        surowy boczek w plastrach, wędzony – 60 g
        mielony biały pieprz
        sól

        1 ząbek czosnku siekamy z kilkoma gałązkami świeżego tymianku, dodajemy niewielką ilość soli. Wszystkie składniki rozcieramy nożem na pastę. Umyte i osuszone udka nacieramy od strony mięsa przygotowaną marynatą. Przekładamy na talerz, przykrywamy folią i wstawiamy do lodówki maksymalnie na 24 godziny.

        kuchnialidla.pl
        Rogaliki
        Przepisy
        ABC
        Logowanie / Rejestracja
        Rogaliki
        Przepisy
        zobacz filmUda gęsi z jabłkami i grochem smażonym z kapustąKarol Okrasa
        4:00
        CZAS
        PRZYGOTOWANIA
        POZIOM
        (ŚREDNI)
        4
        LICZBA
        PORCJI

        Chcesz odkryć więcej przepisów? Odwiedź kanał Kuchnia Lidla na You Tube!
        GDZIE JESTEŚ?: Gęś Uda gęsi z jabłkami i grochem smażonym z kapustą
        KAROL OKRASA

        UDA GĘSI Z JABŁKAMI I GROCHEM SMAŻONYM Z KAPUSTĄ
        Wykorzystaj pomysł Okrasy na doskonałą gęsinę z aromatycznie przyprawionym duszonym grochem.
        zacznij gotować

        SKŁADNIKI
        uda gęsi – 2 szt.
        jabłka – 2 szt.
        masło – 150 g
        białe wino wytrawne – 250 ml
        sok z kiszonej kapusty – 100 ml
        korzeń imbiru – 4 plastry
        czosnek – 4 ząbki
        szalotka – 3 szt.
        groch łuskany – 150 g
        kiszona kapusta – 150 g
        cytryna – 1 szt.
        miód – 8 łyżeczek
        świeży tymianek – kilka gałązek
        surowy boczek w plastrach, wędzony – 60 g
        mielony biały pieprz
        sól

        PRZYGOTUJ
        folię spożywczą
        dużą patelnię
        naczynie żaroodporne z pokrywką
        piekarnik rozgrzany do temperatury 180°C
        niewielki garnek
        blender
        KROK 1
        Uda gęsi z jabłkami - marynowanie gęsi

        1 ząbek czosnku siekamy z kilkoma gałązkami świeżego tymianku, dodajemy niewielką ilość soli. Wszystkie składniki rozcieramy nożem na pastę. Umyte i osuszone udka nacieramy od strony mięsa przygotowaną marynatą. Przekładamy na talerz, przykrywamy folią i wstawiamy do lodówki maksymalnie na 24 godziny.


        KROK 2
        Uda gęsi z jabłkami - smażenie gęsi

        Na rozgrzanej, suchej patelni układamy skórą do dołu gęsie uda, smażymy na niewielkim ogniu, wytapiając tłuszcz. Następnie kawałki mięsa obracamy i smażymy do uzyskania złotego koloru. Przesmażone uda przekładamy do naczynia żaroodpornego. Na patelnię z wytopionym tłuszczem wrzucamy pokrojone w grube plastry 2 szalotki, ząbek czosnku i lekko podsmażamy. Całość przekładamy do naczynia z udami. Dodajemy jabłko pokrojone na cząstki, kilka plastrów świeżego imbiru, 2 łyżeczki miodu, 150 ml wina oraz sok z kiszonej kapusty. Doprawiamy mielonym białym pieprzem, dodajemy 100 g pokrojonego w kostkę masła. Wstawiamy do piekarnika rozgrzanego do temperatury 180°C minimum na 2,5-3 godziny.
        Na tej samej patelni, na której smażyliśmy uda, wytapiamy tłuszcz z pokrojonego w drobną kostkę boczku.

        Na rozgrzaną, czystą patelnię wlewamy 3 łyżeczki miodu, dodajemy kilka gałązek tymianku, pokrojone w ósemki jabłko i smażymy na wolnym ogniu, aż się skarmelizują. Od czasu do czasu mieszamy.

        Do wysmażonego boczku dodajemy 2 łyżeczki miodu, pokrojone w plasterki 2 ząbki czosnku, pokrojoną w kostkę szalotkę, posiekane 2 plastry imbiru oraz lekko przesiekaną kiszoną kapustę. Dusimy wszystkie składniki przez około 3-4 minuty. Następnie dodajemy wcześniej namoczony, podgotowany groch. Smażymy kilka minut na wolnym ogniu. Doprawiamy do smaku łyżeczką miodu, startą skórką i sokiem z cytryny oraz posiekanym tymiankiem. Mieszamy i jeszcze chwilę dusimy.

        Uda gęsi wyjmujemy z piekarnika i przekładamy na talerz. Sos z dna naczynia razem z jabłkami i cebulą przekładamy do garnka. Zagotowujemy z pozostałym winem i masłem – dokładnie miksujemy. Na talerz z udami nakładamy sos oraz skarmelizowane jabłka. Do miseczki obok przekładamy kapustę z grochem. Danie dekorujemy świeżym tymiankiem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:15
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0023.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:20
        PIERSI GĘSI PIECZONE Z JABŁKAMI

        GĘSINA
        pierś gęsi – 2 szt.
        jabłko – 1 szt.
        suszone żurawiny – 1 garść
        suszone śliwki – 8 szt.
        majeranek
        sól
        pieprz
        pomarańcza – 1 szt.
        listki mięty
        PIECZONE ZIEMNIAKI
        ziemniaki – 2 szt.
        cytryna – 1 szt.
        olej
        majeranek
        sól
        pieprz
        ZASMAŻANE BURACZKI
        buraki – 2 szt.
        masło – 2 łyżki
        śmietanka 30% – 3 łyżki
        cukier
        sól
        pieprz

        Piersi gęsi myjemy, osuszamy i nacinamy w kratkę. Kawałki mięsa układamy skórą do dołu na suchej, zimnej patelni i wolno smażymy aż do wytopienia tłuszczu. Przewracamy na drugą stronę i smażymy do uzyskania złotego koloru. Ziemniaki obieramy, kroimy w talarki. Namaczamy je w wodzie z dodatkiem soku z cytryny. Blaszkę wykładamy papierem do pieczenia i smarujemy cienką warstwą oleju. Odsączone ziemniaki układamy na pergaminie, polewamy niewielką ilością tłuszczu. Doprawiamy solą, pieprzem oraz majerankiem.
        Przysmażone piersi przekładamy do żeliwnego naczynia i doprawiamy solą, świeżo zmielonym pieprzem oraz majerankiem. Dodajemy suszone śliwki, żurawiny, jabłka pokrojone w ćwiartki oraz 2 łyżki wytopionego z gęsi tłuszczu. Naczynie przykrywamy. Ziemniaki oraz mięso wstawiamy do piekarnika rozgrzanego do temperatury 160°C. Pieczemy przez 40-45 minut.
        Buraczki dokładnie myjemy, gotujemy w skórce do miękkości, obieramy, ścieramy na tarce o małych oczkach. Na patelni rozpuszczamy masło, dodajemy buraczki i smażymy około 5 minut. Doprawiamy cukrem, solą, pieprzem, podlewamy śmietaną i jeszcze chwilę smażymy.

        Upieczone mięso kroimy w plasterki, które układamy na talerzu. Nakładamy talarki ziemniaków, buraczki oraz owoce, z którymi dusiliśmy mięso. Danie polewamy gęsim tłuszczem oraz świeżo wyciśniętym sokiem z pomarańczy. Dekorujemy listkami mięty.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:20
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0016.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:25
        PIECZONE ZIEMNIAKI

        ziemniaki – 2 szt.
        cytryna – 1 szt.
        olej
        majeranek
        sól
        pieprz

        Ziemniaki obieramy, kroimy w talarki. Namaczamy je w wodzie z dodatkiem soku z cytryny. Blaszkę wykładamy papierem do pieczenia i smarujemy cienką warstwą oleju. Odsączone ziemniaki układamy na pergaminie, polewamy niewielką ilością tłuszczu. Doprawiamy solą, pieprzem oraz majerankiem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:26
        https://media.tenor.com/NajnYOguBRcAAAAM/potato-cutting-potato.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:28
        ZASMAŻANE BURACZKI

        buraki – 2 szt.
        masło – 2 łyżki
        śmietanka 30% – 3 łyżki
        cukier
        sól
        pieprz

        Buraczki dokładnie myjemy, gotujemy w skórce do miękkości, obieramy, ścieramy na tarce o małych oczkach. Na patelni rozpuszczamy masło, dodajemy buraczki i smażymy około 5 minut. Doprawiamy cukrem, solą, pieprzem, podlewamy śmietaną i jeszcze chwilę smażymy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:28
        https://media.tenor.com/Pjj6fyO34y8AAAAM/beetroot-exercising.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:33
        PIERSI GĘSI Z JABŁKAMI

        pierś gęsi – 4 szt.
        pomarańcze – 4 szt.
        suszone śliwki – 50 g
        czerwone wino wytrawne – 100 ml
        mąka ziemniaczana – 1 łyżka
        MARYNATA
        sok pomarańczowy z miąższem (opcjonalnie sok mandarynkowy) – 1 litr
        oliwa z oliwek – 50 ml
        bulion – 100 ml
        zioła prowansalskie
        czosnek granulowany
        sól
        pieprz
        PYZY
        mąka pszenna, typ 500 – 1,5 szklanki
        drożdże – 10 g
        cukier – 1 łyżeczka
        woda – około 80 ml
        jajko – 1 szt.
        masło – 25 g
        sól
        KAPUSTA Z JABŁKAMI
        kapusta czerwona – 400 g
        jabłko – 2 szt.
        ocet winny – 4 łyżki
        cukier – 2 łyżeczka
        sól
        pieprz czarny

        Piersi gęsi myjemy, osuszamy. Pomarańcze obieramy i filetujemy. Suszone śliwki kroimy na cienkie paseczki. Łączymy wszystkie składniki marynaty, dodajemy cząstki pomarańczy, śliwki oraz mięso. Odstawiamy do lodówki na noc.
        Mięso wyjmujemy z marynaty i układamy na zimnej patelni skórą do dołu. Smażymy na wolnym ogniu aż do wytopienia części tłuszczu. Gęsinę przekładamy do naczynia żaroodpornego, zalewamy przygotowaną marynatą i pieczemy przez około 1 godziny w temperaturze 200°C. Aby zapobiec wysychaniu mięsa, co jakiś czas polewamy je czerwonym winem i sosem z dna naczynia. Mięso wyciągamy z piekarnika. Sos, w którym piekła się gęś, przelewamy do rondla i zagotowujemy. Do sosu, który cały czas mieszamy, dodajemy mąkę ziemniaczaną wymieszaną z niewielką ilością zimnej wody.
        Mąkę przesiewamy do dużej miski i dodajemy sól. Drożdże, cukier oraz ciepłą wodę mieszamy i odstawiamy na 15 minut w ciepłe miejsce. Mąkę mieszamy z zaczynem, żółtkiem i roztopionym masłem. Wyrabiamy ciasto i odstawiamy do wyrośnięcia na godzinę. Z ciasta formujemy 4 pyzy i lekko obsypujemy je mąką. Przykrywamy ściereczką i pozostawiamy na pół godziny do wyrośnięcia. Pyzy gotujemy na parze przez około 15 minut.
        Kapustę szatkujemy. Jabłko obieramy i ścieramy na tarce o grubych oczkach. Na patelnię wrzucamy wszystkie składniki, zalewamy odrobiną wody i dusimy pod przykryciem przez około 30 minut, aż kapusta zmięknie.
        Na talerzu układamy upieczoną pierś gęsi oraz pyzę i polewamy niewielką ilością sosu. Podajemy z porcją czerwonej kapusty. Danie możemy ozdobić gałązkami świeżego tymianku
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:34
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0012.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:36
        PYZY

        mąka pszenna, typ 500 – 1,5 szklanki
        drożdże – 10 g
        cukier – 1 łyżeczka
        woda – około 80 ml
        jajko – 1 szt.
        masło – 25 g
        sól

        Mąkę przesiewamy do dużej miski i dodajemy sól. Drożdże, cukier oraz ciepłą wodę mieszamy i odstawiamy na 15 minut w ciepłe miejsce. Mąkę mieszamy z zaczynem, żółtkiem i roztopionym masłem. Wyrabiamy ciasto i odstawiamy do wyrośnięcia na godzinę. Z ciasta formujemy 4 pyzy i lekko obsypujemy je mąką. Przykrywamy ściereczką i pozostawiamy na pół godziny do wyrośnięcia. Pyzy gotujemy na parze przez około 15 minut.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:38
        https://media.tenor.com/_s12VPqoP0EAAAAM/nepal-nepalese.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:51
        KAPUSTA Z JABŁKAMI

        kapusta czerwona – 400 g
        jabłko – 2 szt.
        ocet winny – 4 łyżki
        cukier – 2 łyżeczka
        sól
        pieprz czarny

        Kapustę szatkujemy. Jabłko obieramy i ścieramy na tarce o grubych oczkach. Na patelnię wrzucamy wszystkie składniki, zalewamy odrobiną wody i dusimy pod przykryciem przez około 30 minut, aż kapusta zmięknie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 10:53
        https://media.tenor.com/LxaBmSuzB5IAAAAM/red-cabbage-spiral.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:00
        WĘDZONE PIERSI Z GRANATEM

        Piersi gęsi myjemy i dokładnie osuszamy ręcznikiem papierowym. Skórę nacinamy w kratkę. Składniki marynaty mieszamy i nacieramy mięso. Odstawiamy do lodówki na noc. Wok i pokrywkę wykładamy dokładnie dwoma warstwami folii aluminiowej. Na dno naczynia wsypujemy herbatę, ryż, cukier, skórkę startą z cytryny i przyprawy. Nad mieszanką do wędzenia układamy bambusowy koszyczek lub samodzielnie wykonaną kratkę (ruszt) z długich wykałaczek. Przykryty wok rozgrzewamy i sprawdzamy szczelność – dym nie powinien wydobywać się na zewnątrz. Na ruszcie układamy mięso i mocno podgrzewamy przez około 5 minut. Następnie zmniejszamy ogień do minimum i powoli wędzimy 45 minut. Wyłączamy ogień i zostawiamy mięso w przykrytym woku na kolejne 10 minut. Piersi gęsi wyjmujemy i zawijamy w folię aluminiową na 3 minuty.
        Ziemniaki oraz cebulę obieramy i ścieramy na tarce o dużych oczkach
        Ziemniaki oraz cebulę obieramy i ścieramy na tarce o dużych oczkach. Odciskamy nadmiar wody, doprawiamy według uznania solą, pieprzem oraz posiekaną natką pietruszki i dokładnie mieszamy. Na patelni rozgrzewamy olej i smażymy niewielkie placki. Wykładamy na talerz wyłożony ręcznikiem papierowym.
        Z kapusty usuwamy głąb i szatkujemy. Na rozgrzanym oleju szklimy pokrojoną w kostkę cebulę, dorzucamy kapustę, mieszamy i smażymy przez 10 minut. Dodajemy wino, bulion, sól i pieprz, przykrywamy i dusimy na małym ogniu przez pół godziny. Kiedy kapusta lekko zmięknie, doprawiamy octem balsamicznym, sokiem z pomarańczy, pestkami granatu i cukrem według preferencji. Dusimy bez pokrywki, aż nadmiar płynu odparuje.
        Każdą pierś gęsi kroimy na 6 kawałków. Na talerzu układamy 3 kawałki mięsa, porcję czerwonej kapusty oraz placuszek ziemniaczany. Całość posypujemy pestkami granatu i dekorujemy świeżym tymiankiem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:01
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0038.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:03
        PLACUSZKI ZIEMNIACZANE

        ziemniaki – 4 szt.
        cebula – 1 szt.
        natka pietruszki
        sól
        pieprz
        olej rzepakowy

        Ziemniaki oraz cebulę obieramy i ścieramy na tarce o dużych oczkach. Odciskamy nadmiar wody, doprawiamy według uznania solą, pieprzem oraz posiekaną natką pietruszki i dokładnie mieszamy. Na patelni rozgrzewamy olej i smażymy niewielkie placki. Wykładamy na talerz wyłożony ręcznikiem papierowym.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:05
        https://media.tenor.com/Gsj2eGX22qMAAAAM/latkes-hanukkah.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:07
        KAPUSTA CZERWONA

        czerwona kapusta – 250 g
        cebula – 1 szt.
        olej rzepakowy – 1 łyżka
        ocet balsamiczny – 1 łyżka
        czerwone wino wytrawne – 150 ml
        wywar z gęsiny – 150 ml
        cukier brązowy
        pomarańcza – 0,5 szt.
        granat – 0,5 szt.
        sól
        pieprz

        Z kapusty usuwamy głąb i szatkujemy. Na rozgrzanym oleju szklimy pokrojoną w kostkę cebulę, dorzucamy kapustę, mieszamy i smażymy przez 10 minut. Dodajemy wino, bulion, sól i pieprz, przykrywamy i dusimy na małym ogniu przez pół godziny. Kiedy kapusta lekko zmięknie, doprawiamy octem balsamicznym, sokiem z pomarańczy, pestkami granatu i cukrem według preferencji. Dusimy bez pokrywki, aż nadmiar płynu odparuje.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:08
        https://media.tenor.com/LxaBmSuzB5IAAAAM/red-cabbage-spiral.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:12
        GĘSIE UDKA Z JABŁKAMI I ŚLIWKAMI

        uda gęsi – 2 szt.
        goździki – 6 szt.
        miód – 1 łyżka
        majeranek – 1 łyżka
        pieprz
        sól
        olej – 1 łyżka
        masło klarowane – 1 łyżka
        suszone śliwki – 200 g
        jabłka – 2 szt.
        białe wino wytrawne – 0,5 szklanki
        KLUSKI KŁADZIONE
        jajko – 1 szt.
        mąka pszenna – 1/2 szklanki
        woda – 2-3 łyżki
        sól
        SŁODKO-KWAŚNA KAPUSTA
        kapusta czerwona – 400 g
        olej – 1 łyżka
        cebula – 0,5 szt.
        ocet jabłkowy – 100 ml
        miód – 3 łyżka
        pieprz
        sól
        woda - 150 ml

        Goździki dokładnie rozdrabniamy w moździerzu. Uda myjemy, osuszamy papierowym ręcznikiem, nacieramy solą, pieprzem oraz goździkami. Mięso równomiernie smarujemy miodem, posypujemy majerankiem i odstawiamy na 15 minut.

        Umytą kapustę szatkujemy. Obraną, pokrojoną w piórka cebulę wrzucamy na rozgrzany olej i smażymy do zeszklenia. Dodajemy kapustę, miód, ocet oraz przyprawy, podlewamy niewielką ilością wody, przykrywamy. Dusimy na wolnym ogniu przez 30 minut, od czasu do czasu mieszamy.
        Jabłka obieramy, pozbawiamy gniazd nasiennych i kroimy w grubą kostkę. Na patelni z mocno rozgrzanym olejem obsmażamy z dwóch stron zamarynowane mięso. W naczyniu żaroodpornym rozpuszczamy masło, dodajemy śliwki oraz jabłka. Dusimy przez kilka minut, co jakiś czas mieszając.
        Do garnka z owocami wkładamy uda, podlewamy niewielką ilością wody, przykrywamy. Zmniejszamy ogień. Dusimy pod przykryciem przez około 1,5 godziny. Co 15 minut delikatnie mieszamy i podlewamy na przemian wodą oraz winem.

        Jajko, mąkę, wodę oraz sól mieszamy widelcem do uzyskania gładkiego ciasta. Do garnka z lekko osoloną, gotującą się wodą wkładamy łyżką niewielkie kluseczki. Gotujemy 2 minuty od czasu wypłynięcia na powierzchnię, odcedzamy i przekładamy na talerz.
        Uda gęsi serwujemy ze słodko-kwaśną kapustą, kładzionymi kluseczkami i owocami, z którymi dusiliśmy mięso.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:13
        https://media.tenor.com/HpQzsDBu5QwAAAAM/goose-honk.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:19
        KLUSKI KŁADZIONE

        jajko – 1 szt.
        mąka pszenna – 1/2 szklanki
        woda – 2-3 łyżki
        sól

        Jajko, mąkę, wodę oraz sól mieszamy widelcem do uzyskania gładkiego ciasta. Do garnka z lekko osoloną, gotującą się wodą wkładamy łyżką niewielkie kluseczki. Gotujemy 2 minuty od czasu wypłynięcia na powierzchnię, odcedzamy i przekładamy na talerz.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:21
        https://media.tenor.com/wrd1ci38-_MAAAAM/cepelinai-cepelinas.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:23
        SŁODKO-KWAŚNA KAPUSTA

        kapusta czerwona – 400 g
        olej – 1 łyżka
        cebula – 0,5 szt.
        ocet jabłkowy – 100 ml
        miód – 3 łyżka
        pieprz
        sól
        woda - 150 ml

        Umytą kapustę szatkujemy. Obraną, pokrojoną w piórka cebulę wrzucamy na rozgrzany olej i smażymy do zeszklenia. Dodajemy kapustę, miód, ocet oraz przyprawy, podlewamy niewielką ilością wody, przykrywamy. Dusimy na wolnym ogniu przez 30 minut, od czasu do czasu mieszamy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:23
        https://media.tenor.com/RLOxVxgjGTgAAAAM/sauerkraut-making-sauerkraut.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:27
        PIERSI Z GĘSI W SYROPIE Z CYTRUSÓW

        GNOCCHI
        1 kg ziemniaków
        sól
        1 jajko
        pieprz
        2 szczypty gałki muszkatołowej
        350 g mąki
        olej (do gotowania)
        świeże zioła (np. oregano lub bazylia)
        SYROP Z CYTRUSÓW
        3 łyżki octu balsamicznego
        2 łyżki miodu
        sok z 1 grejpefruita różowego
        sok z 1 pomarańczy
        sól
        pieprz
        1 garść świeżej mięty
        PIERSI GĘSI
        4 piersi z gęsi (każda po 200 g)
        sól
        pieprz
        3-4 łyżki oliwy z oliwek

        GNOCCHI
        Na blaszce wyłożonej pergaminem pieczemy ziemniaki w łupinach z dodatkiem soli w temperaturze 160-180°C (termoobieg) przez 1-1,5 godziny do momentu, kiedy ziemniaki będą miękkie. Obieramy i ścieramy na tarce o drobnych oczkach. Dodajemy jajko, doprawiamy solą i pieprzem, 2 szczyptami gałki muszkatołowej. Następnie dodajemy połowę mąki, wszystkie składniki dokładnie mieszamy. W zależności od wilgotności ziemniaków dosypujemy jeszcze trochę mąki, tak żeby uzyskać miękkie, nieklejące się ciasto. Ciastu nadajemy formę kulki, którą przykrywamy ściereczką i wkładamy do lodówki na 30 minut.

        Z ciasta formujemy w 4 wałki, każdy kroimy na ukos (jak kopytka).

        Zagotowujemy 4 litry wody z niewielką ilością soli i oleju. Gnocchi wrzucamy do gotującej się wody, gotujemy do momentu wypłynięcia na powierzchnię.

        SYROP
        Do małego garnka wlewamy ocet balsamiczny, miód, sok z grejpefruita i pomarańczy. Składniki doprowadzamy do wrzenia, gotujemy na wolnym ogniu przez 5 minut. Doprawiamy solą i pieprzem. Przed podaniem do syropu dodajemy posiekane listki mięty.

        PIERSI GĘSI
        Z piersi gęsi myjemy, osuszamy i pozbawiamy kości. Nacinamy skórę, tworząc kratkę na powierzchni mięsa. Piersi doprawiamy solą i pieprzem z każdej strony. Grillujemy na patelni grillowej z niewielką ilością oliwy przez 5 minut z każdej strony, zaczynając od strony ze skórą. Przysmażone piersi przekładamy na kratę z piekarnika położoną na blaszce na 5-7 minut, by mięso „odpoczęło”.

        JAK PODAWAĆ
        Piersi gęsi kroimy w cienkie plastry, które układamy obok siebie na talerzu. Polewamy syropem, który posypujemy świeżą miętą. Układamy gnocchi, które polewamy niewielką ilością oliwy z oliwek, posypujemy świeżymi, posiekanymi ziołami (oregano, bazylia).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:28
        https://media.tenor.com/m0mhGlBY1ZUAAAAM/geese-slide.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:32
        GNOCCHI

        1 kg ziemniaków
        sól
        1 jajko
        pieprz
        2 szczypty gałki muszkatołowej
        350 g mąki
        olej (do gotowania)
        świeże zioła (np. oregano lub bazylia)


        Na blaszce wyłożonej pergaminem pieczemy ziemniaki w łupinach z dodatkiem soli w temperaturze 160-180°C (termoobieg) przez 1-1,5 godziny do momentu, kiedy ziemniaki będą miękkie. Obieramy i ścieramy na tarce o drobnych oczkach. Dodajemy jajko, doprawiamy solą i pieprzem, 2 szczyptami gałki muszkatołowej. Następnie dodajemy połowę mąki, wszystkie składniki dokładnie mieszamy. W zależności od wilgotności ziemniaków dosypujemy jeszcze trochę mąki, tak żeby uzyskać miękkie, nieklejące się ciasto. Ciastu nadajemy formę kulki, którą przykrywamy ściereczką i wkładamy do lodówki na 30 minut.

        Z ciasta formujemy w 4 wałki, każdy kroimy na ukos (jak kopytka).

        Zagotowujemy 4 litry wody z niewielką ilością soli i oleju. Gnocchi wrzucamy do gotującej się wody, gotujemy do momentu wypłynięcia na powierzchnię
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:32
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0028.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:36
        SYROP Z CYTRUSÓW

        3 łyżki octu balsamicznego
        2 łyżki miodu
        sok z 1 grejpefruita różowego
        sok z 1 pomarańczy
        sól
        pieprz
        1 garść świeżej mięty

        Do małego garnka wlewamy ocet balsamiczny, miód, sok z grejpefruita i pomarańczy. Składniki doprowadzamy do wrzenia, gotujemy na wolnym ogniu przez 5 minut. Doprawiamy solą i pieprzem. Przed podaniem do syropu dodajemy posiekane listki mięty.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:37
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0025.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:40
        DUSZONE NOGI GĘSI W SOSIE MIODOWO CEBULOWYM

        2 nogi z gęsi
        niewielka ilość soli
        niewielka ilość pieprzu
        4 cebule
        6 suszonych śliwek
        250 ml białego, wytrawnego wina
        3 łyżki miodu
        3 łyżki musztardy francuskiej
        4 ząbki czosnku
        2 cytryny
        1 łyżka majeranku
        3 liście laurowe
        4 sztuki ziela angielskiego
        100 g masła, zmrożonego
        olej słonecznikowy do smażenia
        200 g groszku cukrowego

        Nogi z gęsi myjemy, osuszamy i oczyszczamy, każde udo kroimy na dwie części. Z udek usuwamy kość i związujemy mięso sznurkiem. W podudziach zostawiamy kość. Mięso doprawiamy solą i pieprzem z każdej strony i obsmażamy na patelni na złoty kolor.

        Na patelni smażymy cebule pokrojone w piórka na złoty kolor, zmniejszamy ogień, dodajemy suszone śliwki przekrojone na pół, dusimy ok. 2-4 min.

        Do miseczki dodajemy wino. Wino mieszamy z miodem, musztardą i 3 ząbkami czosnku pokrojonymi w plastry. Dodajemy sok z jednej cytryny i otartą skórkę z połowy cytryny. Przygotowaną mieszaniną zalewamy przesmażoną cebulę ze śliwkami. Dodajemy majeranek, liść laurowy i ziele angielskie.

        Podsmażone uda gęsie przekładamy do żaroodpornego naczynia tak, by były ciasno ułożone. Zalewamy je cebulą z przyprawami, przykrywamy i dusimy w piekarniku aż uda będą miękkie przez ok 2-2,5 godziny w temperaturze 160°C. Dobrze jest przed wstawieniem do piekarnika zagotować wszystkie składniki na palniku, zaoszczędzimy tym samym na czasie potrzebnym do rozgrzania naczynia. Upieczone, miękkie uda wyjmujemy z naczynia.

        Sos odcedzamy od cebuli i redukujemy z dodatkiem zmrożonego masła do uzyskania konsystencji zawiesistej emulsji. W miarę potrzeby rozrzedzamy wodą.
        Sos doprawiamy sokiem z cytryny i otartą skórką.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:41
        https://media.tenor.com/T2-LYSuTG9MAAAAM/goose-you-came-to-the-wrong-neighborhood.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:45
        PIERSI GĘSI Z SOSEM PIERNIKOWYM

        MARYNATA
        2 g ziaren kolendry
        4-5 goździków
        duża szczypta przyprawy do piernika
        PIERSI GĘSI
        4 piersi gęsi
        1/2 słoika kompotu z wiśni
        250 ml czerwonego wina wytrawnego
        1-2 gałązki świeżego rozmarynu
        szczypta przyprawy do piernika
        1/2 łyżki miodu
        2 łyżki octu balsamicznego
        80 g masła
        GRUSZKI
        2 gruszki
        2-3 gałązki świeżego rozmarynu
        GLAZURA DO BURAKÓW
        3-4 łyżki miodu
        1 opakowanie gotowanych buraków
        4-5 goździków
        skórka z 1 cytryny
        30-40 ml octu balsamicznego
        3-4 łyżki wiśni z kompotu wraz z sokiem
        3-4 gałązki świeżego rozmarynu


        kuchnialidla.pl
        Rogaliki
        Przepisy
        ABC
        Logowanie / Rejestracja
        Rogaliki
        Przepisy

        zobacz filmPierś z gęsi z sosem piernikowymKarol Okrasa
        1:45
        CZAS
        PRZYGOTOWANIA
        POZIOM
        (ŚREDNI)
        4
        LICZBA
        PORCJI

        Chcesz odkryć więcej przepisów? Odwiedź kanał Kuchnia Lidla na You Tube!
        GDZIE JESTEŚ?: Gęś Pierś z gęsi z sosem piernikowym
        KAROL OKRASA

        PIERŚ Z GĘSI Z SOSEM PIERNIKOWYM
        Idealnie wypieczona gęsina z rozmarynowymi gruszkami z piekarnika. Pyszny sposób na tradycyjne polskie mięso.
        zacznij gotować

        SKŁADNIKI
        MARYNATA
        2 g ziaren kolendry
        4-5 goździków
        duża szczypta przyprawy do piernika
        PIERSI GĘSI
        4 piersi gęsi
        1/2 słoika kompotu z wiśni
        250 ml czerwonego wina wytrawnego
        1-2 gałązki świeżego rozmarynu
        szczypta przyprawy do piernika
        1/2 łyżki miodu
        2 łyżki octu balsamicznego
        80 g masła
        GRUSZKI
        2 gruszki
        2-3 gałązki świeżego rozmarynu
        GLAZURA DO BURAKÓW
        3-4 łyżki miodu
        1 opakowanie gotowanych buraków
        4-5 goździków
        skórka z 1 cytryny
        30-40 ml octu balsamicznego
        3-4 łyżki wiśni z kompotu wraz z sokiem
        3-4 gałązki świeżego rozmarynu

        PRZYGOTUJ:
        2 naczynia żaroodporne (jedno z przykryciem)
        papier do pieczenia
        moździerz
        blender
        Rozgrzej piekarnik do 180°C (termoobieg)
        PRZYGOTUJ WCZEŚNIEJ:
        Zamarynuj gęś 24 godziny przed rozpoczęciem gotowania i odstaw do lodówki. Masło przed przygotowaniem sosu włóż do zamrażalki, aby w momencie użycia było bardzo zimne, prawie zmrożone.

        MARYNATA
        Ziarna kolendry, goździki i przyprawę do piernika umieszczamy w moździerzu. Ucieramy, następnie wysypujemy marynatą dno naczynia żaroodpornego.

        GRUSZKI
        Gruszki myjemy, kroimy na pół, przesmażamy na patelni. Następnie pieczemy je w naczyniu żaroodpornym, wyłożonym pergaminem, w piekarniku nagrzanym do 180°C (termoobieg) przez 40 minut.

        Po 40 minutach dodajemy 2-3 gałązki rozmarynu i pieczemy jeszcze przez 20-30 minut.

        PIERSI GĘSI
        Piersi myjemy i osuszamy. Skórę nacinamy. Piersi gęsi obtaczamy w przygotowanej marynacie (tylko od strony mięsa). Odstawiamy na dobę do lodówki.

        Następnie mięso smażymy na patelni (skórą do dołu), wytapiając jak najwięcej tłuszczu ze skóry. Po kilku minutach smażenia przekładamy piersi do naczynia (piersi smażymy tylko z jednej strony). Całą zawartość tłuszczu z patelni przelewamy do miseczki.

        Piersi układamy mięsem do dołu na suchej już patelni i przysmażamy. Zapieczone piersi przekładamy do naczynia żaroodpornego.

        Na patelnię przelewamy 1/2 słoika kompotu z wiśni, czerwone wino wytrawne oraz wrzucamy 1-2 gałązki świeżego rozmarynu. Dodajemy szczyptę przyprawy do piernika oraz miód i 2 łyżki octu balsamicznego. Gotujemy.

        Po zagotowaniu przelewamy do przesmażonych piersi, całość polewamy niewielką ilością tłuszczu, który pozostał z wytopienia skóry, następnie dusimy pod przykryciem przez mniej więcej 1-1,5 godziny w piekarniku rozgrzanym do 180°C (z termoobiegiem). Po tym czasie piersi wykładamy na talerz.

        SOS
        Z sosu, w którym dusiliśmy gęś, wyjmujemy gałązki rozmarynu, sos przelewamy do garnka i zagotowujemy. Następnie miksujemy za pomocą blendera. Gotujemy około 5 minut.

        Gęstniejący sos przecedzamy przez sitko do drugiego garnka, ponownie go podgrzewamy, gotujemy do momentu zagotowania. Na końcu do sosu dodajemy zmrożone masło, mieszamy i podgrzewamy.

        GLAZURA DO BURAKÓW
        Na rozgrzaną patelnię wylewamy 3-4 łyżki miodu (czekamy, az miód zacznie sie karmelizować) i dodajemy 2-3 goździki, skórkę z cytryny, 3-4 łyżki wiśni z kompotu wraz z sokiem. Całość doprawiamy octem balsamicznym i dodajemy gałązki rozmarynu. Na patelnię wrzucamy pokrojone buraki. Mieszamy i gotujemy około 5 minut. Następnie redukujemy sos.

        JAK PODAWAĆ
        Na talerz wykładamy buraki, a na nie piersi gęsi (możemy je również pokroić), obok wylewamy sos i wykładamy gruszki
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:51
          Gęś domowa reprezentowana jest przez wiele ras różniących się budową oraz barwą ciała, upierzeniem, długością szyi. Najczęściej spotykane są gęsi biało ubarwione, występują także łaciate oraz szare, szaropopielate (przypominające gęgawę) oraz brązowawe. Głowa jest dosyć mała. Szyja długa lub krótka. Dziób stosunkowo duży, barwy pomarańczowej bądź pomarańczowo czerwonej. Nogi krótkie i mocne, często ubarwione jak dziób. Sylwetka jest krępa. Tułów zaokrąglony. Stopy są spięte błoną pławną. Ogon jest krótki. Dymorfizm płciowy nie jest widoczny. Samce są nieco większe od samic i mają dłuższą szyje.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:45
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0024.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:49
        GĘŚ W SOSIE MUSZTARDOWYM

        NOGI GĘSI
        4 nogi z gęsi
        20 g masła
        2 szklanki białego wytrawnego wina
        sól
        pieprz
        2 liście laurowe
        2 opakowania śmietany 30%
        2 łyżki świeżej pietruszki
        1 cebula
        1/2 ząbka czosnku
        3 łyżeczki musztardy z gorczycą
        SAŁATKA Z BOBU I MARCHWI
        2 łyżki oliwy z oliwek
        1 ząbek czosnku
        4 szalotki
        5 marchwi
        10-20 g masła
        800 g mrożonego bobu
        sól
        pieprz
        niewielka ilość świeżej bazylii lub mięty

        NOGI GĘSI
        Nogi z gęsi dokładnie myjemy i osuszamy. Z kostek nóg gęsi usuwamy ścięgna, odcinamy chrząstkę. Z nóg gęsi ściągamy nadmiar skóry i tłuszcz (nie wyrzucamy tłuszczu i skóry). Skórę gęsi delikatnie nacinamy w kratkę, następnie w miejscu torebki stawowej dzielimy nogi gęsi na pół.

        W garnku rozpuszczamy odłożony tłuszcz i skórę gęsi, a gęś doprawiamy solą i pieprzem z obu stron.

        Podsmażoną skórę gęsi wyjmujemy z garnka, a na wytopionym z niej tłuszczu wraz z niewielką ilością masła podsmażamy kawałki gęsi (najpierw od strony skóry). Gdy skórka mięsa stanie się brązowawa i chrupka, wyciągamy nogi gęsi z garnka i wylewamy tłuszcz.

        W tym samym garnku smażymy drobno posiekaną cebulę i pół ząbka posiekanego czosnku, po czym ponownie wkładamy nogi gęsi i je podsmażamy, dodajemy 2 szklanki białego wytrawnego wina. Całość mieszamy. Do garnka dodajemy 1 opakowanie śmietany, zmniejszamy ogień, dodajemy 1 liść laurowy. Garnek przykrywamy i gotujemy na małym ogniu ok. 25 minut.

        Wyjmujemy mięso z garnka, do pozostałego sosu wlewamy 1 opakowanie śmietany. Mieszamy.

        Wyłączamy ogień, dodajemy musztardę z gorczycą, pieprz, posiekaną pietruszkę i mieszamy.

        JAK PODAWAĆ
        Sos wylewamy na talerz, a na sosie układamy mięso. Mięso posypujemy drobno posiekaną pietruszką. Podajemy z sałatką z marchewki.

        SAŁATKA Z BOBU I MARCHWI
        Do gotującej się wody wsypujemy bób. Gdy odpowiednio się sparzy ok. 30 sekund, odcedzamy go na durszlaku (możemy również durszlak z bobem trzymać w gotującej się wodzie). Następnie zanurzamy bób w zimnej wodzie, po czym obieramy.

        W rondlu podgrzewamy oliwę, podsmażamy drobno posiekany czosnek, a po kilku minutach dodajemy pociętą w piórka szalotkę. Całość podsmażamy 2-3 minuty na mocnym ogniu. Dodajemy pozostałe kawałki masła, a gdy masło sie rozpuści, dodajemy obraną i pokrojoną w plasterki marchewkę. Całość energicznie mieszamy. Podlewamy niewielką ilościa wody.

        Podsmażoną marchewke z szalotka dodajemy do obranego bobu, całość mieszamy. Dodajemy do tego pieprz, sól oraz trochę posiekanej bazylii (można również użyć mięty), mieszamy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:50
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0009.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:54
        POLSKA GĘŚ NA NIEMIECKIM STOLE WYJĄTKOWO DROGA - Gazeta - 09.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:56
        POLSKA GĘŚ NA NIEMIECKIM STOLE WYJĄTKOWO DROGA - Rzeczpospolita - 09.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 11:58
        GĘŚ Z KOŁUDY STAŁA SIĘ PRODUKTEM NARODOWYM - Pomorska - 09.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:15
        Gęsi, gęsiowate (Anserinae) – podrodzina ptaków z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Obejmuje gatunki wodne, zamieszkujące cały świat. Te duże ptaki (najmniejsze mają 50 cm długości i 1 kg masy) charakteryzują się brakiem różnic w ubarwieniu między samcem i samicą.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:16
        gęś gęgawa Anser anser, gęś szara – przodek europejskiej gęsi domowej. Domestykacja nastąpiła ok. 3000 lat temu w różnych miejscach, m.in.: Rzymie, Grecji, Egipcie, Babilonii. Udomowiona forma krzyżuje się z rasami gęsi domowych pochodzących od gęsi łabędzionosej, dając płodne mieszańce.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:17
        gęś łabędzionosa Cygnopsis cygnoides (Anser cygnoides), gęś łabędziowa, gęś garbonosa, gęś chińska, gęś gwinejska – przodek azjatyckiej gęsi domowej. Udomowiona ok. 3000 lat temu w Chinach. Hodowana w Europie Wsch., głównie w Rosji od XVIII wieku. Przypuszcza się, że do Europy Wschodniej dotarła z Azji wraz z Tatarami. Udomowiona forma krzyżuje się z rasami gęsi domowych pochodzących od gęsi gęgawy, dając płodne mieszańce.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:18
        gęś białoczelna Anser albifrons, gęś białoczółka, gęś białolica – przodek gęsi pskowskiej łysej (łysa – od białej plamy na czole i głowie). Udomowiona w XIX wieku w pn.-zach. Rosji. Dzikie gęsi białoczelne, gnieżdżące się w dolinie jeziora Ilmien i krzyżowane z miejscowymi gęsiami domowymi dały początek tej rasie. Krzyżuje się z rasami gęsi domowych pochodzących od gęsi gęgawy i gęsi łabędziowej, dając płodne mieszańce.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:18
        anadyjska, gęś czarna – przodek gęsi kanadyjskiej czarnej. Częściowo udomowiona w XVIII wieku w Ameryce Północnej. Nie ma znaczenia gospodarczego. Hodowana w parkach wielkomiejskich na Wyspach Brytyjskich, itd. Możliwe krzyżówki z rasami gęsi hodowlanych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:20
        Do podrodziny należą następujące plemiona:
        Malacorhynchini von Boetticher, 1950 – jedynym przedstawicielem jest Malacorhynchus membranaceus (Latham, 1801) – łopatonos
        Cereopseini Vigors, 1825
        Cygnini Vigors, 1825
        Anserini Vigors, 1825
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:21
        https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Plik:Greylag_Goose_(Anser_anser).jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:22
        gęś włoska biała, ogólnoużytkowa, wysoka nieśność jaj, hodowana, m.in. do produkcji salami gęsiego z Mortara; jej polska odmiana: gęś kołudzka biała z Kołudy Wielkiej, wyhodowana w wyniku prac selekcyjnych gęsi włoskiej białej, stanowiąca 90% krajowego pogłowia gęsi. Masa dorosłego gąsiora wynosi 6,5–7,5 kg, gęsi 5–5,5 kg.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:22
        gęś zatorska, ogólnoużytkowa, wyhodowana przez krzyżowanie czterech polskich, lokalnych odmian gęsi: pomorskiej, suwalskiej, podkarpackiej, garbonosej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:22
        gęś reńska biała, ogólnoużytkowa, wysoka nieśność jaj.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:23
        gęś tuluska; jej lżejsza odmiana: gęś tuluska gospodarcza, hodowana, m.in. na foie gras.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:24
        Pasztet strasburski, foie gras — pasztet produkowany ze stłuszczonych wątróbek kaczych i gęsich. Tradycyjne świąteczne danie kuchni francuskiej i jedna z najdroższych potraw tej kuchni.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:24
        Foie gras serwuje się na ciepło: pokrojone na plastry i usmażone na tłuszczu kaczym lub gęsim albo w formie pasztetu; na zimno: ugotowane w formie do pasztetu lub w słoiku, przyprawione solą i przyprawami, ewentualnie armagnakiem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:25
        Oryginalne foie gras uzyskuje się z wątróbek kaczek i gęsi określonych ras:

        kaczka mulard — niepłodny mieszaniec kaczy uzyskany ze skrzyżowania kaczora kaczki piżmowej z kaczką pekińską;
        kaczka piżmowa (kaczka Barbarie);
        gęś landes;
        gęś tuluska.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:25
        W celu uzyskania 2–10-krotnie powiększonej patologicznie wątroby (choroba zwana stłuszczeniem wątroby), 3–6 miesięczne kaczki i gęsi przeznaczone na foie gras trzymane są w klatkach i karmione karmą wtłaczaną do przełyku ptaków za pomocą zgłębnika (sondy): 2 razy dziennie (kaczki), 4 razy dziennie (gęsi) przez okres 2–3 tygodni przed ubojem. Dzienna porcja wtłaczanej karmy wynosi do 1,8–1,9 kg. Tucz przymusowy kaczek i gęsi na foie gras, w rażący sposób naruszający ich dobrostan i uważany za okrucieństwo wobec zwierząt, jest prawnie zakazany w wielu państwach świata, w Polsce od 2000.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:26
        W 2005 światowa produkcja takich wątrób wyniosła 23 500 ton, z tego zdecydowaną większość stanowiły wątroby kacze. Światowym liderem jest Francja, która wytwarza 78,5% tego produktu (18 450 ton, w tym 96% kaczych wątrób, a 4% gęsich)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:27
        Ze względu na to, że zdaniem obrońców praw zwierząt przymusowy tucz drobiu wodnego jest niehumanitarny, wiele krajów wprowadziło zakaz takiego tuczu i nie produkuje ani tego typu wątrób, ani pasztetów strasburskich.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:27
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Moulard_Duck_Foie_Gras_with_Pickled_Pear.jpg/220px-Moulard_Duck_Foie_Gras_with_Pickled_Pear.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:28
        gęś landes, hodowana, m.in. na foie gras.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:28
        gęś duża szara; jej rosyjska
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:28
        odmiana: gęś duża szara tambowska.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:29
        gęś kałuska (gęś tulska), hodowana, m.in. do bezkrwawych walk gąsiorów.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:29
        gęś sewastopolska (gęś astrachańska), hodowana, m.in. dla fryzowanych, długich piór na tułowiu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:30
        gęś chołmogorska.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:30
        gęś perejasławska, wysoka nieśność jaj.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:31
        gęś gorkowska (gęś lindowska).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:31
        gęś kubańska, wysoka nieśność jaj.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:32
        Gęś domowa ma niskie wymagania pokarmowe i może spożywać mniej wartościowe pasze, dlatego jest przydatna dla gospodarstw o gorszych warunkach glebowych. W cyklu hodowlanym jako pasze w większej ilości podaje się owies, a od 12 do 15 tygodnia podstawowym składnikiem żywienia są zielonki z minimalnym dodatkiem pasz treściwych (owies i ziarna zbóż)[
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:32
        Gęsi są bardzo odporne na choroby i mało wymagające w hodowli. Sporadycznie na choroby zapadają pisklęta gęsi domowej. Za mającą największe znaczenie dla hodowli jest uznawana choroba Derzsyego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:33
        Gęś domowa (Anser domesticus) – ptak wodny, użytkowy, będący udomowioną formą gęsi gęgawy (Anser anser) i gęsi łabędzionosej (Anser cygnoides), rzadziej gęsi białoczelnej (Anser albifrons) oraz bernikli kanadyjskiej (Branta canadensis).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:34
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Domestic_Goose.jpg/181px-Domestic_Goose.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:35
        Łopatonos (Malacorhynchus membranaceus) – gatunek ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae) zamieszkującego Australię. Nie jest zagrożony wyginięciem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:06
        To jedyny żyjący przedstawiciel rodzaju Malacorhynchus; blisko spokrewnioną, choć nieco większą wymarłą formą z Nowej Zelandii była Malacorhynchus scarletti (ang. kaczka Scarletta). Ta specyficzna gęś może być bliżej spokrewniona z plemieniem Tadornini, ale pokrewieństwo nie jest dotąd jasno wyjaśnione. Gatunek może być też bliski genetycznie bisiorce i sterniczkom (Sraml i in., 1996), stąd wcześniej umieszczano go w parafiletycznym taksonie piżmówek. Jednak z kaczkami (Anatinae) nie jest blisko spokrewniony. Nie wyróżnia się podgatunków
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:06
        Niegdyś pierwsi koloniści, którzy zamieszkiwali Australię Zachodnią, prawdopodobnie określali ją nazwą „kaczki z Nowej Holandii”.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:07
        Malacorhynchus: gr. μαλακος malakos „miękki, delikatny”; ῥυγχος rhunkhos „dziób
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:07
        membranaceus: łac. membranaceus „ze skóry, błoniasty”, od membrana „błona, skóra”, od membrum „członek, część”
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:08
        Ptak szeroko rozprzestrzeniony w niemal całej Australii (i dla tego kontynentu endemiczny). Łopatonosy można spotkać wszędzie tam, gdzie znajdują się wody stojące, zwłaszcza na suchych obszarach interioru, gdzie roczne opady deszczu rzadko przekraczają 380 mm. W poszukiwaniu siedlisk potrafi pokonać wielkie odległości. Zamieszkuje obszary podmokłe i prowadzi ziemno-wodny tryb życia. Wybiera zwykle słodkowodne bagna, choć spotyka się ją na obszarach przybrzeżnych. W obfitujących w pokarm latach dochodzi do wzrostu lokalnych populacji, widać to zwłaszcza na ekologicznie odpowiednich dla niego łąkach śródlądowych i słonych jeziorach po opadach deszczu.
        Na wspomnianych wyżej biotopach prowadzi zaloty i kojarzy się w pary. Okres lęgowy przypada na czas największego pojawu fito- i zooplanktonu. Jak tylko lokalne wody zaczynają wysychać, łopatonosy z nich odlatują.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:08
        Stabilną populację zamieszkującą wschodnią Australię szacuje się na 370 000 osobników. W pomyślnych latach może wzrosnąć jednak nawet do ponad 750 tysięcy ptaków.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:08
        Bardzo późno przywieziono tego ptaka do Europy. W 1979 roku do Perth w Wielkiej Brytanii przywieziono 40 piskląt, jako bazę do dalszej hodowli. Później łopatonosy znalazły się w Ameryce Północnej. Okazało się jednak, że gatunek na etapie wylęgu jest bardzo wrażliwy na zimno.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:09
        Długość ciała 36–45 cm, rozpiętość skrzydeł 57–71 cm; masa ciała samic 272–423 g, samców 290–480 g[9]. Mała kaczka o bladym upierzeniu przy spojrzeniu z daleka, która zwraca na siebie uwagę dużym, łopatowatym dziobem. Głowa kontrastowo biało-czarno upierzona. Boki ciała, klatki piersiowej i dolna część są paskowane (przypomina to pasy u zebry). Szata godowa i spoczynkowa nie różni się wyglądem. Dymorfizm płciowy jest prawie niezauważalny, jedynie samice są nieco mniejsze. Nogi mają ciemnoszarą barwę, a tęczówki oczu brązową. Cechą charakterystyczną jest duży, łopatowaty dziób podobny jak u płaskonosa czarnolicego, od którego ptak ten jest mniejszy, osiągając 38–40 cm długości. Brązowy grzbiet i wierzch głowy, czarno-biało paskowane boki ciała i czarne plamy wokół oczu na białej części twarzowej sprawiają, że ptak jest nie do pomylenia z innymi gatunkami. Osobniki młodociane wyglądają podobnie jak dorosłe, są tylko nieco bardziej matowe. Angielska nazwa („kaczka różowoucha”) odnosi się do różowych punktów na styku czarnych wzorów na głowie. Widać je jednak tylko z bliska; łatwiej zauważalne, pasiaste boki spowodowały, że w Australii nazywa się ją też Zebra Duck („kaczka zebra”).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:09
        Dieta opiera się na planktonie, jak też na skorupiakach, mięczakach i owadach.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:10
        Dziób łopatonosa jest dobrze przystosowany do cedzenia drobnych organizmów, z giętkimi klapkami żuchwowymi, które tworzą kanał dla wody, co pozwala tym ptakom wydajnie filtrować glony i inne elementy planktonu. Pokarm mogą wyłapywać też używając wiru wodnego, wywoływanego przez dwa łopatonosy kręcące się w kółko jeden za drugim, wokół środkowego punktu. Powoduje to gromadzenie się pożywienia w wirze wodnym uformowanym w kształcie kolumny.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:10
        Gniazdowanie zaczyna się wraz z wysychaniem i wzrostem żyzności w sadzawkach, co powoduje przyrost materii organicznej. W pomyślnych latach liczne stada łopatonosów gromadzą się na płytkich równinnych rozlewiskach. W niesprzyjających warunkach ptaki mogą całkowicie ograniczyć reprodukcję.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:11
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Pink_eared_duck.jpg/240px-Pink_eared_duck.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:12
        Cereopseini – plemię ptaków z podrodziny gęsi (Anserinae) w obrębie rodziny kaczkowatych (Anatidae).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:13
        Występuje: Ameryka Południowa i Australia (wraz z Tasmanią)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:14
        Do plemienia należą następujące rodzaje:
        Cereopsis Latham, 1801 – jedynym przedstawicielem jest Cereopsis novaehollandiae Latham, 1801 – kapodziób
        Coscoroba Reichenbach, 1853 – jedynym przedstawicielem jest Coscoroba coscoroba (G.I. Molina, 1782) – koskoroba
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:15
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Cereopsis_novaehollandiae_2.jpg/240px-Cereopsis_novaehollandiae_2.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:15
        Kapodziób (Cereopsis novaehollandiae) – gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący południową Australię, Tasmanię oraz wyspy położone u południowych wybrzeży Australii oraz w Cieśninie Bassa.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:16
        Kapodziób występuje w zależności od podgatunku:
        C. novaehollandiae novaehollandiae – południowa Australia, Tasmania.
        C. novaehollandiae grisea – Archipelag Recherche.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:16
        Cereopsis: gr. κηρος kēros – wosk; οψις opsis – twarz
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:17
        novaehollandiae: łac. novus – nowy; nowołac. Hollandia – Holandia tj. Nowa Holandia (nowołac. Nova Hollandia lub Hollandia Nova); nazwa nadana Australii Zachodniej przez wczesnych holenderskich odkrywców i pod którą Australia była znana Europejczykom w XVII, XVIII i na początku XIX wieku. W ornitologii nazwa ta jest zwykle synonimem wschodniej Australii, zwłaszcza stanu Nowa Południowa Walia
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:17
        grisea: średniowiecznołac. griseum, griseus lub grisius – szary
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:18
        Długość ciała 75–100 cm, długość skrzydła 45–50 cm, rozpiętość skrzydeł 137–160 cm; masa ciała samców 3170–5100 g, samic 3180 g[8]. Samce są nieco większe od samic. Charakteryzuje się krótką szyją i małą głową oraz krótkim, tępym dziobem, pokrytym prawie do końca zielonkawą woskówką. Nogi są różowe z czarnymi palcami o mocnych pazurach i głęboko wciętych błonach pławnych. Upierzenie jest popielate z ciemniejszymi plamami na skrzydłach.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:19
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Cereopsis_novaehollandiae_MHNT.ZOO.2010.11.15.6.jpg/240px-Cereopsis_novaehollandiae_MHNT.ZOO.2010.11.15.6.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:19
        Żyje na otwartych, trawiastych stokach. Ptak ten prowadzi głównie lądowy tryb życia, rzadko wchodzi do wody. Żywi się pokarmem roślinnym, żerując na trawiastych plażach i stokach. Poza sezonem lęgowym towarzyski, przemieszcza się w niewielkich stadach. Kapodzioby do lęgów przystępują w chłodnej porze roku (lipiec - sierpień). Gniazdo jest umieszczane na ziemi, w dołku pod skałami i krzewami. Samica składa 4–5 jaj, które wysiaduje przez 34–37 dni
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:20
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Cape_Barren_Goose.jpg/160px-Cape_Barren_Goose.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:21
        Koskoroba (Coscoroba coscoroba) – gatunek dużego ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Amerykę Południową. Nie jest zagrożony wyginięciem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:22
        Gatunek po raz pierwszy opisał w 1782 roku chilijski duchowny i przyrodnik Juan Ignacio Molina, nadając mu nazwę Anas Coscoroba[4]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Molina wskazał Chile[4]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Coscoroba opisanego w 1853 roku przez niemieckiego zoologa i botanika Ludwiga Reichenbacha. Niekiedy bywał zaliczany do łabędzi (Cygnus). Nie wyróżnia się podgatunków
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:22
        Coscoroba: lokalna, chilijska onomatopeja Coscoroba dla koskoroby
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:23
        Długość ciała 90–115 cm; masa ciała samców 3800–5400 g, samic 3100–4500 g. Rozpiętość skrzydeł dochodzi do 1,6 m. Wyglądem często bardziej przypomina gęś niż łabędzia, ma bowiem tułów jak mały łabędź i głowę jak gęś. Upierzenie białe na całym ciele, z wyjątkiem końcówek sześciu lotek pierwszego rzędu, które są czarne. Czarne końcówki są słabo widoczne przy złożonym skrzydle, lepiej je widać podczas lotu ptaka. Dziób, nogi i stopy są czerwone. Koskoroba nie posiada także charakterystycznej dla łabędzi czarnej „maski” między oczami a dziobem. Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. Upierzenie młodych osobników jest nieregularne – głównie brązowe i szare
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:24
        Koskoroba zamieszkuje Amerykę Południową od południowego Chile i centralnej Argentyny po Ziemię Ognistą oraz Falklandy. Zimą migruje na północ – po centralną część Chile, północną Argentynę, Paragwaj oraz południowo-wschodnią Brazylię; w 2006 roku odnotowano pierwsze potwierdzone stwierdzenie na południu Boliwii
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:24
        Zamieszkuje ciepłe laguny i bagniska oraz wszelkie obszary podmokłe, gdzie chętnie przebywa wśród bujnej roślinności przybrzeżnej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:24
        Zwykle gniazduje w samotnych parach na niewielkich wyspach, w trzcinach lub wśród wysokich traw, zawsze w pobliżu wody. Gniazdo to duży kopiec roślin wodnych. Jego wnętrze wyścielone jest bardziej miękkimi materiałami, takimi jak trawa czy puch
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:25
        Samica składa zwykle 4–7 jaj. Wysiaduje je sama przez około 28–35 dni, podczas gdy samiec strzeże okolic gniazda. Pisklęta są pokryte puchem, potrafią pływać i żerować wkrótce po wykluciu. Rodzice bronią ich przed intruzami
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:25
        Żywi się głównie roślinami wodnymi oraz ich nasionami, a także małżami i rybami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:26
        IUCN uznaje koskorobę za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji szacuje się na 6700 – 17 000 dorosłych osobników. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istotne zagrożenia dla gatunku BirdLife International uznaje trend liczebności populacji za stabilny
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:26
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Coscoroba_coscoroba1.jpg/240px-Coscoroba_coscoroba1.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:27
        Cygnini – monotypowe plemię ptaków pływających z podrodziny gęsi (Anserinae) w obrębie rodziny kaczkowatych (Anatidae).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:27
        Plemię obejmuje gatunki występujące w Eurazji, obu Amerykach i Australii
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:28
        Długość ciała 102–180 cm, rozpiętość skrzydeł 160–260 cm; masa ciała 3500–15500 g. Długa szyja o 23 lub 24 kręgach. Dziób równo-szeroki, przy końcu płaski i zaokrąglony. Nogi krótkie z długimi palcami. Barwa łabędzi jest biała lub czarna, w młodości szaro-popielata. Pióra łabędzi są gęste i sztywne, podbite gęstym puchem, bardzo sprężystym. Ze skóry garbowanej wraz z piórami robiono kiedyś drogie futro łabędzie. Skrzydła szerokie, ogon krótki. Chód niezgrabny, lot szybki i wytrzymały.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:28
        Żywią się trawą i roślinami, a także wodnymi mięczakami i innymi drobnymi zwierzętami. Pływają bardzo szybko, ustawiając pióra skrzydeł pod wiatr. Łabędzie są monogamiczne, łączą się w trwałe pary. Gniazda naziemne. W czasie wysiadywania jaj samiec ciągle strzeże samicy, bierze udział w opiece nad pisklętami. Brak dymorfizmu płciowego. Głos donośny, krzykliwy, dzięki zakrzywionej w pętlę tchawicy. Łabędź niemy wydaje dźwięki syczące i chrapliwe. Trzymają się na powierzchni wód stojących, słodkich. W czasie wędrówek nocują na brzegach morskich.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:29
        Cygnus (Cycnus, Cignus): łac. cygnus lub cycnus „łabędź”, do gr. κυκνος kuknos „łabędź
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:30
        Chenopis (Chenopsis): gr. χην khēn, χηνος khēnos „gęś”; οψις opsis „wygląd,". Gatunek typowy: Anas atrata Latham, 1790
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:30
        Olor (Holor): łac. olor, oloris „łabędź”. Gatunek typowy: Cygnus musicus Bechstein, 1809 (= Anas cygnus Linnaeus, 1758).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:31
        Sthenelus: w mitologii greckiej Sthenel (gr. Σένελος, łac. Sthenelus), był władcą Ligurii i ojcem Kyknosa (gr. Κύκνος, łac. Cycnus). Gatunek typowy: Anas melancorypha G.I. Molina, 1782.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:31
        Sthenelides: rodzaj Sthenelus Stejneger, 1882; gr. -οιδης -oidēs „przypominający”. Nowa nazwa dla Sthenelus.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:32
        Clangocycnus: gr. κλαγγη klangē „hałas, brzęczenie”; κυκνος kuknos „łabędź”. Gatunek typowy: Cygnus buccinator J. Richardson, 1831.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:32
        Euolor: gr. ευ eu „ładny”; rodzaj Olor Wagler, 1832. Gatunek typowy: Anas olor J.F. Gmelin, 1789
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:33
        Do plemienia należy jeden rodzaj, który obejmuje następujące, występujące współcześnie gatunki.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:33
        Cygnus melancoryphus (G.I. Molina, 1782) – łabędź czarnoszyi
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:34
        Cygnus atratus (Latham, 1790) – łabędź czarny
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:34
        Cygnus olor (J.F. Gmelin, 1789) – łabędź niemy
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:34
        Cygnus buccinator J. Richardson, 1831 – łabędź trąbiący
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:35
        Cygnus columbianus (Ord, 1815) – łabędź czarnodzioby
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:35
        Cygnus cygnus (Linnaeus, 1758) – łabędź krzykliwy
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:36
        oraz wymarłe:
        Cygnus falconeri Parker, 1865 - wymarły, plejstoceński gatunek olbrzymiego łabędzia z Malty i Sycylii
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:36
        Cygnus sumnerensis (Forbes, 1890) – wymarły gatunek z Nowej Zelandii, dawniej uważany za podgatunek łabędzia czarnego
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:37
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/Mute.swan.cygnets.750pix.jpg/240px-Mute.swan.cygnets.750pix.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:40
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Cygnus_falconeri_giant_swan_2.jpg/223px-Cygnus_falconeri_giant_swan_2.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:41
        Anserini – plemię ptaków pływających z podrodziny gęsi (Anserinae) w obrębie rodziny kaczkowatych (Anatidae).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:42
        Plemię obejmuje gatunki występujące w Eurazji, Ameryce Północnej, Ameryce Środkowej i na Hawajach
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:42
        Do plemienia należą następujące rodzaje:
        Branta Scopoli, 1769
        Anser Brisson, 1760
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:43
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Anser_erythropus.jpg/240px-Anser_erythropus.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:44
        Gęgawa, gęś gęgawa (Anser anser) – gatunek dużego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Przodek gęsi domowej, od której jest nieco mniejsza. Zamieszkuje Eurazję. Zimuje głównie w basenie Morza Śródziemnego oraz w środkowej, południowej i wschodniej Azji. Tylko gęgawy z Wielkiej Brytanii nie migrują. Przeloty w lutym–marcu i wrześniu–listopadzie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:45
        W Polsce nielicznie lęgowa, jej liczebność wykazuje jednak silną tendencję wzrostową; w latach 2013–2018 liczebność gęgawy szacowano na 6000–9000 par lęgowych. Występuje na niżu w całym kraju, najliczniej w Polsce północno-zachodniej i środkowej; w górach i na pogórzu nie występuje. Liczna na przelotach, dość licznie też zimuje – liczebność osobników migrujących i zimujących także silnie wzrosła w ciągu ostatnich lat (stan na rok 2018). W trakcie migracji i zimowania spotykana jest na terenie całego kraju, choć najliczniej na Pomorzu Zachodnim, Ziemi Lubuskiej (zwłaszcza w Parku Narodowym „Ujście Warty”), w Wielkopolsce, na Śląsku, lokalnie na Podlasiu i Lubelszczyźnie. Podobny trend wzrostowy populacji gęgawy notuje się od wielu lat w całej Europie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:45
        A. anser anser (gęgawa, gęgawa zwyczajna) – Islandia, północna i środkowa Europa. Zimuje od Szkocji na południe po północną Afrykę i na wschód aż po Iran. Introdukowana w Nowej Zelandii
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:46
        A. anser rubrirostris (gęgawa różowodzioba) – wschodnio-środkowa Europa do północno-wschodnich Chin. Zimuje głównie w pasie ciągnącym się od Azji Mniejszej po wschodnie Chiny.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:47
        W upierzeniu brak dymorfizmu płciowego. Dorosłe gąsiory (samce) są jednak nieco większe od gęsi (samic). Ogólna barwa szaropopielata, wierzch i boki z poprzecznym prążkowaniem, spód jaśniejszy z ciemniejszym pręgowaniem. Brzuch i podogonie białe. Na szyi podłużne pręgi. W locie widać srebrzystoszary spód i przód skrzydeł, co ją odróżnia od innych gęsi. Nogi różowe, dziób u gęgawy europejskiej w całości pomarańczowy. Podgatunek zamieszkujący środkową i wschodnią Azję – A. anser rubrirostris ma dziób różowy, jest nieco jaśniejsza i ma nieco szersze pręgi na wierzchu ciała. Oba podgatunki spotykają się ze sobą w Europie Środkowej i można spotkać tu ptaki o dziobach w dwu kolorach. Biały paznokieć i czerwone łapy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:47
        Odznacza się niebywałą wiernością – łączy się w pary na całe życie, a gdy jeden z partnerów zginie, drugi pozostaje już na stałe samotny. Lecąc stadem w powietrzu tworzą charakterystyczną formację zwaną kluczem. Jej głos jest bardzo zbliżony do krzyków gęsi domowej. Najdłużej żyjąca gęgawa, której wiek oznaczył człowiek, miała ponad 25 lat
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:48
        Wymiary średnie
        Długość ciała 76–89 cm
        Rozpiętość skrzydeł 147–180 cm
        Masa ciała:
        A. anser anser: samce 2600–4560 g, samice 2070–3960 g
        A. anser rubrirostris: samce 2800–4100 g, samice 2450–3600 g
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:48
        Słodkowodne zbiorniki gęsto porośnięte trzcinami, bagniste łąki i moczary. Preferuje tereny trudno dostępne.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:49
        Zbudowane na lądzie lub wodzie, w trzcinach, szuwarach, wysepkach, brzegach jezior i rzek, czasem w wierzbach i na budynkach[11], wyłącznie przez samicę. Składa się z roślin wodnych, gałązek, liści i trawy. Stopniowo wyściełane jest puchem tworzącym wokół niego wał.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:49
        Wyprowadza dwa lęgi w roku, składając w marcu lub kwietniu 2 do 20 białych jaj.
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:06
          Jaja wysiadywane są przez okres 27–29 dni przez samicę. Samiec czuwa w pobliżu. Gdy matka schodzi z gniazda, przykrywa jaja puchem. Pisklęta opuszczają gniazdo po 1 lub 2 dniach, po czym rodzice prowadzą je nad wodę. Zdolność lotu uzyskują po około 8 tygodniach. Ich puch na grzbiecie jest oliwkowy, na brzuchu żółty. Rodzina płynie na wodzie w ustalonej kolejności – samica pierwsza, za nią pisklęta rzędem, samiec na końcu, pilnując reszty, a w razie zagrożenia broniąc przed zagrożeniem. Mimo że gąsięta umieją latać po 2 miesiącach, nie opuszczają rodziny, a nawet sądzi się, że dołączać do nich może zeszłoroczne potomstwo. Młode mają szare łapy, ciemniejsze upierzenie i są bez plam na piersiach. Do odlotu rodziny z całej okolicy przygotowują się, łącząc się na wodach w stada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:06
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/db/Anser_anser_MHNT.ZOO.2010.11.14.3.jpg/240px-Anser_anser_MHNT.ZOO.2010.11.14.3.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:07
        Gęgawa żywi się głównie trawą, ale spasa też liście, młode pędy i zboże oraz różne owoce. Ponieważ nie ma tak dobrego systemu trawiennego, jak wiele ssaków roślinożernych, nie potrafi dostatecznie wykorzystać substancji odżywczych z roślin. Dlatego musi zjeść znaczną ilość pożywienia, by zapewnić sobie wystarczającą ilość ważnych dla życia substancji. Niekiedy zdobywanie i przyjmowanie pożywienia zajmuje jej cały dzień. Nie jest przy tym zaskakujące, że jest bardzo wybredna i lubi najbardziej młode, delikatne końce roślin. Często widuje się ogromne stada gęsi, gdy opadają na świeżo skoszone pola pszenicy lub jęczmienia i zbierają resztki. Lubią też młode, kiełkujące zboże. Krawędziami dziobów szczypią najdelikatniejsze pędy. Żerują rano i wieczorem na przyległych do lęgowisk polach i łąkach. Rolnicy niechętnie widują je na swych polach i uważają za szkodniki.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:07
        IUCN uznaje gęgawę za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, według szacunków organizacji Wetlands International z 2015 roku, wynosi około 1,0–1,1 miliona osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za wzrostowy
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:08
        W Polsce gatunek łowny od 1 września do 21 grudnia, a na terenie województw: dolnośląskiego, lubuskiego, wielkopolskiego, zachodniopomorskiego do 15 stycznia. Na Czerwonej liście ptaków Polski gęgawa sklasyfikowana została jako gatunek najmniejszej troski (LC)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:09
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/Anser_anser_Chorz%C3%B3w.jpg/240px-Anser_anser_Chorz%C3%B3w.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:10
        Gęś łabędzionosa, inne nazwy: gęś łabędziowa, gęś garbonosa, gęś chińska, gęś gwinejska, gęś trąbiąca, suchonos (Anser cygnoid) – gatunek dużego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Mongolię, wschodnią Rosję i północne Chiny. Zimuje głównie na południu i wschodzie Chin, gdzie też została udomowiona ok. X w. p.n.e., dając początek chińskiej gęsi domowej, powszechnie hodowanej w krajach azjatyckich i w Rosji. Nie wyróżnia się podgatunków
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:10
        Wygląd zewnętrzny
        Obie płci ubarwione podobnie, ale samiec jest nieco większy. Upierzenie z wierzchu brązowo-szaro-gliniaste, od spodu biało-gliniaste. Szyja dosyć długa o biało-gliniastych bokach i kasztanowo-brązowym wierzchu. Kuper biały. Dziób stosunkowo długi, całkowicie czarny z niebieskim połyskiem. Forma udomowiona ma charakterystyczną narośl-guz na czole u nasady dzioba podobnie jak u łabędzia – stąd nazwa gatunku. Nogi pomarańczowe. Oczy brązowe. Niektóre rasy hodowlane mają całkowicie białe lub łaciate (siodłate) upierzenie i pomarańczowy dziób wraz z naroślą-guzem na czole oraz niebieskie oczy.
        Rozmiary
        dł. ciała: ok. 85–95 cm
        rozpiętość skrzydeł: ok. 150 cm
        Waga
        ok. 3–4 kg
        Zachowanie
        Rzadko pływa. Poza sezonem lęgowym tworzy niewielkie stada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:11
        Stepy i górskie doliny. Gniazduje w pobliżu terenów wilgotnych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:11
        Trawa, turzyca, a także koniczyna i liście mniszka lekarskiego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:12
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Anser_cygnoides_MHNT.ZOO.2010.11.13.1.jpg/220px-Anser_cygnoides_MHNT.ZOO.2010.11.13.1.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:13
        Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje gęś łabędzionosą za gatunek narażony na wyginięcie (VU – Vulnerable). Ptak ten w naturze zmniejsza swoją liczebność ze względu na susze skutkujące mniejszym sukcesem lęgowym, przekształcanie środowiska naturalnego oraz polowania
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:13
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Anser_cygnoides-Beijing.jpg/240px-Anser_cygnoides-Beijing.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:34
        Gęś białoczelna, gęś białoczółka (Anser albifrons) – gatunek dużego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący północną Eurazję i Amerykę Północną. Przeloty w lutym–maju i wrześniu–grudniu. Zimuje w zachodniej i południowej Europie, południowo-zachodniej, południowej i wschodniej Azji, na zachodnich wybrzeżach i południu USA oraz w Meksyku. W Polsce pojawia się licznie podczas przelotów, na północy i zachodzie kraju; zimuje głównie na zachodzie kraju. Daje płodne mieszańce z gęsiami domowymi, np. gęsi pskowskie łyse (łyse – od białej plamy na czole).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:35
        Wyróżniono pięć podgatunków A. albifrons
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:35
        A. albifrons albifrons – o różowym dziobie i pojedynczych pręgach na brzuchu. Zamieszkuje północną Rosję, w tym północną Syberię. Nie występuje w Ameryce Północnej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:36
        A. albifrons flavirostris – o pomarańczowym dziobie i dużej ciemnej plamie na brzuchu. Zamieszkuje zachodnią Grenlandię; zimuje na Wyspach Brytyjskich.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:36
        A. albifrons gambelli – tajga północnej i środkowej Alaski, północno-zachodniej i północno-środkowej Kanady.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:36
        A. albifrons elgasi – południowa Alaska (wokół Zatoki Cooka); zimuje w Kalifornii.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:37
        A. albifrons sponsa – zachodnia Alaska; zimuje w Kalifornii i zachodnim Meksyku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:37
        Niektórzy systematycy za osobny podgatunek A. albifrons frontalis uznają populację gęsi białoczelnej zamieszkującą wschodnią Syberię od Kołymy na wschód aż po arktyczną Kanadę
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:38
        Biotop
        Zabagniona i bezdrzewna tundra i tajga, na których ma lęgowiska (powraca na nie w marcu i kwietniu). Zimuje w licznych parotysięcznych koloniach nad zbiornikami wodnymi np. stawami, gdzie nocuje oraz na rozległych polach i pastwiskach.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:39
        Gniazdo
        Na ziemi, często w licznych, małych kolonii na terenie o lekkim wzniesieniu. Buduje je samica z traw, mchu i puchu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:39
        Jaja
        W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając 4 do 6 jaj pod koniec maja lub na początku czerwca, dopiero po 2 miesiącach od przylotu z zimowisk. Jaja są kremoworóżowe o wymiarach 76 x 54 mm i średniej masie 25 g, podczas wysiadywania pokrywane są jasnobrązowymi plamkami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:43
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Anser_albifrons_MHNT.ZOO.2010.11.13.9.jpg/200px-Anser_albifrons_MHNT.ZOO.2010.11.13.9.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:43
        Zielone i miękkie części roślin lądowych i ich nasiona.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:43
        IUCN uznaje gęś białoczelną za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji w 2015 roku, według szacunków organizacji Wetlands International, wynosiła około 3,1–3,2 miliona osobników. Globalny trend liczebności populacji nie jest znany; trend liczebności populacji europejskiej uznawany jest za stabilny
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:44
        W Polsce gatunek łowny z okresem ochronnym. Sezon polowań trwa od 1 września do 21 grudnia, a na terenach województw: lubuskiego, zachodniopomorskiego, dolnośląskiego i wielkopolskiego do 31 stycznia[10]. Według szacunków programu Monitoring Noclegowisk Gęsi, w latach 2013–2018 zimowało na terenie kraju 6–33 tysięcy osobników, zaś populacja przelotna liczyła 60–250 tysięcy osobników
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:45
        W mitologii egipskiej gęś białoczelna była świętym zwierzęciem boga ziemi – Geba.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:54
        Geb – w mitologii egipskiej bóg Ziemi, brat i mąż nieba – bogini Nut, syn boga powietrza – Szu i bogini uosabiającej wilgoć – Tefnut; jeden z bogów Wielkiej Enneady. Atrybutem boga jest gęś białoczelna. Reprezentującym Geba hieroglifem jest gęś.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:55
        Ożenił się ze swoją siostrą Nut, z którą miał pięcioro dzieci, symbolizujących dni egipskiego tygodnia:
        Ozyrysa,
        Seta,
        Izydę,
        Neftydę
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:55
        Bogini Nut otrzymała od swojego ojca zakaz łączenia się ze swoim bratem, Gebem, we wszystkie dni roku egipskiego (360 dni), jednak Thot, pokonując w kolejnych walkach Chonsu (księżyc), stworzył pięć dodatkowych dni, w trakcie których bogini poczęła swoje dzieci.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:57
        https://pl.m.wikipedia.org/w/extensions/wikihiero/img/hiero_G39.png?eb053
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:57
        Geb jako bóg ziemi był patronem roślinności i gwarantem płodności egipskiej ziemi. Był też dawcą minerałów zwanych darami Geba. Uważano go też za pana węży i skorpionów. W czasie Sądu Ozyrysa pełnił rolę przewodniczącego "ławy przysięgłych". Jako ojciec Ozyrysa stał się automatycznie praprzodkiem faraonów i patronem władzy królewskiej. Mimo tak ważnych funkcji boga długo nie miał własnego miejsca kultu. Pojawiał się jednak w przedstawieniach na ścianach innych świątyń. Dopiero faraon Amazis (Ahmose II) z XXVI dynastii wzniósł w Dżedecie kaplicę dla Geba.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:58
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Anser_albifrons_sponsa_Colusa_NWR.jpg/240px-Anser_albifrons_sponsa_Colusa_NWR.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:59
        Bernikla kanadyjska (Branta canadensis) – gatunek dużego ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae). Udomowiona w XVIII wieku, często hodowana w amerykańskich i brytyjskich parkach, ogrodach, ale bez znaczenia gospodarczego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:00
        Bernikla kanadyjska jest gatunkiem siostrzanym bernikli hawajskiej (B. sandvicensis). Obecnie wyróżnia się 7 podgatunków B. canadensis. Dawniej zaliczano do niej także podgatunki wydzielone do osobnego gatunku o nazwie bernikla północna (B. hutchinsii)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:00
        Bernikla kanadyjska występuje w zależności od podgatunku
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:11
        B. canadensis moffitti – południowo-zachodnia Kanada i północno-zachodnie USA; zimuje od północno-zachodnich USA na południe po północno-zachodni Meksyk
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:12
        B. canadensis interior – środkowa i wschodnia Kanada oraz południowo-zachodnia Grenlandia; zimuje we wschodnich USA
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:12
        B. canadensis canadensis – południowo-wschodnia Kanada i północno-wschodnie USA; zimuje we wschodnich USA
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:12
        W Europie hodowana w parkach i ogrodach jako ptak ozdobny. Uciekinierzy z niewoli utworzyli populacje na Wyspach Brytyjskich, w Skandynawii oraz Europie Zachodniej i na Rugii, być może również na Sardynii i Islandii. Są to mieszańce z przewagą B. canadensis canadensis. Na Nowej Zelandii wprowadzono mieszańce z przewagą B. canadensis maxima. Bernikla kanadyjska uznawana jest za jeden ze 100 najgroźniejszych gatunków obcych w Europie. Stale rozszerza tu swój zasięg, konkurując z rodzimymi, europejskimi gatunkami gęsi. Potrafi się z nimi krzyżować, zwłaszcza z gęgawą (Anser anser).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:13
        Pierwsze stwierdzenie bernikli kanadyjskiej na ziemiach polskich miało miejsce przed 1935 rokiem na Pomorzu, kolejne ponad 30 lat później w Gubinie. Od lat 80. XX wieku w Polsce corocznie obserwowane są zimujące bernikle, włącznie z dużym stadem na Zalewie Wiślanym. Część tych ptaków to uciekinierzy z ogrodów zoologicznych i prywatnych hodowli. W 2005 roku potwierdzono pierwszy udany lęg w Gdańsku. W 2007 roku w różnych częściach Gdańska do lęgów przystąpiły już 4 pary bernikli, które wyprowadziły 15 młodych. Mimo że ptaki odławiano i zatrzymywano w ogrodzie zoologicznym, nie zapobiegło to dalszemu wzrostowi liczebności tamtejszej populacji. W 2008 roku gniazdowanie tego gatunku stwierdzono na Kaszubach nad Jeziorem Somińskim w powiecie chojnickim oraz ponownie w Gdańsku. Co więcej, nad Jeziorem Somińskim był to najprawdopodobniej lęg mieszany z rodzimą gęgawą (Anser anser). Fakty te potwierdzają, że w Polsce trwa szybka inwazja tego gatunku, co może zagrozić gatunkom rodzimym.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:13
        Brak dymorfizmu płciowego. Głowa i szyja czarne, policzki i podgardle białe. Wierzch, boki i pierś brązowe z drobnymi białymi prążkami, pierś jaśniejsza. Podogonie białe, ogon, dziób i nogi czarne.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:14
        Długość ciała ok. 55–110 cm
        Rozpiętość skrzydeł 122–183 cm
        Masa ciała ok. 1,3–6,5 kg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:14
        Pierwotnie tundra, bagna lub preria, zawsze jednak w pobliżu morskich brzegów, większych rzek albo jezior. Obecnie również łąki i pastwiska, a nawet parki miejskie, byle w pobliżu wody.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:15
        Gniazdo - Na ziemi w pobliżu wody.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:15
        Jaja
        W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając 1–12 (zwykle 5 do 6) jaj. Jajo jest kremowobiałe o średnich wymiarach 86 x 52 mm i masie 163 g (u B. canadensis canadensis). Jaja europejskich mieszańców średnio ważą 220 g.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:15
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Branta_canadensis_MHNT.ZOO.2010.11.13.6.jpg/300px-Branta_canadensis_MHNT.ZOO.2010.11.13.6.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:15
        Jaja wysiadywane są przez okres 24 do 30 dni przez samicę, podczas gdy samiec strzeże gniazda. Pisklęta są zagniazdownikami. Usamodzielniają się po 40–86 dniach.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:16
        Pokarm roślinny z domieszką zwierzęcego. Zdobywa go głównie na lądzie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:16
        W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody bernikla kanadyjska jest klasyfikowana jako gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). W 2015 roku liczebność światowej populacji, według szacunków organizacji Wetlands International, wynosiła około 5–6,2 miliona osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za wzrostowy[9]. W związku z rozprzestrzenianiem się tego gatunku w Europie, w Szwecji i Wielkiej Brytanii (na mniejszą skalę także w Niemczech, Danii czy Norwegii) prowadzone są programy ograniczenia liczebności tych ptaków głównie poprzez odstrzał, ale także niszczenie lęgów
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:17
        W Polsce bernikla kanadyjska nie podlega obecnie krajowemu ustawodawstwu – ani ochronie gatunkowej, ani łowieckiej. Podlega natomiast obowiązującym w Polsce międzynarodowym aktom prawnym – konwencji berneńskiej (zał. III), konwencji bońskiej (zał. II) i Dyrektywie ptasiej UE, w świetle których jest gatunkiem łownym
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:17
        Bernikle kanadyjskie już 300 lat temu trzymano w królewskich ogrodach. Często zamieszkują wielkomiejskie parki na Wyspach Brytyjskich. W Polsce są coraz powszechniej hodowane jako ptaki ozdobne w półotwartych hodowlach prywatnych
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:17
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Wild_goose.jpg/360px-Wild_goose.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:18
        Gęś kubańska – odmiana gęsi domowej (grubonosej). Jest nieco mniejsza od rodzimej w Polsce gęsi suwalskiej
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:19
        Odmianę udomowiono około roku 1000, a pochodzi ona z terenów od Uralu do Japonii, wywodząc się od gęsi łabędzionosej (suchonosej)[2]. W Polsce rozpowszechniła się dzięki importowi ze Związku Radzieckiego od lat 70. XX wieku. Jest stosunkowo płochliwa, np. spłoszona w czasie wysiadywania jaj porzuca gniazdo. Upierzenie na szyi jest szaro-brązowe, a na bokach i grzbiecie szare. Ułożenie szarych piór z obwódką przypomina rybią łuskę. Charakterystyczny dla odmiany i bardzo rozpoznawalny jest garb nad dziobem i sakiewka na podgardlu. Podobne formy nie są spotykane u polskich gatunków rodzimych. Głos wydawany przez gęsi kubańskie określany jest jako trąbiący. Możliwe jest krzyżowanie z innymi odmianami[1]. Osobniki osiągają długość ciała od 90 do 95 cm i ważą od 6 do 8 kg (samce są większe od samic). Jest to odmiana przyjazna i łatwa w utrzymaniu, polecana dla początkujących hodowców
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:19
        Nazwa odmiany pochodzi od Niziny Kubańskiej w Rosji, skąd sprowadzano ją do Polski w czasach ZSRR
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:19
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0026.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:21
        Gęś zbożowa, posiewnica (Anser fabalis) – gatunek dużego wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje tundrę, lasotundrę i tajgę Eurazji. Zimuje plamowo w pasie od zachodniej Europy po Japonię. Nie jest zagrożony wyginięciem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:21
        od dawna jest kwestią sporną. Obecnie, w zależności od ujęcia systematycznego, wyróżnia się od 3 do 5 podgatunków A. fabalis
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:22
        A. fabalis fabalis – gęś zbożowa – pas tajgi od Półwyspu Skandynawskiego po Ural; zimuje w zachodniej, środkowej i południowo-wschodniej Europie oraz skrajnie południowo-zachodniej Azji.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:22
        A. fabalis johanseni – tajga i lasotundra od Uralu po Bajkał; zimuje w Turkmenistanie i Iranie na wschód po zachodnie Chiny.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:22
        A. fabalis middendorffii – gęś tajgowa – azjatycka tajga na wschód od Bajkału; zimuje od wschodnich Chin do Japonii.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:23
        Podgatunki sporne, wydzielane przez część autorów, m.in. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC), w osobny gatunek Anser serrirostris (gęś tundrowa)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:23
        A. fabalis rossicus – tundra północnej Rosji i północno-zachodniej Syberii; zimuje w zachodniej i środkowej Europie i południowo-zachodniej Azji
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:24
        A. fabalis serrirostris – gęś tundrowa – tundra północno-wschodniej Syberii; zimuje we wschodnich Chinach, Korei i Japonii
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:24
        Niektórzy ornitolodzy za podgatunek gęsi zbożowej uznawali też gęś krótkodziobą (A. brachyrhynchus), która w odróżnieniu od zbożowej ma krótki różowo-czarny dziób i różowe łapy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:25
        W Polsce ptaki te są spotykane na przelotach i zimują – gęś zbożowa (sensu stricto) nielicznie, zaś gęś tundrowa licznie. Gęś zbożowa liczniej występuje tylko na północy kraju, na południu występują niemal wyłącznie gęsi tundrowe. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego stosuje ujęcie systematyczne według IOC, dlatego na Liście awifauny krajowej wymienia gęś zbożową i tundrową jako osobne gatunki
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:25
        Samiec i samica, a także osobniki młodociane ubarwione są jednakowo. Samce są jednak większe od samic. Ogólnie ubarwiona szarobrązowo, na grzbiecie i bokach poprzeczne jasne prążki. Podogonie i ogon biały. Łapy pomarańczowe, dziób czarny u nasady i na końcu z pomarańczowymi (ich wielkość zależy od podgatunku) plamami. W locie widać z przodu ciemnoszare skrzydła (gęgawa ma je jasne). Podobna do gęgawy, ale jest ciemniejsza i widać różnice po głowie.
        Odróżnienie gęsi zbożowej i tundrowej w terenie jest bardzo trudne
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:25
        Długość ciała 66–89 cm
        Rozpiętość skrzydeł 140–200 cm
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:26
        Masa ciała:
        podgatunek nominatywny: samce 2690–4060 g, samice 2220–3470 g
        podgatunek rossicus: samce 1970–3390 g, samice 2000–2800 g[
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:26
        Tundra i tajga. Zimuje na terenach pokrytych niską roślinnością zielną, szukając nieużytków, odludnych wybrzeży, rozległych pól i pastwisk, jak i wód otwartych. Trudno zbliżyć się do takich stad, bo są bardzo czujne i wśród nich znajdują się strażnicy obserwujący nieustannie najbliższe otoczenie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:26
        Gniazdo
        To zagłębienia w ziemi wysłane puchem z dodatkiem mchu i trawy w pobliżu wody w odosobnionych miejscach na wybrzeżach jezior i rzek, wysepkach lub bagnach.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:27
        Jaja
        W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w kwietniu – czerwcu 3 do 8 białawych jaj. Jaja w kolorze od białego do bladozielonkawego o wymiarach 84 × 55,5 mm.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:27
        Wysiadywanie
        Jaja wysiadywane są przez okres 25–30 dni przez samicę. Gęsiory jednak znajdują się w pobliżu i opiekują młodymi. Pisklęta usamodzielniają się po 40–50 dniach. Gąsięta po 2 miesiącach potrafią już latać i na przełomie sierpnia i września opuszczają tereny lęgowe. Mają matowe upierzenie o piórach z brązową obwódką.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:27
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Anser_fabalis_MHNT.ZOO.2010.11.14.7.jpg/360px-Anser_fabalis_MHNT.ZOO.2010.11.14.7.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:28
        Rośliny, które zbiera głównie na lądzie – trawy i rośliny wodne.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:28
        Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje gęś zbożową za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku (stosuje ujęcie systematyczne uznające gęś zbożową i tundrową za jeden gatunek). Liczebność światowej populacji w 2015 roku, według szacunków organizacji Wetlands International, mieściła się w przedziale 680–800 tysięcy osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:29
        W Polsce gatunek łowny od 1 września do 21 grudnia, a na terenie województw: dolnośląskiego, lubuskiego, wielkopolskiego, zachodniopomorskiego do 31 stycznia. W latach 2013–2018 liczebność populacji zimującej gęsi zbożowej (sensu stricto) oceniano na 7–23 tysiące osobników, zaś gęsi tundrowej na 67–203 tysiące osobników. Migrującą przez Polskę populację gęsi tundrowej w tym samym okresie oceniano na 180–300 tysięcy osobników. Należy jednak zaznaczyć, że ze względu na brak dokładnych danych założono, że 10% krajowej populacji stanowi gęś zbożowa (sensu stricto), a pozostałe 90% – gęś tundrowa.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:29
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Bean.goose.600pix.jpg/348px-Bean.goose.600pix.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:31
        Gęś krótkodzioba (Anser brachyrhynchus) – gatunek dużego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Nie jest zagrożony wyginięciem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:31
        Jest to gatunek monotypowy. Gęś krótkodzioba jest blisko spokrewniona z gęsią zbożową (A. fabalis), za której podgatunek była niekiedy uznawana
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:32
        Zamieszkuje wschodnią Grenlandię, Islandię i Svalbard. Zimuje na Wyspach Brytyjskich i wybrzeżach Morza Północnego od Danii do Belgii. W Polsce podczas przelotów i zimą regularnie widywane są pojedyncze osobniki i niewielkie grupki przebywające w stadach gęsi zbożowych i białoczelnych
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:32
        Przypomina gęś zbożową, podobnie jak ona jest brązowawa, jednak jej grzbiet i pokrywy skrzydłowe są szarawe z poprzecznymi prążkami. Jest też trochę mniejsza, ma krótszą i grubszą szyję. Ponadto nogi ma różowe, a gęś zbożowa – pomarańczowe[8]. Dziób czarny z pomarańczową lub różową pla
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:32
        Tundra. Zimuje w estuariach rzek, na wybrzeżach oraz na polach uprawnych
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:33
        Zagłębienie w ziemi wyściełane materiałem roślinnym
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:33
        Jaja Składane w liczbie 3–5
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:33
        Jaja wysiadywane są przez okres 25–27 dni przez samicę. Pisklęta są zagniazdownikami, zdolność lotu uzyskują po około 56 dniach
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:34
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Anser_brachyrhynchus_MHNT.ZOO.2010.11.13.3.jpg/270px-Anser_brachyrhynchus_MHNT.ZOO.2010.11.13.3.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:34
        Rośliny lądowe, rzadziej wodne, w okresie zimowym również na polach uprawnych
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:35
        IUCN uznaje gęś krótkodziobą za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji w 2015 roku, według szacunków organizacji Wetlands International, wynosiła około 410 tysięcy osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za wzrostowy.
        W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:35
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Anser_brachyrhynchus_%28Norway%29.jpg/360px-Anser_brachyrhynchus_%28Norway%29.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:35
        Gęś mała[4] (Anser erythropus) – gatunek dużego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Eurazję. Narażony na wyginięcie. Nie wyróżnia się podgatunków.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:36
        Zamieszkuje północną Eurazję od Półwyspu Skandynawskiego po rzekę Anadyr w północno-wschodniej Syberii. Przeloty w kwietniu–maju i jesienne we wrześniu–listopadzie. Zimuje na Bałkanach, wybrzeżach Morza Czarnego i Kaspijskiego oraz we wschodnich Chinach, Korei i Japonii
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:36
        W Polsce pojawia się skrajnie rzadko, raczej na jesieni niż wiosną; wyjątkowo może zimować na wybrzeżach Bałtyku. Według szacunków programu Monitoring Noclegowisk Gęsi, w latach 2013–2018 populacja przelatująca nad Polską liczyła jedynie 1–40 osobników. Spotykana jest w mieszanych stadach z innymi gatunkami gęsi, do których dołącza pojedynczo, rodzinami lub małymi grupkami[8]. Ptaki obserwowane w Polsce i Europie Zachodniej pochodzą ze szczątkowej populacji skandynawskiej, część być może z zachodniej Syberii
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:36
        Podobna do gęsi białoczelnej, ale mniejsza i występuje bardziej na południe. Upierzenie szare z poprzecznymi prążkami na grzbiecie i czarnymi pręgami na brzuchu. Podogonie i ogon biały. Biała plama u nasady dzioba zachodzi na czoło aż poza oczy. Wygląd samicy i samca jest podobny. Nogi i dziób pomarańczowe lub cielistoróżowe. Na dziobie występuje biały paznokieć, szerszy niż u gęsi białoczelnej. Również głowa jest bardziej zaokrąglona, a oko otacza biały pierścień. U osobników młodocianych brakuje białej barwy na głowie i ciemnych pasów na spodzie ciała.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:37
        W spoczynku lotki skrzydeł zachodzą za sterówki ogona. Lądując, nie spowalnia lotu powoli, ale z ogromną szybkością pikuje z dużej wysokości, wyhamowując tuż nad wodą lub ziemią. Obok bernikli rdzawoszyjej jest najmniejszą gęsią Europy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:37
        długość ciała: 53–66 cm
        długość skrzydła: 35–42 cm
        rozpiętość skrzydeł: 115–135 cm
        masa ciała: samce 1950–2300 g, samice 2100–2150 g
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:37
        Tundra i lasotundra, preferuje okolice rzek i jezior. Spotkać też ją można na położonych wyżej na terenach skalistych. Zimuje na polach i łąkach. Na lęgowiska przybywa stadami, gdzie gęsi łączą się w pary po stopieniu resztek śniegu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:38
        Jej gwiżdżący i ostry głos przypomina „klik klik” lub „kliu ju”.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:38
        Na ziemi, czasem pod osłoną krzewów. Pod koniec maja lub na początku czerwca szuka zagłębienia na wzniesieniu, które wyścieła gałązkami, trawą i puchem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:38
        W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając 4–5 jaj w maju lub czerwcu. Jaja są bladokremowe, o wymiarach 76×49 mm i średniej masie 100 g.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:39
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Anser_erythropus_MHNT.ZOO.2010.11.14.6.jpg/330px-Anser_erythropus_MHNT.ZOO.2010.11.14.6.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:39
        Jaja wysiadywane są od zniesienia pierwszego przez okres 25–28 dni przez samicę. Pisklęta usamodzielniają po 35–40 dniach. Podobnie jak to bywa u innych gęsi i ona prowadzi regularne życie rodzinne. Samiec dołącza do młodych zaraz po ich wykluciu. Opiekuje się z nimi razem z partnerką aż do odlotu. Wtedy wszystkie rodziny zbierają się w stada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:40
        Rośliny zbierane na lądzie. Latem zjada zielone części roślinne, a zimą nasiona.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:40
        W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN gęś mała od 1994 roku klasyfikowana jest jako gatunek narażony (VU – Vulnerable). Liczebność światowej populacji szacowana jest na około 16–27 tysięcy dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy
        W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:47
        Gęś Biała Kołudzka obecnie stanowi 90% krajowego pogłowia gęsi. Jest najbardziej liczną i najpowszechniejszą rasą występujących na polskich fermach tuczony gęsi. Materiał rzeźny stanowią mieszańce W31, pochodzące po rodzie żeńskim W11 i męskim W33. Gęś Biała Kołudzka została wyhodowana w Kołudzie Wielkiej z gęsi białej włoskiej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:47
        W Kołudzie Wielkiej w Doświadczalnym Instytucie Zootechniki prowadzono badania nad różnymi rasami gęsi, w celu wytworzenia odpowiedniego mieszańca o wysokiej produkcyjności. Po kilku nieudanych próbach, w 1962 roku sprowadzono z duńskiej fermy gąsiątka gęsi białej włoskiej. Dzięki wieloletniej pracy hodowlanej udoskonalono liczbę gąsiąt odchowanych od jednej gęsi, poprawiono wskaźnik zapłodnień jaj i przyrosty. W 1993 roku gęsi nadano imię handlowe „Gęś Biała Kołudzka”. Obecnie gąsięta W31, mieszańce dwóch rodów wytworzonych w Kołudzie Wielkiej dominują na polskich fermach drobiu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:47
        Mieszaniec obecnie użytkowany na fermach pochodzi po dwóch rodach rodzicielskich. Pierwszy ród – ojcowski W33 był przez wiele lat selekcjonowany w kierunku poprawy umięśnienia oraz reprodukcji i łatwości przekazania tych cech młodym.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:48
        Ród mateczny ‒ W11 był doskonalony pod względem cech reprodukcyjnych, głównie wzrostu procentu zapłodnionych jaj i jaj wylężonych, wielkości jaj i ich ilości w ciągu roku od samicy. Kładziono również nacisk na cechy związane z intensywnością i wytrwałością nieśności oraz zdrowotnością i odpornością ptaków
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:48
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0009.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:50
        CHÓW GĘSI - Farmer
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:50
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0033.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:52
        GĘSINA NA ŚWIĘTEGO MARCINA - Gazeta Krakowska - 09.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:53
        Gęsina na świętego Marcina. Dlaczego gęś jest najlepsza właśnie w listopadzie?
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:53
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0032.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:54
        Gęsina jest produktem sezonowym, świeżą gąskę można kupić jedynie jesienią, od listopada do grudnia. W pozostałych miesiącach roku, dostępna jest jedynie mrożona
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:54
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0032.gifhttps://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0032.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:55
        Skąd wzięła się gęsina na polskich stołach 11 listopada i kim był święty Marcin z Tours? Dlaczego gęś jest najlepsza w listopadzie?
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:55
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0010.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:56
        Świętomarcińska tradycja pieczenia gęsiny powoli odżywa i bardzo dobrze, bowiem przysłowie mówi, że „Na świętego Marcina lepsza gęś niźli zwierzyna...”
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:56
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0010.gifhttps://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0010.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:56
        To jedno z wielu przysłów nawiązujących do siedemnastowiecznej tradycji spożywania gęsiny w dniu świętego Marcina, które wypada 11 listopada.
        O gęsi pisał etnograf Oskar Kolberg:
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:57
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0008.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:59
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0037.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:00
        Gęsina jest najlepsza w listopadzie i grudniu
        Gęsina jest produktem sezonowym, świeżą gęś można kupić jedynie jesienią, od listopada do grudnia. W pozostałych miesiącach rok
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:00
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0037.gifhttps://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0037.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:01
        A dlaczego Marcin i gęś? Trzeba wiedzieć, że święty Marcin, patron żołnierzy i ubogich urodził się na Węgrzech. Historia opisuje św. Marcina jako wspomożyciela ubogich - podobno obdarował własnym płaszczem napotkanego żebraka. Następnie został duchownym. Aby uniknąć mianowania biskupem ukrył się przed wysłannikami papieża, ale jego obecność zdradziły hałasujące gęsi. Święty przyjął sakrę, a na jego pamiątkę 11 listopada spożywa się gęsinę właśnie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:01
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0007.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:06
        GĘŚ Z WARZYWAMI

        2 filety z gęsi
        1 łyżka masła
        szklanka bulionu warzywnego
        100 ml ciemnego piwa
        tymianek
        4 marchewki
        cebula
        200 g pieczarek
        2 łyżki oleju
        sól, pieprz

        Wykonanie
        Filety natrzeć solą pieprzem i tymiankiem. Odstawić na 30 minut. Na patelni rozpuścić klarowane masło, położyć na nim filety skórką do dołu i smażyć około 5 minut. Obrócić je i smażyć jeszcze 3 minuty. Mięso przełożyć do żaroodpornego naczynia, podlewać bulionem podgrzanym z piwem. Piec około 60 minut w temperaturze 200 stopni. Marchewkę pokroić w słupki. Pieczarki pokroić na plasterki, cebulę w kostkę. Na patelni rozgrzać olej i zeszklić cebulkę. Dodać pieczarki i marchewkę, chwilę
        smażyć. Warzywa skropić wodą i dusić 10 minut. Przyprawić. Podawać z pokrojonym na plastry filetem z gęsi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:08
        GULASZ Z GĘSICH PODROBÓW

        1 kg podrobów gęsich – serca, żołądki i płucka
        2 cebule
        4 łyżki oleju
        1 łyżka mąki
        2-3 łyżki soku z cytryny
        1/2 szklanki śmietany
        2 liście laurowe
        5 ziaren ziela angielskiego
        łyżka majeranku
        kostka rosołowa
        sól, pieprz

        Wykonanie
        Z podrobów usunąć błonki i umyć, zalać wrzątkiem, posolić. Dodać kostkę rosołową, liście laurowe, ziele angielskie i majeranek. Gotować 30 minut. Wyjąć z wywaru wszystkie podroby, przestudzić i pokroić w kostkę. Włożyć do rondla. Mąkę zrumienić na 2 łyżkach oleju. Wlać szklankę wywaru i wymieszać. Dodać podroby. Przyprawić sokiem z cytryny i pieprzem. Zagotować i dusić ok. 20 min. Do śmietany dodać 3 łyżki wywaru i wlać do podrobów. Zagotować.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:09
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0004.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:10
        KIEŁBASA Z GĘSIEGO MIĘSA

        1 kg mięsa z piersi gęsiej
        po 50 dag wieprzowej łopatki i chudego boczku
        2 ząbki czosnku
        1/4 l bulionu drobiowego
        łyżka przyprawy do mięsa
        ziele angielskie, sól, pieprz, majeranek

        Dodatkowo
        ok. 2 metrów cienkich solonych jelit (dostępne są w sklepach mięsnych)

        Wykonanie
        Mięso gęsie, łopatkę i boczek przepuścić przez maszynkę z sitem o dużych oczkach. Dodać przeciśnięty przez praskę czosnek i bulion, doprawić majerankiem, zielem i pieprzem oraz solą. Odstawić w chłodne miejsce na 2-3 godziny. Jelita umyć, namoczyć w zimnej wodzie przez 2 godziny, zmieniając w tym czasie wodę trzy, cztery razy.
        Mięso wyrobić, następnie napełnić ściśle za pomocą maszynki do mięsa z dziubkiem, czyli ze specjalną nakładką.
        Uformowane kiełbaski po ok. 15 cm na końcach zawiązać na supeł.
        Kiełbaski ułożyć na blaszce, ponakłuwać, posmarować olejem. Piec ok. 35 minut w piekarniku rozgrzanym do temperatury 200 stopni. Podawać na gorąco z sosami i ziemniakami lub na zimno.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:11
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0004.gifhttps://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0004.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:14
        KORECZKI Z GĘSICH WĄTRÓBEK

        6 cienkich dużych plastrów wędzonego boczku
        25 dag wątróbek gęsich
        2 plastry żółtego sera
        12 pomidorków koktajlowych
        12 oliwek bez pestek
        12 pieczarek marynowanych
        natka pietruszki, olej, sól

        Wykonanie
        Wątróbkę oczyścić z błon, opłukać, pokroić na kawałki, usmażyć na oleju. Chwilkę podsmażyć plasterki boczku, przekroić na pól, na każdym położyć kawałek wątróbki, zawinąć w boczek. Ser pokroić na 12 kawałków, położyć na boczku, ułożyć na nim pomidorka koktajlowego, pieczarkę marynowaną i oliwkę. Spiąć szpadką lub wykałaczką. Koreczki ozdobić natką pietruszki i lekko oprószyć solą
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:15
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0003.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:17
        GĘSIA ROLADA Z OMLETEM

        1 pierś z gęsi
        4 jajka
        3 łyżki płynnej kremówki
        1 łyżka startego sera parmezanu
        olej
        2 ząbki czosnku
        2 łyżeczki kaparów
        ok. 15 oliwek
        150 ml białego wytrawnego wina
        gałka muszkatołowa
        pieprz, sól

        Wykonanie
        Jajka roztrzepać z kremówką. Dodać starty parmezan, doprawić do smaku pieprzem, solą i gałką muszkatołową . Na patelni rozgrzać 3 łyżki oleju, wlać masę i usmażyć złocisty omlet. Mięso lekko rozbić, natrzeć pieprzem, solą i czosnkiem. Położyć na nim omlet i rzędem kapary i oliwki. Zwinąć mięsotworząc dość zwartą roladę, owinąć nitką lub bawełnianym sznurkiem. Roladę przełożyć do brytfanny, polać winem i piec ok. 80 minut w temperaturze 180 stopni. Polewać w czasie pieczenia powstałym sosem. Podawać np. z fasolką.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:17
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0002.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:18
        GĘSI SMALEC

        20-30 dag gęsiego tłuszczu
        1 jabłko
        5 dag cebuli
        5 dag smalcu
        sól

        Wykonanie
        Tłuszcz gęsi opłukać, obrać z błony, pokroić w drobną kostkę, stopić. Osobno usmażyć na smalcu posiekaną cebulkę. Usmażyć, nie rumieniąc, na jasnozłoty kolor, włożyć obrane starte na tarce o grubych oczkach jabłko, chwilę dusić razem, aż jabłko zmięknie i da się rozetrzeć. Włożyć cebulkę z jabłkiem do tłuszczu z gęsi( skwarki najpierw wybrać) i chwilę smażyć razem. Lekko posolić, dodać sproszkowany majeranek. Ostudzić.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:20
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0001.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:24
        MAŚLANE 🥐 ROGALIKI

        mąka pszenna – 600 g
        mleko – 180 ml
        świeże drożdże – 30 g
        cukier – 15 g
        masło – 100 g
        żółtka – 3 szt.
        laska wanilii – 1 szt.
        sól – 1 szczypta
        DODATKOWO
        sezam, czarnuszka i mak do posypania
        białko do smarowania

        KROK 1: PRZYGOTOWUJEMY ROZCZYN
        W rondelku lekko podgrzewamy mleko. Do miski wsypujemy mąkę i robimy w niej małe zagłębienie na rozczyn.

        Drożdże mieszamy z cukrem i ucieramy, aż się upłynnią. Zalewamy połową mleka, mieszamy i dodajemy do miski z mąką. Delikatnie łączymy składniki. Przykrywamy ściereczką i odstawiamy do wyrośnięcia.

        KROK 2: WYRABIAMY I UGNIATAMY CIASTO
        Dodajemy resztę mleka, żółtka jajek i sól. Laskę wanilii przecinamy na pół. Tępą stroną noża wyjmujemy nasiona i dodajemy do miski. Ciasto dokładnie mieszamy i wyrabiamy za pomocą robota. W garnku roztapiamy masło i dodajemy je do ciasta.

        Ciasto ugniatamy na plastyczną masę. Przekładamy do miski oprószonej mąką, przykrywamy ściereczką i odstawiamy do wyrośnięcia. Ciasto powinno podwoić swoją masę.

        KROK 3: ZWIJAMY ROGALIKI
        Wyrośnięte ciasto rozwałkowujemy na blacie oprószonym mąką, tworząc pasek o szerokości ok. 30 cm. W razie potrzeby podsypujemy mąką z obu stron. Ciasto kroimy w trójkąty o 10-centymetrowej podstawie, uzyskując ok. 9 podłużnych trójkątów.

        W podstawie trójkąta tworzymy pionowe, 1-centymetrowe nacięcie. Chwytamy za powstałe w ten sposób końce i ciasno zwijamy trójkąt ku wierzchołkowi. Delikatnie wyginamy zwinięte rogale, by nadać im kształt.

        KROK 4: PIECZEMY ROGALIKI
        Rogale układamy na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Smarujemy białkiem, posypujemy ziarnami i odstawiamy do wyrośnięcia.

        Pieczemy w temperaturze 170°C ok. 15-18 minut.

        Opcjonalnie: upieczone, lekko wystudzone rogale kroimy w pajdki. Podajemy z masłem lub konfiturą.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:27
        https://media.tenor.com/EVLEt1nqvxcAAAAM/croissant-breakfast.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:29
        🥐 ROGALIKI Z JABŁKAMI

        CIASTO
        mąka – 2 szklanki
        cukier trzcinowy – 40 g
        świeże drożdże – 25 g
        mleko – 50 ml
        masło – 100 g
        jajka – 2 szt.
        sól – szczypta
        NADZIENIE
        jabłka – około 0,5 kg
        miód – 100 g
        masło – 50 g
        cynamon
        DEKORACJA
        cukier trzcinowy

        Mąkę przesiewamy do miski (niewielką ilość pozostawiamy do podsypywania). W mące robimy zagłębienie, do którego wlewamy ciepłe mleko wymieszane z drożdżami utartymi z cukrem. Dodajemy szczyptę soli, 1 jajko, żółtko (białko odstawiamy na bok) i mieszamy. Dolewamy rozpuszczone masło. Wszystkie składniki dokładnie zagniatamy. Wyrobione ciasto przekładamy do mniejszej miseczki, oprószamy mąką i przykrywamy ściereczką. Odstawiamy do wyrośnięcia na około 30-40 minut.
        Jabłka obieramy, wycinamy gniazda nasienne i kroimy w kostkę. Miód podgrzewamy na patelni do uzyskania karmelowego koloru, dodajemy masło oraz jabłka. Cały czas mieszając, smażymy przez kilka minut. Doprawiamy do smaku cynamonem, mieszamy. Przekładamy do miseczki i studzimy.
        Blat posypujemy odrobiną mąki i wykładamy wyrośnięte ciasto. Rozwałkowujemy ciasto, nadając mu kształt koła o grubości około 3 mm, z którego wycinamy dziesięć równych trójkątów. Na każdy kawałek ciasta nakładamy karmelizowane jabłka. Zwijamy w rulon, zaczynając od szerszej strony. Dociskamy rogi, aby zapobiec wydostawaniu się farszu, i wyginamy w kształt półksiężyca. Układamy na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia, pamiętając, aby zachować odpowiedni odstęp. Każdy rogalik smarujemy białkiem i posypujemy cukrem trzcinowym. Piekarnik rozgrzewamy do temperatury 180°C, a rogaliki odstawiamy do wyrośnięcia. Ciastka wkładamy do rozgrzanego piekarnika. Pieczemy około 20-25 minut aż do uzyskania złotego koloru. Odstawiamy do wystudzenia.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:31
        https://media.tenor.com/pSMfPDTLrlMAAAAM/good-morning.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:33
        KRUCHE 🥐 ROGALIKI Z CYNAMONEM

        mąka pszenna – 150 g
        cukier – 60 g
        żółtka – 2 szt.
        mielone migdały – 60 g
        mielone orzechy laskowe – 40 g
        miękkie masło – 100 g
        laska wanilii – 1 szt.
        POSYPKA DO ROGALIKÓW
        cukier – 100 g
        cukier wanilinowy – 16 g
        cynamon – 1 łyżeczka
        laska wanilii – 1 szt.

        KROK 1: PRZYGOTOWUJEMY CIASTO
        Mąkę mieszamy ze zmielonymi migdałami i orzechami. Wysypujemy na deskę i dodajemy miękkie masło, nasionka z laski wanilii, cukier oraz żółtka. Za pomocą noża siekamy i łączymy wszystkie składniki. Zagniatamy ciasto.

        KROK 2: FORMUJEMY I PIECZEMY ROGALIKI
        Ciasto formujemy w wałeczek i dzielimy na części. Z każdej z nich formujemy rogalik. Tak przygotowane rogaliki układamy na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia. Pieczemy 12-14 minut w piekarniku rozgrzanym do temperatury 180°C.

        KROK 3: POSYPUJEMY ROGALIKI POSYPKĄ
        Gotowe rogaliki, zaraz po upieczeniu, obsypujemy z każdej strony cukrem z cynamonem z pojemnika lub słoika. Cukier z cynamonem i laską wanilii możemy zostawić także na później i używać do innych wypieków.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:33
        https://media.tenor.com/BOFDYd6Ie7sAAAAM/croissant.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:37
        PODWODNE ROGALIKI MIGDAŁOWE

        SKŁADNIKI
        1/2 kg mąki
        250 g masła
        4 dag drożdży
        1 duże jajko
        1 łyżka kwaśnej śmietany
        6 g cukru
        3 łyżki mleka
        NADZIENIE MIGDAŁOWE
        200 g zmielonych migdałów
        10 dag cukru pudru
        1/2 szklanki gęstej kwaśnej śmietany
        1 opakowanie cukru wanilinowego
        1 żółtko i 1 łyżka mleka do posmarowania rogalików przed pieczeniem
        3-4 łyżki płatków migdałowych do posypania

        PRZYGOTOWANIE
        Mąkę przesiewamy, drożdże rozkruszamy, dodajemy pozostałe składniki i zagniatamy na jednolite ciasto. Zawijamy w lnianą lub bawełnianą ściereczkę i wkładamy do sporego naczynia (miski, zlewozmywaka) wypełnionego zimną wodą tak, aby ciasto było całe dokładnie zanurzone.

        Ciasto jest gotowe do formowania rogalików, gdy wypłynie na wierzch.

        SKŁADNIKI NADZIENIA
        Migdały, cukier puder, śmietana, cukier waniliowy dokładnie mieszamy.

        Gdy ciasto wypłynie, wyrabiamy je jeszcze chwilę, podsypując mąką. Dzielimy na 3-4 części, każdą rozwałkowujemy w koło i dzielimy na trójkąty.

        Na każdym trójkącie ciasta kładziemy farsz i zwijamy rogaliki. Smarujemy z wierzchu żółtkiem rozkłóconym z mlekiem, posypujemy płatkami migdałów. Pieczemy w 180 st. C przez około 20 minut.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 22:38
        https://media.tenor.com/NMSsQBppXxcAAAAM/easy-plus-foodie.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:24
        DOMOWE CROISSANTY

        miękkie masło – 275 g
        mąka – 2 łyżki
        CIASTO PÓŁFRANCUSKIE
        mąka pszenna – 500 g
        cukier puder – 2 łyżki
        drobna sól – ½ łyżeczki
        miękkie masło – 25 g
        świeże drożdże – 25 g
        mleko – 230 ml
        żółtka – 2 szt.
        DO PODANIA
        świeża mięta – kilka listków
        truskawki – 100 g
        miód – 100 ml
        DODATKOWO
        jajko – 1 szt.
        mleko – 50 ml (do posmarowania croissantów)

        Miękkie masło łączymy w misce z mąką i mieszamy do uzyskania gładkiej, jednolitej masy. Tak powstałą masę rozprowadzamy równomiernie na arkuszu papieru do pieczenia, przykrywamy drugim arkuszem papieru i wyrównujemy za pomocą płaskiej szpatułki.

        Masę formujemy w kwadrat. Brzegi papieru do pieczenia zawijamy. Masę maślaną wkładamy do lodówki na ok. 5-10 minut, by schłodziła się i stężała.
        Drożdże łączymy w miseczce z cukrem i ucieramy, aż się upłynnią. Dodajemy ciepłe (nie gorące) mleko. Mieszamy.
        W naczyniu robota łączymy suche składniki ciasta: mąkę, cukier puder i sól. Dodajemy rozczyn, żółtka jaj i miękkie masło. Ciasto wyrabiamy na gładką, jednolitą masę.

        Wyrobione ciasto zagniatamy chwilę na blacie, odkładamy do miseczki oprószonej mąką, przykrywamy ściereczką i odstawiamy w ciepłe, nieprzewiewne miejsce do wyrośnięcia. Ciasto powinno podwoić swoją objętość.
        Wyrośnięte ciasto formujemy w kulę, przekładamy na blat minimalnie oprószony mąką, lekko spłaszczamy, nacinamy na cztery i delikatnie rozwałkowujemy, nadając mu kształt kwadratu.

        Na warstwie ciasta układamy po przekątnej arkusz stężałej masy maślanej. Rogi ciasta zakładamy do środka jak kopertę.
        Ciasto rozwałkowujemy równomiernie i nadajemy mu kształt kwadratu – zaczynamy od środka, a następnie składamy na trzy, zawijając do środka krótsze boki. Zwinięte ciasto owijamy papierem do pieczenia i wkładamy do lodówki na ok. 30-40 minut. Tę czynność powtarzamy jeszcze 2 razy – w sumie wałkujemy, składamy i chłodzimy ciasto 3-krotnie
        Gotowe, 3-krotnie złożone i schłodzone ciasto ponownie rozwałkowujemy (na grubość ok. 4-5 mm), nadając mu kształt kwadratu. Ciasto przekrawamy wzdłuż na pół. Z obu pasków ciasta wycinamy jednakowe trójkąty.

        Każdy trójkąt zwijamy w rulon, zaczynając od jego podstawy, tak by wierzchołek trójkąta znajdował się pod rogalikiem.

        Croissanty układamy na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Przykrywamy materiałową ściereczką i odkładamy do wyrośnięcia w ciepłe, nieprzewiewne miejsce.
        Jajko roztrzepujemy w miseczce, dodajemy mleko i dokładnie mieszamy. Tak powstałą mieszaniną smarujemy croissanty z wierzchu.

        Pieczemy ok. 12-13 minut na złoty kolor w piekarniku rozgrzanym do temperatury 195°C.
        Upieczone, wciąż ciepłe croissanty przekrawamy na pół, tworząc kieszonkę na dodatki. Do środka wkładamy truskawki pokrojone w plasterki. Owoce polewamy miodem. Na warstwie miodu układamy listki świeżej mięty i składamy croissanta.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:26
        https://media.tenor.com/HJo1V8aYT5wAAAAM/thanksgiving-croissant.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:29
        ROGALE Z MAKIEM I BAKALIAMI

        mąka pszenna – 550 g
        suche drożdże instant – 1 opakowanie (7 g)
        mleko – 250 ml
        cukier puder – 3 łyżki
        laska wanilii – 1 szt.
        jajko – 1 szt.
        żółtko – 1 szt.
        masło – 25 g
        sól – 1 szczypta
        DODATKOWO
        masło – 200 g
        NADZIENIE MAKOWO-MARCEPANOWE
        mak niebieski, mielony – 1 op. (200 g)
        mleko – 500 ml
        masa marcepanowa – 200 g
        orzechy włoskie – 75 g
        rodzynki – 75 g
        miód – 1 łyżeczka
        jajko – 1 szt.
        LUKIER
        cukier puder – 5 łyżek
        woda – 2 łyżki
        sok wyciśnięty z cytryny – kilka kropel
        DODATKOWO
        orzechy włoskie – 1 garść

        KROK 1: WYRABIAMY CIASTO
        Mąkę łączymy z drożdżami, solą i cukrem pudrem w naczyniu robota. Mieszamy składniki na wolnych obrotach, dodając kolejno: lekko podgrzane (niezagotowane) mleko, jajko, żółtko i 25 g rozpuszczonego masła z dodatkiem nasion z laski wanilii.

        Wyrabiamy ciasto do uzyskania jednolitej masy, przekładamy do miski oprószonej mąką i przykrywamy ściereczką. Odstawiamy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia.

        KROK 2: ZAGNIATAMY I WAŁKUJEMY CIASTO
        Wyrośnięte ciasto zagniatamy chwilę na desce oprószonej mąką i rozwałkowujemy w kształt prostokąta.

        200 g miękkiego masła przekładamy do miski i dokładnie mieszamy do uzyskania jednolitej konsystencji, a następnie rozsmarowujemy na ⅔ powierzchni ciasta. Ciasto składamy na trzy, zakładając do środka krótsze boki, i dociskamy, by się skleiło.

        Tak przygotowane wkładamy do lodówki na ok. 30 minut.

        KROK 3: WAŁKUJEMY I SCHŁADZAMY CIASTO
        Schłodzone ciasto ponownie rozwałkowujemy w kształt prostokąta, na grubość ok. 6 mm. Składamy na trzy, lekko dociskamy i ponownie umieszczamy w lodówce. Czynność tę powtarzamy jeszcze dwukrotnie.

        Tak przygotowane ciasto chłodzimy w lodówce przez całą noc.

        KROK 4: PRZYGOTOWUJEMY NADZIENIE
        Mleko zagotowujemy w rondelku. Dodajemy mak, mieszamy i ponownie doprowadzamy do wrzenia. Zdejmujemy z ognia i odstawiamy do czasu, aż mak się zaparzy, nasiąknie mlekiem i wystygnie.

        Masę marcepanową wyrabiamy w naczyniu robota. Dodajemy miód, jajko i dalej wyrabiamy do uzyskania jednolitej konsystencji. Zaparzony i wystudzony mak dodajemy do masy marcepanowej i cały czas mieszamy.

        Dodajemy posiekane rodzynki i orzechy, mieszamy. Odstawiamy masę, by smaki nadzienia się połączyły.

        KROK 5: NADZIEWAMY ROGALIKI
        Dobrze schłodzone ciasto rozwałkowujemy równomiernymi ruchami w kształt prostokąta na desce delikatnie oprószonej mąką. Prostokąt kroimy wzdłuż na pół. Z uzyskanych w ten sposób pasów ciasta wycinamy równe trójkąty.

        Masę makową szprycujemy obficie na środek każdego trójkąta za pomocą rękawa cukierniczego. Trójkąty zwijamy ciasno od podstawy ku wierzchołkowi i delikatnie zakrzywiamy, by uzyskać kształt rogalika.

        Nadziane rogaliki przekładamy na blachę wyłożoną papierem do pieczenia i odstawiamy do wyrośnięcia.

        KROK 6: PIECZEMY ROGALIKI
        Rogaliki smarujemy z wierzchu roztrzepanym białkiem i pieczemy na złoty kolor ok. 15-20 minut w temperaturze 180°C.

        KROK 7: PRZYGOTOWUJEMY LUKIER I PODAJEMY ROGALIKI
        Cukier puder ucieramy w miseczce z wodą. Dodajemy sok wyciśnięty z cytryny i mieszamy. Lukier szprycujemy na upieczone rogaliki za pomocą papierowego kornetu.

        Rogaliki posypujemy z wierzchu posiekanymi orzechami włoskimi
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:30
        https://media.tenor.com/NMSsQBppXxcAAAAM/easy-plus-foodie.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:32
        ROGALIKI Z MAKIEM

        600 g mąki pszennej typu 650
        200 g masła
        2 jajka
        40 g drożdży
        60 g cukru trzcinowego
        szczypta soli
        MASA MAKOWA
        900 g masy makowej
        60 g rodzynek
        100 g migdałów
        2 duże łyżki miodu
        1 łyżeczka cynamonu

        Mąkę przesiewamy do miski, dodajemy chłodne masło pokrojone w kostkę, 1 jajko, żółtko (białko pozostawiamy do posmarowania rogalików) i szczyptę soli. Drożdże kruszymy, przekładamy do czystej miseczki i posypujemy cukrem trzcinowym. Gdy staną się płynne, dodajemy je do pozostałych składników. Zagniatamy ciasto, zawijamy w folię spożywczą i odstawiamy do lodówki na godzinę.

        MASA MAKOWA
        Na patelnię przekładamy masę makową, miód i rodzynki. Na małym ogniu odparowujemy masę przez 10 minut. Zdejmujemy z ognia, dodajemy migdały i cynamon. Studzimy.

        Schłodzone ciasto rozwałkowujemy na grubość 3 mm. Tniemy na prostokąty o wymiarach 12x8 cm, a następnie na trójkąty. Nakładamy łyżeczką nadzienie i zwijamy, tworząc kształt rogalika. Rogaliki układamy na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia, smarujemy białkiem i posypujemy posiekanymi migdałami oraz cukrem trzcinowym. Pieczemy w temperaturze 165°C (termoobieg) około 12-15 minut.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:33
        https://media.tenor.com/Sx-W6gFFj84AAAAM/good-morning.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:35
        W czasie przelotów w różnych miejscach Polski można spotkać wielotysięczne stada gęsi. Wydawałoby się, że wśród nich mamy do czynienia tylko z jednym gatunkiem, bo na pierwszy rzut oka wszystkie wydają się takie same. Jednak po dłuższej obserwacji okazuje się, że w tym mnogim stadzie jest duża różnorodność. A wśród tej różnorodności możemy spotkać gęgawy, gęsi zbożowe oraz gęsi białoczelne. Ale tylko ta pierwsza pozostaje w Polsce, żeby wyprowadzić lęgi, dwa pozostałe gatunki lecą dalej w okolice koła podbiegunowego, by tam założyć gniazda.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:36
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0035.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:37
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0035.gifhttps://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0035.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:38
        Gęgawa niby wszystkim znana, jednak nie do końca. Spośród dzikich gęsi jest zdecydowanie największym przedstawicielem rodzaju Anser. Dorasta do 90 cm długości ciała, a jej waga wynosi w granicach 4-5 kilogramów. Rozpiętość skrzydeł może wahać się od 1,4-1,6 m. Barwa upierzenia popielato-szarobrązowa. Spód ciała białawy w okolicach brzucha, jednak na nim od czasu do czasu zdarzają się poprzeczne ciemne pręgi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:38
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0031.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:38
        W okresie przelotów gęś gęgawa tworzy klucze, w których odzywa się przypominającym gęś domową gęganiem. Jednak w tym miejscu o wiele bardziej stosowne byłoby stwierdzenie, że to właśnie gęsi domowe odzywają się gęganiem dzikich gęgaw.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:39
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0030.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:40
        W locie można zaobserwować szaroczarne skrzydła, które są jej cechą rozpoznawczą na tle innych gatunków gęsi. Silnie kontrastujący z upierzeniem reszty ciała jest kuper o śnieżnobiałej barwie. Przechodząc bardziej do części dziobowej, swoją uwagę powinniśmy skupić…na dziobie. Jest on bowiem wyznacznikiem pozwalającym rozróżnić dwa podgatunki – ten bardziej zachodni oraz bardziej wschodni. Ten zachodni, czyli nominatywny posiada pomarańczowy dziób, a wschodni różowy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:40
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0027.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:41
        Gęsi te zakładają swoje gniazda z dala od człowieka, w niedostępnych dla nas gęstwinach, najczęściej trzcinowiskach, gdzie mogą w miarę bezpiecznie schować swój lęg przed czyhającymi nań drapieżnikami. Gniazdo gęgaw to nic innego jak usypana górka ziemi, na której ptaki zgromadziły i uwiły kolebkę z różnego rodzaju materiału roślinnego. Pośród uwitych gałązek różnych roślin możemy także znaleźć bardzo dużą ilość puchu. Ten służy później do przykrywania jaj w momencie, gdy wysiadująca je samica musi na chwilę opuścić gniazdo. W tym czasie na straży stoi samiec, który pilnuje aby gniazdu i znajdującym się w nim jajom, nie przydarzyło się nic przykrego. Ten stan trwa przez około 28-30 dni, po tym czasie na świat przychodzą młode.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:41
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0022.gif
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:50
          Gęś zbożowa

          Anser fabalis jest nieco mniejsza od gęgawy, ale w okresie przelotów o wiele bardziej liczna. Często podczas obserwacji gęsich stad, zbożówki (potoczna nazwa używana przez ornitologów) stanowią nawet 90 proc. całego składu. Ich tereny lęgowe położone są daleko na północy w dzikich ostępach podbiegunowej tundry. Ptaki spędzają tam dosłownie 3 miesiące. Co wynika oczywiście z uwarunkowań środowiskowych jak również atmosferycznych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:42
        Gęsi zaliczane są do zagniazdowników, zatem praktycznie od razu po wykluciu, pisklęta są gotowe na to, by własnymi siłami poznawać świat. Podążają wówczas za dorosłymi osobnikami, przypominając żółtobrązowe kulki. Zazwyczaj wykluwa się ich od 2óch do nawet 20 sztuk. Jednak jak to w świecie przyrody bywa, nie wszystkie z nich dotrwają wieku dorosłego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:42
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0018.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:51
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0017.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:51
        Według naukowców długość ciała wynosi w granicach 65-90 cm, a rozpiętość skrzydeł podobna jest do gęgawy. Masa ciała jednak zdecydowanie mniejsza, bo mieszcząca się w granicach 3-3,8 kilogramów. Grzbiet ciała gęsi zbożowej jest zdecydowanie bardziej ciemny niż u gęgawy, kuper także ciemny z białym podbiciem, a brzuch brązowy jak reszta ciała. Dziób gęsi zbożowej jest czarny z pomarańczowym paskiem albo plamką. To zależy od podgatunku, jaki reprezentuje dany osobnik. Tych wyróżniamy pięć, to o trzy więcej niż w przypadku gęgawy. Najmniejszym z nich jest występujący w europejskiej strefie podbiegunowej Anser fabalis rossicus. Od innych odróżnia go oprócz rozmiarów ciała także kolor wstawki na dziobie. Ten jest barwy różowej. Od koloru tej wstawki wzięła się nazwa tego podgatunku. Dla kontrastu największa gęś zbożowa reprezentująca podgatunek middendorffii zamieszkuje drugi koniec subkontynentu euroazjatyckiego. Można ją spotkać na obszarze wschodniej Syberii oraz tzw. Zabajkala. Dawniej bo jeszcze w latach 70. i 80. ub. wieku ornitolodzy stosowali określenia „posiewnica większa” oraz „posiewnica mniejsza” – te odnosiły się do odpowiednio nominatywnego podgatunku oraz wspominanego już rossicusa.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:51
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0015.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:41
        W zasadzie po ich właściwym odchowie, gęsi decydują się na wędrówkę do swoich regularnych zimowisk. Dotychczas ptaki te gromadziły się przede wszystkim na zachodzie Europy w Holandii, czy na południu w Hiszpanii. Doliczono się tam ogromnych stad liczących po 100 czy nawet 200 tysięcy osobników. Jednak wraz ze zmianami klimatycznymi, ornitolodzy obserwują przesunięcie się granicy zimowisk i obecnie gęsi zbożowe możemy zimą podziwiać także na zachodnich rubieżach Polski. Środowiskiem w którym najłatwiej je zaobserwować są rozległe pola, łąki, bagna czy nawet mokradła.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:41
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0014.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:42
        Ze zbożówką wiążą się trwające blisko 170 lat rozważania osób zajmujących się systematyką. Już w roku 1842 J.F. Neumann stwierdził, że mamy do czynienia z dwoma odrębnymi gatunkami pochodzącymi z tajgi i tundry. Czterdzieści lat temu przeprowadzono badania, na podstawie których zauważono, iż tak jest rzeczywiście. Nie tylko wymiarami ciała, ale także wydawanymi z siebie odgłosami, sposobem żerowania, dietą i co najważniejsze dobowym rozkładem aktywności różnią się od siebie te dwie subpopulacje. Do dziś tak naprawdę trwają dyskusje nad systematyką gęsi zbożowej. Wielu upiera się przy tym, aby mówić o dwóch gatunkach wywodzących się z jednej linii: gęsi tundrowej i tajgowej. Okazuje się bowiem, że gęsi z tajgi nie krzyżują się w ogóle z tymi z tundry. A jeśli już dojdzie do takiego faktu, to jest to tak naprawdę niewielki procent w skali całej populacji. Jeszcze dalej poszli Holendrzy. Ci sugerują, że gęś zbożowa jako taka, stanowi kompleks całych populacji różnych gatunków gęsi z linii fabalis.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:42
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0015.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:42
        Łacińska nazwa gęsi białoczelnej brzmi Anser albifrons. Polski odpowiednik stanowi dosłowne odzwierciedlenie znaczenia tych słów. Gęś białoczelna jest jeszcze mniejsza od dwóch wcześniej prezentowanych przedstawicieli rodziny Anseridae. Jej waga waha się w granicach 1,5 do 3 kilogramów, a długość ciała w granicach 60 – 80 centymetrów, natomiast rozpiętość skrzydeł do 1,2 m. Przede wszystkim charakterystyczna dla tej gęsi jest biała plama znajdująca się wokół dzioba i zachodząca na czoło, od której wzięła się nazwa.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:43
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0017.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:43
        Kuper biały z niektórymi czarnobiałymi sterówkami widocznymi z wierzchu. Cały wierzch ciała szarobrązowy, natomiast na brzuchu możemy zaobserwować nieregularne ciemne plamy ułożone poziomo. W okresie przelotów na terenie Polski spotykane są dwa podgatunki albifrons – nominatywny oraz flavirostis – czyli tzw. gęś grenlandzka. Obie odróżniają się od siebie kolorem dzioba, który u tej pierwszej jest różowy, a u tej drugiej pomarańczowy, natomiast albifrons na brzuchu ma nieregularne paski a flavirostis jednolitą, dużą, brązową plamę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:43
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0018.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:44
        Gęś białoczelna zamieszkuje całe koło podbiegunowe – od Alaski przez Kamczatkę i Syberię, aż do Grenlandii. Tam zakłada gniazdo na otwartych przestrzeniach tundry. Częstym zjawiskiem jest gniazdowanie kolonialne, zwłaszcza na terenach o lekkim wzniesieniu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:44
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0019.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:44
        Sama kolebka gniazdowa to zbiór uschniętych ździebeł traw, puchu, a także gleby. W niej samica składa 4-6 białych jaj. Wysiadywanie ich trwa stosunkowo krótko jak na gęś przystało, bo pierwsze pisklaki mogą pojawić się nawet po 22 dniu wysiadywania. Po około 4 tygodniach młode są zdolne do lotu. Za sprawą osobników młodocianych, które nie założyły jeszcze rodziny, stada gęsi białoczelnych można obserwować przez cały rok. Dopiero później dołączają do nich dorosłe wraz z tegorocznym przychówkiem. W okresie letnim, kiedy odchów młodych w zasadzie zostaje zakończony, ptaki gromadzą się tworząc nieformalne grupy wędrujące po różnych zakątkach swoich terenów lęgowych. Wraz z nadejściem jesieni ptaki rozpoczynają swoją wędrówkę do cieplejszych części Ziemi. Podobnie jak w przypadku gęsi zbożowych, także białoczelne pozostają w Europie Środkowo-Wschodniej na zimowanie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:45
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0021.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:45
        Każdemu z nas ptaki te niewątpliwie kojarzą się z podróżami. Mimo, iż od paru lat skracają swoje podróże, których cel wraz ze zmianami klimatycznymi położony jest coraz bliżej. Zwróćmy jednak uwagę na aspekt szlaków tych wędrówek. Od wielu lat przedmiotem zainteresowania ornitologów są mechanizmy jakimi te ptaki się posługują.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:45
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0022.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:46

        W przypadku gęsi białoczelnej, ptaki latają według utartych szlaków, które przez lata zostały wyznaczone dzięki działalności wcześniejszych pokoleń. Według badaczy ptaki między innymi sugerują się świecącymi w nocy latarniami, które służą za swoiste drogowskazy. Gęsi przyjmują zupełnie inną strategię lotu, niż chociażby bociany lub ptaki szponiaste. Przez cały czas lecą lotem aktywnym, w związku z tym co jakiś czas muszą zatrzymywać się na dłuższy postój. Każdego roku zatem można obserwować wielotysięczne stada w ostojach, które uzyskały statusy albo rezerwatów, albo obszarów Natura 2000 właśnie dzięki sezonowej obecności ogromnych ilości gęsi. Ze względu na dość konserwatywny stosunek do swoich tras przez lata zatrzymują się w tych samych miejscach.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:46
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0027.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:52
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0030.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:52
        Gęś domowa jest hodowana w wielu krajach na świecie. Najwięcej gęsi hoduje się w Azji (głównie w Chinach), w Europie (na Starym Kontynencie największym producentem gęsi jest Polska) i w Afryce (w Egipcie i na Madagaskarze). Większość gęsi z Polski jest eksportowana, głównie do Niemiec. Hybrydy dzikich gęsi i odmian domowych oraz gęsi, które uciekły z hodowli często spotykane są w naturalnym środowisku, gdzie dołączają się do dzikich stad.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:52
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0031.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:53
        Gęś domowa to zwierzę o dużym znaczeniu gospodarczym, hodowane dla mięsa, tłuszczu, jaj oraz pierza. W większości polskie gęsi hodowane są w systemie rolnictwa ekologicznego lub ferm wolnowybiegowych. Ze względu na niszowy charakter w kraju niewiele jest dużych gęsich ferm .
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:53
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0035.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:54
        Gęś domowa jest zwierzęciem towarzyskim, przebywającym w stadach. Gęś domową charakteryzuje duża nieśność w przeciwieństwie do dzikich gęsi. W ciągu roku samica może złożyć 50-70 jasnych jaj. Inkubacja trwa ok. miesiąca. Jaja wysiadywane są przez samice. Samiec strzeże gniazda. Stosowany może być również sztuczny wylęg. Dojrzałość płciową osiąga (zależnie od rasy) ok. 9 miesiąca życia. Może dożyć kilkunastu lat, zwykle jednak żyje krócej. Już w 8 tygodniu może być przeznaczona na ubój.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:55
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0001.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:55
        Gęś domowa żywi się głównie pokarmem roślinnym, w postaci: liści, łodyg, korzeni, bulw, traw, nasion, owoców. Rzadziej pożywia się pokarmem zwierzęcym (owadami, skorupiakami, mięczakami, płazami). Gęsi w hodowlach karmione są paszami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:55
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0002.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:56
        Gęś domowa wywodzi się od różnych gatunków gęsi dzikich, w zależności od rejonu świata. Przodkiem gęsi była gęś gęgawa (głównie w Europie), gęś łabędzionosa (głównie w Azji), gęś białoczelna (w Rosji) lub znacznie rzadziej bernikla kanadyjska (w Ameryce Północnej). Została udomowienia ok. 3 tys. lat temu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:56
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0003.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:57
        Obie płci są ubarwione jednakowo - brunatnoszaro z czarnobrunatnymi pręgami na brzuchu. Na czole i dookoła nasady dzioba mają biały pasek, nogi pomarańczowe, dziób u odmiany Anser albifrons flavirostris - pomarańczowożółty, u Anser albifrons albifrons - różowy. Osobniki młodociane nie mają paska wokół dzioba, a pręgi na brzuchu są słabo zaznaczone.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:57
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0004.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:57
        Gęś białoczelna zamieszkuje bagniste tereny tundry. Poza okresem lęgowym przebywa na bezpiecznych, płytkich wodach, wybrzeżach morskich lub łąkach i polach uprawnych w pobliżu wód.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:58
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0006.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:58
        Obszar jej występowania obejmuje arktyczne regiony Dalekiej Północy, od europejskiej części Rosji do Syberii oraz arktyczną strefę Ameryki Północnej i Grenlandię. Zimuje w zachodniej Europie, południowej i wschodniej Azji, na wybrzeżach Ameryki Północnej. W Polsce pojawia się na przelotach - licznie na północy, nielicznie na południu. Nieregularnie pozostaje na zimę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:58
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0007.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:58
        Gęś białoczelna gnieździ się w pobliżu wód, często w koloniach. Gniazdo buduje zwykle między roślinnością trawiastą, nierównościami terenu itp. jest ono wyłożone suchą roślinnością i puchem. W zniesieniu jest 4-6 białych jaj o odcieniu żółtawym lub szarawym. Wysiaduje tylko samica, samiec w tym czasie czuwa w pobliżu, a po wylęgu opiekuje się młodymi. Wyprowadza 1 lęg w roku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:59
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0037.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:59
        Gęś ta żywi się zielonymi częściami roślin, żeruje na lądzie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 12:59
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0008.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:01
        Na rozlewiskach Biebrzy (Podlaskie) pierwsze stada wędrujących masowo o tej porze roku gęsi – wynika z obserwacji Biebrzańskiego Parku Narodowego i organizatorów turystyki nad Biebrzą.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:01
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0010.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:02
        Do Polski zaczyna zlatywać coraz więcej ptaków zwiastujących wiosnę. Oprócz gęsi pojawiły się również żurawie. Jak powiedział PAP Artur Wiatr z Biebrzańskiego Parku Narodowego sezon na wiosenne przeloty gęsi dopiero się rozpoczyna. Apogeum tych wędrówek ma w tym roku przypadać na dni 15-25 marca. Już widziano nad Biebrzą gęsi gęgawy, gęsi i zbożowe.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:02
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0032.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:02
        „Wiosenne i jesienne migracje ptaków to nad Biebrzą prawdziwy raj dla miłośników ptaków i fotografii. Nad Biebrzą widać wówczas tysiące ptaków różnych gatunków, część z nich jedynie zatrzymuje się w wędrówce na odpoczynek i pożywienie. Wiosną gęsi migrują na północ Europy.” – czytamy na stronie Biebrzańskiego Parku Narodowego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:03
        Biebrzański Park Narodowy został utworzony 9 września 1993 r. i jest największym parkiem narodowym w Polsce – powierzchnia Parku wynosi 59223 ha. Biebrzański Park Narodowy chroni rozległe i prawie niezmienione dolinowe torfowiska z unikalną różnorodnością gatunków roślin, ptaków i innych zwierząt oraz naturalnych ekosystemów.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:03
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0009.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:04
        Biebrzański Park narodowy jest najważniejszą ostoją dubelta, kropiatki, orlika grubodziobego, rybitwy białoskrzydłej i derkacza w Europie Środkowej i Zachodniej. Jest też ważnym „przystankiem” dla migrujących siewkowców, kaczek, gęsi i żurawi. Dlatego też dolina Biebrzy została uznana przez BirdLife International za ostoję ptaków o randze światowej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:04
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0024.gif
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:05
          Nad Warmią i Mazurami można teraz obserwować i usłyszeć masowe migracje gęsi. Od 50 do 100 tys. ptaków dziennie przelatuje nad naszymi głowami, by udać się na zimowiska na Zachód Europy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:05
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0025.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:05
        Warmia i Mazury to „powietrzny korytarz” dla gęsi zbożowej (Anser fabalis) i gęsi białoczelnej (Anser albifrons). Zimują one w zachodniej Europie, a Park Narodowy „Ujście Warty” stanowi jedno z najważniejszych miejsc odpoczynku tych ptaków podczas ich wędrówki.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:06
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0028.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:06
        Dziennie od 50 do 100 tys. tych ptaków uformowanych w klucze przelatuje nad naszymi głowami, by udać się na zimowiska na Zachód Europy. Gęsi łatwo usłyszeć, bo dość mocno hałasują.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:06
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0038.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:07
        Według ornitologów, to ostatnia okazja, by obserwować migrujące na Zachód ptaki. Większość opuściła już Warmię i Mazury – do Niemiec i Holandii odleciały już gęsi gęgawy. Coraz mniej jest także żurawi i kaczek.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:07
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0012.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:08
        Późna jesień to okres, w którym obserwatorzy ptaków szczególnie chętnie odwiedzają miejsca wykorzystywane przez migrujące gęsi. Jesienią wzrasta również liczba polowań na gęsi, organizowanych przez myśliwych zrzeszonych w Polskim Związku Łowieckim. Ogólnopolskie Stowarzyszenie Ochrony Ptaków przypomina, że stosowane przez niektórych myśliwych urządzeń odtwarzających nagrane głosy gęsi (w celu ich zwabienia) jest przestępstwem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:08
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0016.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:09
        Zgodnie z obowiązującym prawem, na gęsi białoczelne, zbożowe i gęgawy można polować od 1 września do 21 grudnia. W przypadku dwóch pierwszych gatunków termin ten jest przedłużony do 31 stycznia na terenie województw zachodniopomorskiego, lubuskiego, wielkopolskiego i dolnośląskiego. W tych samych województwach do 15 stycznia można polować na gęgawy. OTOP przypomina, że stosowanie przez niektórych myśliwych urządzeń odtwarzających nagrane głosy gęsi (w celu ich zwabienia) stanowi przestępstwo na podstawie art. 53 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 1995 r., Nr 147, poz. 713, z późn. zm.).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:09
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0023.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:09
        Tym samym stosowanie takich urządzeń zostało jednym z niedozwolonych środków wymienionych w art. 53 ustawy Prawo łowieckie, za których używanie grozi kara do 5 lat pozbawienia wolności.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:10
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0029.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:10
        Jeszcze przed rokiem 2010 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz. U. z 2005 r., Nr 61, poz. 548) nie precyzowało, czy używania nagrań głosów ptaków podczas polowań jest czynnością dozwoloną, czy zakazaną. Obecnie sytuacja jest jasna i każdy przypadek używania przez myśliwych urządzeń odtwarzających ptasie głosy podczas polowań należy zgłaszać na policję, powołując się na wymienione akty prawne.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:10
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0040.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:11
        Jak co roku o tej porze, najwięcej jest gęsi zbożowych i białoczelnych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:11
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0036.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:12
        Obok nich występują również rodzime gęgawy, które gnieżdżą się w naszym kraju.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:12
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0034.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:12
        Z reguły ptaki nocują na terenie chronionym. O świcie wyruszają na swoje żerowiska znajdujące się na okolicznych polach. Ich liczenie odbywa się właśnie o tej porze, kiedy tworzą jeszcze grupy liczące tysiące osobników.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:13
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0039.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:13
        Na obszarze Parku Narodowego "Ujście Warty" zaobserwowano ponad 260 gatunków ptaków. 69 gatunków występujących na terenie Parku to gatunki "specjalnej troski".
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:13
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0020.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:14
        Późną jesienią park jest królestwem arktycznych gęsi, których koncentracje sięgają tam ok. 80 tys. osobników, a w niektóre lata mogą dochodzić nawet do 200 tys. Obszar ten jest także ważnym zimowiskiem dla wielu ptaków.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:14
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0026.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:14
        To wszystko sprawia, że ten najmłodszy z polskich Parków Narodowych jest zarazem jedną z najważniejszych ostoi dzikiego ptactwa w tej części Europy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:15
        https://media.tenor.com/HpQzsDBu5QwAAAAM/goose-honk.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:17
        gęsi, Anserinae,
        podrodzina ptaków z rodziny kaczkowatych, rzędu blaszkodziobych;
        33 gatunki; zwykle duże (długość 50–100 cm, masa do 6 kg); dziób u nasady wysoki, zakończony „paznokciem”, nogi dość długie, 3 palce spięte błoną pławną; głównie roślinożerne; chodzą sprawnie, latają (przeloty w kluczach) wytrwale, z prosto wyciągniętą szyją; głos dźwięczny, donośny, w podrażnieniu syczący; towarzyskie, ale bardzo ostrożne, żyją w parach; zamieszkują brzegi wód i leśne mokradła całego świata; cenne ptaki łowne, o dużym znaczeniu gospodarczym (mięso, tłuszcz, pierze); np. bernikle, posiewnica, gęgawa; ponadto m.in.: gęś białoczelna, Anser albifrons, i gęś zbożowa, Anser fabalis, w Europie na przelotach; gęś łabędzionosa (gęś garbonosa), Anser cygnoides, długość 80–92 cm, z charakterystyczną naroślą u nasady dzioba, Syberia i Daleki Wschód, protoplasta lokalnych ras hodowlanych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:18
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0026.gifhttps://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0026.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:18

        gęgawa, Anser anser,
        ptak z podrodziny gęsi, przodek gęsi domowej;
        dł. ok. 80 cm; upierzenie szarobrunatne, dziób i nogi żółtopomarańczowe; głos bardzo donośny; monogamiczna; płochliwa; w Polsce jedyna gęś lęgowa, rzadko spotykana; zamieszkuje jeziora i porośnięte bagna Eurazji, Afryki; łowna poza okresem ochronnym.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:18
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0020.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:19

        gęś domowa, Anser domestica,
        ptak użytkowy pochodzący od udomowionych ok. 3000 lat temu: gęsi gęgawy i pochodzącej z Dalekiego Wschodu, północnych Chin, Mongolii i Japonii gęsi garbonosej (Cygnopsis cygnoides), po udomowieniu zw. gęsią łabędzionosą ( Anser cygnoides);
        gęś domową charakteryzuje szybki wzrost, duża odporność na choroby, dobre wykorzystanie pasz pochodzenia roślinnego, długi okres użytkowania (do 6 lat); masa ciała dorosłych gąsiorów wynosi 6 kg, gęsi 4–5 kg; rozpoczynają nieśność w wieku 35–37 tygodni, znosząc w ciągu roku 50–70 jaj o masie 150–170 g; w Polsce najbardziej popularną rasą gęsi, o dużym znaczeniu gosp. jest gęś biała kołudzka, wytworzona z gęsi włoskich (importowanych 1962); młode tuczone gęsi przeznacza się na ubój w wieku 17–18 tygodni; pierze gęsi, a szczególnie puch, stanowi bardzo cenny surowiec; od jednej gęsi uzyskuje się z 3 podskubów żywych ptaków 350 g pierza, a po uboju 300 g (tzw. opad pozyskiwany w rzeźni). Największą liczbę gęsi chowa się w Chinach, Rosji, Francji, na Wegrzech, Słowacji i w Czechach. Pogłowie gęsi utrzymywanych w Polsce wynosi ok. 3,5 mln sztuk
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:19
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0039.gifhttps://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0039.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:20
        posiewnica, gęś zbożowa, Anser fabalis,
        gatunek gęsi;
        dł. ok. 75 cm, szaro-brązowa, dziób czarny z pomarańczową przepaską; gnieździ się nad rzekami i jeziorami Grenlandii, Islandii, północno-wschodniej Eurazji; w Polsce na przelotach; łowna.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:20
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0034.gifhttps://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0034.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:20

        bernikla, Branta,
        rodzaj ptaków z rodziny kaczkowatych;
        5 gatunków zamieszkujących (z wyjątkiem bernikli hawajskiej) daleką północ Eurazji i Ameryki Północnej; na polskim wybrzeżu zimą pojawiają się pojedynczo: bernikla obrożna, Branta bernicla, rzadziej bernikla białolica, Branta leucopsis, i bernikla rdzawoszyja, Branta ruficollis.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:22
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0036.gifhttps://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0036.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:22
        chińskie gęsi, gęsi garbonose,
        rasa gęsi z charakterystycznym garbem na nosie;
        pochodzą od dzikiej gęsi garbonosej (żyjącej w północno-wschodniej Azji); masa ciała 4–5 kg, upierzenie białe lub brunatne, rocznie 30–40 jaj; rozpowszechnione w Azji, hodowane też w Europie i Ameryce Północnej; w Polsce spotykane mieszańce gęsi krajowych z chińskimi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:23
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0029.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:23
        gęsia skórka,
        anat. uwypuklenia skóry w okolicy torebek włosowych u człowieka,
        wywołane skurczem mięśni podnoszących włosy, pod wpływem chłodu, czasem bodźców psychicznych (np. strachu).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:24
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0023.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:24
        gęsina
        1. «mięso gęsie»
        2. «z politowaniem o chudej gęsi»
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:25
        Gęsina – mięso gęsi domowej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:26
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0016.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:27
        Mięso gęsi jest stosunkowo chude – zawiera około 3-6% tłuszczu, a także dużą ilość nienasyconych kwasów tłuszczowych, w tym omega 3 i omega 6 i witamin: A, z grup B i E, pełnowartościowego białka, jak również składników mineralnych: żelaza, fosforu, magnezu i cynku. Z uwagi na powyższe mięso gęsi uznawane bywa za dietetyczne, zwłaszcza dla osób odchudzających się. Posiada ponadto charakter afrodyzjakalny. Z uwagi na sposób chowu gęsi (w znakomitej większości wolny wybieg na świeżym powietrzu) gęsina uznawana jest za produkt ekologiczny. Podstawą wyżywienia gęsi są głównie pasze naturalne
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:27
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0012.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:27
        Mięso i podroby gęsi dzielą się na następujące części:
        szyja (niewielka ilość mięsa, przydatna na zupy, wywary, galarety i potrawki),
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:28
        tuszka (delikatny, lekko słodkawy smak, najczęściej serwowana jako pieczona lub smażona, nadziewana jabłkami, śliwkami, ziołami i grzybami; okazy starsze najczęściej moczy się w marynatach z oliwy lub wina),
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:28
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0038.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:28
        skrzydło (mięso miękkie i soczyste, okryte cienką skórą, nadające się do smażenia w panierce, przygotowywania zup i pieczenia w piekarniku; stanowi bazę do przekąsek),
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:29
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0028.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:29
        udko (delikatny smak i intensywnie mięsny zapach; samo mięso jest dość twarde, ale zachowuje soczystość, nadając się zarówno do pieczenia, smażenia i duszenia, jak również do przyrządzania zup, wywarów, bulionów, czy potrawek; wędzone nadaje się na przekąskę),
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:29
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0025.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:30
        pierś (mięso lekko twarde o ciemnoróżowym kolorze i średnim przeroście tłuszczu, wymaga odpowiedniego przygotowania, celem zmiękczenia; można ją piec, smażyć, dusić i wędzić, przy czy nie wymaga zbyt dużej ilości przypraw; nadaje się do dań z ziemniakami, ryżem, fasolką i ciemnymi sosami, np. śliwkowym, grzybowym, jałowcowym lub wiśniowym),
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:30
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0024.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:31
        serce (ciemnoczerwony, prawie brązowy kolor; nadaje się głównie do duszenia lub smażenia, a po zmieleniu stanowi bazę dla farszów, gulaszy i gęstych sosów, a także dodatek do rolad, pasztetów, kaszanek i kiełbas),
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:31
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0009.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:31
        żołądek (mięso sprężyste, lekko twarde i zwarte, przydatne do przyrządzania potraw duszonych i gotowanych, serwowanych z ryżem i makaronem, a także z ziemniakami, a po zmieleniu przydatne do kotletów, farszów i garmażerki),
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:32
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0033.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:33
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0032.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:34
        La viande d'oie est une viande issue de l'oie domestique, dont les principales espèces sont l'Oie cendrée (Anser anser) et l'Oie cygnoïde (A. cygnoides). Traditionnellement consommée à Noël, cette volaille est aujourd'hui supplantée par la dinde
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:34
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Roasted_goose_full.jpg/330px-Roasted_goose_full.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:34
        Kujawsko-Pomorski Gęsinowy Szlak Kulinarny – turystyczny szlak kulturowy, budowany na terenie województwa kujawsko-pomorskiego. Jedyny w Polsce szlak poświęcony mięsu gęsi (gęsinie).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:35
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0010.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:35
        Ideą powstania szlaku było podtrzymanie na terenie województwa staropolskiej tradycji serwowania i spożywania gęsiny. Obszar województwa kujawsko-pomorskiego jest jednym z najważniejszych w Polsce terenów hodowli gęsi, m.in. cenionej przez smakoszy białej gęsi kołudzkiej. Tutejsza gęsina posiada wysokie walory smakowe i odżywcze. Projekt budowy szlaku jest realizowany przez Kujawsko-Pomorską Organizację Turystyczną w ramach projektu Kujawsko-Pomorskie – lubię tu jeść. Współfinansuje go Ministerstwo Sportu i Turystyki, a patronatu udzielił Kujawsko-Pomorski Urząd Marszałkowski. Na szlaku znajdują się restauracje, hotele i minibrowary w następujących miejscowościach: Bydgoszcz, Bysław, Chełmno, Ostromecko, Pawłówek, Ślesin, Świecie, Toruń i Włocławek.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:36
        https://media.tenor.com/m0mhGlBY1ZUAAAAM/geese-slide.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:58
        ILE KOSZTUJĄ WYROBY Z GĘSI - Poranny - 10.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:59
        ROGALE MARCIŃSKIE I GĘSINA - www.02.pl - 10.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:03
        PIECZONA GĘŚ

        pierś gęsi
        sól, pieprz
        suszony tymianek



        Piekarnik nagrzać do 200 st. C. Jeśli pierś jest z kością odkroić ją. Mięso ogrzać w temperaturze pokojowej, natrzeć solą, pieprzem i suszonym tymiankiem. Położyć na zimną patelnię z grubym dnem (np. żeliwną) skórą do dołu i na małym ogniu stopniowo wytapiać tłuszcz przez 15 minut (zdjęcie nr 2 poniżej). Następnie przewrócić pierś skórką do góry i podsmażyć ok. 2 minuty.
        Tak podsmażoną pierś wstawić do nagrzanego piekarnika. Jeśli rączka patelni nie może być używana w piekarniku, przekładamy piersi do naczynia żaroodpornego (najlepiej nagrzewanego razem z piekarnikiem), skórką do góry. Piec przez 8 minut. Wyjąć na talerz, przykryć folią aluminiową i odczekać 5 minut przed pokrojeniem
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:09
        PIECZONE GĘSIE UDKA Z ROZMARYNEM

        2 gęsie udka
        1 szklanka cydru lub białego wina*
        1 łyżka oliwy
        1 łyżka miodu
        1 łyżeczka cynamonu
        1 łyżeczka papryki (ostrej + słodkiej)
        2 gałązki rozmarynu (lub 1/2 łyżki suszonego)

        Udka umyć, osuszyć, doprawić solą (ok. 1 łyżeczka) i świeżo zmielonym pieprzem. W garnku zagotować składniki marynaty: cydr lub wino, oliwę, miód z dodatkiem cynamonu, papryki i rozmarynu. Marynatę ostudzić i wymieszać z udkami. Zostawić na noc w lodówce (np. w woreczkach na mrożonki lub plastikowej misce).
        Piekarnik nagrzać do 120 stopni C. Przygotować naczynie żaroodporne z pokrywą, włożyć do niego udka skórką do dołu, dodać też całą marynatę. Przykryć i piec przez 2 godziny, następnie przewrócić na drugą stronę i piec przez kolejne 2 godziny. Pod koniec można dolewać cydru lub wina gdyby zabrakło płynu w naczyniu. Jeśli skórka nie będzie na koniec zrumieniona, można dopiec udka przez kilka minut bez przykrycia w wyższej temp.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:09
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0037.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:10
        PURRE ZIEMNIACZANO - DYNIOWE

        300 g ziemniaków
        150 g dyni
        1 łyżka masła
        1 łyżka śmietanki kremówki (opcjonalnie)
        szczypta ostrej lub słodkiej papryki

        Ziemniaki obrać, przekroić na połówki, zalać zimną wodą, posolić i gotować do miękkości przez ok. 35 minut. Na 10 minut przed końcem gotowania dodać obraną i pokrojoną w kostkę dynię. Gdy warzywa będą miękkie, odcedzić, dodać masło i śmietankę jeśli ją mamy oraz paprykę w proszku i rozgnieść praską na gładkie purée.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:11
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0007.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:12
        PIECZARKI

        ok. 200 g pieczarek
        1 łyżka natki pietruszki
        1 łyżka oliwy
        1 łyżka masła

        Oczyścić gąbeczką, przekroić na 4 części i wrzucić na posmarowaną oliwą patelnię. Obsmażyć na złoty kolor z każdej strony, następnie dodać masło i natkę pietruszki, wymieszać i chwilę razem podsmażać. Dopiero na koniec doprawić solą.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:12
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0006.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:13
        GĘSIE UDKA

        2 gęsie udka
        1 szklanka cydru lub białego wina*
        1 łyżka oliwy
        1 łyżka miodu
        1 łyżeczka cynamonu
        1 łyżeczka papryki (ostrej + słodkiej)
        2 gałązki rozmarynu (lub 1/2 łyżki suszonego)

        Udka umyć, osuszyć, doprawić solą (ok. 1 łyżeczka) i świeżo zmielonym pieprzem. W garnku zagotować składniki marynaty: cydr lub wino, oliwę, miód z dodatkiem cynamonu, papryki i rozmarynu. Marynatę ostudzić i wymieszać z udkami. Zostawić na noc w lodówce (np. w woreczkach na mrożonki lub plastikowej misce).
        Piekarnik nagrzać do 120 stopni C. Przygotować naczynie żaroodporne z pokrywą, włożyć do niego udka skórką do dołu, dodać też całą marynatę. Przykryć i piec przez 2 godziny, następnie przewrócić na drugą stronę i piec przez kolejne 2 godziny. Pod koniec można dolewać cydru lub wina gdyby zabrakło płynu w naczyniu. Jeśli skórka nie będzie na koniec zrumieniona, można dopiec udka przez kilka minut bez przykrycia w wyższej temp.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:14
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0004.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:32
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0003.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:35
        PASZTET Z GĘSIEJ WĄTRÓBKI

        350 g gęsich wątróbek
        1 cebula
        1 łyżeczka przyprawy korzennej
        1 łyżka powideł śliwkowych lub 3 suszone śliwki
        1/2 jabłka kwaśnego
        4 łyżki brandy lub calvadosu lub białego wina
        świeżo zmielony pieprz
        50 g masła
        na wierzch - 30 g masła lub smalcu wytopionego z pieczonej lub gotowanej kaczki lub gęsi (kaczy lub gęsi smalec), świeży tymianek lub rozmaryn
        opcjonalnie: kawałeczki suszonych śliwek (2 sztuki)

        Wątróbki zalać mlekiem i odstawić na 1-2 godziny. Odsączyć wątróbkę i dokładnie osuszyć na papierowym ręczniku, pokroić na kilka mniejszych części (każdą wątróbkę na 3 kawałki). Cebulę posiekać w kosteczkę, jabłko pokroić na kawałki.
        W garnku roztopić 1 łyżkę masła, włożyć cebulę i zeszklić ją. Następnie dodać jabłka, przyprawę korzenną i smażyć przez około 2 minuty, dodać powidła lub pokrojone śliwki i smażyć jeszcze przez minutę.
        Wlać brandy lub calvados lub wino i zredukować. Przesunąć składniki na bok, w wolne miejsce włożyć 1 łyżkę masła, zwiększyć ogień i wrzucić wątróbki. Obsmażać przez około 1 minutę (w środku mają być miękkie).
        Odstawić z ognia, przełożyć do pojemnika blendera lub melaksera, doprawić solą oraz pieprzem, dodać resztę masła (roztopionego) i wszystko zmiksować na jak najbardziej gładką masę. Wyłożyć ją na sitko i przetrzeć do czystego naczynia (teraz można wmieszać kawałeczki posiekanych suszonych śliwek).
        Nałożyć do słoiczków zostawiając około 1 cm wolnego miejsca od góry (na warstwę tłuszczu) i wstawić do lodówki na kilka godzin. Na wierzch wylać roztopione masło z tymiankiem lub gęsi czy kaczy smalec razem z rozmarynem, schłodzić aż tłuszcz zastygnie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:35
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Goose_liver_pate_and_Meatballs_with_goose%2C_Poznan.jpg/360px-Goose_liver_pate_and_Meatballs_with_goose%2C_Poznan.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:37
        GĘŚ PIECZONA Z MANDARYNKAMI

        1 gęś, wypatroszona, o wadze około 4,5 kg (świeża lub mrożona)
        1 łyżka stołowa soli morskiej
        1 torebeczka przyprawy korzennej lub piernikowej (40 g)
        1 torebeczka goździków (10 g)
        5 suszonych śliwek
        700 g mandarynek
        50 g masła

        Mrożoną gęś należy wcześniej rozmrozić, np. przez cały dzień, na blacie w kuchni, w temp. pokojowej. Wyjąć z gęsi woreczek z podrobami (można je wykorzystać przy innej okazji)*.
        Gęś natrzeć solą morską a następnie przyprawą korzenną (2 łyżeczki odłożyć na sos korzeno-śliwkowy). Zetrzeć skórkę z 2 - 3 mandarynek i natrzeć nią gęś (głównie piersi i nogi). Do środka włożyć suszone śliwki oraz obrane ze skórki mandarynki + 2 mandarynki z powtykanymi w skórkę goździkami (wykorzystać połowę opakowania). Resztę mandarynek również umyć, powtykać resztę goździków i zachować (dodamy je w trakcie pieczenia gęsi). Tak przygotowaną gęś można od razu upiec lub przykryć i odstawić w chłodne miejsce do następnego dnia.
        Piekarnik nagrzać do 190 stopni C. Roztopić masło i pędzelkiem posmarować gęś (najbardziej na piersiach i nogach). Na dno gęsiarki lub dużego naczynia żaroodpornego lub garnka rzymskiego położyć kratkę metalową (jeśli naczynie jest rozszerzane ku górze i gęś nie leży całkowicie bezpośrednio na dnie - nie trzeba używać kratki.
        Gęś ułożyć w naczyniu na jednym boku, skrzydłem do góry. Wstawić do piekarnika i piec bez przykrycia przez 40 minut. Następnie przewrócić gęś na drugi bok drugim skrzydłem do góry i piec gęś bez przykrycia przez następne 40 minut.
        Ostrożnie wylać tłuszcz zgromadzony na dnie naczynia (uwaga, będzie gorący). Gęś położyć w naczyniu piersiami do góry i piec w ten sposób już do końca, przez 100 minut. W połowie pieczenia dodać mandarynki.
        Gęś wyjąć z piekarnika, położyć na tacy lub blaszce do pieczenia i odczekać około 15 minut przed pokrojeniem. Pieczone mandarynki i śliwki ze środka należy wyrzucić, pieczone mandarynki z naczynia można podać do kaczki.
        Gęś podawać z sosem korzenno-śliwkowym (przepis poniżej) oraz wybranymi składnikami np. pieczone gruszki z żurawiną, risotto jabłkowe, ziemniaczki w papilotach itp. Przy tym przepisie na gęś jest więcej propozycji.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:38
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0002.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:39
        SOS KORZENNO - ŚLIWKOWY

        1 słoiczek powideł śliwkowych (węgierkowych)
        1 i 1/2 szklanki czerwonego wytrawnego wina
        2 łyżeczki przyprawy korzennej lub piernikowej
        300 g mandarynek lub pomarańczy


        Powidła włożyć do garnka, dodać wino i przyprawę korzenną. Zagotować, w międzyczasie dodać 1 łyżeczkę skórki startej z mandarynki oraz sok ze wszystkich mandarynek. Pogotować jeszcze przez około 5 minut.

        * gęsią szyjkę i serce można dodać do sporządzenia bulionu drobiowego, rosołu, do ogórkowej. Wątróbkę można dodać do pâté z wątróbki kurzej (lub zamrozić i zebrać większą ilość wątróbki gęsiej i zrobić pâté tylko z z gęsiej wątróbki). Podroby można zamrozić i wykorzystywać sukcesywnie.Na szkielecie i kościach skrzydełek można ugotować rosół (jeszcze tego samego dnia lub następnego, przechowując korpus w lodówce).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:40
        https://media.tenor.com/T2-LYSuTG9MAAAAM/goose-you-came-to-the-wrong-neighborhood.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:43
        ROSÓŁ Z PIECZONEJ GĘSI

        1 korpus + kości z pieczonej gęsi
        4 łyżki sosu sojowego (jasnego)
        1/3 pora
        1 cebula
        1 ząbek czosnku
        3 cm kawałek imbiru
        2 kawałki borowików suszonych
        1 gwiazdka anyżu
        kawałek kory cynamonu
        3 goździki, listek laurowy
        3 ziela angielskie
        kilka ziarenek pieprzu
        szczypta płatków chili
        Dodatki: kluski lane lub makaron jajeczny (jak do tradycyjnego rosołu)



        Pozostały korpus z kawałeczkami mięsa, chrząstek itp. po pieczonej gęsi oraz czyste kości (nie pobrudzone innymi częściami obiadu) włożyć do dużego garnka.
        Zalać wodą (około 2,5 litra). Zagotować, zszumować. Zmniejszyć ogień, dodać anyż, cynamon i goździki i gotować przez około 1 godzinę.
        Następnie dodać listek laurowy, ziela angielskie, pieprz, chili, wlać sos sojowy i doprawić solą (zwykle daję około 1 łyżeczki). Dodać przekrojonego pora, nieobraną opaloną na palniku cebulę, opalony nieobrany imbir oraz czosnek. Włożyć borowiki i gotować na małym ogniu pod minimalnie uchyloną pokrywą przez kolejną 1 godzinę.
        Gotowy rosół przecedzić do czystego garnka, włożyć ugotowane grzyby z rosołu (resztę kości i warzywa wyrzucić) sprawdzić doprawienie. Podawać z lanymi kluseczkami lub makaronem jajecznym.
        Jeśli użyte kawałki gęsi miały dożo tłuszczu, zbierze się on na powierzchni rosołu, można go zebrać łyżką i schować do lodówki, wykorzystywać do smażenia
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:44
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/sJZaX4RzHiGiEhaUX.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:45
        PIECZONA GĘŚ

        1 gęś wypatroszona, około 4 - 4,5 kg, świeża lub mrożona
        1 duże kwaśne i twarde jabłko np. szara reneta lub boiken
        około 1 łyżka soli morskiej
        1/2 łyżki świeżo zmielonego pieprzu
        3 łyżeczki kminku
        3 łyżeczki suszonego tymianku
        4 ząbki czosnku
        1 szklanka soku jabłkowego np. z antonówek lub 1/2 szklanki soku i 1/2 szklanki cydru

        Gęś mrożoną dokładnie rozmrozić (kilkanaście godzin w temperaturze pokojowej lub 2 dni w lodówce). Sprawdzić czy w środku gęsi nie ma woreczka z podrobami, jeśli jest - wyjąć go i odłożyć do lodówki (z wątróbek można zrobić pâté lub np. wykorzystać do pasztetu). Do środka gęsi włożyć pokrojone na ćwiartki jabłko. Gęś oprószyć solą i pieprzem, posypać kminkiem i tymiankiem, obłożyć czosnkiem i włożyć do naczynia piersiami do dołu. Tak przygotowaną gęś można przechować przez noc w chłodnym miejscu lub od razu upiec.
        Piekarnik nagrzać do 130°C. Na dno naczynia wlać sok jabłkowy i cydr, naczynie przykryć i wstawić do piekarnika. Piec cały czas pod przykryciem przez 7 godzin.
        Po upieczeniu zdjąć pokrywkę i gęś zrumienić z dwóch stron pod mocno rozgrzanym grillem w piekarniku, lub - jeśli nie mamy funkcji grilla - w wysokiej temperaturze, około 240°C. Cały proces zrumienienia musi odbyć się bardzo szybko (maksymalnie po kilka minut z każdej strony) aby nie wysuszyć mięsa (najlepiej więc wyjąć gęś z piekarnika na czas jego nagrzewania do wyższej temperatury).
        Wyjąć gęś na deskę. Tłuszczu i soku z naczynia nie wylewać. Gęś pokroić ostrym nożem i nożycami do drobiu: najpierw odciąć skrzydła, później udka, następnie przekroić korpus na pół i wyciąć piersi. Podawać z dodatkami
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:46
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0001.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:48
        PIECZONA GĘŚ Z JABŁKOWYM RISOTTO

        2 gęsie udka (nóżki)
        sól (około 1 łyżeczki) i pieprz (około 1/2 łyżeczki)
        1 łyżeczka suszonego tymianku
        1/2 łyżeczki kminku
        1/2 szklanki soku jabłkowego
        1 mały ząbek czosnku cienko pokrojony

        Gęsie nóżki: doprawić solą i pieprzem, wysmarować tymiankiem i kminkiem, obłożyć plasterkami czosnku. Włożyć do garnka żaroodpornego z pokrywą, skórką do dołu, na dno garnka wlać sok jabłkowy. Piekarnik nagrzać do 120 stopni C. Garnek przykryć i wstawić do piekarnika. Piec przez 2 godziny. Następnie przewrócić nóżki na drugą stronę i piec jeszcze przez kolejne 2 godziny. Nóżki tak upieczone są miękkie, mięso idealnie odchodzi od kości a skórka jest cienka i smaczna (choć jest miękka). Aby mocniej zrumienić skórkę wstawiamy garnek z nóżkami bez przykrycia pod rozgrzany grill w piekarniku lub do piekarnika nagrzanego do 220 stopni, na kilka minut do czasu zrumienienia się skórki. Wytopiony tłuszcz zlać do garnuszka, następnie ostudzić i zebrać z wierzchu tłuszcz (można go wykorzystać do smażenia) a płyn zebrany w garnuszku wylać.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:48
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0035.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:49
        RISOTTO JABŁKOWE

        1 łyżka tłuszczu (użyłam wytopionego podczas pieczenia gęsi, może być też masło)
        1/2 podłużnej cebuli
        60 g ryżu do risotto (arborio)
        szczypta suszonego tymianku
        1/4 jabłka
        4 łyżki calvadosu (lub cydru lub białego wina)
        około 1/2 litra wrzącego bulionu drobiowego (użyłam rosołu z kaczki, może być rosół ugotowany na korpusie pozostałym z pieczonej gęsi)
        3 łyżki zimnego masła
        4 łyżki tartego parmezanu


        Risotto jabłkowe: na głębokiej patelni lub w garnku podgrzać tłuszcz, dodać posiekaną w kosteczkę cebulę i zeszklić ją. Dodać ryż, tymianek oraz pokrojone w kosteczkę jabłko, smażyć przez około 1 minutę. Następnie wlać calvados i wygotować. Następnie wlewać po 1/2 szklanki wrzącego bulionu i mieszając od czasu do czasu gotować ryż. Wlewać kolejną porcję bulionu gdy poprzednią wchłonie już ryż. Gotować risotto przez około 17 minut (ryż ma pozostać delikatnie al dente w środku). Sprawdzić doprawienie. Odstawić z ognia na 1 minutę pod przykryciem. Odkryć, włożyć masło i tarty parmezan, wymieszać do rozpuszczenia się masła.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:50
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0031.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:51
        SAŁATKA

        garść roszponki
        1/5 korzenia selera
        1 szklanka białych winogron
        1 łyżka posiekanego szczypiorku
        winegret: po 1 łyżeczce majonezu, oliwy extra vergine i musztardy, 1 łyżka soku z cytryny, 2 łyżki syropu z pędów sosny lub 1 łyżka syropu klonowego lub 1/2 łyżki cukru, szczypta kminku, sól i pieprz

        Sałatka: wszystkie składniki winegretu wymieszać w miseczce. Seler obrać i zetrzeć na tarce, doprawić solą, pieprzem, wymieszać z winegretem. Dodać pokrojone i wypestkowane winogrona oraz posiekany szczypiorek. Przed podaniem wymieszać z roszponką. Do sałatki pasują też cieniutkie plasterki jabłka, ale możemy je dodać jeśli np. nie dodajemy jabłek do innej części potrawy (ja dodałam już jabłka do risotto).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:51
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0030.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:53
        PIECZONA PIERŚ GĘSI

        1 podwójna pierś gęsi (ok. 1 kg)
        250 ml czerwonego wina
        250 ml kompotu malinowego (3 łyżki syropu malinowego z wodą)
        1 łyżka suszonego estragonu
        1 łyżka suszonego majeranku
        sól i pieprz

        Dzień wcześniej: odciąć kości z piersi i nadmiar tłuszczu, natrzeć ziołami. Włożyć do naczynia żaroodpornego (skórką do góry), zalać winem i kompotem (płynu ma być tyle aby całkowicie przykryć mięso, powinna wystawać jedynie skórka). Przykryć i wstawić na kilkanaście godzin do lodówki.
        W dniu pieczenia: piekarnik nagrzać do 240°C. Piersi gęsi wyjąć z garnka, natrzeć solą i pieprzem i ponownie włożyć do garnka. Przykryć pokrywką, wstawić na dolny poziom piekarnika i piec 40 min. Następnie zdjąć pokrywkę, zmniejszyć temperaturę do 180°C i piec 45 min. UWAGA: na każdym etapie pieczenia upewniać się, że płynu jest odpowiednia ilość (czyli mięso jest całkowicie zanurzone, skórka wystaje). W razie potrzeby uzupełniać ilość płynu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:53
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0027.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:54
        SOS PORZECZKOWY

        3 pełne łyżki dżemu z czerwonych porzeczek (lub żurawiny ze słoiczka)
        1 łyżeczka miodu
        1/2 szklanki (125 ml) czerwonego wytrawnego wina

        Sos: wszystkie składniki umieścić w rondelku i zagotować. Gotować przez około 5 minut, lub do czasu aż sos zgęstnieje
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:55
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0022.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:56
        SAŁATKA Z ROSZPONKĄ I JABŁKIEM

        1/3 jabłka
        garść roszponki
        winegret: 3 łyżki syropu z pędów sosny (lub 2 łyżki syropu klonowego) + 1/2 łyżki soku z cytryny + sól i pieprz + 1/2 łyżeczki nasion kopru włoskiego
        3 łyżki orzeszków pinii zrumienionych na suchej patelni

        Sałatka z roszponką i jabłkiem: do salaterki włożyć pokrojone jabłko, dodać listki roszponki i wymieszać. W miseczce połączyć składniki winegretu, dodać zrumienione orzeszki pinii i przełożyć wszystko do salaterki z sałatką.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:57
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0021.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:58
        GRUSZKI W CYNAMONIE

        2 gruszki
        1 łyżeczka cynamonu
        1/2 szklanki soku jabłkowego

        Gruszki: obrać, pokroić na połówki, wydrążyć i oprószyć cynamonem. Włożyć do naczynia żaroodpornego lub np. keksówki, na dno wlać sok jabłkowy i piec razem z gęsią przez ostatnie 20 min.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:58
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0019.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:02
        Dzisiaj gęsinę traktujemy jak produkt delikatesowy - rarytas. To pyszne izdrowe mięso wciąż za rzadko gości na polskich stołach. To wielka szkoda, bo oprócz doskonałego smaku, wielu wartości odżywczych, różnych możliwości przyrządzania, gęsinę można uznać również za lekarstwo.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:03
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0018.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:03
        Pierwsze wzmianki o gęsinie w Polsce sięgają XVI wieku. Od XVII do XIX wieku mięso z gęsi regularnie gościło na polskich stołach począwszy od jesieni, aż do wczesnej wiosny. Wszyscy zajadali się gęsi pieczoną, nadziewaną jabłkami, rodzynkami i kasztanami. Gwałtowny spadek spożycia tego mięsa nastąpił w XX w. Na szczęście z nastaniem XXI wieku, spożycie to stale wzrasta. Choć Polacy zjadają obecnie niewiele ponad 200 g tego mięsa na osobę rocznie, to i tak jest to olbrzymi postęp w stosunku do 17 g, kilkanaście lat temu. Tak niewielkie spożycie mięsa z gęsi może też dziwić zważywszy na fakt, że Polska jest obecnie największym producentem tego mięsa w Europie. Nasze ptaki chętnie spożywają Niemcy, Austriacy, Szwedzi oraz Francuzi
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:04
        Często w mowie potocznej stosowane jest określenie: „głupi jak gęś”. Nie ma to jednak odzwierciedlenia w zachowaniu ptaków. Zgodnie z powyższym, w kulturze historycznej gęsi nie odgrywały roli podrzędnej.Ptaki te współtowarzyszyły bogowi wojny (Marsowi) w podbojach. Co więcej, ostrzegawczym gęganiem uratowały Rzym przed atakiem wroga. Z kolei w historii germańskiej podkreślane jest znaczenie gęsi jako zwierząt ofiarnych. Ponadto wierzono, że jeśli ludzie będą regularnie spożywać gęsinę, to będą mieli swój wkład w siłę ducha wegetacji.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:04
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0015.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:04
        Z racji tego, że warto przywrócić polskiej kuchni powszechny zwyczaj przyrządzania potraw z gęsi, w 2017 roku ustanowiono nowe święto. Ogłoszono 11 listopada dniem polskiej gęsi i wypromowano nowe hasło „Polska Gęsina na Świętego Marcina”. Z datą tą związana jest też pewna legenda. Św. Marcin był pobożnym rycerzem z Kapadocji. Przeszedł w stan duchowny i został wybrany biskupem Tours. Nie chciał jednak przybrać tak zaszczytnego tytułu. Schował się więc przed posłańcami papieża w komórce z gęsiami. Ptaki jednak zdradziły jego obecność i posłańcy przekazali mu nominację. Od tej pory gąska pojawia się często na wizerunkach świętego Marcina i stanowi odświętne danie w dniu 11 listopada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:05
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0014.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:05
        Mięso z gęsi jest najbardziej szlachetne spośród drobiu. Gęsina jest źródłem pełnowartościowego białka. Zawiera tylko 3-6% tłuszczu. Jest źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, w tym omega 3 i omega 6. Mięso z tych ptaków bogate jest również w składniki mineralne: żelazo, fosfor, magnez i cynk oraz witaminy: A, B i E.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:05
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0013.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:06
        Gęsi smalec jest łatwo strawny. W medycynie ludowej uważany był za najsmaczniejszy afrodyzjak, poprawiający popęd seksualny. Wykorzystywano go również jako lekarstwo na zapalenie górnych dróg oddechowych. Ze smalcu sporządzano maść, która działała rozgrzewająco. Nacierano nią klatkę piersiową. Maść łagodziła również stany zapalne stawów. Obecnie uważa się, że mięso pochodzące od gęsi może łagodzić zaburzenia nastroju i pozytywnie wpływać na samopoczucie. Docenia się również wpływ lekkostrawnego tłuszczu z gęsi na poprawę wydolności sportowców.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:06
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0011.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:07
        Gęsina – zdrowa, pyszna i polska cieszy się ogromną sławą, ale głównie za granicami naszego kraju. Nie zawsze tak było. Już w czasach Polski szlacheckiej, gęś należała do najbardziej popularnego rodzaju drobiu. Ponieważ gęsi są odporne na choroby i łatwo przystosowują się do różnorodnych warunków klimatycznych, były hodowane i w bogatych dworach i ubogich, chłopskich chatach.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:08
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0005.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:08
        Tradycja związała spożywanie gęsiny ze świętym biskupem z Tours. Według podania, wzbraniał się on przed przyjęciem godności biskupiej, więc zbiegł i ukrył się w stadzie gęsi, ale one zdradziły jego kryjówkę głośnym gęganiem. Na św. Marcina zajadano się więc gęsiną i to do syta, bo przed wiekami post adwentowy rozpoczynał się w dniu jego wspomnienia, czyli 11 listopada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:09
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0005.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:09
        …Polacy zaś ten zwyczaj mają, W dzień świętego Marcina gęś tłustą piekają…
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:12
        ROSÓŁ Z GĘSI

        3 litry wody
        skrzydła, podroby,szyja, korpus lub kawałek z tylnej części
        1 duża marchew
        1 duża pietruszka
        połowa selera
        1 cebula
        listek laurowy
        kilka ziarenek czarnego pieprzu
        zielone zioła: seler, lubczyk, pietruszka – mała garść – bardzo wskazane, aczkolwiek niekonieczne. Jeśli nie macie świeżych lub mrożonych gałązek, można wrzucić łyżkę suszonych ziół.
        sól i pieprz do smaku

        Mięso opłukać i włożyć do garnka z zimną wodą.
        Powoli doprowadzić do wrzenia.
        Powoli gotować, zbierając łyżką cedzakową pojawiające się szumowiny.
        Gotować około 1 godziny na wolnym ogniu.
        Warzywa obrać i opłukać.
        Cebulę podzielić na części i przysmażyć na patelni na mocno brązowy kolor – ma być nawet lekko przypalona.
        Do gotującego się mięsa dołożyć warzywa, przyprawy i cebulę.
        Powoli gotować jeszcze przynajmniej 1 godzinę, ale świetnie smakuje gotowany nawet kilka godzin.
        Jeśli będzie potrzeba dolać wody – zrobić to, ale tylko wrzątek ( żeby nie zatrzymywać procesu gotowania).
        Po ugotowaniu wyjąć mięso i warzywa, a rosół przecedzić przez sitko.
        Mięso obrać i pokroić, dodać do rosołu.
        Do rosołu można także dodać pokrojoną na plasterki, ugotowaną marchewkę.
        Rosół z gęsi podawać z makaronem i obficie posypać zieloną pietruszką. Znakomicie smakuje także jako bulion.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:13
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0011.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:14
        GĘŚ PIECZONA

        1 gęś (świeża lub mrożona) wypatroszona ( z reguły około 4 – 4,5 kg)
        2 duże jabłka
        sól – 1 łyżka
        świeżo zmielony pieprz – 2 łyżki
        majeranek – 3 łyżki
        suszony tymianek – 1 mała łyżeczka
        sok jabłkowy – 1 szklanka (opcjonalnie)

        Zamrożoną gęś rozmrozić – najlepiej w lodówce, wtedy rozmrażanie trwa nawet 2 dni. Ewentualnie można rozmrozić w temperaturze pokojowej – rozmrozi się w ciągu nocy.
        Spod skóry gęsi wyciągnąć tłuszcz i zrobić z niego zdrowy gęsi smalec.
        Gęsią, szyję i podroby (ja także odkrawam skrzydła) wykorzystać do ugotowania rosołu drobiowego.
        Gęś natrzeć pieprzem, solą i ziołami – wewnątrz i na zewnątrz, do środka włożyć pokrojone jabłko. Najlepiej zostawić w lodówce na kilka godzin.
        Na dno gęsiarki lub dużego naczynia żaroodpornego położyć kratkę metalową.
        Na dno naczynia wlać sok jabłkowy (opcjonalnie), dzięki czemu gęś uzyska dodatkowo jabłkowy aromat.
        Do piekarnika włożyć gęś w naczyniu i przykryć. Piekarnik nastawić na temperaturę 130 °C i ustawić czas pieczenia 7 – 8 godzin.
        Po 8 godzinach naczynie z gęsią wyjąć. Wyjmować należy bardzo ostrożnie, bowiem jest tak miękka, że się dosłownie rozsypuje.
        Zostawić na kilka minut, pokroić i podawać – to pierwsza wersja.
        W drugiej wersji będzie jeszcze lepsza, jeśli nieco ją przypieczemy.
        W tym celu piekarnik rozgrzać – do temperatury 230 stopni. Jeśli mamy funkcję Grill, to włączamy go. Wyjętą z sosu gęś położyć na blaszce i piec po kilka minut z każdej strony, aby uzyskać przypieczoną i chrupiącą skórkę. Wyjąć, zostawić na kilka minut i pokroić na porcje.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:15
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0013.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:16
        PIECZONA GĘŚ NADZIEWANA JABŁKAMI

        1 gęś (świeża lub mrożona) wypatroszona ( z reguły około 4 – 4,5 kg)
        1 duże jabłko
        sól – 1 kopiasta łyżka
        świeżo zmielony pieprz – 2 łyżki
        przyprawy do gęsi: majeranek 3 łyżki i suszony tymianek – 1 łyżeczka
        1 szklanka wytrawnego wina (opcjonalnie, żeby zrobić sos)
        2 łyżki mąki

        Zamrożoną gęś rozmrozić – najlepiej w lodówce, wtedy rozmrażanie trwa nawet 2 dni. Ewentualnie można rozmrozić w temperaturze pokojowej – rozmrozi się w ciągu nocy.
        Spod skóry gęsi wyciągnąć tłuszcz i zrobić z niego zdrowy gęsi smalec. Sprawdź przepis na gęsi smalec
        Gęsią, szyję i podroby (ja także odkrawam skrzydła) wykorzystać do ugotowania rosołu drobiowego.
        Gęś natrzeć solą, pieprzem i ziołami. Ziołami, solą i pieprzem od środka, od zewnątrz solą i pieprzem.
        Do środka włożyć pokrojone jabłko.
        Zostawić na kilka godzin (lepiej) lub od razu piec (też będzie dobra).
        Piekarnik nagrzać do temperatury około 230 – 240 °C.
        Do nagrzanego piekarnika włożyć gęś na około 15 minut, żeby gęś się zrumieniła.
        Potem obniżyć temperaturę do 175 – 180 st. C. i piec tyle godzin, ile kilogramów waży gęś.
        Piec pod przykryciem – jeśli nie mamy gęsiarki lub brytfanny, gęś przykryć folią aluminiową.
        Po około 1,5 godzinie otworzyć piekarnik i polać mięso wytworzonym sosem. I tak jeszcze kilka razy, ale generalnie robimy to jak najszybciej, aby nie trzymać piekarnika długo otwartego. Możemy raz gęś przewrócić – niektóre piekarniki nie pieką równomiernie.
        Po upieczeniu, gęś wyjąć z piekarnika, pozostawić na chwilę na półmisku, pokroić i podawać.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:17
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0014.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:19
        PIECZONA GĘŚ Z ŻURAWINĄ LUB BRZOSKWINIAMI

        gęś lub część gęsi
        2 duże jabłka – najlepiej kwaskowate
        2 średnie cebule lub 6 szalotek
        pieprz czarny
        słodka papryka
        majeranek
        sól
        brzoskwinie z puszki
        żurawina do mięs

        Gęś umyć, osuszyć i podzielić na porcje. Połówkę gęsi na 4 do 6 sztuk w zależności od wielkości tuszki.
        Skrzydła, podroby i szyję zużyć do ugotowania rosołu z gęsi. Sprawdź przepis na rosół z gęsi.
        Kawałki gęsi natrzeć solą, pieprzem, majerankiem i odrobiną słodkiej papryki.
        Zostawić na noc w lodówce.
        Następnego dnia porcje mięsa smażyć na rozgrzanej, suchej patelni. Z jednej i drugiej na złoty kolor.
        Podsmażone przełożyć – wraz z wytopionym tłuszczem – do brytfanny. Podlać gorącą wodą około 3/4 szklanki i dusić pod przykryciem około 1 godziny – cały czas na wolnym ogniu.
        Jabłka umyć, usunąć gniazda nasienne i pokroić na osiem części.
        Cebule obrać, pokroić na ćwiartki. Szalotki tylko obrać z łusek.
        Jabłkami i cebulami obłożyć mięso i smażyć jeszcze około 40 minut.
        W sumie czas smażenia gęsi powinien wynosić 1 godzinę i 30 do 40 minut.
        Gęś po usmażeniu odstawić w chłodne miejsce do następnego dnia*.
        Przed podaniem odgrzać i pokroić na mniejsze kawałki lub plastry.
        Jako dodatek okładam je brzoskwiniami wypełnionymi żurawiną
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:20
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0015.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:22
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0014.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:24
        GĘŚ FASZEROWANA KASZĄ GRYCZANĄ

        1 gęś (świeża lub mrożona) wypatroszona ( z reguły około 4 – 4,5 kg)
        wątróbka z gęsi ( jeśli mamy gęś z podrobami)
        200 gram boczku wędzonego
        6 – 8 szklanek szklanek gryczanej prażonej ( 1 kg = mniej więcej 5 szklanek)
        4 podgrzybki (jeśli suszone, namoczyć wcześniej) – opcjonalnie
        1 marchew
        1 cebula
        1 jajko
        pęczek zielonej pietruszki
        butelka czerwonego, wytrawnego wina
        2 łyżki mąki
        majeranek 2 łyżki
        sól – kopiasta łyżka
        mielony, czarny pieprz – 2 łyżki
        tymianek – mała łyżeczka
        sól, pieprz
        1 listek laurowy, 3 ziarenka ziela angielskiego

        Zamrożoną gęś rozmrozić – najlepiej w lodówce, wtedy rozmrażanie trwa nawet 2 dni. Ewentualnie można rozmrozić w temperaturze pokojowej – rozmrozi się w ciągu nocy.
        Spod skóry gęsi wyciągnąć tłuszcz i zrobić z niego zdrowy gęsi smalec. Sprawdź przepis na gęsi smalec.
        Gęś natrzeć solą, pieprzem i majerankiem. Majerankiem, solą i pieprzem od środka, od zewnątrz solą i pieprzem.
        Przygotować farsz:

        Boczek pokroić w dość grubą kostkę i podsmażyć na patelni
        Marchewkę i cebulę pokroić w kostkę.
        Do boczku dodać marchewkę, chwilę podsmażyć, następnie dodać cebulę i jeszcze chwilę podsmażyć.
        Do podsmażonych warzyw i boczku dodać na patelnię kaszę gryczaną. Podsmażyć chwilkę, cały czas mieszając.
        Dolać – stopniowo – gorącą wodę, w proporcji 1:2, tzn. na jedną proporcję kaszy, dwie proporcje wody (czyli 5 szklanek kaszy = 10 szklanek wody), gotować na małym ogniu, aż kasza wchłonie cały płyn i będzie lekko ugotowana, sypka.
        Doprawić solą i pieprzem, wrzucić listek laurowy i ziele angielskie.
        Jajko roztrzepać i dodać do przestudzonego farszu. Wymieszać.
        Wątróbkę gęsią (jeśli mamy) posiekać w kostkę. Dodać do farszu. Podgrzybki pokroić, natkę posiekać i wszystko dodać do farszu. Dokładnie wymieszać.

        5. Gęś nadziać farszem z kaszy i grzybów. Zasznurować dratwą lub spiąć wykałaczkami.

        6. Piekarnik nagrzać do temperatury około 230 – 240 °C.

        7. Do nagrzanego piekarnika włożyć gęś na około 15 minut, żeby się zrumieniła.

        8. Potem obniżyć temperaturę do 175 – 180 st. C. i piec tyle godzin, ile kilogramów waży gęś.

        9. Piec pod przykryciem – jeśli nie mamy gęsiarki lub brytfanny, gęś faszerowaną kaszą gryczaną przykryć folią aluminiową.

        10. Po około 1,5 godzinie otworzyć piekarnik i polać mięso wytworzonym sosem. I tak jeszcze kilka razy, ale generalnie robimy to jak najszybciej, aby nie trzymać piekarnika długo otwartego. Możemy raz gęś przewrócić – niektóre piekarniki nie pieką równomiernie.

        11. Po upieczeniu gęś wyjąć z piekarnika. Farsz wyjąć i pokroić na grube plastry. Gęś pokroić na porcje i podawać z sosem winnym lub po prostu z tłuszczykiem spod gęsi. Sosy podać w osobnych sosjerkach.

        12. W międzyczasie zrobić sos winny:

        Zlać trochę tłuszczu spod gęsi na patelnię, koniecznie z jego gęściejszą częścią.
        Dodać 2 łyżki mąki i 2 szklanki wytrawnego, czerwonego wina. Wymieszać.
        Gotować na małym ogniu i mieszać od czasu do czasu. Sos musi odparować i zgęstnieć. Przelać do sosjerki.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:24
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0017.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:26
        SAŁATKA Z PIECZONA GĘSIĄ

        200 gram upieczonego mięsa z gęsi/kaczki
        1 twarda gruszka
        dwie garście rukoli
        sól i pieprz
        10 pomidorków koktajlowych do dekoracji
        olej i sok z cytryny do sosu winegre

        Gruszkę obrać, wydrążyć gniazdo nasienne, pokroić na pół plastry.
        Gruszkę grillować na patelni grillowej (bez tłuszczu), ewentualnie na zwykłej.
        Rukolę opłukać, osuszyć i położyć na talerzu.
        Kaczkę/gęś pokroić w plastry.
        Pomidory przekroić na pół
        Pokrojone mięso, gruszkę i pomidory ułożyć na rukoli.
        Polać sosem
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:28
        SOS WINEGRET

        3 porcje oliwy (3 łyżki oliwy)
        1 porcja soku z cytryny (3 łyżki soku z cytryny)
        łyżeczka soli
        szczypta cukru (opcjonalnie)
        szczypta pieprzu

        Do naczynia ze szczelną przykrywką lub do czystego słoika za szczelną nakrętką wlać sok z cytryny, sól i cukier. Wymieszać.
        Dodać oliwę – zakręcić pokrywkę i mieszać aż wszystkie składniki połączą się.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:28
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0019.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:29
        GĘSI SMALEC

        Wyjęty tłuszcz położyć na patelnię – nie trzeba go kroić, ani dzielić na mniejsze kawałki.
        Delikatnie podgrzewać – ja w 10 stopniowej skali podgrzewam na 2 – aż do całkowitego rozpuszczenia się tłuszczu. Na patelni zostanie tylko skrawek takiego „czegoś”.
        Tłuszcz przelać do wyparzonego słoika, zakręcić i po ostudzeniu przechowywać w lodówce – nawet do kilku tygodni
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:30
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0021.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:35
        PIECZONA GĘŚ NADZIEWANA JABŁKAMI

        1 gęś 5-6 kg, świeża lub mrożona - oskubana i wypatroszona
        6 dużych ząbków czosnku
        2 łyżki majeranku suszonego
        ok. 1 kg jabłek
        solanka: woda + sól = 2 łyżki na 1 litr wody


        Gęsina to bardzo smaczne mięso. Wbrew pozorom jest chude, a tłuszcz gęsi, ze skóry, jest najzdrowszym, zwierzęcym tłuszczem. Jednak przygotowanie i przyrządzenie gęsi wymaga czasu, szczególnie gdy kupi się gęś mrożoną. Wiele osób zniechęca fakt, że gęś waży kilka kilogramów więc cała kosztuje kilkadziesiąt złotych. Ale taką gęsią nakarmicie kilka osób i zrobicie z niej przynajmniej 3 dania.

        Jeśli zdecydujecie się na upieczenie całej gęsi, przeczytajcie uważnie cały przepis i dobrze zaplanujcie kolejne etapy żeby ze wszystkim zdążyć na czas. Pracy przy takiej gęsi nie ma wcale dużo, ale rozmrażanie, moczenie w solance, marynowanie i pieczenie jest rozciągnięte w czasie. Gęś wymaga po prostu cierpliwości. Odwdzięczy się doskonałym smakiem. Zapewniam Was.

        Rosół z gęsi ma wyjątkowy smak. Jeżeli jeszcze go nie próbowaliście to zachęcam!

        gesina, pieczyste,jak upiec cala ges, drob, gaska pieczona, ges nadziewana, swiateczny obiad, na boze narodzenie, gesina na swietego marcina



        Dlaczego gęsi nie powinno się odgrzewać?

        Mam dla Was jeszcze dobrą radę i przestrogę. Gęś nie lubi odgrzewania. To znaczy można odgrzewać gęsinę jeśli zostanie, ale mięso po wystygnięciu i ponownym podgrzaniu nie jest już ani tak miękkie, ani tak smaczne. Dlatego gęś w całości warto piec wtedy kiedy robimy obiad dla przynajmniej 6 osób. Dla 2-4 osób lepiej przygotować gęsie uda. To co zostanie jednak nie może się zmarnować i u mnie na pewno się nie zmarnuje. Z resztek obranego od kości mięsa robię pasztet lub pierożki z gęsiną, a na kościach, których jest przecież sporo w takim dużym ptaku, gotuję wywar na zupę. Jedna gęś i 3 dania. Gąska została bardzo dobrze wykorzystana.

        Z czym podać gęś pieczoną?

        Pieczony drób świetnie smakuje z pieczonym ziemniakami. Upieczcie je z dodatkiem wytopionego podczas pieczenia gęsi smalcem. Zyskają wspaniały smak. Na odrobinie tego smalcu lub masła można podsmażyć cząstki jabłek, takich samych jakimi nadziewamy gęś. Wystarczy, że stracą surowość i zrumienią się, i można nimi obłożyć gęś tuż przed podaniem.

        Świetnym dodatkiem do pieczonej gęsi będzie czerwona kapusta z żurawiną. Ja uwielbiam i podaję też konfiturę z jarzębiny albo żurawiny.

        udka gesi, ges, gesina, drob pieczony, swiateczny obiad, boze narodzenie, mieso, najlepsza gesina, ges nadziewana jablkami

        Gęś pieczona w całości, nadziewana jabłkami

        czas przygotowania: 3 dni
        składniki:

        1 gęś 5-6 kg, świeża lub mrożona - oskubana i wypatroszona
        6 dużych ząbków czosnku
        2 łyżki majeranku suszonego
        ok. 1 kg jabłek
        solanka: woda + sól = 2 łyżki na 1 litr wody


        ges pieczona w calosci, gesina, tusza gesia, swiateczny obiad, drob, mieso, tuszka gesi, jak upiec ges

        Jak przygotować gęś do pieczenia?

        Gęsi świeże można kupić tylko późną jesienią bo właśnie o tej porze roku kończy się cykl hodowlany i mięso jest najsmaczniejsze. Ale w dużych sklepach możecie kupić całe gęsi zamrożone i w przypadku gęsiny mrożenie absolutnie nie szkodzi mięsu. Można spokojnie kupować właśnie takie mrożone tusze. Wydłuża to jednak czas przygotowania.

        Kupioną, mrożoną gęś, taką zafoliowaną, ułożyłam w misce i wstawiłam do lodówki. Jeśli temperatura na dworze ma nie więcej niż kilka st. C to można miskę wystawić np. na balkon. Oczywiście dobrze zabezpieczoną przed zwierzętami. Gęś musi poleżeć 24-48 godzin żeby powoli się rozmroziła. Następnie wyjęłam ją z folii, a ze środka tuszy usunęłam woreczek z podrobami. Tuszę obejrzałam i pęsetą powyciągałam resztki piór. Przełożyłam gęś do wielkiego gara (albo wyparzonego wiadra) i zalałam ostudzoną solanką, przygotowaną w proporcjach 2 łyżki soli na 1 litr wody. Solanki ma być tyle żeby tusza była w niej zanurzona. Naczynie przykryłam i odstawiłam w chłodne miejsce na przynajmniej 12 godzin, ale może stać nawet 48.

        Wymoczoną gęś wyjęłam i osączyłam. Osuszyłam papierowymi ręcznikami. Czosnek obrałam, drobniutko posiekałam, wymieszałam z majerankiem. Taką mieszankę natarłam tuszkę przeze wszystkim od środka i odrobinę z wierzchu. Przyprawioną znowu odłożyłam na 12 godzin. Kwaskowe jabłka pokroiłam na duże kawałki, razem ze skórką, ale bez gniazd nasiennych. Włożyłam je do środka gęsi wypełniając ją, ale niezbyt ciasno. Otwór spięłam wykałaczkami i zasznurowałam jak kurczaka faszerowanego.

        Gęsina to bardzo smaczne mięso. Wbrew pozorom jest chude, a tłuszcz gęsi, ze skóry, jest najzdrowszym, zwierzęcym tłuszczem. Jednak przygotowanie i przyrządzenie gęsi wymaga czasu, szczególnie gdy kupi się gęś mrożoną. Wiele osób zniechęca fakt, że gęś waży kilka kilogramów więc cała kosztuje kilkadziesiąt złotych. Ale taką gęsią nakarmicie kilka osób i zrobicie z niej przynajmniej 3 dania.

        Jeśli zdecydujecie się na upieczenie całej gęsi, przeczytajcie uważnie cały przepis i dobrze zaplanujcie kolejne etapy żeby ze wszystkim zdążyć na czas. Pracy przy takiej gęsi nie ma wcale dużo, ale rozmrażanie, moczenie w solance, marynowanie i pieczenie jest rozciągnięte w czasie. Gęś wymaga po prostu cierpliwości. Odwdzięczy się doskonałym smakiem. Zapewniam Was.

        Rosół z gęsi ma wyjątkowy smak. Jeżeli jeszcze go nie próbowaliście to zachęcam!

        gesina, pieczyste,jak upiec cala ges, drob, gaska pieczona, ges nadziewana, swiateczny obiad, na boze narodzenie, gesina na swietego marcina



        Dlaczego gęsi nie powinno się odgrzewać?

        Mam dla Was jeszcze dobrą radę i przestrogę. Gęś nie lubi odgrzewania. To znaczy można odgrzewać gęsinę jeśli zostanie, ale mięso po wystygnięciu i ponownym podgrzaniu nie jest już ani tak miękkie, ani tak smaczne. Dlatego gęś w całości warto piec wtedy kiedy robimy obiad dla przynajmniej 6 osób. Dla 2-4 osób lepiej przygotować gęsie uda. To co zostanie jednak nie może się zmarnować i u mnie na pewno się nie zmarnuje. Z resztek obranego od kości mięsa robię pasztet lub pierożki z gęsiną, a na kościach, których jest przecież sporo w takim dużym ptaku, gotuję wywar na zupę. Jedna gęś i 3 dania. Gąska została bardzo dobrze wykorzystana.

        Z czym podać gęś pieczoną?

        Pieczony drób świetnie smakuje z pieczonym ziemniakami. Upieczcie je z dodatkiem wytopionego podczas pieczenia gęsi smalcem. Zyskają wspaniały smak. Na odrobinie tego smalcu lub masła można podsmażyć cząstki jabłek, takich samych jakimi nadziewamy gęś. Wystarczy, że stracą surowość i zrumienią się, i można nimi obłożyć gęś tuż przed podaniem.

        Świetnym dodatkiem do pieczonej gęsi będzie czerwona kapusta z żurawiną. Ja uwielbiam i podaję też konfiturę z jarzębiny albo żurawiny.

        udka gesi, ges, gesina, drob pieczony, swiateczny obiad, boze narodzenie, mieso, najlepsza gesina, ges nadziewana jablkami

        Gęś pieczona w całości, nadziewana jabłkami

        czas przygotowania: 3 dni
        składniki:

        1 gęś 5-6 kg, świeża lub mrożona - oskubana i wypatroszona
        6 dużych ząbków czosnku
        2 łyżki majeranku suszonego
        ok. 1 kg jabłek
        solanka: woda + sól = 2 łyżki na 1 litr wody


        ges pieczona w calosci, gesina, tusza gesia, swiateczny obiad, drob, mieso, tuszka gesi, jak upiec ges

        Jak przygotować gęś do pieczenia?

        Gęsi świeże można kupić tylko późną jesienią bo właśnie o tej porze roku kończy się cykl hodowlany i mięso jest najsmaczniejsze. Ale w dużych sklepach możecie kupić całe gęsi zamrożone i w przypadku gęsiny mrożenie absolutnie nie szkodzi mięsu. Można spokojnie kupować właśnie takie mrożone tusze. Wydłuża to jednak czas przygotowania.

        Kupioną, mrożoną gęś, taką zafoliowaną, ułożyłam w misce i wstawiłam do lodówki. Jeśli temperatura na dworze ma nie więcej niż kilka st. C to można miskę wystawić np. na balkon. Oczywiście dobrze zabezpieczoną przed zwierzętami. Gęś musi poleżeć 24-48 godzin żeby powoli się rozmroziła. Następnie wyjęłam ją z folii, a ze środka tuszy usunęłam woreczek z podrobami. Tuszę obejrzałam i pęsetą pow
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:36
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0022.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:38
        PASZTET Z GĘSI

        750 g gęsiny - pieczonej lub ugotowanej
        350 g chudego boczku wieprzowego, surowego
        500 ml wody
        4 liście laurowe
        100 g suszonej żurawiny
        50 ml miodu pitnego - u mnie trójniak - lub innego mocnego alkoholu
        40 g bułki tartej (2 łyżki)
        ok. 200 ml wywaru z gęsiny
        250 g wątróbki drobiowej, najlepiej z gęsi, ew. z kurczaka
        1 łyżka smalcu gęsiego
        2 jajka
        1,5 łyżeczki soli
        1 łyżeczka pieprzu czarnego świeżo mielonego
        1/2 łyżeczki gałki muszkatołowej, świeżo startej
        1/2 łyżeczki mielonego, suszonego imbiru

        Do przygotowania swojego pasztetu użyłam okrawków mięsa z pieczonej gęsi. Po prostu obrałam kawałki jakie zostały przy kościach tuszy. Była tego spora miseczka więc postanowiłam dobrze je wykorzystać. Z takiego mięsa można też zrobić farsz do pierożków.
        Suszoną żurawinę zalałam w miseczce miodem pitnym i odstawiłam żeby nasiąkła. Surowy boczek pokroiłam na kilka mniejszych kawałków, włożyłam do garnka. Dodałam wodę i liście laurowe. Gotowałam na małym ogniu, pod przykryciem, aż był miękki. Odcedziłam i zmieliłam przez maszynkę, dwukrotnie, razem z mięsem z gęsi. Oczyszczoną z żyłek wątróbkę smażyłam po 3 minuty z każdej strony na niewielkiej ilości smalcu gęsiego, odłożyłam żeby przestygła, a następnie pokroiłam w dużą kostkę.
        Do zmielonej z boczkiem gęsiny dodałam przyprawy, bułkę tartą, surowe jajka oraz niecałą szklankę wywaru, który ugotowałam na kościach z gęsi. Możecie dolać dowolnego rosołu albo wywaru z warzyw. Masę mięsną dokładnie wymieszałam. Dorzuciłam pokrojoną wątróbkę i namoczoną żurawinę, razem z alkoholem, którego nie wchłonęła. Ponownie wymieszałam.
        Formę keksówkę wysmarowałam wewnątrz lekko smalcem i wysypałam bułką tartą. Nałożyłam masę pasztetową do 3/4 wysokości formy. Wyrównałam wierzch.
        Piekarnik nagrzałam do 200 st. C. Włączając go wstawiłam na dno naczynie z zimną wodą, która będzie parować w czasie pieczenia. Do gorącego piekarnika wstawiłam formę z pasztetem i piekłam go 20 minut, po czym zmniejszyłam temperaturę do 170 st.C i piekłam jeszcze 40 minut. Po upieczeniu wyjęłam formę z pieca i odstawiłam do zupełnego ostudzenia. Następnie wyjęłam pasztet z formy i schłodziłam go w lodówce.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:39
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Goose_liver_pate_and_Meatballs_with_goose%2C_Poznan.jpg/360px-Goose_liver_pate_and_Meatballs_with_goose%2C_Poznan.jpg.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:41
        SAŁATA Z INDYKIEM I MALINAMI

        6-8 liści młodej sałaty rzymskiej
        środek główki sałaty kruchej lub masłowej - te jasne, delikatne listki z wnętrza główki
        2 średnie ogórki gruntowe
        2 garstki malin
        1 upieczony filet z piersi gęsiej
        garstka małych, szczytowych listków mięty

        marynata do gęsi - pieprz mielony czarny, papryka ostra mielona, imbir mielony, tymianek, sól, 1/2 szkl. białego wina

        SOS - 5 łyżek oleju rzepakowego tłoczonego na zimno
        2 łyżki octu winnego białego
        1 łyżeczka miodu lipowego
        2 szczypty soli
        1/4 łyżeczki świeżo mielonego pieprzu czarnego
        garstka liści mięty pieprzowej

        GĘSIA PIERŚ PIECZONA - gęsią pierś, bez kości, ale ze skórką, miałam już upieczoną. 2 dni wcześniej natarłam ją suchymi przyprawami i odłożyłam do lodówki na 24 godziny. Zamarynowaną pierś włożyłam do specjalnego woreczka do pieczenia mięs. Wlałam wino i zamknęłam woreczek klipsem. Ułożyłam pakunek na blasze i wstawiłam do piekarnika nagrzanego do 200 st. C. Piekłam w t ej temperaturze 20 minut a następnie zmniejszyłam ją do 140 st.C i piekłam 1,5 godziny. Po upieczeniu wyjęłam pierś z woreczka i zostawiłam do zupełnego ostudzenia. Esencjonalny sos, który powstał podczas pieczenia zlałam do słoiczka i zużyje do innych potraw. Po takim pieczeniu, długo i w niskiej temperaturze, mięso jest mięciutkie a cały tłuszcz ze skórki wytopił się.

        SOS - wszystkie składniki umieściłam w szerokim kubku i zblendowałam na sos. Powinna powstać zielonkawa emulsja. Po zblendowaniu trzeba sosu spróbować i ew. jeszcze doprawić wedle własnego smaku.

        Liście sałaty opłukałam i dobrze osuszyłam. Ogórki umyłam i pokroiłam na cieniutkie paski, razem ze skórką, używając obieraczki do warzyw. Pierś z gęsi pokroiłam w cienkie plasterki.

        Liście sałaty rozłożyłam na talerzach. Poprzekładałam je paskami ogórka i plasterkami gęsiego mięsa. Posypałam malinami i szczytowymi listkami mięty. Całość polałam miętowym sosem.

        Sałatkę podałam zaraz po przygotowaniu. Można do niej użyć innego, upieczonego wcześniej mięsa, schabu wieprzowego czy pieczeni wołowej, pokrojonego w cieniutkie plasterki lub porozrywanego palcami na paski pieczonego kurczaka.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:43
        GĘSIE PIPKI

        ROSÓŁ - 4 gęsie szyje bez skóry
        4 gęsie żołądki
        1 pęczek włoszczyzny, bez kapusty
        1 mała cebula
        przyprawy -3 liście laurowe, 5 kulek ziela angielskiego, łyżeczka ziarenek pieprzu czarnego, 1 łyżka cukru na karmel

        FARSZ - 1/2 szkl. kaszy pęczak + ok. 200 ml rosołu z gęsiny
        2-3 łyżki tłuszczu odciętego ze skórek
        2 żołądki gęsie, ugotowane
        mięso obrane z 4 ugotowanych szyjek
        4 wątróbki gęsie, surowe
        1,5 łyżeczki soli
        1 łyżeczka pieprzu ziołowego
        1/3 łyżeczki świeżo startej gałki muszkatołowej
        2-3 łyżki suszonego, otartego majeranku
        ok. 100 ml rosołu z gęsiny

        sposób przygotowania : surowe gęsie szyje dobrze umyłam i zdjęłam z nich skórę. Trzeba to robić ostrożnie żeby skórek nie uszkodzić, ale w razie czego ew. powstałe dziury można potem zaszyć. Z wierzchniej strony skóry pousuwałam resztki pierza a z wewnętrznej nadmiar tłuszczu, którego kawałeczki odcięłam delikatnie nożyczkami i posiekałam. Czyste skórki oprószyłam delikatnie solą oraz majerankiem - zarówno z wierzchu jak i od środka.

        Na szyjkach bez skóry ugotowałam rosół dodając porcję włoszczyzny i gęsie żołądki a także przyprawy. Jak ugotować rosół pisałam już kilka razy więc nie będę się powtarzać.

        FARSZ - pęczak przepłukałam na sicie, przesypałam do garnka. Zalałam rosołem i gotowałam aż wchłonął cały płyn i zmiękł trochę. Nie musi być ugotowany do miękkości. Przełożyłam do miski. Dodałam pokrojone drobno 2 ugotowane w rosole żołądki i przesiekane mięso obrane z gęsich gotowanych szyjek - trzeba je rozdrobnić żeby włókna się potem nie ciągnęły.

        Na zimną patelnię włożyłam pokrojony drobno tłuszcz usunięty wcześniej ze środka skórek. Podgrzewałam aż zaczął się topić i wysmażyłam go na rumiane skwareczki. Na tłuszcz wrzuciłam posiekane wątróbki, smażyłam razem kilka chwil - tylko tyle żeby wątróbka się ścięła. Przełożyłam zawartość patelni do kaszy z mięsem. Do farszu dolałam trochę rosołu i dość mocno go przyprawiłam pieprzem ziołowym, majerankiem, gałką muszkatołową oraz solą - rosół był nie solony ! Dobrze wymieszałam farsz żeby wszystkie składniki się połączyły.

        Skórki z szyjek zaszyłam białą, bawełnianą nitką od węższej strony - tak zwyczajnie na okrętkę. Do tak powstałych woreczków nałożyłam porcje farszu - dość ścisło, ale bez mocnego ubijania. Górny, szerszy wlot tak samo zaszyłam. Szyje ułożyłam w naczyniu do zapiekania, wlałam na dno kilka łyżek rosołu i wstawiłam do piekarnika nagrzanego do 180 st. C. Piekłam ok. 1 godziny co jakiś czas polewając szyjki sosem zebranym na dnie naczynia.

        Takie gęsie pipki podaje się na gorąco albo na zimno, pokrojone w cieńsze lub grubsze plastry. Świetnie smakują z dodatkiem konfitury z jarzębiny albo żurawin.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:44
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0030.gif'
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:45
        FAŁSZYWE GĘSIE PIPKI

        1 kg żołądków indyczych - w oryginale gęsich
        3 - 4 łyżki oleju - w oryginale smalcu gęsiego
        1 kg cebuli
        1-2 główki czosnku
        1 czubata łyżeczka curry
        1 łyżeczka słodkiej papryki mielonej
        do smaku: sól, pieprz mielony
        dodatkowo: ew. mąką kukurydziana - ja dałam 1 czubatą łyżeczkę


        sposób przygotowania: Żołądki dokładnie umyłam, przełożyłam na durszlak i 3 razy przelałam wrzącą wodą. Potem włożyłam je do rondla, zalałam wodą, którą po zagotowaniu odlałam. Żołądki pokroiłam na nieco mniejsze kawałki (3 - 4) i umieściłam z powrotem w rondlu. Cebulę obrałam, pokroiłam w niezbyt cienkie pół plasterki. Czosnek posiekałam drobno - było go na prawdę dużo, ale spokojnie, tak będzie dobrze bo złagodniej podczas duszenia. Na patelni rozgrzałam olej, podsmażyłam cebulę aż lekko się zezłociła i przełożyłam ją do żołądków. Dodałam czosnek, curry i paprykę. Całość zalałam wodą, tyle żeby wszystko było prawie przykryte. Dusiłam na małym ogniu prawie 2 godziny. Mięso zmiękło doskonale, ale sos był dla mnie nieco za rzadki więc dodałam mąkę kukurydzianą rozmieszaną w dwóch łyżkach zimnej wody. Doprawiłam też całość solą, pieprzem i dusiłam jeszcze 10 min..
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:46
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0031.gif'
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:48
        GĘSIA PIERŚ NA MAKARONIE

        1 pierś z gęsi
        2 łyżeczki sosu worcester
        4 łyżeczki sosu sojowego
        2 łyżki oleju roślinnego
        1 duży ząbek czosnku
        1/3-1/2 łyżeczki pieprzu czarnego mielonego

        250 g makaronu papardelle nr 57 Lubella
        200 g pomidorków koktajlowych
        2 duże garści młodych pędów czosnaczka pospolitego
        1 cebula czerwona
        do smaku - sól, przyprawa ognista

        sposób przygotowania : pierś z gęsi opłukałam i osuszyłam. Bardzo ostrym nożem nacięłam skórę w kratkę - głęboko, ale tak żeby nie przeciąć mięsa pod nią. Natarłam świeżo mielonym pieprzem. W miseczce wymieszałam olej z sosem sojowym, sosem worcester i drobno posiekanym czosnkiem. W takiej marynacie obtoczyłam dokładnie całą gęsią pierś. Odłożyłam ją w szczelnie zakrytym naczyniu do lodówki na 24 godziny.

        Zamarynowaną pierś wyjęłam i osuszyłam ręcznikiem papierowym usuwając też kawałki czosnku. Ułożyłam na zimnej patelni skórą do dołu i dopiero włączyłam ogień pod naczyniem. Smażyłam na niedużym ogniu ok. 10-15 minut żeby wytopić jak najwięcej tłuszczu ze skóry - nie można tego robić za szybko bo skóra zbytnio się zrumieni a nawet przypali. Po wytopieniu przełożyłam mięso na drugą stronę, ale tylko na minutę żeby zamknąć pory. Obsmażone ułożyłam w naczyniu do zapiekania, skórą do góry, i wstawiłam do piekarnika nagrzanego do 180 st. C - piekłam 20-25 minut a po wyjęciu przykryłam folią aluminiową żeby mięso odpoczęło, ale nie wystygło.

        Pomidorki sparzyłam i obrałam ze skórki - nie jest to konieczne, ale ja mam przykre doświadczenia ze skórką więc obieram. Połowę przekroiłam na połówki. Czosnaczek opłukałam, osączyłam i grubo posiekałam. Obraną cebulę pokroiłam w pół krążki. Makaron ugotowałam al'dente według zaleceń producenta, odcedziłam zachowując kilka łyżek wody z garnka.

        Na patelni po smażeniu gęsiu zostało dużo tłuszczu, który odlałam zostawiając tylko ok. 3 łyżek. Na podgrzany wrzuciłam pomidory i cebulą a po kilku chwilach także czosnaczek. Smażyłam razem 2-3 minuty, tylko tyle żeby straciły surowość. Dołożyłam makaron i dokładnie wymieszałam - doprawiłam solą i przyprawą ognistą.
        Podałam nakładając porcje makaronu a na nie plastry gęsiny. Przybrałam świeżym czosnaczkiem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:50
        UDKA PIECZONE Z JABŁKAMI

        2 uda z gęsi
        3 ząbki czosnku
        1 duża marchewka
        2 średnie cebula
        2 kwaśne jabłka
        ok. 100 ml wytrawnego cydru
        1 czubata łyżeczka grubej soli
        1 łyżeczka pieprzu grubo mielonego czarnego
        1-2 łyżki majeranku suszoneg

        szyłam je także świeżo zmielonym pieprzem i roztartym z dłoniach majerankiem. Tak doprawione odstawiłam w szczelnie przykrytej misce na 24 godziny.

        Następnego dnia przygotowałam warzywa. Marchew i cebule obrałam, pokroiłam na grube kawałki, rozsypałam na dnie naczynia żaroodpornego. Jabłka ze skórką pokroiłam na ósemki i usunęłam tylko gniazda nasienne, dodałam do warzyw.

        Zamarynowane uda położyłam na suchej patelni, skórą do dołu, i smażyłam kilka minut aż lekko się zrumieniły i wytopiło nieco tłuszczu. Obsmażyłam także z drugiej strony, ale już krócej. Udka przełożyłam na warzywa, polałam wszystko tłuszczem z patelni i cydrem. Przykryłam naczynie dość szczelnie przylegającą pokrywką i wstawiłam do piekarnika nagrzanego do 150 st. C. Piekłam ok. 4 godzin aż były dobrze rumiane z zewnątrz i mięciutkie w środku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:50
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0001.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:52
        GĘSIE UDKA ZAPIEKANE Z KASZĄ

        2 duże uda gęsie
        1 szklanka suchego pęczaku
        700 g kapusty kiszonej
        3 garści żurawiny suszonej
        duża garść suszonych smardzy
        600 ml wody
        3 liście laurowe
        do smaku - sól, pieprz ziołowy, pieprz czarny mielony, lubczyk suszony, kminek mielony, majeranek otarty, papryka ostra mielona

        uda natarłam solą, pieprzem czarnym mielonym i majerankiem, odłożyłam na kilka godzin do lodówki.

        Smardze zalałam ciepłą wodą, zostawiłam na 30 minut. Kapustę pokroiłam, kaszę przepłukałam i osączyłam. W misce wymieszałam kapustę, kaszę, żurawinę, dodałam grzyby razem z całą wodą i liście laurowe. Doprawiłam do smaku 1 czubatą łyżeczką lubczyku, 1 czubatą łyżeczką kminku mielonego, 1 łyżeczką pieprzu ziołowego i 1/2 łyżeczki papryki ostrej. Nie soliłam bo kapusta była dość słona. Wszystko wymieszałam i przełożyłam do garnka żeliwnego. Na wierzchu ułożyłam uda, skórą do góry.

        Garnek wstawiłam do piekarnika nagrzanego do 200 st. C. Piekłam 30 minut po czym przykryłam pokrywą, zmniejszyłam temperaturę do 170 st. C i piekłam dalej 2 godziny. Po tym czasie pokrywę zdjęłam i dopiekałam jeszcze ok. 30 minut żeby skórka na udkach się zrumieniła.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:52
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0002.gif'
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:54
        CZERNINA

        ROSÓŁ - 4 gęsie szyje
        4 gęsie żołądki
        1 porcja włoszczyzny bez kapusty
        1 mała cebula
        przyprawy - 3 liście laurowe, 5 kulek ziela angielskiego, łyżeczka ziarenek pieprzu czarnego, 1 łyżka cukru na karmel

        CZERNINA - 250 ml krwi gęsiej albo kaczej, może być mrożona
        2-3 łyżeczki octu, ja dałam spirytusowy 10%
        2 łyżeczki mąki pszennej
        100 g śliwek suszonych
        50 g rodzynek
        1/2 szkl. mrożonych wiśni, bez pestek
        1 kwaśne jabłko
        ok. 1,5 l rosołu z gęsi
        5 szt. owoców jałowca
        5 szt. ziela angielskiego
        1 czubata łyżka majeranku suszonego
        do smaku - sól, pieprz czarny świeżo mielony, świeży tymianek, ew. miód

        ROSÓŁ - szyjki bez skóry i żołądki zalałam zimną wodą i gotowałam ok. 1,5 godziny na wolnym ogniu. Po tym czasie dorzuciłam oczyszczone warzywa z włoszczyzny, opaloną cebulę i przyprawy. Z cukru zrobiłam na suchej patelni karmel i też dodałam do garnka. Gotowałam jeszcze prawie 2 godziny aż mięso odchodziło od kości. Przecedziłam.

        CZERNINA - śliwki suszone, rodzynki i wiśnie zalałam dwiema szklankami rosołu i gotowałam aż były mięciutkie. Jałowiec i ziele angielskiej utłukłam w moździerzu, dodałam do owoców razem z pokrojonym w kostkę jabłkiem i majerankiem. Gotowałam razem jeszcze 10-15 minut. Zmiksowałam.

        Krew miałam mrożoną - dzień wcześniej wyjęłam pojemnik z zamrażarki i zostawiłam w lodówce żeby powoli się rozpuściła. Do surowej krwi o temp. pokojowej dodałam ocet i mąkę. Rozmieszałam bardzo dokładnie żeby nie było żadnych grudek. W garnku zagotowałam pozostały litr rosołu. Mieszając intensywnie rózgą cienkim strumieniem wlałam zawiesinę z krwi, octu i mąki. Cały czas mieszając doprowadziłam do wrzenia. Dodałam przecier z owoców a następnie całą zupę przecedziłam i przetarłam przez sito. Doprawiłam do smaku solą, świeżo zmielonym pieprzem i listkami świeżego tymianku. Gdyby zupa była zbyt kwaskowa można dosłodzić niewielką ilością miodu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:55
        Jadłam tylko raz w życiu ale dla mnie to było tak wstrętne że wcale się nie dziwię że to :czarna polewka:
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:55
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0003.gif'
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:57
        ROSÓŁ Z GĘSI Z KORZENNĄ NUTĄ

        1 szkielet gęsi po odcięciu piersi, ud i wszystkich kawałków skór
        2 skrzydła gęsi
        szyja gęsi, bez skóry
        6 dużych marchewek
        1 duża pietruszka, korzeń
        1/3 średniego selera
        1/2 średniego pora
        1 nieduża cebula
        1 pełna łyżka cukru trzcinowego demerara

        4 liście laurowe
        6 dużych ziaren ziela angielskiego
        1 czubata łyżeczka ziaren pieprzu czarnego
        10 goździków
        1-2 gwiazdki anyżu
        kawałek kory cynamonu, ok. 3 cm

        do smaku : sól, ew. pieprz mielony czarny


        sposób przygotowania : kości, skrzydła i szyję włożyłam do dużego garnka i zalałam zimną wodą tak żeby były przykryte. Garnek postawiłam na kuchenkę i gotowałam na małym ogniu, bez przykrycia, ok. 2 godziny. Na początku na powierzchni zbierają się szumowiny - można je delikatnie i cierpliwie zbierać łyżką cedzakową, ale wiem, że niektórzy tego nie robią tylko na sam koniec gotowania klarują rosół. Ja zwykle wybieram pierwszą opcję.

        Po 2 godzinach dołożyłam do gara obrane, oczyszczone warzywa, oprócz cebuli. Tę, bez obierania, przekroiłam na pół i podpiekłam na żeliwnej płytce aż się mocno przypaliła. Dopiero taką włożyłam do wywaru. Nie opalajcie cebuli bezpośrednio nad płomieniem gazu bo osadzają się na niej resztki jego spalania i potem to wszystko dodajecie do zupy. Jeśli nie macie żeliwnej płytki kupcie małą najzwyklejszą patelnię - będzie Wam służyć właśnie do przypiekania cebuli i do karmelizowania cukru.

        Karmelizowany cukier - to sztuczka, której nauczyła mnie Babcia. Zawsze dodawała nieco karmelu do rosołu czy bigosu bo to poprawia smak tych potraw a także nadaje ładny kolor. Na 6 litrowy gar z gotującym się rosołem wzięłam 1 łyżkę cukru - trzcinowego bo taki miałam pod ręką, i wsypałam go na suchą, rozgrzaną patelnię. Podgrzewałam aż cukier się roztopił i skarmelizował, ma prawie dymić. Trzymając przechyloną patelnię nad garnkiem delikatnie spłukiwałam karmel do wywaru. Trzeba to robić ostrożnie bo po pierwsze jest bardzo gorący a po drugie w połączeniu z rosołem pryska.

        Po dołożeniu warzyw i cukru gotowałam rosół dalej ok. 3 godzin - cały czas ma sobie delikatnie mrugać a nie wrzeć żeby nie stracił klarowności. Po tym czasie dodałam przyprawy czyli liście laurowe, ziele angielskie, pieprz ziarnisty, goździki, anyż gwiazdkowaty i kawałek kory cynamonu - nie za dużo żeby nie przesadzić, przyprawy korzenne mają nadać tylko ciekawą nutkę zapachowo smakową. Gotowałam jeszcze ok. 1 godziny.

        Na koniec zlałam rosół przecedzając go przez gęste sito. Zanim włożyłam szkielet do garnka odcięłam prawie wszystkie kawałki tłustej skóry, ale pozostała ta na skrzydłach. Ponieważ nie lubię jak na powierzchni pływają tłuste oka to robiąc rosół gotuję go przeważnie dzień wcześniej przed planowanym podaniem. Zlany odstawiam w chłodne miejsce a gdy ostygnie mocno schładzam, po czym zbieram z powierzchni większość zastygniętego tłuszczu.
        Przed podaniem rosół mocno podgrzałam i dopiero wtedy posoliłam do smaku. Podałam z ugotowanymi oddzielnie pierożkami w formie uszek, które nadziałam farszem zrobionym z mięsa gęsi pozostałego po obraniu wygotowanych kości. Na talerze dodałam też ugotowany w niewielkiej ilości rosołu, porwany na nieduże kawałki, jarmuż i kawałki gotowanej marchewki.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:57
        https://4.bp.blogspot.com/-xaGsgGjkDwE/UpW3nMmf9-I/AAAAAAAAfPY/exVtsHC8yhA/s320/IMG_0331-003.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:59
        PIEROŻKI Z GĘSINĄ

        FARSZ - gęsina gotowana, z rosołu, ok. 1/2 l
        1 średnia cebula
        1 białko jajka
        1/2 pęczka natki pietruszki
        ok. 80-100 ml rosołu z gęsi
        2 łyżki bułki tartej
        do smaku - sól, pieprz mielony, gałka muszkatołowa, majeranek otarty suszony

        CIASTO - ok. 300 g mąki pszennej luksusowej
        2 jajka
        1 żółtko
        1 łyżka oleju

        gotowaną gęsinę zmieliłam w maszynce do mięsa. Cebulę obrałam i posiekałam, podsmażyłam na 1 łyżce oleju aż lekko się zrumieniła, dodałam do mięsa. Wlałam rosół, dosypałam posiekaną natkę i bułkę tartą i dolałam białko jajka, wymieszałam. Doprawiłam masę do smaku solą, pieprzem, odrobiną gałki muszkatołowej i majerankiem.

        CIASTO - mąkę wysypałam na stolnicę, zrobiłam wgłębienie i wbiłam w nie jajka. Dodałam żółtko i olej. Widelcem mieszałam jajka zagarniając powoli mąkę z brzegów. Gdy masa jajeczna zabrała już część mąki i zgęstniała zagniotłam ciasto ręką. Powinno być gładkie i dość elastyczne.

        Podzieliłam ciasto na 4 części i każdą rozwałkowałam kolejno na cienki placek. Szklaneczką wycinałam nieduże kółka, nakładałam na nie po małej łyżeczce farszu i zlepiałam brzegi - ciasto nie jest lepkie więc jeśli trzeba można brzegi smarować zimną wodą przy pomocy małego pędzelka. Gotowe pierożki układałam na czystej ściereczce.
        Gotowałam wrzucając je partiami do garnka z wrzącą, osoloną wodą. Powinny się gotować kilka minut. Odcedzone nakładałam na talerze. Okrasiłam smalcem z cebulką, jabłkiem i przyprawami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 16:00
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/Goose_pierogi%2C_Poznan_%282%29.jpg/360px-Goose_pierogi%2C_Poznan_%282%29.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 16:58
        JESIEŃ NA TALERZU

        250 g wątróbki drobiowej - u mnie gęsia
        2-3 łyżki gęsiego smalcu
        kawałek pora, ok. 10 cm
        1 mała papryczka czereśniowa
        ok. 1,5 szkl. pokrojonych grzybów, najlepiej leśnych (u mnie czubajki i podgrzybki)
        kawałek surowej dyni, u mnie zwyczajna

        do smaku - sól, papryka mielona słodka, papryka mielona wędzona ostra, sos worcester

        do wątróbki - 3 łyżki mąki pszennej
        1/2 łyżeczki papryki słodkiej mielonej
        1/2 łyżeczki papryki wędzonej ostrej
        1/2 łyżeczki soli

        dodatkowo - natka pietruszki do posypania
        4 kromki razowego chleba na grzanki

        Grzyby oczyściłam dokładnie i pokroiłam w paski. Użyłam zebranych na spacerze 10-ciu niedużych czubajek gwiaździstych i jednego podgrzybka. Dynię obrałam ze skóry i pokroiłam w dużą kostkę. Kawałek pora, jasnozielona część, pokroiłam w pół plasterki. Papryczkę oczyszczoną z nasion posiekałam drobno.

        Wątróbkę z gęsi opłukałam i osuszyłam. Usunęłam żyłki i pokroiłam na kawałki wielkości niedużych kęsów. Mąkę wymieszałam z przyprawami i obtoczyłam w takiej mieszance wątróbkę. W rondlu rozgrzałam 1 łyżkę smalcu gęsiego. Wrzuciłam nieco otrzepane z mąki kawałki wątróbki i obsmażyłam je krótko ze wszystkich stron. Przełożyłam na talerzyk.

        Na tę samą patelnię dodałam resztę tłuszczu. Wsypałam posiekaną papryczkę i grzyby, smażyłam kilka chwil. Dodałam pora i dynię. Smażyłam a po chwili dusiłam dalej na niedużym ogniu przez kilka minut aż dynia zmiękła. Doprawiłam do smaku solą, papryką i niewielką ilością sosu worcester. Na koniec dodałam obsmażoną wątróbkę, wymieszałam i dusiłam razem tylko tyle żeby się zagrzała.
        Danie podałam posypując natką pietruszki, z dodatkiem grzanek z razowego chleba.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 16:58
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0004.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 17:00
        WĄTRÓBKA GĘSIA Z WARZYWAMI

        250 g świeżej wątróbki drobiowej - u mnie gęsia
        1/2 cebuli
        1/2 jabłka, u mnie Champion
        po 1/3 strąka papryki żółtej i czerwonej
        2-3 łyżki smalcu gęsiego
        100 ml wina białego wytrawnego
        2 łyżki mąki
        1 czubata łyżeczka pieprzu ziołowego
        1 łyżeczka majeranku suszonego
        do smaku - sól, pieprz mielony, majeranek

        Cebulę obrałam, pokroiłam w piórka. Paprykę oczyściłam z nasion, pokroiłam w paski. Jabłko bez gniazda nasiennego, ale ze skórką pokroiłam w niezbyt cienkie plasterki. Wątróbkę oczyściłam z żyłek i pokroiłam na kawałki wielkości kęsa. W misce wymieszałam mąkę z pieprzem ziołowym i majerankiem. W takiej mieszance obtoczyłam wątróbkę.
        Na patelni rozgrzałam dość mocno połowę tłuszczu i obsmażyłam szybko kawałki wątróbki żeby zrumieniły się ze wszystkich stron. Przed kładzeniem jej na patelnię lekko otrzepywałam z nadmiaru mąki. Usmażone wątróbki przełożyłam na talerz. Patelnię przetarłam ręcznikiem papierowym i rozpuściłam na niej resztę tłuszczu. Wrzuciłam cebulę a kiedy tylko się zeszkliła dodałam także paprykę i kawałki jabłka. Smażyłam kilka chwil aż wszystko odrobinę zmiękło. Dodałam z powrotem obsmażoną wątróbkę. Oprószyłam wszystko lekko solą, pieprzem i odrobiną majeranku. Wlałam wino i dusiłam całość dosłownie 3 minuty.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 17:00
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0006.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 17:34
        GĘSIA WĄTRÓBKA Z OWOCAMI

        4 gęsie wątróbki
        3 łyżki mąki pszennej
        1 łyżka gęsiego smalcu
        2 małe jabłka, najlepiej czerwone
        6 łyżek konfitury z jarzębiny
        kilka liści sałaty endywii
        do smaku - sól morska, pieprz czarny świeżo mielony, majeranek otarty

        wątróbki umyłam i dobrze osuszyłam. Pokroiłam na mniejsze kawałki, takie na jeden kęs, usuwając żyłki. Jabłka umyłam, pokroiłam na ósemki, razem ze skórką, wycinając tylko gniazda nasienne. Sałatę, a właściwie cykorię endywię, opłukałam i osuszyłam. Liście porwałam na mniejsze części i rozłożyłam na talerzach.
        Na rozgrzaną dużą patelnię dodałam smalec - jeśli go nie macie albo nie lubicie można zastąpić go mieszanką oleju i masła, ale gęsi smalec ma specyficzny smak, który wzbogaci danie. Gdy tłuszcz się rozgrzał wrzuciłam jabłka i obtoczone w mące kawałki wątróbki. Smażyłam 2-3 minuty, tyle żeby wszystko zrumieniło się z jednej strony i dopiero wtedy poodwracałam. Smażyłam kolejne 2 minuty a następnie dodałam na patelnię konfiturę z jarzębiny i 3-4 łyżki soku jabłkowego. Doprawiłam do smaku oprószając niewielką ilością soli, majeranku i nieco większą porcją pieprzu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 17:35
        GĘSI POD FIGURĄ ŚWIĘTEGO ANTONIEGO
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 17:37
          GĘSI SMALEC

          kawałki sadła i skóry gęsiej - objętości ok. 1 litra
          ok. 4 łyżki wody
          1 cebula
          1 duże kwaśne jabłko
          1-2 łyżki majeranku
          1/4 łyżeczki zmielonych płatków chili
          1/3 łyżeczki świeżo mielonego pieprzu
          1 łyżeczka soli

          skórki i sadło pokroiłam ostrym nożem w kostkę, nie musi być bardzo drobno. Przełożyłam do rondla, dolałam zimną wodę i zaczęłam podgrzewać.

          Pewnie dziwi Was dodatek wody bo przecież wiadomo, że woda i tłuszcz się nie lubią i kiedy choćby kropla wpadnie do rozgrzanego tłuszczu to wszystko strasznie pryska. Ale tutaj dolewamy ją do zimnych tłustości specjalnie - na początku woda pomaga im się topić a potem szybko wyparowuje. Ten sposób poznałam na warsztatach gęsinowych z szefem Kurtem Schellerem. Daję słowo, że nic nie pryskało smile

          Gdy zawartość rondla zaczęła się powoli gotować co jakiś czas mieszałam ją drewnianą łyżką bo zdarza się, że kawałki skórek pozlepiają się albo przylgną do dna a wtedy nie topią się równomiernie. Pozwoliłam im smażyć się jakiś czas aż cały tłuszcz się wytopił i malutkie już kawałeczki skóry nabrały słomkowej barwy. Dopiero wtedy dorzuciłam obrane i drobno pokrojone jabłko oraz cebulę. Smażyłam dalej aż cebulka nabrała rumieńców a skwarki zrumieniły. Zestawiłam rondel z ognia, zostawiłam na 10 minut żeby nieco przestygł. Na koniec dosypałam suszony, roztarty w dłoniach, majeranek, chili, pieprz i sól - nie dodawałam przypraw wcześniej bo mogłyby się spalić w wysokiej temperaturze. Wymieszałam wszystko dobrze i przelałam do naczynia kamionkowego. Zanim smalec zupełnie ostygł jeszcze 2-3 razy go przemieszałam żeby skwarki i dodatki nie opadły na samo dno. Jeśli chcecie przelać smalec do słoika szklanego to pozwólcie mu bardziej przestygnąć żeby szkło nie pękło podczas nalewania.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 17:37
        ZAKUP GĘSI
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 17:54
          Dziś świętego Marcina
          Na stół rogale i gęsina
          A po Marcinie
          Pusty kieliszek po winie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 17:58
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/IdrknF0QyD34xfx8X.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:02
        Po rozwiązaniu krzyżówki litery z zaznaczonego pola złożą się na rozwiązanie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:03
        ✅Tam odbywają się najważniejsze wyścigi konne i rewia kapeluszy
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:04
        ✅Lala, marionetka
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:07
        ✅Popularna papuga
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:07
        ✅Pled
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:08
        ✅Może być wysoki lub niski
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:09
        ✅Dodatek do pysznego ciasta
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:10
        ✅Podobno chodzi wspak
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:11
        ✅Gatunek wierzby
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:16
        KRZYŻÓWKA MAGICZNA W CZTERY STRONY
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:16
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/fmeO65GPOOvL41yNX.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:17
        Odgadnięte hasło wpisujemy poziomo, pionowo i wspak
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:17
        Rumak
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:19
        Szarada Anagramowa

        A... one mnie BILY
        A ja do tego nie mam już siły

        B _ _ _ _(5 liter)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:20
        Szkotka

        _ _ _ŁYKO _

        Podany wyraz należy uzupełnić takimi literami aby powstały dwa wyrazy
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:22
        Szyfrogram

        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/KaRamKdVDEjwYEb5X.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:23
        Po rozwiązaniu szyfrogramy litery z ponumerowanych pół ułożone w kolejności od 1 do 10 złożą się na rozwiązanie zadania
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:24
        🥐 Planszówka lub komputerowa
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:25
        🥐Bramka w meczu
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:28
        Szarada Anagramowa z mankiem

        Po co ona tam SIĘGA
        Zaraz zerwie ścięgna

        G _ _ _ _ _(6 liter)

        Szukając rozwiązania należy dobrać jedną literę
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:30
        KRZYŻÓWKA MAGICZNA W CZTERY STRONY

        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/fmeO65GPOOvL41yNX.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:31
        Odgadnięte hasło wpisujemy poziomo, pionowo i wspak.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:31
        🤍Powiem to tak
        To jest biały ptak
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:37
        Ariadna

        Patrzę na ciebie, znowu jesteś wcięty (0)
        Twój ojciec chyba jest jak święty (6)
        Mówię ci Marcin, musisz coś zmienić (3)
        Bo teraz jesteś dla mnie zwykłym leniem (0)
        Leżysz sobie na białym dywanie (3,4)
        I nic cię nie obchodzi co się stanie (0)
        Przecież twój ojciec ma wielką klasę (0)
        A ty myślisz że on na koniu wozi kasę (7)
        Po godzinach w swojej pracy siedzi (0)
        Dla ciebie nawet na wczasy nie jedzie (7)
        A ty tego wcale nie doceniasz (0)
        Kłócisz się, robisz focha. I nic nie zmieniasz (0)

        Liczby w nawiasach wskazują, który wyraz stanowi rozwiązanie zadania
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:40
        Dzień Świętego Marcina (niem. Martinstag, w Austrii Martini) – świąteczny dzień obchodów religijnych obchodzony 11 listopada. Święto patrona dzieci, hotelarzy, jeźdźców, kawalerii, kapeluszników, kowali, krawców, młynarzy, tkaczy, podróżników, więźniów, właścicieli winnic, żebraków i żołnierzy – Marcina z Tours. Marcin z Tours urodził się na Węgrzech i tam jest obchodzone jego święto, ale 8 i 9 listopada. We Francji, gdzie był biskupem oraz w Niemczech i Austrii święto marcińskie świętuje się 11 listopada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:41
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0007.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:42
        W Poznaniu w Dniu św. Marcina na ulicy Święty Marcin odbywa się festyn pod nazwą „Imieniny ulicy”. W swojej obecnej formie istnieje od 1993 roku, jednak tradycją nawiązuje do średniowiecznych obchodów tego święta. W tym dniu ulicą przechodzi pochód na czele ze świętym Marcinem, który przed zamkiem z rąk prezydenta miasta odbiera klucze. Tradycyjnie w Dniu św. Marcina w całej Polsce jada się rogale świętomarcińskie oraz gęsinę
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:43
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/2_rogale_swietomarcinskie_Poznan.jpg/360px-2_rogale_swietomarcinskie_Poznan.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:43
        W Niemczech wiele szkół i przedszkoli (także w polsko-niemieckich placówkach w Polsce) w wigilię Dnia św. Marcina organizuje pochód z samodzielnie wykonanymi przez uczniów i rodziców lampionami. Przy dźwiękach orkiestry, śpiewając okolicznościowe piosenki, grupa dociera na plac/boisko z ogniskiem i ciepłym poczęstunkiem (poncz, kiełbaski). Zjada się także specjalne pieczywo – figurki tzw. Weckmanna(niem.). Podobnie wyglądają miejskie, publiczne obchody, z tym że odbywają się 11 listopada, orkiestra jest większa, a pochód prowadzi jadący na białym koniu, uroczyście ubrany żołnierz reprezentujący postać św. Marcina. Typową piosenką śpiewaną w tym czasie jest np. „Durch die Straßen auf und nieder leuchten die Laternen wieder: rote, gelbe, grüne, blaue, lieber Martin komm und schaue.” (Moc lampionów na ulicach: Czerwień, błękit nas zachwyca! Przyjdź i patrz święty Marcinie, ile barw na ziemię płynie!)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:44
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Weckmann.jpg/345px-Weckmann.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:44
        W Estonii w wigilię Dnia św. Marcina (Mardipäev), po domach (z żartami i specjalnymi piosenkami-życzeniami) chodzą przebierańcy tzw. mardijooks. Dawniej te ubrane na czarno i z maskami odzwierzęcymi grupy składały się tylko z młodych chłopców, dziś są to często grupy przebranych dzieci (zarówno chłopców, jak i dziewczynek) pod opieką dorosłych. W Dniu św. Marcina odbywają się zabawy, je się gęsinę i jagnięcinę
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:45
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/Folklore_te_Losser%2C_kinderen_vieren_Sint_Maartenfeest_%2C_Sint_Maarten_leidde_kind%2C_Bestanddeelnr_917-1158.jpg/330px-Folklore_te_Losser%2C_kinderen_vieren_Sint_Maartenfeest_%2C_Sint_Maarten_leidde_kind%2C_Bestanddeelnr_917-1158.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:46
        Jagnięcina – baranina pozyskana z jagnięcia od 6 do 12 miesiąca życia[1]. Oddzielnym rodzajem jagnięciny, uchodząca za najsmaczniejsze, jest mięso jagniąt, które nie ukończyły 6 tygodnia życia i były karmione wyłącznie mlekiem
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:46
        Statystyczny Polak zjada około 20-30 dag jagnięciny rocznie (dla porównania - wieprzowiny ok. 40 kg). Jagnięcina podhalańska została wpisana na listę produktów regionalnych i jest nazwą zastrzeżoną przez Unię Europejską. Do jej produkcji wykorzystywane są jagnięta ras polska owca górska i cakiel podhalański, mające do 60 dni życia
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:47
        Jagnięcina zawiera taką samą ilość tłuszczu i kwasów nasyconych, co mięso wołowe i wieprzowe. Ich zawartość jest jednak zależna od wieku i tuszy zwierzęcia, z którego pochodzi. Jagnięcina ma wysoką zawartość białka, jest dobrym źródłem witamin z grupy B. Zawiera też dużo cynku i żelaza
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:47
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0037.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:48
        La Saint-Martin est célébrée le 10 novembre ou le 11 novembre en souvenir de Martin de Tours. La date correspond à sa mise au tombeau le 11 novembre. Depuis la fin de la Première Guerre mondiale elle est généralement fêtée le 10 novembre en Flandre française1 et parfois en Belgique2. Elle reste fêtée le 11 novembre aux Pays-Bas, dans l'île de Saint-Martin3 et parfois en Belgique4, en Suisse, en Allemagne et en Autriche ainsi que dans les pays scandinaves. Cette fête tenait un rôle semblable à celle de fête de Saint-Nicolas et c'est encore le cas dans certains endroits
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:48
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0008.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:49
        Saint Martin serait venu évangéliser les Flandres et y aurait perdu son âne dans les dunes. Les enfants du pays auraient alors cherché l'âne et l'auraient retrouvé. Pour les remercier, Saint-Martin aurait transformé les crottes de l'âne en croissants pour les distribuer aux enfant
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:49
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0010.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:51
        La tradition est particulièrement vivace en Flandre qu'elle soit française ou belg La tradition y est de faire des betteraves sculptées1et de distribuer des spéculoos et des folards (ou voelaren) aux enfant
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:52
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0033.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:52
        Dans les pays germaniques (y compris l'Alsace) et scandinaves, il est de tradition de déguster une oie rôtie le jour de la Saint-Martin, correspondant à la veille de l'Avent. C'est alors que les oies sont les plus grasses. Une oie est également au menu de la Noël (donc après l'Avent) dans ces contrées.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:52
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0009.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:53
        Pour célébrer la Saint-Martin, les enfants se promènent dans les rues, tenant à bout de bras leurs lanternes illuminées.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:54
        Les écoles germaniques organisent souvent à cet effet une fête scolaire où tous les enfants se rassemblent. Ils vont alors chanter des chansons pour saint Martin, donner à manger à l'âne et faire le tour de la ville avec les lanternes tout comme dans le nord de la France.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:54
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Das_festliche_Jahr_img383_Das_Martinsfest_in_D%C3%BCsseldorf.jpg/396px-Das_festliche_Jahr_img383_Das_Martinsfest_in_D%C3%BCsseldorf.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:55
        Saint Martin's Day or Martinmas, sometimes historically called Old Halloween or Old Hallowmas Eve, is the feast day of Saint Martin of Tours and is celebrated in the liturgical year on 11 November. In the Middle Ages and early modern period, it was an important festival in many parts of Europe, particularly Germanic-speaking regions. In these regions it marked the end of the harvest season and beginning of winter.[3] and the "winter revelling season". Traditions include feasting on 'Martinmas goose' or 'Martinmas beef', drinking the first wine of the season, and mumming. In some German and Dutch-speaking towns, there are processions of children with lanterns (Laternelaufen), sometimes led by a horseman representing St Martin. The saint was also said to bestow gifts on children. In the Rhineland, it is also marked by lighting bonfires.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:57
        Martin of Tours (died 397) was a Roman soldier who was baptized as an adult and became a bishop in Gaul. He is best known for the tale whereby he cut his cloak with his sword, to give half to a beggar clad only in rags in the depth of winter. That night he had a vision of Jesus Christ wearing the half-cloak.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:58
        Traditionally, in many parts of Europe, St Martin's Day marked the end of the harvest and the beginning of winter. The feast coincides with the end of the Octave of Allhallowtide. Much brewed beer and wine first becomes ready at this time, which sees the end of winter preparations, including the butchering of animals. An old English saying, replicated in Galician as to piglets, is "his Martinmas will come as it does to every hog", the word being a euphemism for slaughter. As at Michaelmas on 29 September, goose is eaten in most places. The feast is much like the American Thanksgiving: a celebration of the earth's bounty to humans. Because it also comes before a penitential season, it became a time for feasting, dancing and bonfires. In some regions, bonfires are lit and children carry lanterns in the streets after dark, singing songs for which they are rewarded with sweets.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:59
        In the 6th century, church councils began requiring fasting on all days, except Saturdays and Sundays, from Saint Martin's Day to Epiphany (elsewhere, the Feast of the Three Wise Men for the stopping of the star over Bethlehem) on January 6 (56 days). An addition to and an equivalent to the 40 days fasting of Lent, given its weekend breaks, this was called Quadragesima Sancti Martini (Saint Martin's Lent, or literally "the fortieth of"). is rarely observed now. This period was shortened to begin on the Sunday before December and became the current Advent within a few centuries.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:59
        The goose became a symbol of the saint due to a legend that, when trying to avoid being ordained bishop, he hid in a pen of geese whose cackling gave him away. Once a key medieval autumn feast, a custom of eating goose on the day spread to Sweden from France. It was primarily observed by the craftsmen and noblemen of the towns. In the peasant community, not everyone could afford this, so many ate duck or hen instead.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:59
        Although no mention of a connection between Martin and viticulture is made by Gregory of Tours or other early hagiographers, St Martin is widely credited in France with helping to spread wine-making throughout the region of Tours (Touraine) and facilitating vine-planting. The old Greek tale that Aristaeus discovered the advantage of pruning vines after watching a goat has been appropriated to St Martin. He is credited with introducing the Chenin blanc grape, from which most of the white wine of western Touraine and Anjou is made.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:00
        In Austria, St Martin's Day is celebrated the same way as in Germany. The nights before and on the night of 11 November, children walk in processions carrying lanterns, which they made in school, and sing Martin songs. Martinloben is celebrated as a collective festival. Events include art exhibitions, wine tastings, and live music. Martinigansl (roasted goose) is the traditional dish of the season.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:00
        In the Netherlands, on the evening of 11 November, children go door to door (mostly under parental supervision) with lanterns made of hollowed-out sugar beet or, more recently, paper, singing songs such as "Sinte(re) Sinte(re) Maarten", to receive sweets or fruit in return. In the past, poor people would visit farms on 11 November to get food for the winter. In the 1600s, the city of Amsterdam held boat races on the IJ, where 400 to 500 light craft, both rowing boats and sailboats, took part with a vast crowd on the banks. St Martin is the patron saint of the city of Utrecht, and St Martin's Day is celebrated there with a big lantern parade
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:01
        In Flanders, the Dutch-speaking part of Belgium, St Martin's Eve is celebrated on the evening of 10 November, mainly in West Flanders and around Ypres. Children go through the streets with paper lanterns and candles, and sing songs about St Martin. Sometimes, a man dressed as St Martin rides on a horse in front of the procession. The children receive presents from either their friends or family as supposedly coming from St Martin. In some areas, there is a traditional goose meal.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:01
        In Wervik, children go from door to door, singing traditional "Séngmarténg" songs, sporting a hollow beetroot with a carved face and a candle inside called "Bolle Séngmarténg"; they gather at an evening bonfire. At the end the beetroots are thrown into the fire, and pancakes are served.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:02
        Martinmas was widely celebrated on 11 November in medieval and early modern England. In his study "Medieval English Martinmesse: The Archaeology of a Forgotten Festival", Martin Walsh describes Martinmas as a festival marking the end of the harvest season and beginning of winter.[13] He suggests it had pre-Christian roots. Martinmas ushered in the "winter revelling season" and involved feasting on the meat of livestock that had been slaughtered for winter provision (especially 'Martlemas beef'), drinking, storytelling, and mumming. It was a time for saying farewell to travelling ploughmen, who shared in the feast along with the harvest-workers.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:02
        According to Walsh, Martinmas eventually died out in England as a result of the English Reformation, the emergence of Guy Fawkes Night (5 November), as well as changes in farming and the Industrial Revolution. Today, 11 November is Remembrance Day.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:03
        A widespread custom in Germany is to light bonfires, called Martinsfeuer, on St Martin's Eve. In recent years, the processions that accompany those fires have been spread over almost a fortnight before Martinmas (Martinstag). At one time, the Rhine River valley would be lined with fires on the eve of Martinmas. In the Rhineland, Martin's day is celebrated traditionally with a get-together during which a roasted suckling pig is shared with the neighbours.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:03
        The nights before and on the eve itself, children walk in processions called Laternelaufen, carrying lanterns, which they made in school, and sing St Martin's songs. Usually, the walk starts at a church and goes to a public square. A man on horseback representing St Martin accompanies the children. When they reach the square, Martin's bonfire is lit and Martin's pretzels are distributed.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:04
        In the Rhineland, the children also go from house to house with their lanterns, sing songs and get candy in return. The origin of the procession of lanterns is unclear. To some, it is a substitute for the Martinmas bonfire, which is still lit in a few cities and villages throughout Europe. It formerly symbolized the light that holiness brings to the darkness, just as St Martin brought hope to the poor through his good deeds. Even though the bonfire tradition is gradually being lost, the procession of lanterns is still practiced.[15]
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:04
        A Martinsgans ("St Martin's goose"), is typically served on St Martin's Eve following the procession of lanterns. "Martinsgans" is usually served in restaurants, roasted, with red cabbage and dumplings.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:04
        The traditional sweet of Martinmas in the Rhineland is Martinshörnchen, a pastry shaped in the form of a croissant, which recalls both the hooves of St Martin's horse and, by being the half of a pretzel, the parting of his mantle. In some areas, these pastries are instead shaped like men (Stutenkerl or Weckmänner).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:05
        St Martin's Day is also celebrated in German Lorraine and Alsace, which border the Rhineland and are now part of France. Children receive gifts and sweets. In Alsace, in particular the Haut-Rhin mountainous region, families with young children make lanterns out of painted paper that they carry in a colourful procession up the mountain at night. Some schools organise these events, in particular schools of the Rudolf Steiner (Waldorf education) pedagogy. In these regions, the day marks the beginning of the holiday season. In the German speaking parts of Belgium, notably Eupen and Sankt Vith, processions similar to those in Germany take place
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:05
        In the United States, St. Martin's Day celebrations are uncommon, but are typically held by German American communities.Many German restaurants feature a traditional menu with goose and gluhwein (a mulled red wine). St Paul, Minnesota celebrates with a traditional lantern procession around Rice Park. The evening includes German treats and traditions that highlight the season of giving. In Dayton, Ohio the Dayton Liederkranz-Turner organization hosts a St Martin's Family Celebration on the weekend before with an evening lantern parade to the singing of St Martin's carols, followed by a bonfire.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:06
        St Martin's Day or St Martin's Eve (Mårtensafton) was an important medieval autumn feast in Sweden. In early November, geese are ready for slaughter, and on St Martin's Eve it is tradition to have a roast goose dinner. The custom is particularly popular in Scania in southern Sweden, where goose farming has long been practised, but it has gradually spread northwards. A proper goose dinner also includes svartsoppa (a heavily spiced soup made from geese blood) and apple charlotte
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:07
        In Croatia, St. Martin's Day (Martinje, Martinovanje) marks the day when the must traditionally turns to wine. The must is usually considered impure and sinful, until it is baptised and turned into wine. The baptism is performed by someone who dresses up as a bishop and blesses the wine; this is usually done by the host. Another person is chosen as the godfather of the wine.[20] The foods traditionally eaten on the day are goose and home-made or store bought mlinci.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:08
        "Charlotte Russe" redirects here. For the clothing store, see Charlotte Russe (retailer).
        CharlotteCharlotte aux poires et chocolat.jpg
        Chocolate and pear charlotte, with the typical ladyfinger biscuits clearly seen.
        Alternative names Icebox cake
        Course Dessert
        Place of origin England?, France?
        Serving temperature Hot or cold
        Main ingredients Bread, sponge cake or biscuits; fruit puree or custard
        Variations Charlotte russe

        A charlotte is a type of dessert or trifle that can be served hot or cold. It is also referred to as an "icebox cake". Bread, sponge cake or biscuits/cookies are used to line a mold, which is then filled with a fruit puree or custard. It can also be made using layers of breadcrumbs.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:08
        The variant Charlotte russe uses a mold lined with ladyfingers and filled with Bavarian cream.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:08
        Classically, stale bread dipped in butter was used as the lining, but sponge cake or ladyfingers may be used today. The filling may be covered with a thin layer of similarly flavoured gelatin.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:09
        In 1815, Marie-Antoine Carême claims to have thought of charlotte à la parisienne "pendant mon établissement", presumably in 1803, when he opened his own pastry shop.: 446 
        The earliest known English recipe is from the 1808 London edition of Maria Rundell's New System of Domestic Cookery:
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:09

        A Charlotte.

        Cut as many very thin slices of white bread as will cover the bottom and line the sides of a baking dish, but first rub it thick with butter. Put apples, in thin slices, into the dish, in layers, till full, strewing sugar between, and bits of butter. In the mean time, soak as many thin slices of bread as will cover the whole, in warm milk, over which lay a plate, and a weight to keep the bread close on the apples. Bake slowly three hours. To a middling sized dish use half a pound of butter in the whole.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:09
        n Carême's 1815 Le Pâtissier royal parisien, he mentions many varieties of charlotte: à la parisienne, à la française, à l'italienne, aux macarons d'avelines, aux gaufres aux pistaches, de pommes, de pomme d'api, d'abricots, de pêches, de pommes glacée aux abricots, de pommes au beurre, parisienne à la vanille, de pommes; he mentions à la russe as the name used by others for what he called à la parisienne.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:10
        There are many variants. Most charlottes are served cool, so they are more common in warmer seasons. Fruit charlottes usually combine a fruit purée or preserve, like raspberry or pear, with a custard filling or whipped cream. Charlottes are not always made with fruit; some, notably charlotte russe, use custard or Bavarian cream, and a chocolate charlotte is made with layers of chocolate mousse filling.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:10
        The Algerian charlotte is made with honey, dates, orange rind, and almonds.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:10
        The 19th-century Russian sharlotka is a baked pudding with layers of brown bread and apple sauce, and has since evolved into a simple dessert of chopped apples basked in a sweet batter.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:11
        Charlotte russe or charlotte à la russe is a cold dessert of Bavarian cream set in a mold lined with ladyfingers.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:11
        A simplified version of charlotte russe was a popular dessert or on-the-go treat sold in candy stores and luncheonettes in New York City, during the 1930s, 1940s, and 1950s. It consisted of a paper cup filled with yellow cake and whipped cream topped with half a maraschino cherry. The bottom of the cup is pushed up to eat
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:11
        Charlotte royale is made with the same filling as a Charlotte russe, but the ladyfingers are replaced by slices of Swiss roll.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:12
        It is often claimed that Carême named it charlotte after one of the various foreign royals he served, but the name appears years earlier.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:12
        Carême's preferred name for charlotte à la russe was charlotte à la parisienne, and he says (in 1815) that "others" prefer to call it russe,[1]: 446  so it is unlikely that he named it russe for Czar Alexander I as has been proposed.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:12
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Charlotte_aux_poires_et_chocolat.jpg/450px-Charlotte_aux_poires_et_chocolat.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:13
        Mlinci is a dish in Croatian, Serbian and Slovenian cuisine. It is a thin dried flatbread that is easy to prepare by simply pouring boiled salted water or soup over the mlinci.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:13
        To prepare homemade mlinci, a dough is made of flour, salt, and water, sometimes also with eggs and fat. The dough is then rolled out about 1 mm thick and 20 to 30 cm wide, and baked in an oven or on a hot plate. Later it is broken into pieces about 5 cm in size before final preparation with hot water or soup.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:14
        Before serving, mlinci can also be quickly fried in poultry fat. Turkey with mlinci is a Croatian folk-cuisine specialty, especially in Zagorje and Slavonia. In Slovenia, duck or goose with mlinci is traditionally eaten on St. Martin's Day. In Serbia, they are usually prepared in the province of Vojvodina, where they are served with a pork or chicken fillet in smetana sauce.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:14
        Mlinci can also be served by soaking the dried pieces in the drippings from roast meats. The roast meat is removed from the pan and the broken pieces are placed in the fat in the tray, and then baked for a short amount of time. The mlinci is then served as a side dish accompanying the main roast.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:14
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Mlinci.jpg/330px-Mlinci.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:16
        In Poland, 11 November is National Independence Day. St. Martin's Day (Dzień Świętego Marcina) is celebrated mainly in the city of Poznań where its citizens buy and eat considerable amounts of croissants filled with almond paste with white poppy seeds, the Rogal świętomarciński or St. Martin's Croissants. Legend has it that this centuries-old tradition commemorates a Poznań baker's dream which had the saint entering the city on a white horse that lost its golden horseshoe. The next morning, the baker whipped up horseshoe-shaped croissants filled with almonds, white poppy seeds and nuts, and gave them to the poor. In recent years, competition amongst local patisseries has become fierce. The product is registered under the European Union Protected Designation of Origin and only a limited number of bakers hold an official certificate. Poznanians celebrate the festival with concerts, parades and a fireworks show on Saint Martin's Street. Goose meat dishes are also eaten during the holiday
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:17
        Almond paste is made from ground almonds or almond meal and sugar in equal quantities, with small amounts of cooking oil, beaten eggs, heavy cream or corn syrup added as a binder. It is similar to marzipan, but has a coarser texture. Almond paste is used as a filling in pastries, but it can also be found in chocolates. In commercially manufactured almond paste, ground apricot or peach kernels are sometimes added to keep the cost down (also known as persipan).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:18
        Almond paste is used as a filling in pastries of many different cultures. It is a chief ingredient of the American bear claw pastry. In the Nordic countries almond paste is used extensively, in various pastries and cookies. In Sweden (where it is known as mandelmassa) it is used in biscuits, muffins and buns and as a filling in the traditional Shrove Tuesday pastry semla and is used in Easter and Christmas sweets. In Denmark (where it is known as marcipan or mandelmasse), almond paste is used in several pastries, for example as a filling in the Danish traditional pastry kringle. In Finland almond paste (called mantelimassa) is used in chocolate pralines and in the Finnish version of the Shrove Tuesday pastry laskiaispulla.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:18
        In the Netherlands, almond paste (called amandelspijs) is used in gevulde speculaas (stuffed brown-spiced biscuit) and banket. It is used as filling in the fruited Christmas bread Kerststol, traditionally eaten at Christmas breakfast. In Germany, almond paste is also used in pastries and sweets. In the German language, almond paste is known as Marzipanrohmasse and sold for example as Lübecker Edelmarzipan, i.e. "high quality marzipan from Lübeck".
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:18
        It Italy it's known as "pasta di mandorle". The soft paste is molded into creative shapes by pastry chefs which can be used as cake decorations or to make frutta martorana.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:19
        Almond paste is the main ingredient of French traditional calisson candy in Aix-en-Provence. It is used as a filling in almond croissants.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:19
        In Turkey, almond paste is traditionally made in Edirne, once the capital of the Ottoman Empire. During the Ottoman era of Turkish history, it was a royal delight mostly used in palace. It is now sold at delight shops in Istanbul and Edirne.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:19
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Agnello_pasquale_pasta_mandorle_salentino.jpg/330px-Agnello_pasquale_pasta_mandorle_salentino.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:20
        A croissant is a buttery, flaky, French viennoiserie pastry inspired by the shape of the Austrian kipferl but using the French yeast-leavened laminated dough. Croissants are named for their historical crescent shape, the dough is layered with butter, rolled and folded several times in succession, then rolled into a thin sheet, in a technique called laminating. The process results in a layered, flaky texture, similar to a puff pastry.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:21
        Crescent-shaped breads have been made since the Renaissance, and crescent-shaped cakes possibly since antiquity[2] but using brioche dough. Kipferls have long been a staple of Austrian, and French bakeries and pâtisseries. The modern croissant was developed in the early 20th century when French bakers replaced the brioche dough of the kipferl with a yeast-leavened laminated dough.In the late 1970s, the development of factory-made, frozen, preformed but unbaked dough made them into a fast food that could be freshly baked by unskilled labor. The croissant bakery, notably the La Croissanterie chain, was a French response to American-style fast food, and as of 2008, 30–40% of the croissants sold in French bakeries and patisseries were baked from frozen dough
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:21
        Croissants are a common part of a continental breakfast in many European countries.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:21
        The kipferl, the origin of croissant, can be dated back to at least the 13th century in Austria, and came in various shapes. The kipferl can be made plain or with nuts or other fillings (some consider the rugelach a form of kipferl).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:22
        The birth of the croissant itself—that is, its adaptation from the plainer form of kipferl, before the invention of viennoiseries—can be dated to at least 1839 (some say 1838) when an Austrian artillery officer, August Zang, founded a Viennese bakery ("Boulangerie Viennoise") at 92, rue de Richelieu in Paris. This bakery, which served Viennese specialties including the kipferl and the Vienna loaf, quickly became popular and inspired French imitators (and the concept, if not the term, of viennoiserie, a 20th-century term for supposedly Vienna-style pastries). The French version of the kipferl was named for its crescent (croissant) shape and has become a universally identifiable shape across the world
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:22
        Sylvain Claudius Goy, a French chef, was the first to make croissant with yeast leavened laminated dough.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:22
        Alan Davidson, editor of the Oxford Companion to Food, found no printed recipe for the present-day croissant in any French recipe book before the early 20th century; the earliest French reference to a croissant he found was among the "fantasy or luxury breads" in Payen's Des substances alimentaires, 1853. However, early recipes for non-laminated croissants can be found in the 19th century and at least one reference to croissants as an established French bread appeared as early as 1850.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:23
        Zang himself returned to Austria in 1848 to become a press magnate, but the bakery remained popular for some time afterwards, and was mentioned in several works of the time: "This same M. Zank [sic]...founded around 1830 [sic], in Paris, the famous Boulangerie viennoise". Several sources praise this bakery's products: "Paris is of exquisite delicacy; and, in particular, the succulent products of the Boulangerie Viennoise"; "which seemed to us as fine as if it came from the Viennese bakery on the rue de Richelieu".
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:23
        By 1869, the croissant was well established enough to be mentioned as a breakfast staple, and in 1872, Charles Dickens wrote (in his periodical All the Year Round) of "the workman's pain de ménage and the soldier's pain de munition, to the dainty croissant on the boudoir table"
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:23
        The puff pastry technique that now characterizes the croissant was already mentioned in the late 17th century, when La Varenne's Le Cuisinier françois gave a recipe for it in the 1680 - and possibly earlier - edition. It was typically used not on its own but for shells holding other ingredients (as in a vol-au-vent). It does not appear to be mentioned in relation to the croissant until the 20th century.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:39
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/2018_01_Croissant_IMG_0685.JPG/405px-2018_01_Croissant_IMG_0685.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:40
        Stories of how the Kipferl — and so, ultimately, the croissant — was created are widespread and persistent culinary legends, going back to the 19th century. However, there are no contemporary sources for any of these stories, and an aristocratic writer, writing in 1799, does not mention the Kipferl in a long and extensive list of breakfast foods.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:41
        The legends include tales that it was invented in Europe to celebrate the defeat of the Umayyad forces by the Franks at the Battle of Tours in 732, with the shape representing the Islamic crescent; that it was invented in Buda; or, according to other sources, in Vienna in 1683 to celebrate the defeat of the Ottomans by Christian forces in the siege of the city, as a reference to the crescents on the Ottoman flags, when bakers staying up all night heard the tunneling operation and gave the alarm
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:41
        The above mentioned Alan Davidson proposed that the Islamic origin story originated with 20th-century writer Alfred Gottschalk, who gave two versions, one in the Larousse Gastronomique and the other in his History of Food and Gastronomy:
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:41
        According to one of a group of similar legends, which vary only in detail, a baker of the 17th century, working through the night at a time when his city (either Vienna in 1683 or Budapest in 1686) was under siege by the Turks, heard faint underground rumbling sounds which, on investigation, proved to be caused by a Turkish attempt to invade the city by tunneling under the walls. The tunnel was blown up. The baker asked no reward other than the exclusive right to bake crescent-shaped pastries commemorating the incident, the crescent being the symbol of Islam. He was duly rewarded in this way, and the croissant was born. The story seems to owe its origin, or at least its wide diffusion, to Alfred Gottschalk, who wrote about the croissant for the first edition [1938] of the Larousse Gastronomique and there gave the legend in the Turkish attack on Budapest in 1686 version; but on the history of food, opted for the 'siege of Vienna in 1683' version
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:42
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/APileOfCroissants.jpg/330px-APileOfCroissants.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:42
        Uncooked croissant dough can also be wrapped around any praline, almond paste, or chocolate before it is baked (in the last case, it becomes like pain au chocolat, which has a different, non-crescent, shape), or sliced to include sweet or savoury fillings. It may be flavored with dried fruit such as sultanas or raisins, or other fruits such as apples. In France and Spain, croissants are generally sold without filling and eaten without added butter, but sometimes with almond filling. In the United States, sweet fillings or toppings are sometimes used, and warm croissants may be filled with ham and cheese, or feta cheese and spinach. In the Levant, croissants are sold plain or filled with chocolate, cheese, almonds, or zaatar. In Germany, croissants are sometimes filled with Nutella or persipan; in southern Germany, there is also a popular variety of a croissant glazed with lye (Laugencroissant). In the German-speaking part of Switzerland, the croissant is typically called a Gipfeli; this usually has a crisper crust and is less buttery than the French-style croissant.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:42
        Croissants are commonly served alongside coffee for breakfast, aperitivo (a light mid-morning meal), or merienda (a mid-afternoon meal). They are referred to as medialunas ("half moons") because of their shape and are typically coated with a sweet glaze (medialunas de manteca, "half moons of butter"). Another variant is a medialuna de grasa ("half moon of lard"), which is not always sweet.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:43
        On 11 November, St. Martin's Day is celebrated in the Polish region of Greater Poland, mainly in its capital city Poznań. On this day, the people of Poznań purchase and eat considerable amounts of sweet, crescent-shaped pastries called rogale świętomarcińskie ("St. Martin's croissants"). They are made specially for this occasion from puff pastry with a filling made of ground white poppy seeds, almonds, raisins, and nuts.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:44
        The first type of Portuguese croissant is similar to the French, and can be plain or filled with custard, chocolate, fruit jam, or a typical Portuguese cream made of egg yolk and sugar, "doce de ovo". It is customary for these to also have powdered sugar on top. The second version has a similar consistency to brioche and is commonly eaten with ham and cheese. Sometimes this type is also served like toast, with a spread of butter. While the first type of croissant is considered sweet and is eaten during breakfast or tea, the second type is a more filling meal and is usually considered a sandwich and often prepared for picnics or as travel food. Both types share the same name (French/Portuguese: "croissant") but are typically found in different bakeries: the sweet croissant is more commonly found in Portuguese pâtisseries and the brioche croissant is usually found in coffeehouses.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:44
        Besides of the regular croissant, a variation called Xuixos (pronounced) is sold. It is half of a croissant stuffed usually with cream.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:45
        A remote similarity of the croissant shape is the Turkish ay çöreği. It is filled with cinnamon, walnut, hazelnut, cacao and raisin. Its rectangular shape variant is known as pastiç or İzmir çöreği. It is generally eaten during breakfast or with tea.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:45
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Rogalik.jpg/330px-Rogalik.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:46
        The first step of manufacturing croissants is the "predough" formation. To prepare predough, flour, water, in-dough fat, yeast, salt, and sugar are mixed together in a single step. Typically, croissant predough is mixed in a relatively cool environment, for a longer time than other pastries. The ideal temperature of the dough should be around 19 °C, to best hydrate the ingredients. In comparison to the mixing of bread dough ingredients, pastry predough is considered underdeveloped in that mixing is stopped as soon as the dough appears homogeneous, to allow for further dough development in the next step.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:46
        The second step is the lamination process. Lamination is necessary to produce multilayered dough with alternating layers of predough and fat. Generally, there are two methods for folding fat into the dough: the English method and the French method. In the English method, one fold results in two fat layers and three dough layers.[26] After spreading out predough, roll-in fat is flattened to a similar thickness as the predough and spread over two-thirds of the surface of the laminated predough. The exposed third of predough is then folded over half of the roll-in fat, while the other end (one predough and one fat layer) is folded on top. In the French method, one fold results in one fat layer and two dough layers. After spreading out the predough and putting a layer of roll-in fat over the center surface of the dough, the corners of the predough are folded toward the middle of the fat. Croissant dough is typically laminated until 16–50 fat layers are obtained. The optimal number of layers can be determined by balancing certain crumb properties with specific volume. On one hand, a low number of layers yields large specific heights as well as irregular crumb structure with large voids. On the other hand, a large number of relatively thin layers leads to interconnections between different dough layers as well as less dough lift.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:46
        After lamination, the dough is formed into its famous crescent shape. First, the laminated dough is cut into triangles of the desired size. The triangles are then rolled with three-and-a-half to four full turns, and finally, the ends of the roll are curved inwards to form a crescent.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:47
        The third step is the fermentation process. Croissants are different from other puff pastries in that they include yeast, which, during proofing, increases the dough volume. Ideally, the optimum croissant quality is achieved at a yeast level of 7.5%, with a proof time of 60 minutes at 31 °C. The croissants are finished proofing when the dough has expanded two-and-a-half times its original volume.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:47
        The fourth step is the baking process. Also known as "pastry lift" or "dough lift", the dough expands as water is converted to steam, thus increasing the pressure between each dough layer. As a result, the croissant dough rises up to yield its characteristic flaky texture. Depending on the type of oven used and specific size of the croissant, the baking time can range from 10 to 20 minutes and the oven temperature can be set anywhere from 165 °C to 205 °C.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:47
        The final steps are the cooling and storage of the croissant. Croissants are generally not stored for very long and are typically consumed soon after baking.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:48
        Gluten proteins affect the water absorption and viscoelastic properties of the predough. The role of proteins can be divided into two stages of dough formation: hydration and deformation. In the hydration stage, gluten proteins absorb water up to two times their own weight. In the deformation or kneading stage, the action of mixing causes the gluten to undergo a series of polymerization and depolymerization reactions, forming a viscoelastic network. Hydrated glutenin proteins in particular help form a polymeric protein network that makes the dough more cohesive. On the other hand, hydrated gliadin proteins do not directly form the network, but do act as plasticizers of the glutenin network, thus imparting fluidity to the dough’s viscosity.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:48
        Starch also affects the viscosity of predough. At room temperature and in a sufficient amount of water, intact starch granules can absorb water up to 50% of their own dry weight, causing them to swell to a limited extent. The slightly swollen granules are found in the spaces between the gluten network, thus contributing to the consistency of the dough. The granules may not be intact, as the process of milling wheat into flour damages some of the starch granules. Given that damaged starch granules have the capacity to absorb around three times as much water as undamaged starch, the use of flour with higher levels of damaged starch requires the addition of more water to achieve optimal dough development and consistency.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:49
        Water content affects the mechanical behavior of predough. As previously discussed, water is absorbed by gluten and starch granules to increase the viscosity of the dough. The temperature of the water is also important as it determines the temperature of the predough. In order to facilitate processing, cold water should be used for two main reasons. First, chilled water provides a desirable environment for gluten development, as the temperature at which mixing occurs impacts the dough’s hydration time, consistency, and required amount of mixing energy.[29] Secondly, cold water is comparable to the temperature of the roll-in fat to be added later, which better facilitates the latter’s incorporation.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:49
        In-dough fat affects the texture and lift of predough. Although higher levels of dough fat may lower dough lift during baking, it also correlates with a softer end product. As such, the main function of in-dough fat is to produce a desirable softness in the final croissant.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:50
        In laminated croissant dough, the gluten network is not continuous. Instead, the gluten proteins are separated as thin gluten films between dough layers. The formation of thin, well-defined layers affects the height of dough lift. Generally, laminated croissant dough contains fewer layers than other puff pastry doughs that do not contain yeast, due to the presence of small bubbles in the gluten sheets. Upon proofing, these bubbles expand and destroy the integrity of the dough layers.] The resulting interconnections between different dough layers would over-increase dough strength and allow water vapor to escape through micropores during baking, consequently decreasing dough lift. The role of fat also influences the separation of layers, as will be discussed next.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:50
        Roll-in fat affects the flakiness and flavor of the croissant. In laminated dough, fat layers alternate with dough layers. As such, the most important function of roll-in fat is to form and maintain a barrier between the different dough layers during sheeting and folding. As previously stated, the ability for fat to maintain separation between folded dough layers ensures proper dough lift.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:51
        The type of roll-in fat used is typically butter or margarine. Butter and margarine are both water-in-oil emulsions, composed of stabilized water droplets dispersed in oil.[30] While butter is appealing due to its high consumer acceptance, its low melting point, 32 °C, actually makes it undesirable for production purposes. The use of butter as roll-in fat during the lamination step will cause problems of oiling out during sheeting and fermentation if the temperature is not tightly controlled, thus disrupting the integrity of the layers. On the other hand, kinds of margarine are commonly used as roll-in fat because they facilitate dough handling. Generally, roll-in margarine should have a melting point between 40 °C and 44 °C, at least 3 °C higher than the fermentation temperature to prevent oiling out prior to baking. It is also important to consider the plasticity and firmness of the roll-in fat, which is largely determined by its solid fat content. Generally, a greater proportion of solid fat coincides with larger croissant lift At the same time, the roll-in fat should have plasticity comparable to that of the dough, such that the fat layers do not break during sheeting and folding If the fat is firmer than the dough, then the dough can rupture. If the fat is softer than the dough, then it will succumb to the mechanical stress of sheeting and potentially migrate into the dough.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:52
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/Croissant%2C_cross_section.jpg/330px-Croissant%2C_cross_section.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:52
        Croissants contain yeast, Saccharomyces cerevisiae, which is incorporated during predough formation. When oxygen is abundant, the yeast breaks down sugar into carbon dioxide and water through the process of respiration. This process releases energy that is used by the yeast for growth. After consuming all of the oxygen, the yeast switches to anaerobic fermentation. At this point, the yeast partially breaks down sugar into ethanol and carbon dioxide. Once CO2 saturates the dough’s aqueous phase, the gas begins to leaven the dough by diffusing to preexisting gas cells that were incorporated into the predough during mixing. Yeast action does not produce new gas cells, as the immense pressure required for a single CO2 molecule to create a new gas bubble is not physically attainable
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:52
        In order to ensure the flaky texture of the croissant, it is important to balance the yeast activity with steam production. If the yeast overproduces CO2, then the well-defined layers may collapse. During the baking process, this would cause steam to escape too early from the bread, reducing dough lift and flakiness of the final product. Thus, to offset the negative effects of yeast on layer integrity and dough lift, croissants usually contain fewer layers than other puff pastries.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:53
        During baking, the transient gluten network turns into a permanent network.] At higher temperatures, intermolecular disulfide bonds form between glutenin molecules, as well as between gliadin and glutenin. With more bonds being made, the gluten network becomes more rigid, strengthening the croissant’s crumb texture. Additionally, the baking process significantly stretches the dough layers due to the large macroscopic deformation that occurred during fermentation’s dough lift.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:53
        Starch undergoes gelatinization as a result of baking. Prior to baking, starch granules absorb a small amount of water at room temperature as it is mixed with water to form predough. As long as the dough’s temperature stays under the gelatinization temperature, this granule swelling is limited and reversible. However, once the baking process begins and the dough is exposed to temperatures above the gelatinization temperature, amylopectin crystallites become more disordered inside the starch granules and cause an irreversible destruction of molecular order. At the same time, starch gelatinization actively draws water from the gluten network, further decreasing the flexibility of the gluten. Currently, the extent of amylose leaching and granular structure distortion during the baking of croissants is still unknown.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:54
        Roll-in fat gradually melts as the temperature in the oven increases. Some of the melting fat can migrate into the dough, which could then interfere with gluten protein crosslinking. The fat phase also contributes to dough lift through gas inflation, which will be described next.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:54
        Water is converted to steam during the baking process, which is the main factor behind the leavening of the dough. The water for steam production comes from both the dough layers and the roll-in fat. As the fat melts, the continuous oil phase is no longer able to stabilize the water droplets, which are then released and converted to steam] Although the exact mechanism of steam entrapment is still unclear, it is likely a result of both steam expanding inside each dough layer and steam migrating to oil layers, where it inflates gas bubbles. The steam migration to oil phase is likely due to the smaller pressure differential required to inflate a bubble of steam in liquid fat than in solid dough.] As the concentration of steam increases between dough layers, the increased pressure causes the dough to lift. It is important to note that during the entire baking process, only half of the water vapor contributes to dough lift, as the other half is lost through micropores and capillaries of interconnected dough layers.
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:55
          https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Croissant_rising.jpg/330px-Croissant_rising.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:56
        The effect of gluten proteins during cooling and storage is still unclear. It is possible that gluten proteins influence croissant firming through the loss of plasticizing water, which increases the stiffness of the gluten network.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:56
        Starch plays a major role in the degradation of croissants during storage. Amylopectin retrogradation occurs over several days to weeks, as amorphous amylopectin chains are realigned into a more crystalline structure. The transformation of the starch causes undesirable firmness in the croissant. Additionally, the formation of the crystal structure of amylopectin requires the incorporation of water. Starch retrogradation actively draws water from the amorphous gluten network and some of the amorphous starch fraction, which reduces the plasticity of both.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:57
        Water migration influences the quality of stored croissants through two mechanisms. First, as previously stated, water redistributes from gluten to starch as a result of starch retrogradation. Secondly, during the baking process, a moisture gradient was introduced as a result of heat transfer from the oven to the croissant. In fresh croissants, there is high moisture content on the inside and low moisture content on the outside. During storage, this moisture gradient induces water migration from the inside to the outer crust. On a molecular level, water is lost from the amorphous starch fraction and gluten network. At the same time, water diffuses from the outer crust to the environment, which has less moisture. The result of this redistribution of water is a firming up of the croissant, caused by a decrease in starch plasticity and an increase in gluten network rigidity. Due to the presence of large pores in croissants, moisture is lost to the environment at a faster rate than bread products.[39] As such, croissants generally become harder in texture at a faster rate than breads.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:58
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Rogale_%C5%9Bwi%C4%99tomarci%C5%84skie_RB1.JPG/330px-Rogale_%C5%9Bwi%C4%99tomarci%C5%84skie_RB1.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:59
        St. Martin's croissant (Polish: rogal świętomarciński) is a croissant with white poppy-seed filling traditionally prepared in Poznań and some parts of Greater Poland region on the occasion of St. Martin's Day (11 November).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:00
        By EC regulation No 1070/2008 of 30 October 2008, the name rogal świętomarciński was entered in the register of protected designations of origin and protected geographical indications in the European Union.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:00
        By EC regulation No 1070/2008 of 30 October 2008, the name rogal świętomarciński was entered in the register of protected designations of origin and protected geographical indications in the European Union.[3]
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:00
        In Poznań, the tradition of baking 'rogal świętomarciński' on 11 November certainly existed in 1860, when the oldest known advertisement for the 'rogal świętomarciński' was published in Dziennik Poznański.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:01
        The filling must consist of white poppy seeds, vanilla, crushed dates or figs, raisins and cream. Rogal świętomarciński is coated with a sugar icing and sprinkled with peanuts.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:01
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/2017_-_Imieniny_Ulicy_%C5%9Awi%C4%99ty_Marcin_-_rogale_%C5%9Bwi%C4%99tomarci%C5%84skie_12.jpg/330px-2017_-_Imieniny_Ulicy_%C5%9Awi%C4%99ty_Marcin_-_rogale_%C5%9Bwi%C4%99tomarci%C5%84skie_12.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:02
        The biggest event in Slovenia is the St. Martin's Day celebration in Maribor which marks the symbolic winding up of all the wine growers’ endeavours. There is the ceremonial "christening" of the new wine, and the arrival of the Wine Queen. The square Trg Leona Štuklja is filled with musicians and stalls offering autumn produce and delicacies.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:02
        In some parts of Ireland, on the eve of St. Martin's Day (Lá Fhéile Mártain in Irish), it was tradition to sacrifice a cockerel by bleeding it. The blood was collected and sprinkled on the four corners of the house. Also in Ireland, no wheel of any kind was to turn on St. Martin's Day, because Martin was said by some people to have been thrown into a mill stream and killed by the wheel and so it was not right to turn any kind of wheel on that day. A local legend in Co. Wexford says that putting to sea is to be avoided as St. Martin rides a white horse across Wexford Bay bringing death by drowning to any who see him.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:03
        In Welsh mythology the day is associated with the Cŵn Annwn, the spectral hounds who escort souls to the otherworld (Annwn). St Martin's Day was one of the few nights the hounds would engage in a Wild Hunt, stalking the land for criminals and villains. The supernatural character of the day in Welsh culture is evident in the number omens associated with it. Marie Trevelyan recorded that if the hooting of an owl was heard on St Martin's Day it was seen as a bad omen for that district. If a meteor was seen, then there would be trouble for the whole nation.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:03
        Mārtiņi (Martin's) is traditionally celebrated by Latvians on 10 November, marking the end of the preparations for winter, such as salting meat and fish, storing the harvest and making preserves. Mārtiņi also marks the beginning of masquerading and sledding, among other winter activities.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:04
        St. Martin's Day (Jum San Martin in Maltese) is celebrated in Malta on the Sunday nearest to 11 November. Children are given a bag full of fruits and sweets associated with the feast, known by the Maltese as Il-Borża ta' San Martin, "St. Martin's bag". This bag may include walnuts, hazelnuts, almonds, chestnuts, dried or processed figs, seasonal fruit (like oranges, tangerines, apples and pomegranates) and "Saint Martin's bread roll" (Maltese: Ħobża ta' San Martin). In old days, nuts were used by the children in their games.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:04
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/ahwZ1F2T46vWO8h8X.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:04
        There is a traditional rhyme associated with this custom:

        Ġewż, Lewż, Qastan, Tin

        Kemm inħobbu lil San Martin.

        (Walnuts, Almonds, Chestnuts, Figs

        I love Saint Martin so much.)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:05
        A feast is celebrated in the village of Baħrija on the outskirts of Rabat, including a procession led by the statue of Saint Martin. There is also a fair, and a show for local animals. San Anton School, a private school on the island, organises a walk to and from a cave especially associated with Martin in remembrance of the day.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:05
        In Portugal, St. Martin's Day (Dia de São Martinho) is commonly associated with the celebration of the maturation of the year's wine, being traditionally the first day when the new wine can be tasted. It is celebrated, traditionally around a bonfire, eating the magusto, chestnuts roasted under the embers of the bonfire (sometimes dry figs and walnuts), and drinking a local light alcoholic beverage called água-pé (literally "foot water", made by adding water to the pomace left after the juice is pressed out of the grapes for wine – traditionally by stomping on them in vats with bare feet, and letting it ferment for several days), or the stronger jeropiga (a sweet liquor obtained in a very similar fashion, with aguardente added to the water). Água-pé, though no longer available for sale in supermarkets and similar outlets (it is officially banned for sale in Portugal), is still generally available in small local shops from domestic production
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:05
        Leite de Vasconcelos regarded the magusto as the vestige of an ancient sacrifice to honor the dead and stated that it was tradition in Barqueiros to prepare, at midnight, a table with chestnuts for the deceased family members to eat. The people also mask their faces with the dark wood ashes from the bonfire.[citation needed] A typical Portuguese saying related to Saint Martin's Day:
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:06
        É dia de São Martinho;
        comem-se castanhas, prova-se o vinho.
        (It is St. Martin's Day,
        we'll eat chestnuts, we'll taste the wine.)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:06
        This period is also quite popular because of the usual good weather period that occurs in Portugal in this time of year, called Verão de São Martinho (St. Martin's Summer). It is frequently tied to the legend since Portuguese versions of St. Martin's legend usually replace the snowstorm with rain (because snow is not frequent in most parts of Portugal, while rain is common at that time of the year) and have Jesus bringing the end of it, thus making the "summer" a gift from God
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:06
        St Martin's Day is widely celebrated in Galicia. It is the traditional day for slaughtering fattened pigs for the winter. This tradition has given way to the popular saying "A cada cerdo le llega su San Martín from Galician A cada porquiño chégalle o seu San Martiño ("Every pig gets its St Martin"). The phrase is used to indicate that wrongdoers eventually get their comeuppance.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:07
        In Sicily, November is the winemaking season. On the day Sicilians eat anise, hard biscuits dipped into Moscato, Malvasia or Passito. l'Estate di San Martino (Saint Martin's Summer) is the traditional reference to a period of unseasonably warm weather in early to mid November, possibly shared with the Normans (who founded the Kingdom of Sicily) as common in at least late English folklore. The day is celebrated in a special way in a village near Messina and at a monastery dedicated to Saint Martin overlooking Palermo beyond Monreale. Other places in Sicily mark the day by eating fava beans
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:07
        There is a closely similar painting by Peeter Baltens, which can be seen here.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:08
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Martinigansl_mit_Rotkraut_und_Serviettenkn%C3%B6del.jpg/330px-Martinigansl_mit_Rotkraut_und_Serviettenkn%C3%B6del.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:09
        DZIEŃ ŚIĘTEGO MARCINA
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:10
        Podobno poznaniacy zjadają 11 listopada kilkaset ton rogali ze słodkim nadzieniem! Krucho-drożdżowych lub z wielokrotnie listkującego ciasta półfrancuskiego, wypełnionych białym makiem, marcepanem, mielonymi orzechami, migdałami, z dodatkiem fig, daktyli, skórki pomarańczowej i słodkiej śmietanki. Przepisy na farsz i ciasto oczywiście różnią się między sobą, ale nie każdy upieczony tego dnia poznański rogal może zostać nazwany marcińskim. Aby takim się stał, konieczne jest uzyskanie specjalnego certyfikatu Cechu Piekarzy i Cukierników. W dodatku trzeba się o niego ubiegać każdego kolejnego roku, więc sprawa nie jest prosta, ale chyba warta zachodu, skoro amatorów rogali z całej Polski nie odstrasza nawet ich kaloryczność - 300 gramowy wypiek może mieć 800 kalorii.
        Poznańska tradycja pieczenia rogali, choć zapoczątkowana dużo wcześniej, w obecnym kształcie narodziła się w 1891 roku, kiedy to proboszcz jednej z parafii zaapelował do wiernych, aby wzorując się czynach św. Marcina, wspomóc w jakiś sposób biednych. Na prośbę odpowiedział ówczesny cukiernik Józef Melzer. Namówił on swojego pracodawcę, aby w listopadowe święto bogatym poznaniakom sprzedawać rogale, natomiast biednym rozdawać za darmo. W późniejszym czasie ten piękny zwyczaj kilkakrotnie zarzucano i na nowo wskrzeszano. Wydaje się, że obecnie nic nie zagraża rogalowej świętomarcińskiej tradycji, która kwitnie w kilkudziesięciu wielkopolskich cukierniach, bo tyle zwykle uzyskuje certyfikat cechu cukierników.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:10
        Tradycyjnie w tym dniu w Poznaniu odbywa się przykościelny jarmark, a ulicą św. Marcina sunie barwny korowód pod przewodnictwem jeźdźca na siwym koniu, mającego oczywiście przypominać dawnego legionistę, późniejszego biskupa z Tours. Przy Zamku Cesarskim prezydent miasta uroczyście przekazuje Marcinowi klucze do bram grodu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:11
        A wszystko zaczęło się jeszcze we wczesnym średniowieczu, w najstarszym mieście Węgier Szombathely. Tam bowiem przyszedł na świat święty Marcin, który jak przystało na dobrego syna rzymskiego legionisty, poszedł w ślady ojca i obrał zawód żołnierza. W szeregach armii nie czuł się jednak najlepiej. Wolał spędzać czas w świątyniach i często sprawiał wrażenie, bardziej katechumena niż wojskowego. Toteż gdy po akcie miłosierdzia, podczas którego podzielił się napotkanym żebrakiem swoim odzieniem, przyśnił mu się Chrystus ubrany w jego płaszcz, Marcin ostatecznie zdecydował się przyjąć chrzest. Następnie nie bez trudności ze strony zwierzchników opuścił wojsko i wybrał drogę ascezy. Przez lata wiódł we Francji życie pustelnicze, nieświadomie rozsławiając swoje imię czynionymi cudami i wrażliwym na potrzeby innych, niezwykle skromnym życiem. Podobno nie chciał przyjąć godności biskupa Tours, a niemal zmuszony do zaakceptowania propozycji okazał się biskupem surowym dla siebie a wyrozumiałym dla grzeszników, w pokorze czyniącym dobro i wspomagającym biednych. Któż by mógł przypuszczać, że sława tego skromnego człowieka przetrwa długie wieki, a on sam stanie się narodowym świętym Francji. Ze względu na żołnierską przeszłość świętego, najczęściej przedstawia się go na koniu z mieczem u boku lub też rozcinającego płaszcz na dwie części, z których jedną za moment podaruje biedakowi. Ten przepiękny gest cechuje się zresztą silniejszą symboliką niż wielu z nas przypuszcza. W czasach, w jakich Marcinowi przyszło odbywać legionową służbę tylko jedna połowa płaszcza stanowiła własność żołnierza, druga należała do armii. Tak więc oddając połowę płaszcza, święty Marcin oddał tak naprawdę wszystko, co posiadał.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:11
        Niegdyś 11 listopada (będący zresztą datą śmierci św. Marcina) zaczynał adwent. Oficjalnie kończono rok gospodarski, owoce pracy rąk ludzkich zapełniały piwnice i stodoły, stanowiąc zapasy żywności na zimę, dlatego często zwano je "Marcinowymi spichlerzami". W Niemczech nazywano ten dzień "Funkentag" (dniem iskier) i palono wiklinowe kosze zużyte podczas prac w polu wykonywanych minionego właśnie sezonu. Wokół płonących koszy tańczono i śpiewano pieśni sławiące św. Marcina. Wierzono, że dym unoszący się z ogniska obejmie pola błogosławieństwem i zapewni obfite plony w przyszłym gospodarskim roku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:11
        W tym dniu nie pracowano, młyny nie mieliły zboża na mąkę, kończono wypas bydła na pastwiskach, a także sezon połowów. Był to również ostateczny termin płacenia służbie za całoroczną pracę. Zaczynał się późnojesienny czas wróżb, stanowiących niejednokrotnie konkurencję dla tych późniejszych, andrzejkowych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:12
        odobno Marcin, dowiedziawszy się, że chcą go wybrać biskupem, schował się wśród gęsi. Jednak później całe stada tych uprzywilejowanych w Rzymie kapitolińskich ptaków nakazał upiec, próbując zażegnać panujący w mieście głód. Na pamiątkę wydarzenia niejeden niezbyt ascetyczny klasztor wkładał do pieca całe stada biednych gęsi, które doczekały się dzięki temu szeregu przysłów, choć musiały wpierw położyć swe delikatne szyje pod nóż. Mawiano przecież "Na Marcina gęś do komina", "Dzień świętego Marcina dużo gęsi zarzyna", "Na świętego Marcina lepsza gęś niźli zwierzyna", "Na świętego Marcina najlepsza gęsina, patrz na piersi, patrz na kości, jaka zima nam zagości".
        Wróżono bowiem z kości pieczystego, próbując ustalić, czy nadchodząca pora roku okaże się sroga, czy też może będzie raczej łagodna i bezśnieżna. Białe kości z gęsich piersi oznaczały zimę śnieżną, czerwone mroźną, a ciemne deszczową. Co prawda niekiedy przysłowia zaprzeczały sobie: "Pierś z Marcinowej gęsi jeśli biała, to zima dobrze będzie statkowała", "Jak pierś z Marcinowej gęsi sina, to będzie sroga zima, a jak biała - to nie będzie statkowała". No i jak tu wybrać właściwą przepowiednię? Można się było oczywiście posiłkować innymi przysłowiami, a wymyślono ich niebagatelną ilość. Najwięcej dotyczyło pogody, jaką matka natura zaplanowała na dzień 11 listopada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:12
        "Gdy liście przed Marcinem nie upadają, to mroźną zimę przepowiadają", "Na Marcina woda się ścina", "Od świętego Marcina zima się zaczyna.", "Jeśli zima swą drogę zaczyna, to czyni to w dzień świętego Marcina", "Zazwyczaj tak bywało, że święty Marcin okrywa swego płaszcza połą oziminę gołą", "Jaki dzień świętego Marcina, taka będzie cała zima", "Gdy na świętego Marcina śnieg choć prószyć poczyna, to zima się zaczyna", "Usypało śniegu tyle, przyjechał święty Marcin na białej kobyle", "Gdy Marcin w śniegu przybieżał, będzie po pas całą zimę leżał", "Gdy mróz na Marcina, będzie tęga zima", "Jak Marcin na białym koniu przyjedzie, to ostrą zimę nam przywiedzie", "Jak Marcin na białym koniu jedzie, to lekką zimę przywiedzie", "Jeśli mglisto na Marcina, będzie lekka zima, Marcinowa zaś pogoda, mrozów zimie doda", "W święty Marcin deszcz lub chmury, czas niestateczny, ponury, jasna zaś w ten dzień pogoda, znaczy mrozy, z drwa wygoda", "Jeśli Marcin z chmurami, niestateczna zima przed nami", "Jeśli na Marcina wiatr z południa wieje, lekkiej zimy daje nadzieje", "Jak mnie na święty Marcin nie masz, to mnie na święty Mikołasz i sto masz (jak śniegu nie ma na św. Marcina, to jest go dużo na św. Mikołaja)", "Jeśli na Marcina sucho, Boże Narodzenie z pluchą", "Gdy Marcin po lodzie, to kolęda po wodzie", "Święty Marcin po lodzie, Boże Narodzenie po wodzie", "Gdy Marcinowa gęś po lodzie, będzie Boże Narodzenie po wodzie", "Na świętego Marcina lód, na Trzy Króle wody w bród", "Na świętego Marcina puchła pierzyna" (zaczynała się zima i była potrzebna gruba pierzyna), "Na świętego Marcina stary do komina" (starcy siadają przy kominie, bo tam jest najcieplej w izbie)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:12
        Na Węgrzech dni św. Marcina obchodzone są 8 i 9 listopada. Licznym potrawom z gęsi, między innymi faszerowanej gęsiej szyi towarzyszy zawsze młode wino, które zdążyło się już jednak ukształtować i którego pierwsza degustacja przypada właśnie w listopadowe marcińskie święto. Przyjęło się przecież mówić "Wesele Marcina: gęś i dzban wina". Poznań również fetuje z winem, jak przystało na często przemoknięty i zimny czas winem grzanym, doskonale skomponowanym z pełnymi bakalii, aromatycznymi wypiekami mistrzów cukiernictwa. Niegdyś biedni mogli liczyć na darmowy kubek trunku, tradycyjnie rozdawanego w dniu Marcinowego święta. A skoro już o trunkach mowa, nie każdy dziś może pamięta, że dawniej skutki przedawkowania procentowych napojów nazywano "dolegliwościami świętomarcińskimi".
        Tak więc:
        Święty Marcin pije wino, wodę pozostawia młynom...
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:12
        Przyrządzanym tradycyjnie w dniu św. Marcina rogalom, swym kształtem nawiązującym do podkowy konia świętego kawalerzysty towarzyszą, jak się okazuje, pierniki. Wypiekano je w Jaworze drugim oprócz Poznania mieście skrzętnie pielęgnującym marcińską tradycję. W cukierni rodziny Lauterbachów, mieszczącej się na jaworskim rynku, sprzedawano nie tylko rogale, ale i małe pierniczki z przedstawieniem św. Marcina na koniu, podobno pierwszorzędne w smaku. Dziś tę tradycję przypomina kamienica ozdobiona wielkim ulem w kształcie odwróconego kosza, która każe pamiętać, że miód jest niezbędny do wypieku piernika. Mistrzostwo, jakie osiągnęli Lauterbachowie w swym fachu przypominają również repliki licznych medali, którymi ich odznaczono w ciągu lat pracy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:13
        I cóż... to wszystko, co mogę napisać. Chciałabym zakończyć tę opowieść słowami "I ja tam byłam, rogale jadłam i wino piłam...". Nie będzie mi to jednak dane, gdyż nie jestem poznanianką. A tylko tam sprzedawane są te najsmakowitsze, od prawdziwych mistrzów, pilnie strzegących swych receptur. Podobno jednak naprawdę warto przebyć dystans dzielący nas od Marcinowego grodu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:13
        W tym roku cukiernicze cymesy przyjadą do mnie kurierem, wysłane przez Bahusa, który zgodnie z dawną tradycją, obdaruje rogalem żebraka. Z jedną tylko różnicą - obdarowany biedak będzie nie poznaniakiem, lecz gdańszczaninem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:14
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0025.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:15
        UROCZYSTOŚCI ŚWIĘTEGO MARCINA W POZNANIU - Wyborcza (archiwum)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:16
        [url=https://web.archive.org/web/20161111202204/www.polen.diplo.de/Vertretung/polen/pl/01-willkommen-pl/05-braeuche/st-martin.html]ŚWIĘTOMARCIŃSKIE ZABAWY[/url]
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:16
        Laterne, Laterne, Sonne, Mond und Sterne“ (Lampiony iskrzące, gwiazdy, księżyc, słońce). Co roku 11 listopada słychać ten refren na jesiennych ulicach. Pochody śpiewających dzieci z kolorowymi i własnoręcznie zmajstrowanymi lampionami ciągną jesiennymi ulicami. Światło świec w lampionach radośnie migoce i wszyscy w podnieceniu oczekują widoku jeźdźca w szacie żołnierza rzymskiego jadącego na czele orszaku na dzielnym rumaku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:17
        Wiele legend spiera się o tę postać, której dobre czyny i wielkoduszność znane są dobrze każdemu dziecku w Niemczech, Austrii i w Szwajcarii. Święty Marcin urodził się w 316 r. naszej ery jako Martin z Tours w Sabarii, leżącej na terenie dzisiejszych Węgier i jako młody chłopiec wstąpił do armii rzymskiej. Po chrzcie i otrzymaniu sakry biskupiej był misjonarzem i pomagał biednym i potępionym
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:17
        Zgodnie z legendą podczas przenikliwego zimna przed bramą miasta Amiens Marcin spotkał proszącego go o pomoc żebraka w podartym ubraniu. Marcin miał jednak na sobie tylko swój wojskowy płaszcz i postanowił podzielić się nim z żebrakiem. Bez wahania przeciął mieczem swój ciepły płaszcz na dwie części i oddał połowę żebrakowi, który był mu za to bardzo wdzięczny. Po tym wielkodusznym czynie Marcin wystąpił z wojska i kazał się ochrzcić, aby jako chrześcijanin pomagać potrzebującym i poświęcić się nie walce, lecz miłości bliźniego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:17
        Ten akt miłosierdzia nie jest jednak jedyną historią opowiadaną o Świętym Marcinie do dziś. Inna legenda opowiada o tym, jak Marcin został mianowany biskupem. Był skromnym człowiekiem i nie czuł się godny urzędu biskupiego i dlatego schował się do komórki dla gęsi. Gęganie gęsi było jednak tak donośne, że mieszkańcy miasta odkryli Marcina i powołali go na nowego biskupa.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:17
        Jest bardzo prawdopodobne, że z tej legendy narodziła się tradycja pieczonej gęsi świętomarcińskiej, którą się zjada w dniu Świętego Marcina wieczorem po pochodzie z lampionami. W wielu miejscach jednak zamiast gęsi podaje się grzane wino, gorące kakao i tzw. Weckmänner. Są to wypiekane z ciasta figurki ludzików z glinianą fajką w ustach. Po długim pochodzie z lampionami na rześkim jesiennym powietrzu taki posiłek to dobry uczynek dla serca i strawa dla głodnych żołądków.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:18
        Do dziś jeszcze nie są znane początki miłej tradycji pochodu z lampionami. Pochód ten jest dla wielu jednak substytutem świętomarcińskiego ogniska, które rozpala się w niektórych miastach i wsiach Europy również i dzisiaj. Wcześniej było ono symbolem rozświetlającego mroki światła świętości – tak jak Marcin swoimi dobrymi uczynkami wniósł promyk nadziei w życie biedaków. Chociaż powoli zanika tradycja rozpalania wielkiego trzaskającego ogniska, to pochód z lampionami jest jednak również dziś pięknym znanym szeroko zwyczajem. Duzi i mali cieszą się z tych dziecięcych pochodów, które rozjaśniają ciemne ulice lampionami i rozbrzmiewają śpiewem: „Durch die Straßen auf und nieder leuchten die Laternen wieder: rote, gelbe, grüne, blaue, lieber Martin komm und schaue.” (Moc lampionów na ulicach: Czerwień, błękit nas zachwyca! Przyjdź i patrz święty Marcinie, ile barw na ziemię płynie!).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:18
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0028.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:47
        Na odcinku między Mostem Uniwersyteckim a ul. Gwarną ulicą biegnie dwutorowa trasa tramwajowa, zaś na odcinku między ul. Gwarną a Al. Marcinkowskiego jednotorowa (ruch w kierunku z zachodu na wschód), którą uzupełnia jednotorowa trasa na placu Wolności (taką organizację ruchu wprowadzono w 1967)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:55
        Nazwa ulicy wywodzi się od osady, która w XII wieku powstała wokół kościoła św. Marcina, nazywanej przedmieściem Świętego Marcina lub po prostu Świętym Marcinem (stąd nazwa ulicy Święty Marcin, a nie Świętego Marcina). Pierwszy raz wymieniona w dokumencie z 24 kwietnia 1252 r., w którym jest mowa o odstąpieniu osady przez kapitułę poznańską księciu Przemysłowi I. Część Świętego Marcina, będąca własnością kapituły katedralnej poznańskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. Przedmieście to zostało włączone w granice miasta przez władze pruskie w roku 1797, zaś jego główna droga stała się ul. Święty Marcin (Sankt Martin Strasse). Od 15 listopada 1919 zachodnie przedłużenie ulicy otrzymało nową nazwę ulicy Wjazdowej, a od 1935 (wraz z częścią ul. Zwierzynieckiej i zachodnim wylotem ul. Święty Marcin) – alei Marszałka Piłsudskiego. Obecnie jest to integralna część ulicy Święty Marcin. W latach 1939–1945 ulica nosiła nazwę Schlossfreiheit[3] (pol. Wola Zamkowa), a w l. 1945–1989 Czerwonej Armii.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:56
        1625 – zaraza połączona z klęską głodu
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:56
        1794 – królewski drukarz nadworny Georg Jakob Decker zakupił Drukarnię Pojezuicką mieszczącą się w dawnym klasztorze karmelitów bosych na Wzgórzu Świętego Wojciecha
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:57
        1797 – włączenie przedmieścia Święty Marcin w granice miasta
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:57
        23 października 1805 – przejazd cara Aleksandra I, podejmowanego w Poznaniu przez generała pruskiego von Zastrowa
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:58
        1843–1847 – na rogu z obecną ul. Kościuszki (wówczas ul. Wałowa) wzniesiono budynek Królewskiej Intendentury V Korpusu Armijnego
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:59
        1850 – między obecną ul. Kościuszki a al. Niepodległości ukończono budowę Bramy Berlińskiej. Przed bramą znajdowała się głęboka fosa, a nad nią drewniany most ze zwodzoną częścią przybramną. Most przegrodzony był żelaznymi kratami, które zabezpieczały go od strony przedpola. 1885 most drewniany zastąpiono żelaznym, w 1894 zniesiono most usypując wał ziemny w formie grobli. W pobliżu bramy usytuowany był parterowy (do 1901 r.) budynek urzędu akcyzowego i kontroli podatkowej pod numerem 37 (obecnie 69). Wraz z rozbiórką Bramy Berlińskiej w 1901 r. ulica przekształciła się ona w reprezentacyjną arterię komunikacyjną śródmieścia
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:59
        1856 – zniwelowanie Góry Świętomarcińskiej, a właściwie stromej skarpy od strony wschodniej na której stał kościół. W trakcie robót ziemnych wykopano mnóstwo szkieletów, które złożono w pobliżu kościoła i zasypano ziemią. Pochodziły one z dawnego cmentarza istniejącego do 1793 r. Gdy w 1928 zakładano fundamenty pod nową plebanię natknięto się na te szczątki i wywieziono na nowy cmentarz na Górczynie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:00
        1893 – ulica stała się pierwszą w Poznaniu ulicą z nawierzchnią asfaltową
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:00
        Podczas powstania wielkopolskiego w Hotelu Royal przy ul. Święty Marcin 71 (dawny 38) mieściła się Komenda Główna Wojsk Powstańczych. Mieściły się tu także biura Straży Ludowej i Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej. Tuż obok w niemieckim hotelu „Deutsches Haus” pod nr 75 (dawny 40) mieściła się Główna siedziba Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej. W latach międzywojennych ulokował się tu Dom Akademicki „Bratniej Pomocy Studentów Uniwersytetu Poznańskiego”.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:00
        1901 – zburzono Bramę Berlińską i przedłużono ulicę w kierunku zachodnim
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:01
        1919 po usunięciu pomnika Otto von Bismarcka postanowiono wznieść w tym miejscu pomnik Najświętszego Serca Pana Jezusa, jako wotum za odzyskaną niepodległość. Odsłonięcie monumentu, zwanego też pomnikiem Wdzięczności, odbyło się 30 października 1932 r. w obecności prymasa Augusta Hlonda. Autorem projektu był architekt Lucjan Michałowski, rzeźbę Chrystusa wykonał Marcin Rożek a płaskorzeźby Kazimiera Pajzderska. Pomnik został wysadzony w powietrze przez Niemców w październiku 1939 r.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:02
        3–10 maja 1925 w związku z Piątym Targiem Poznańskim (a pierwszym międzynarodowym) wzniesiono na skwerze u wylotu ulicy przy skrzyżowaniu z obecną ul. Kościuszki wielką wieżę reklamową w kształcie wieży Eiffla w Paryżu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:03
        1927 – Władysław Raczkowski dokonał przebudowy stojącego u zbiegu ul. Święty Marcin i Podgórnej starego zegara meteorologicznego na świetlny reklamowy słup-kiosk. W latach międzywojennych wygląd ulicy nie uległ większym zmianom. W związku z wyjazdem do Rzeszy niemieckich i żydowskich kupców i restauratorów miejsca ich zajęli polscy następcy. Wysoka renomę utrzymywały hotele „Continental” (dawniej „Reichshof”, obecnie „Wielkopolski”) należący do hr. Stanisława Turno z Objezierza i „Britania” (dawny „Residenz”, obecnie „Lech”) Józefa Draheima. Spośród przedsiębiorstw pierwsze miejsce zajmowała Spółka Akcyjna „Drukarnia Polska w Poznaniu” pod numerem 70, powstała na miejscu Hofbuchdruckerei W. Decker G.m.b.H. W międzywojniu drukowano tu „Kuriera Poznańskiego”, „Orędownik Wielkopolski”, „Gazetę Bydgoską”, „Kresy Zachodnie”, „Wielkopolską Ilustrację” oraz „Samochód”
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:03
        1931 w piwnicach kamienicy Tekli Kliszczyńskiej pod nr 28 (dawny 66/67) urządzono pierwszy w Poznaniu schron gazowy
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:04
        4 marca 1945, po wiecu Związku Walki Młodych, który odbył się w Auli UAM, młodzież spontanicznie przemianowała nazwę ulicy na Walki Młodych, co nie spotkało się z przychylnością mieszkańców miasta. 8 sierpnia 1945 ukazał się w Głosie Wielkopolskim artykuł w obronie tradycyjnego miana. W odpowiedzi Zarząd Wojewódzki ZWM, uznał racje krytyków i zaproponował przeniesienie nazwy Walki Młodych na pobliską ul. Podgórną, do czego ostatecznie doszło
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:05
        Podczas II wojny światowej zabudowa ulicy doznała wielkich zniszczeń. Szczególnie uparcie broniona była bryła zamku, a także budynek dawnej Intendentury Królewskiej oraz dawnego Ziemstwa Kredytowego. Po zakończeniu walk w lutym 1945 otwarto pierwszy po wojnie hotel w Poznaniu, Hotel Royal. Po 1945 w zamierzeniu architektów i urbanistów ulica miała otrzymać nowoczesny wygląd. W październiku 1965 ruszyły prace przy wznoszeniu wieżowców Centrum między ulicami Kantaka i Ratajczaka. Na początku lat 70. stanęło w tym miejscu pięć wysokich biurowców z dwukondygnacyjnym łącznikiem mieszczącym placówki handlowe i banki według projektu Jerzego Liśniewicza.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:05
        1960 – na placu im. Adama Mickiewicza umieszczony i odsłonięty został pomnik Adama Mickiewicza
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:05
        28 czerwca 1981 – odsłonięto pomnik Poznańskiego Czerwca 1956 r. autorstwa Adama Graczyka. Pomnik stanął obok monumentu Adama Mickiewicza (według projektu Bazylego Wojtowicza) na miejscu pomnika Wdzięczności
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:06
        wrzesień 2017 - rozpoczęcie przebudowy ul. Święty Marcin między ul. Gwarną a ul. Ratajczaka, w ramach Projektu Centrum
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:07
        7 marca 2019 - otwarcie ul. Święty Marcin na wspomnianym odcinku dla pieszych
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:07
        11 marca 2019 - otwarcie ul. Święty Marcin na wspomnianym odcinku dla samochodów, wprowadzono na tym fragmencie ulicy strefę zamieszkania
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:08
        15 listopada 2021 – rozpoczęcie przebudowy ulicy na odcinku od skrzyżowania z ulicą Gwarną do Mostu Uniwersyteckiego i wyłączenie z ruchu liniowego torowiska tramwajowego
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:09
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Pozna%C5%84%2C_ul._Ko%C5%9Bciuszki_77_%281_ewaj%29.jpg/220px-Pozna%C5%84%2C_ul._Ko%C5%9Bciuszki_77_%281_ewaj%29.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:10
        Ulica nabrała swojego znaczenia w okresie Twierdzy Poznań, gdyż prowadziła ona ku Bramie Berlińskiej. Wówczas powstał środkowy odcinek ulicy między kościołem a ul. Gwarną. Na początku XX wieku, gdy zniesiono poligonalne umocnienia rdzenia twierdzy ulicę przedłużono na zachód zabudowując nowe tereny reprezentacyjnymi budynkami Dzielnicy Cesarskiej. W środkowym odcinku ulicy w latach 1965–1972 zniszczoną podczas walk w 1945 pierzeję północną zastąpił kompleks budynków „Alfy
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:10
        Z tych przyczyn przy ul. Święty Marcin znalazło się wiele interesujących obiektów.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:11
        Drukarnia i Księgarnia św. Wojciecha – początki łączą się z powstaniem „Przewodnika Katolickiego” w 1895 r. z inicjatywy arcybiskupa Floriana Stablewskiego, który drukowany był w Drukarni Towarzystwa Akcyjnego „Kurier Poznański” w oficynie kamienicy Krysiewiczów przy ul. Święty Marcin 16
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:12
        Drukarnia i Księgarnia Św. Wojciecha – oficyna wydawnicza od 1895 roku, wydawnictwo książkowe założone w 1897 roku w Poznaniu dzięki staraniom arcybiskupa Floriana Stablewskiego. Jest to najstarsza katolicka oficyna w Polsce działająca do dziś.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:12
        Publikacje wydawnictwa obejmowały szeroki zakres tematyczny – od literatury ściśle religijnej po świecką literaturę piękną polską i powszechną, podręczniki, publicystykę czy książki naukowe.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:13
        Od 1914 roku księgarnia dysponowała maszyną rotograwiurową, a w roku 1919 posiadała papiernię „Malta” pod Poznaniem i fabrykę miazgi papierniczej na Górnym Śląsku. Wieloletnim dyrektorem księgarni był biskup Stanisław Adamski. Zniszczona w czasie II wojny światowej; w pierwszych miesiącach okupacji dzięki staraniom Stefana Szpingera i innych pracowników Księgarni udało się jednak wywieźć do Warszawy kilkaset ton książek z magazynów firmy. Po 1945 roku znalazła się pod zarządem Centralnego Przemysłu Graficznego. Przez wiele lat dyrektorem Księgarni był ks. Czesław Piotrowski (który już przed wojną założył gimnazjum i liceum przy ul. Głogowskiej w Poznaniu, a po wojnie stał na czele Dyrekcji Odbudowy poznańskiej katedry).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:13
        W roku 1985 Księgarnia otrzymała Nagrodę Społeczną im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego za zasługi w krzewieniu wartości katolickich i narodowych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:14
        W roku 2013 spółka przeniosła swoją siedzibę na poznańskie Chartowo (ul. Chartowo 5), a dwa lata później zmieniła nazwę na Święty Wojciech Dom Medialny
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:15
        W roku 2018 dotychczas należące do Archidiecezji Poznańskiej Radio Emaus zostało włączone w strukturę spółki.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:15
        W ramach spółki Święty Wojciech Dom Medialny działają następujące podjednostki:

        Wydawnictwo Świętego Wojciecha,
        Redakcja Przewodnika Katolickiego
        Radio Emaus
        Redakcja Małego Przewodnika Katolickiego
        Redakcja KnC - Króluj nam Chryste
        Redakcja Biblioteki Kaznodziejskiej
        Księgarnia Świętego Wojciecha
        Katolicka Księgarnia Internetowa SwietyWojciech.pl.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:16
        Jednoosobowym właścicielem ŚWDM jest abp poznański Stanisław Gądecki, z racji pełnionego urzędu. Prezesem Zarządu jest ks. dr Tomasz Siuda.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:16
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Hotel_Rzymski_Ksi%C4%99garnia_%C5%9Bw._Wojciecha_Pozna%C5%84_RB1.JPG/240px-Hotel_Rzymski_Ksi%C4%99garnia_%C5%9Bw._Wojciecha_Pozna%C5%84_RB1.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:43
        kościół św. Marcina – gotycki kościół, przy którym znajduje się cokół najstarszego w Polsce pomnika Adama Mickiewicza z 1859 roku,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:44
        Kościół pw. św. Marcina w Poznaniu – rzymskokatolicki zabytkowy kościół znajdujący się na skrzyżowaniu ul. Święty Marcin i Al. Marcinkowskiego w centrum miasta. Od 2017 r. wielkopostny kościół stacyjny.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:44
        Pierwotny kształt świątyni nie jest znany, lecz zapewne[4] była murowana. O średniowiecznym wyposażeniu wiadomo więcej. Obok ołtarza głównego (poświęconego św. Marcinowi) istniało ministerium dla wikariuszy (erygowane w 1486), ołtarz św. Stanisława (cechowy, cechu czapników) i ołtarz Świętego Krzyża (bractwa ubogich)[5]. Swój dzisiejszy kształt świątynia zyskała dzięki przebudowie w początkach XVI wieku. Od 1486 w księgach miejskich widnieją zapisy pieniędzy na budowę nowego kościoła. Prawdopodobnie prace rozpoczęto w 1516 (pleban Grzegorz z Szamotuł), kontynuowano za Marcina Święcickiego i ukończono w 1517. Nawa główna była kryta stropem, nawy boczne miały sklepienia gwiaździste, pod kościołem znajdowały się cztery krypty. Wieży nie wybudowano[6]. Do potopu szwedzkiego trwał rozwój wyposażenia i infrastruktury kościelnej, spowolniony jednak zasadami ogłoszonymi w 1520 przez Marcina Lutra, np. do 1570 r. nie fundowano nowych ołtarzy[7]. Kościół odnowiono w końcu XVI wieku (pleban Maciej z Pońca)[8] W 1657 świątynia została spalona podczas najazdu brandenburskiego. Odbudowana w ciągu następnych lat przez plebanów Andrzeja Wilkiewicza (1670-1686; odbudowa murów cmentarza, powstała dzwonnica) i Andrzeja Chrościńskiego (1686-1721; powstała wieża, malowidła wewnątrz kościoła i nowe organy)[9] w stylu barokowym. Wieżę rozebrano z powodu groźby zawalenia w roku 1745., naprawione były też zniszczenia z okupacji rosyjskiej miasta (1771) związanej z konfederacją barską. Gruntowny remont z drobnymi zmianami kościół przeszedł w latach 1834–1840. W 1885 przy prawej nawie bocznej zbudowano kaplicę św. Józefa. 1859 w ogrodzie przy kościele stanął pierwszy na ziemiach polskich pomnik A. Mickiewicza, wykonany przez Władysława Oleszczyńskiego. 1890 u stóp cokołu umieszczono postacie przedstawiające Wisłę, Wartę i Niemen autorstwa Władysława Marcinkowskiego, a w 1904 kamienny monument zastąpiono kopią z brązu aut. Marcinkowskiego. Pomnik zniszczony podczas okupacji hitlerowskiej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:45
        W 1925 przystąpiono do przebudowy, mającej na celu rozszerzenie i remont starej świątyni. Cofnięto główny ołtarz, przedłużono kaplicę św. Józefa, po stronie południowej zbudowano nową zakrystię. Pochodzący z XVII wieku ołtarz główny św. Marcina przesunięto bliżej ściany i zmniejszono. Świątynia otrzymała nową polichromię, witraże i ambonę, usunięto łuk triumfalny, przebudowano chór i ustawiono nowy ołtarz św. Antoniego. W 1929 od strony ul. św. Marcin przy bocznym wejściu do świątyni stanęła 45-metrowa (o podstawie 6 na 6 metrów) wieża, projektu Stefana Cybichowskiego. Na wys. 25 metrów umieszczono zegar, a nad nim dzwonnicę przykrytą wspartą na kolumnach barokową kopułą. Na wieży umieszczono cztery trzymetrowej wysokości postacie św. Wojciecha, św. Stanisława biskupa oraz apostołów św. Piotra i św. Pawła wykonane przez Marcina Rożka. Na froncie wieży na osi Alei Marcinkowskiego umieszczono płaskorzeźbę autorstwa Marcina Rożka, przedstawiającą postać św. Marcina na koniu oddającego połowę płaszcza żebrakowi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:45
        Podczas odbudowy w latach 1950–1954 kościołowi przywrócono kształt gotycki. Wewnątrz najciekawszym zabytkiem jest ołtarz w formie tryptyku obrazujący życie św. Katarzyny, pochodzący z 1498 z kościółka cmentarnego w Świerzawie na Dolnym Śląsku oraz znajdująca się w nawie południowej drewniana polichromowana rzeźba Madonny z Dzieciątkiem z około 1510 ze szkoły wielkopolskiej, a także wisząca nad wejściem do zakrystii figura Boga Ojca. Polichromia kościoła według projektu W. Taranczewskiego pochodzi z 1957. Witraże w prezbiterium są autorstwa J. Piaseckiego z 1960, za organami W. Taranczewskiego 1970, w nawach wykonane przez poznańską firmę witrażową Marii Powalisz-Bardońskiej (po 1970, częściowo z wykorzystaniem projektów W. Truszczyńskiego)[10]. Rzeźba św. Marcina w tympanonie nad głównym wejściem dłuta Edwarda Haupta pochodzi z 1957.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:46
        Na południe od kościoła znajduje się pochodząca z 1911 roku grota Matki Bożej z Lourdes
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:46
        Obiekt wybudował ksiądz Tadeusz Wierbiński jako wotum za cudowne uzdrowienie. W 1932 dobudowano doń wolnostojącą kaplicę przykrytą kopułą, w której odprawiano msze w niedziele i święta o godzinie 12:30. 14 stycznia 1941 nieznani sprawcy uszkodzili figurę Matki Boskiej, w związku z czym odprawiono nabożeństwo przebłagalne i ustawiono nową figurę w ołtarzu Świętej Rodziny. Figura ostatecznie została zniszczona w 1945. Nową figurę dłuta Kazimierza Bieńkowskiego postawiono w grocie w 1946. W nocy z 1 na 2 stycznia 1953 nieznani sprawcy ponownie rozbili figurę, co spowodowało kilkudniowe modlitwy przebłagalne. Figurę odnowił Edward Haupt. Do kolejnej dewastacji doszło w 1955 i ponownie wywołało to modlitwy i protesty społeczne. Rzeźbę naprawił Kazimierz Bieńkowski. W 1989 grota przeszła gruntowną renowację
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:46
        Na ścianie groty wmurowana jest tablica pamiątkowa w 15. rocznicę oswobodzenia Ziem Zachodnich z pod jarzma pruskiego, upamiętniająca też poległych powstańców wielkopolskich. Ufundowana została przez Towarzystwo Uczestników Powstania Wielkopolskiego 15 października 1933
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:47
        W kościele św. Marcina było kilka instrumentów. W 1922 roku zostały zbudowane nowe organy przez firmę Wacława Biernackiego z Wilna. Wykorzystano tam części z poprzednich organów, których budowniczy nie jest znany. Organy Biernackiego zostały zniszczone podczas działań wojennych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:47
        Obecny instrument został zbudowany w roku 1965 przez firmę Włodzimierza Truszczyńskiego z Warszawy. Miechy napędzane są przez dmuchawę elektryczna firmy Cepka, umieszczoną na chórze muzycznym z boku instrumentu
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:47
        W 1779 istniała nowa dzwonnica (drewniana, z czterema dzwonami)[14]. Obecnie przy kościele znajdują się trzy zabytkowe dzwony, powieszone na dzwonnicy z dwuspadowym daszkiem. Całość otoczona jest metalowym płotkiem. Wysoką wartość zabytkową docenili nawet Niemcy podczas I wojny światowej, uznając je za zabytki pierwszej klasy
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:48
        11 listopada, w dniu św. Marcina, po sumie odpustowej, rusza spod kościoła pochód pod przewodnictwem świętego, który kieruje się do Zamku Cesarskiego, gdzie św. Marcin przejmuje na jeden dzień klucze i władzę nad miastem od Prezydenta Poznania. W tym dniu poznaniacy wspomagają biednych i samotnych oraz zajadają się rogalami świętomarcińskimi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:48
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_%C5%9Bw_Marcina_Poznan.jpg/360px-Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_%C5%9Bw_Marcina_Poznan.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:49
        Galeria MM
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:49
        Galeria MM – galeria handlowa przy zbiegu ul. Święty Marcin i Alei Marcinkowskiego, otwarta na początku 2013 roku w centrum Poznania.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:49
        W 1991 roku miasto postanowiło uporządkować plac po wyburzonym narożniku św. Marcina i Alej Marcinkowskiego. Ogłoszony przetarg na zagospodarowanie terenu wygrali kupcy ze Zrzeszenia Handlu i Usług. Przystąpili do budowy Pasażu MM, który oddano do użytku kilkanaście miesięcy później. Przypominał zadaszony chodnik, po obu stronach zabudowany sklepami; na powierzchni 2 tys. m² znalazło się miejsce dla 50 sklepików, a naturalne obniżenie terenu sprawiło, że od strony Alej Marcinkowskiego pasaż miał dwie kondygnacje. Obiekt, który miał istnieć trzy lata, przetrwał jeszcze kolejnych czternaście, z roku na rok coraz bardziej będąc anachronicznym. Ostatecznie przestał istnieć na początku 2010 roku
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:50
        23 czerwca tego samego roku w świeżo wylane fundamenty wmurowano akt erekcyjny nowej Galerii MM, zaprojektowanej przez znane poznańskie Studio ADS[1]. Początkowo projekt miał zostać ukończony w ostatnim kwartale 2011 roku
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:50
        13 lipca 2011 roku na budowie centrum zginął jeden z pracowników wykonujących prace budowlane. 35-letni mężczyzna spadł z czwartej kondygnacji galerii i zginął na miejscu
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:51
        Ostatecznie Galeria MM została oficjalnie otwarta 1 marca 2013 roku] i kosztowała około 150 milionów złotych
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:51
        W połowie sierpnia 2013 wykryto drobne braki w elewacji budynku. Pod koniec tego samego miesiąca czujniki przeciwpożarowe wykryły zagrożenie. W związku z tym około godziny 11 miała miejsce ewakuacja centrum. Na miejsce zostały skierowane cztery zastępy straży pożarnej. Okazało się, że w jednym z pomieszczeń wystąpiło zadymienie. Galeria MM znów została otwarta około południa
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:51
        Galeria ma 5 kondygnacji nadziemnych oraz 4 podziemne. Powierzchnia całkowita wyniesie 35 tys. m². Dla najemców przewidziano ponad 16 tys. m² (w tym 13,75 tys. m² powierzchni handlowej). W obiekcie znajduje się trzy-poziomowy podziemny parking dla 280 samochodów
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:52
        Budynek został zaprojektowany przez Studio ADS. Architekci Piotr Barełkowski i Przemysław Borkowicz (autorzy m.in. Starego Browaru i terminali na lotnisku Ławica) stworzyli budynek w taki sposób, aby przechodnie mogli sobie skracać drogę, wędrując z jednej ulicy na drugą. Główna piesza, wewnętrzna aleja łącząca obydwie ulice ma miejski, nowoczesny charakter. Jednocześnie zewnętrzna architektura obiektu pomimo śmiałych rozwiązań dobrze wpisuje się w przestrzeń dziewiętnastowiecznej zabudowy tego fragmentu miasta
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:52
        Szczególną uwagę zwraca fasada budynku. Składają się na nią płyty ułożone pod różnym kątem względem budynku. Stanowią nietypową elewację. Pomiędzy nimi można zobaczyć ścianę wykonaną ze szkła. Cała architektura budynku wzbudza dość dużo kontrowersje. Obiekt zdobył trzecie miejsce w konkursie serwisu bryla.pl na Makabryłę roku 2012
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:52
        W galerii znajduje się około 50 sklepów. W podziemiach mieszczą się m.in.: Lidl, Pepco oraz KiK. Na wyższych kondygnacjach znajdują się m.in.: Drogeria Hebe, Cubus, MK Bowling, Starbucks, Mount Blanc.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:52
        Na najwyższej, ostatniej kondygnacji Galerii MM znajdują się powierzchnie biurowe. Na piętro biurowe można się dostać osobnym wejściem od narożnika ul. Święty Marcin i Al. Marcinkowskiego, a dalej panoramicznymi windami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:53
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/MM_Gallery_09.2012_Poznan.jpg/180px-MM_Gallery_09.2012_Poznan.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:53
        kompleks wieżowców Alfa
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:53
        Alfa – kompleks pięciu 12-kondygnacyjnych wysokościowców, wybudowanych w latach 1965–1972 w Poznaniu, przy ul. Święty Marcin 40–72 (wówczas Czerwonej Armii), w centrum miasta.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:54
        Kompleks zaprojektował Jerzy Liśniewicz. Pierwsze trzy wysokościowce (od strony ul. Ratajczaka) oddano do użytku w 1968. Powodem wybudowania kompleksu w miejscu starych kamienic zniszczonych w czasie II wojny światowej, miało być nadanie tej części centrum bardziej wielkomiejskiego, w opinii ówczesnych urbanistów, charakteru
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:54
        W każdym z wieżowców funkcjonował inny podmiot np. w trzecim od ul. Ratajczaka były to jednostki spółdzielczości pracy (obecnie wysokościowiec ten należy do Banku Polska Kasa Opieki), w czwartym Miastoprojekt, a piątym Meramont. W 2018 pierwszy wieżowiec został zaadaptowany na Hotel Altus.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:55
        W skład kompleksu wchodzi również dwukondygnacyjne przyziemie, na całej długości pomiędzy ul. Ratajczaka i Gwarną. Działały tutaj i w dużej części nadal działają placówki handlowe i usługowe. Jedną z nich był spółdzielczy dom handlowy. Od neonu ALFA na pierwszym wieżowcu, cały kompleks otrzymał swoją potoczną nazwę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:55
        W latach 2020-2035 kompleks ma przejść gruntowną modernizację. W kompleksie ma powstać m.in. 140-pokojowy dom studencki sieci LIV
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:55
        Pierwotnie na szczycie każdego wysokościowca znajdowały się neony w podobnej stylizacji – od frontu duże litery skrótowców lub znaki graficzne przedsiębiorstw, natomiast mniejsze napisy po obu bokach budynków
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:56
        pierwszy budynek od strony ul. Ratajczaka: PSS (skrótowiec Powszechnej Spółdzielni Spożywców „Społem”) oraz napis ALFA, ALFA,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:56
        drugi budynek: MHD (skrótowiec Miejskiego Handlu Detalicznego) oraz napis CENTRUM,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:56
        trzeci budynek: WZSP (skrótowiec Wojewódzkiego Związku Spółdzielni Pracy), później CZSP (skrótowiec Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy) oraz napis DOM USŁUG,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:57
        czwarty budynek: znak graficzny przedsiębiorstwa oraz napis MIASTOPROJEKT,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:57
        piąty budynek: znak graficzny przedsiębiorstwa oraz napis MERA•ZAP•MONT, później napis »MERAMONT«.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:57
        Neony znajdowały się również na dwukondygnacyjnym przyziemiu. Był to m.in. neon SPÓŁDZIELCZY DOM HANDLOWY, SPOŁEM, PSS, SDH, DOM HANDLOWY, MHD, salon mody, JUBILER, dom dziecka, merazet
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:58
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Pozna%C5%84%2C_Alfa.JPG/360px-Pozna%C5%84%2C_Alfa.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:58
        Zamek Cesarski (z Muzeum Powstania Poznańskiego – Czerwiec 1956), a naprzeciwko neoromańskie budynki poczty i Ziemstwa Kredytowego,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:59
        Zamek Cesarski w Poznaniu (niem. Königliches Residenzschloß) – najważniejsza budowla Dzielnicy Cesarskiej, powstała dla ostatniego cesarza niemieckiego i króla Prus Wilhelma II. Zamek został zaprojektowany przez Franza Schwechtena, jednak wiele elementów wprowadzono na życzenie Wilhelma II. Cesarz osobiście ustalił szczegółowy plan swojej nowej rezydencji.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:59
        Budowę rozpoczęto w 1905 (pierwsze prace terenowe miały miejsce jeszcze w 1904), a już pięć lat później architekt osobiście wręczył klucze cesarzowi 21 sierpnia 1910 roku podczas jego wizyty w Poznaniu, zwanej Posener Kaisertage (cesarz był tu jeszcze drugi raz – przy okazji oddania do użytku kaplicy zamkowej – 27 sierpnia 1913). Koszt budowy był wysoki jak na ówczesne czasy i wyniósł 5 milionów marek. Jest to jeden z najmłodszych zamków w Europie[2][3]. Pierwszym i jedynym burgrabią (niem. – Schlosshauptmann) zamku (1906–1918) był pomorski ziemianin hrabia Bogdan Hutten-Czapski.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:00
        Zamek został wzniesiony na planie nieregularnego wieloboku w stylu neoromańskim, uważanym przez cesarza za najbardziej germański i reprezentujący świetność Świętego Cesarstwa. Nowa siedziba miała raz na zawsze potwierdzić przynależność Wielkopolski do Rzeszy. Znajdujący się w południowej części budynek główny składał się z dwóch skrzydeł – zachodniego, które było większe i mieściło pomieszczenia mieszkalne, oraz wschodniego, w którym mieściły się pomieszczenia reprezentacyjne. Na parterze zachodniej części znajdowały się pokoje marszałka dworu, ochmistrzyni oraz pozostałych członków świty cesarskiej. Pierwsze piętro zajmowały apartamenty pary cesarskiej i prywatna kaplica (zaprojektowana w stylu bizantyńskim przez Augusta Oetkena), znajdująca się w wieży. Wejście przeznaczone wyłącznie dla cesarza znajdowało się w zachodniej elewacji wieży skąd schody prowadziły bezpośrednio na pierwsze piętro. Sypialnię cesarza i cesarzowej łączył korytarz, w którym stały posągi czterech władców: Gerona, Ottona I, Fryderyka Barbarossy i Władysława II Śląskiego. Drugie piętro przeznaczone było dla następcy tronu (tzw. pokoje książęce). Większość pomieszczeń miała połączenie z foyer biegnącym dookoła wewnętrznego dziedzińca.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:00
        Najwspanialszym pomieszczeniem skrzydła reprezentacyjnego była Sala Tronowa nawiązującą do bizantyjskich bazylik. Z trzech stron oświetlały ją wielkie okna, otoczone wspartymi na kolumnach arkadami. Pomiędzy łukami umieszczono osiem posągów przedstawiających cesarzy niemieckich, a we wnęce środkowej arkady orientalny tron cesarski. Ponad nimi znajdowały się galerie dla gości i orkiestry. Wejście do tej części Zamku znajdowało się od strony ul. Wałowej (dzisiejszej ul. Kościuszki). Na tyłach pałacu w kierunku ul. Berlińskiej (dziś ul. Fredry) znajdował się ogród zamknięty od wschodu i północy pomieszczeniami dla służby oraz stajnią, garażami i wozownią (nazywaną też masztalarnią). Na dziedzińcu różanym po dziś dzień stoi Fontanna Lwów wzorowana na podobnej fontannie z Patio de los Leones w Alhambrze w Grenadzie. Od ulicy św. Marcin główny budynek oddzielony był podwórzem otoczonym kutym, żelaznym płotem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:00
        Również umiejscowienie budowli nie jest przypadkowe. Po zniesieniu twierdzy postanowiono przekształcić Poznań w miasto-rezydencję. Na wyrównanych wałach, na wylocie Bramy Berlińskiej stanowiącej główne wejście do miasta odkąd na Jeżycach zbudowano dworzec kolejowy postanowiono stworzyć Dzielnicę Cesarską. Zaprojektował ją jeden z największych wówczas urbanistów Europy – Joseph Stübben. W skład kompleksu weszły:
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:01
        Również umiejscowienie budowli nie jest przypadkowe. Po zniesieniu twierdzy postanowiono przekształcić Poznań w miasto-rezydencję. Na wyrównanych wałach, na wylocie Bramy Berlińskiej stanowiącej główne wejście do miasta odkąd na Jeżycach zbudowano dworzec kolejowy postanowiono stworzyć Dzielnicę Cesarską. Zaprojektował ją jeden z największych wówczas urbanistów Europy – Joseph Stübben. W skład kompleksu weszły:

        gmach Poczty Głównej
        Ziemstwo Kredytowe
        Collegium Maius
        Aula Uniwersytetu Adama Mickiewicza
        Collegium Minus
        Collegium Iuridicum
        Opera
        budynek Akademii Muzycznej
        Kościół Najświętszego Zbawiciela w Poznaniu
        oraz Zamek Cesarski, w pobliżu którego (na dzisiejszym pl. A. Mickiewicza) stanął pomnik Ottona von Bismarcka
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:03
        W roku 1939, niemal natychmiast po rozpoczęciu działań wojennych, zdecydowano o przebudowie dawnej rezydencji cesarskiej na siedzibę Adolfa Hitlera i sprawującego w jego imieniu funkcję namiestnika Reichsgau Wartheland, Artura Greisera. Przygotowanie projektów powierzono Franzowi Böhmerowi. W wyniku tej decyzji, w podjęciu której miał udział Albert Speer, gruntownie zmieniono układ wnętrz i ich funkcje. Wszystkie najważniejsze pomieszczenia urządzono w totalitarnym stylu architektury III Rzeszy. W miejscu dawnej kaplicy powstał osobisty gabinet Hitlera, z podgrzewanym elektrycznie balkonem, z którego führer miał przyjmować defilady. Nie ma jednak żadnych dowodów na to, że Hitler kiedykolwiek był w Poznaniu. Zamek widział jedynie z fotografii. Gabinet był urządzony identycznie jak jego odpowiednik w Kancelarii Rzeszy w Berlinie (jego wystrój został niezmieniony do dziś i często pełni rolę dekoracji filmowej). Przystąpiono również do gruntownej przebudowy Sali Tronowej, która miała pełnić funkcję miejsca zgromadzeń. W południowej elewacji wybito nowe, reprezentacyjne wejście. Pod podwórzem od ul. św. Marcin powstał schron przeciwlotniczy na 375 osób. Prowadzona przebudowa została przerwana dyrektywą Hitlera w 1943 roku, co związane było z niemieckimi niepowodzeniami na froncie wschodnim.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:03
        Po kapitulacji cytadeli 23 lutego 1945 roku w zamku powstał obóz przejściowy dla jeńców niemieckich, a następnie w kompleksie mieściły się koszary Ludowego Wojska Polskiego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:04
        W okresie powojennym rozważano zburzenie budowli kojarzącej się z okresem zaborów i niemieckiej okupacji. Ostatecznie jednak (głównie ze względu na szczupłość środków finansowych) ograniczono się do usunięcia większości symboli nazistowskich i rozebrania uszkodzonej najwyższej kondygnacji wieży zegarowej. Bolesław Szmidt w 1950 stworzył koncepcję głębokiej przebudowy zamku: wprowadzenia osłony ekranowej dla pruskiej architektury, dobudowę dwukondygnacyjnego łącznika między wieżą a Salą Tronową, zabudowę krużganków na wzór wawelskich na zachodniej ścianie, podwyższenie wieży zegarowej poprzez wprowadzenie smukłego laskowania na ścianach i zwieńczenie akroterionami, stworzenie nowego wystroju dla sal Błękitnej i Marmurowej (z tego programu zrealizowano tylko dwie wymienione sale, mimo że wycięto już drzewa i zwieziono cegły na przebudowę). Przyczyną zaniechania prac mogła być niechęć części poznańskiego środowiska architektonicznego do Szmidta, który był postrzegany jako przybysz z Warszawy
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:05
        W 1948 roku zamek przemianowany został na Nowy Ratusz i stał się siedzibą Miejskiej Rady Narodowej, a w 1962 – Pałacu Kultury. Działała tu m.in. Sala Tradycji Ruchu Młodzieżowego. 6 marca 1979 Zamek Cesarski został wpisany do rejestru zabytków jako dobro kultury. Obecnym gospodarzem i administratorem budowli jest Centrum Kultury „Zamek”. W sali tronowej mieści się Sala Wielka, w niektórych apartamentach funkcjonują sale wystawowe i koncertowe. Zamek jest ponadto siedzibą wielu instytucji, m.in. Teatru Animacji, Centrum Sztuki Dziecka. Na dziedzińcach zamkowych w sezonie letnim często odbywają się koncerty, spektakle teatralne i projekcje filmowe. Rozważana jest odbudowa zniszczonej części wieży.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:05
        Od 2002 zamek jest głównym miejscem prezentacji sztuki w ramach Międzynarodowego Triennale Rzeźby. W czerwcu tego samego roku otwarto od strony Świętego Marcina (parter) Muzeum Powstania Poznańskiego - Czerwiec 1956. W 2010 odbyły się uroczyste obchody 100-lecia budowli. W roku 2010 rozpoczęła się przebudowa kompleksu Sali Wielkiej. Prace zakończono pod koniec 2012
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:06
        W momencie zakończenia budowy zamek opisywały następujące liczby:
        585 pomieszczeń
        wieża o wysokości 75 m
        powierzchnia gmachu głównego – 25 127,10 m²
        powierzchnia użytkowa – 13 501,31 m²
        waga tronu cesarskiego (podwójnego) – 3,5 tony.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:07
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Residenzschloss_Posen.jpg/330px-Residenzschloss_Posen.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:07
        Ogród Zamkowy im. Ofiar Katynia i Sybiru - dawny prywatny ogród rezydencjonalny, zlokalizowany w Dzielnicy Cesarskiej w centrum Poznania, przy północnej elewacji Zamku Cesarskiego. Został założony wraz z zamkiem dla cesarza Wilhelma II w widłach Alei Niepodległości i ul. Fredry. Integralną jego część stanowił Ogród Różany (zwany też Dziedzińcem Różanym). Ogród Zamkowy był dawniej zamknięty i odgrodzony od ulicy kutymi ogrodzeniami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:07
        Ogród opadał od arkadowego podcienia zamku za pośrednictwem sztucznego tarasu widokowego. Główne schody prowadziły do właściwego ogrodu, a boczne (wschodnie) do Ogrodu Różanego, który miał charakter kwaterowy, a jego dominantę stanowiła Fontanna Lwów zbudowana na wzór alhambryjskiej. Sam Ogród Zamkowy miał charakter kameralnego salonu ogrodowego z półkolistym placykiem od strony zamku. Zarys półkola powtarzała aleja lipowa zorganizowana na tle nieregularnie nasadzonych drzew i krzewów wzdłuż ogrodzeń i masztalarni. Ogród Zamkowy od Ogrodu Różanego oddzielało kute ogrodzenie i żywopłot iglasty. Założenie stanowiło lustrzane odbicie Parku Mickiewicza, zlokalizowanego po drugiej stronie Alei Niepodległości.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:08
        W latach 2001-2004 dokonano rewitalizacji całego założenia parkowego, które w czasach PRL nie było ogrodzone i popadło w znaczące zaniedbania. Nasadzono m.in. różaneczniki i żywotniki wąskostożkowe (przy arkadowym podcieniu), bukszpan (w postaci żywopłotów), cisy pospolite, jałowce i bluszcz. Wydobyto optyczną różnicę pomiędzy centralną częścią ogrodu a malowniczymi partiami peryferyjnymi. Odtworzono kute ogrodzenia i przywrócono reprezentacyjność miejsca.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:08
        Na terenie Ogrodu Zamkowego znajduje się Pomnik Katyński autorstwa Roberta Sobocińskiego oraz ławeczka Józefa Kostrzewskiego (w centrum), a także rzeźba Magdaleny Abakanowicz 5 Figur (Dziedziniec Różany).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:08
        Uchwałą nr LXXIV/1186/VI/2014 Rady Miasta Poznania z 14 października 2014 park otrzymał nazwę Ogród Zamkowy im. Ofiar Katynia i Sybiru
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:09
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/CK_Zamek_Pozna%C5%84_Park_RB1.JPG/360px-CK_Zamek_Pozna%C5%84_Park_RB1.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:09
        Pomnik kryptologów – pomnik w formie metalowego, graniastosłupa foremnego o podstawie trójkąta, zlokalizowany w Poznaniu, przed głównym wejściem do Zamku Cesarskiego w Poznaniu (ul. Święty Marcin).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:09
        Dzieło upamiętnia trzech polskich kryptologów, którzy przyczynili się m.in. do rozpracowania szyfru niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma – Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego, związanych z Uniwersytetem Poznańskim (budynek Zamku mieścił przed II wojną światową pomieszczenia uniwersyteckie).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:10
        Pomnik odsłonięto w 2007, a projektantami byli Grażyna Bielska–Kozakiewicz i Mariusz Kozakiewicz z Zakopanego. Litery nazwisk kryptologów wkomponowali oni w ciągi cyfr, szczelnie zapełniające ściany obelisku, co według autorów miało być hołdem nie tylko dla szyfrantów, ale także dla matematyki i ludzkiej myśli w ogóle (np. w Przekroju artykuł o monumencie zatytułowano Pomnik intelektu). Dzieło posługuje się międzynarodowym językiem liczb i geometrii. U dołu zlokalizowano inskrypcje polsko- i angielskojęzyczne z biografiami kryptologów.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:10
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Polish_cryptologists_breaking_Enigma_ciphers_monument_01.JPG/240px-Polish_cryptologists_breaking_Enigma_ciphers_monument_01.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:11
        Pomnik Najświętszego Serca Pana Jezusa[1] (zwany również Pomnikiem Wdzięczności lub Pomnikiem Chrystusa Króla) – łuk triumfalny będący wotum za odzyskaną niepodległość przez Polskę postawiony w 1932 roku na placu Mickiewicza w Poznaniu, zburzony w 1939 roku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:11
        Pomysł budowy pomnika pojawił się w 1920 na Zjeździe Katolickim w Poznaniu. W 1927 Komitet Budowy Pomnika zlecił wykonanie projektu Lucjanowi Michałowskiemu. Po długich sporach, usytuowano pomnik w obrębie Dzielnicy Cesarskiej, w miejscu zburzonego w 1919 pomnika Bismarcka, w rejonie obecnego Pomnika Poznańskiego Czerwca 1956 (plac Mickiewicza):
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:12
        23 stycznia 1930 uzyskano pozwolenie na budowę i przystąpiono do prac budowlanych. Pomnik uroczyście odsłonięto 30 października 1932, w święto Chrystusa Króla. W uroczystościach wzięli udział liczni poznaniacy, pod przewodnictwem kardynała Augusta Hlonda. Podczas wygłoszonej wówczas homilii mówił on:
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:12
        Pomnik został wzniesiony ze składek społecznych
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:13
        Pomnik zburzono decyzją okupującej Wielkopolskę administracji III Rzeszy w październiku 1939. Niszczeniem kierował osobiście Eckhardt Greiser, syn niemieckiego wielkorządcy dla Kraju Warty Arthura Greisera. Figura została natomiast przetopiona. Szczątki dwóch błogosławiących palców Jezusa, ocalone przez polskich robotników, są do dziś przechowywane w poznańskim Muzeum Archidiecezjalnym
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:14
        Na pomniku widniał napis: Sacratissimi Cordi – Polonia Restituta (z łac. Najświętszemu Sercu – Odrodzona Polska).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:14
        Według Władysława Czarneckiego, międzywojennego architekta miejskiego, pomnik był źle ustawiony i przeskalowany (m.in. łuk triumfalny nie posiadał żadnej perspektywy urbanistycznej, co przeczyło jego formie). Prezydent Poznania Cyryl Ratajski proponował zamiast łuku budowę kościoła-wotum, jednak pomysł ten nie zyskał uznania kurii arcybiskupiej i komitetu budowy pomnika.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:15
        3 lutego 2012 zawiązał się w Poznaniu Społeczny Komitet Odbudowy Pomnika Wdzięczności, na czele z prof. Stanisławem Mikołajczakiem[6]. Komitet chciał by pomnik, odtwarzany ze składek społecznych, stanął ponownie w mieście najpóźniej do 2018, w setną rocznicę odzyskania niepodległości.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:15
        Ponieważ jego pierwotne miejsce jest zajęte przez dwa inne pomniki, komitet proponował usytuowanie pomnika wzdłuż ulicy Jana Pawła II. Propozycję nowej lokalizacji złożył Klemens Mikuła, generalny projektant otoczenia Jeziora Maltańskiego, wraz ze współpracującym z nim architektem Jerzym Gurawskim. Wskazani architekci określili lokalizację przy ul. Jana Pawła II „najodpowiedniejszą”, ponieważ znajduje się na osi Kopiec Wolności – Katedra, a ustawienie pomnika w postaci łuku triumfalnego „wzbogaca obrzeże Malty o element wiążący się z historią, kulturą i pamięcią przekazywaną przez pokolenia”
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:16
        Zgodę na wzniesienie tzw. Pomnika Wdzięczności wyraziła Rada Miasta Poznania 18 grudnia 2012
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:16
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Monument_to_the_Sacred_Heart_of_Jesus_in_Pozna%C5%84.jpg/360px-Monument_to_the_Sacred_Heart_of_Jesus_in_Pozna%C5%84.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:16
        Pomnik Poznańskiego Czerwca 1956 (Poznańskie Krzyże) – pomnik na placu Adama Mickiewicza w Dzielnicy Cesarskiej w Poznaniu, upamiętniający wydarzenia Poznańskiego Czerwca 56, oraz późniejszych wystąpień w PRL, który stanął 19 czerwca, a został oficjalnie odsłonięty 28 czerwca 1981 roku, w 25. rocznicę wydarzeń czerwcowych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:17
        Pomnik składa się z dwóch stalowych krzyży: 19,5- oraz 21-metrowego (symbole śmierci i zmartwychwstania) połączonych razem ze sobą, oraz monumentu z głową orła. Na lewym krzyżu widnieje data 1956, nawiązująca do Poznańskiego Czerwca 56, na prawym zaś umieszczone są daty 1968, 1970, 1976, 1980 i 198. Po prawej stronie pomnika znajdują się główne hasła protestujących robotników: "O Boga[c], Za wolność, prawo i chleb.", oraz podpis: "Czerwiec 1956".
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:18
        Większość robót przy pomniku było wykonywanych w zakładach Cegielskiego, ale przy tym pomagało im wiele innych zakładów pracy. W pracach wykonawczych uczestniczyły Pomet i ZNTK oraz inne wielkopolskie i krajowe przedsiębiorstwa, m.in. głównym wykonawcą fundamentów było Poznańskie Przedsiębiorstwo Robót Budowlanych nr 1. Twórcy napotkali wiele problemów na swojej drodze, najpoważniejszym był brak materiałów, a szczególnie tych o odpowiedniej jakości, m.in. stali do wytopu głównych elementów pomnika. Przydział i zgodę na wytop odpowiedniej blachy uzyskano dopiero po osobistej interwencji przedstawicieli NSZZ Solidarność HCP w kilku ministerstwach. Pierwsza dostawa materiału nastąpiła 29 kwietnia 1981. Spawanie konstrukcji pomnika z blach dostarczonych z Huty Batory odbyło się w spawalni Fabryki Silników Okrętowych W2. Dzięki wzmożonej pracy udało się 23 maja wmurować w podstawę fundamentów akt erekcyjny. Kulminacja robót nastąpiła 19 czerwca, kiedy to o godz. 14 spod bramy zakładów HCP ruszyły ciężarówki z konstrukcjami krzyży na plac Mickiewicza, wówczas odśpiewano „Boże, coś Polskę …”, zaś po przyjeździe na plac hymn narodowy. Zaledwie w kilka godzin monterzy złożyli pomnik i o 21 mogli go podziwiać tłumnie zgromadzeni poznaniacy. Ostatnie prace montażowe zakończono 26 czerwca, dzięki temu budowla była gotowa na 2 dni przed uroczystościami 25. rocznicy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:19
        Równolegle z budową pomnika trwały przygotowania do pierwszych oficjalnych obchodów Czerwca '56. Wszystkie środowiska i osoby zaangażowane w obchody rocznicy starały się wykorzystać dobry klimat polityczny w tamtym czasie[e]. Aby przywrócić pamięć o Czerwcu '56 i w maksymalny sposób rozszerzyć wiedzę o tych wydarzeniach, rozpoczęto od wystaw, sesji naukowych, odczytów, oraz wybicia kilku medali pamiątkowych. Jednym z ważniejszych wydarzeń była premiera spektaklu "Oskarżony: Czerwiec Pięćdziesiąt Sześć" przygotowanego przez Teatr Nowy. Przygotowano również monografię wydarzeń czerwcowych "Poznański Czerwiec 1956" pod redakcją Jarosława Maciejewskiego i Zofii Trojanowiczowej. NSZZ Solidarność HCP podjęło skuteczną walkę w Miejskiej Radzie Narodowej o zmianę nazw poznańskich ulic.[f] 27 czerwca 1981 odsłonięto tablice pamiątkowe w miejscach związanych z krwawymi wydarzeniami: przed zajezdnią MPK przy ul. Gajowej, przed bramą ZNTK przy ul. Roboczej, przy bramie głównej HCP i przed Fabryką Lokomotyw i Wagonów (W3), na frontonie budynku szpitala im. Franciszka Raszei oraz przy ul. Romka Strzałkowskiego. Przed zakładami Cegielskiego mszę celebrował abp Jerzy Stroba, a homilię wygłosił kard. Franciszek Macharsk
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:19
        Główne uroczystości i odsłonięcie pomnika, które odbyły się w 25 rocznicę wydarzeń na placu Mickiewicza zgromadziły ok. 200 000 osób. O godz. 10 fabryczne syreny i kościelne dzwony dały sygnał rozpoczęcia uroczystości. Odsłonięcie pomnika poprzedziły oficjalne wystąpienia. Wśród przemawiających byli m.in. przewodniczący Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Poznańskiego Czerwca 1956 Zdzisław Rozwalak, nieformalny przywódca Czerwca Stanisław Matyja oraz przewodniczący NSZZ Solidarność Lech Wałęsa. Pomnik odsłonili wspólnie Stanisław Matyja oraz Anna Strzałkowska[g]. Po poświęceniu pomnika przez abpa Józefa Strobę odbył się apel poległych, w czasie którego gigantyczna szarfa z ustalonymi po raz pierwszy nazwiskami ofiar zwisała z wieży Zamku Cesarskiego. Następnie odbyła się uroczysta msza, podczas której odczytano telegram od Jana Pawła II.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:20
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/HCP_Poznan_Monument1956.JPG/218px-HCP_Poznan_Monument1956.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:21
        Jan Paweł II podczas swojej II Podróży Apostolskiej do Polski odwiedził Poznań 20 czerwca 1983. Zmierzał pomodlić się z wiernymi przy Poznańskich Krzyżach i oddać hołd poległym za wolność w 1956, jednak władze odmówiły mu odprawienia mszy w tym miejscu, w zamian udostępniając Park Kultury[j]. Dopiero 14 lat później papież podczas VI pielgrzymki do Polski 3 czerwca 1997, spotkał się z młodzieżą na placu Mickiewicza i pomodlił się pod Pomnikiem za ofiary Poznańskiego Czerwca.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:21
        Po zakończeniu stanu wojennego wszelkie uroczystości wokół Pomnika odbywały się już bardziej bezpiecznej atmosferze. Dopiero po upadku PRL-u w 1989 nic nie stało na przeszkodzie, aby w pełni dbać o pamięć Czerwca 56. Odrodzony NSZZ Solidarność, lokalne władze i poznaniacy co roku przybywają pod pomnik i tablice pamiątkowe aby czcić pamięć poległych i wspominać trudną historię.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:21
        Pomnik wzniesiony z takim trudem w 1981 po dziesięciu latach wymagał jednak renowacji. Brak prac konserwacyjnych odbił się niekorzystnie na jego kondycji. Staraniem Społecznego Zespołu ds. Pomnika Czerwca 1956 udało się wykonać niezbędne prace, dzięki którym pod monumentem mogły odbyć się uroczyste obchody 35 rocznicy wydarzeń. W kwietniu 1989 pomnik poddano renowacji, m.in. piaskowaniu. Oficjalnie też umieszczono brakującą datę 1981[
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:22
        Szczególną oprawę wokół monumentu miały obchody 50. rocznicy w 2006. 23 czerwca pod Pomnikiem Ofiar odbyła się msza, w której uczestniczyły tysiące poznaniaków, osiemdziesięciu biskupów i blisko dwustu księży. Uroczystej procesji ulicami Poznania przewodniczył Stanisław Dziwisz, który poprowadził wiernych z kościoła pw. Serca Jezusa na plac Mickiewicza. Msza była zwieńczeniem 336. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski, przewodniczył prymas Polski kard. Józef Glemp. Na zakończenie Stanisław Dziwisz poświęcił tablicę upamiętniającą wizytę w Poznaniu papieża Jana Pawła II, natomiast metropolita poznański abp Stanisław Gądecki poświęcił odnowiony napis na pomniku Ofiar Czerwca '56 z dodanym wezwaniem "O Boga"[k]. 28 czerwca, w pięćdziesiątą rocznicę Czarnego Czwartku obchody osiągnęły kulminację. Na placu przed Poznańskimi Krzyżami odbyła się uroczysta msza, którą koncelebrował abp Stanisław Gądecki, który w swoim kazaniu podkreślił historyczne znaczenie Poznańskiego Czerwca jako wydarzenie, które przyspieszyło procesy demokratyczne w Polsce[l] i dało sygnał pod podobnych procesów w całym bloku socjalistycznym[m]. Przy Krzyżach spotkali się w tym czasie prezydenci: Lech Kaczyński (Polska), Horst Köhler (RFN), Václav Klaus (Czechy), Ivan Gašparovič (Słowacja) oraz László Sólyom (Węgry), którzy wygłosili przemówienia na temat Poznańskiego Czerwca. Oprócz nich na placu Mickiewicza pojawili się: premier Kazimierz Marcinkiewicz, marszałkowie Sejmu i Senatu, szefowie klubów parlamentarnych, ambasadorowie, prezydenci i burmistrzowie miast Polski, burmistrzowie miast partnerskich Poznania, goście z Białorusi i Węgier, honorowi i zasłużeni obywatele Poznania, przedstawiciele Kościoła, związków zawodowych i organizacji kombatanckich, a także tysiące poznaniaków.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:23
        Adam Mickiewicz był w Wielkopolsce bardzo popularny. W 1828 roku ukazało się pierwsze wydanie poznańskie całej jego dotychczasowej twórczości, a w 1832 roku drugie. Tutaj mieszkał jego brat Franciszek, który osiadł na stałe jako rezydent u Jana Grabowskiego w Łukowie pod Obornikami. W sierpniu 1831 Mickiewicz starał się przedostać do powstania listopadowego. Po nieudanej próbie przebywał w Wielkopolsce do lutego 1832 roku. Od tego czasu utrzymywał stałą korespondencję z Janem Grabowskim, Konstancją Łubieńską, Celiną Działyńską oraz Klaudyną Potocką.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:24
        Adam Mickiewicz zmarł 26 listopada 1855 roku w Konstantynopolu. Wiadomość o jego śmierci bardzo szybko dotarła do Wielkopolski. W krótkim czasie zawiązał się w Poznaniu komitet do uczczenia pamięci poety. Na czele komitetu stanął lekarz, uczony i społecznik Teofil Matecki. Komitet zorganizował 15 stycznia 1856 manifestacją żałobną. Jednocześnie rozpoczęto zbiórkę pieniędzy na budowę pomnika. O wykonanie pomnika komitet zwrócił się do przebywającego w Paryżu znanego rzeźbiarza Władysława Oleszczyńskiego. Oleszczyński miał już wtedy na swoim koncie wiele dużych realizacji. Za Oleszczyńskim przemawiało również to, że znał osobiście Mickiewicza i był jego gorącym wielbicielem. Już w marcu 1856 roku był gotowy pierwszy model pomnika, odlany w gipsie. Przesłany do Poznania spotkał się z przychylnym przyjęciem. Po uzyskaniu aprobaty, Oleszczyński przystąpił do wykonania drugiego modelu w glinie. Cały proces twórczy jest udokumentowany zapiskami Oleszczyńskiego. Wynika z nich duże zaangażowanie artysty. Najwięcej sporów toczyło się przy ustaleniu materiału, z którego miał być wykonany pomnik. Ostatecznie komitet zgodził się na „conflant” (kamień podobny do marmuru). Oleszczyński mógł przystąpić do odkuwania pomnika. 7 czerwca 1857 roku Oleszczyński doniósł komitetowi, że pomnik został ukończony. 9 sierpnia dokładnie opakowany pomnik dotarł koleją do Poznania.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:24
        W czasie gdy Oleszczyński kończył swoje dzieło, w Poznaniu trwała batalia o uzyskanie zgody u władz pruskich na lokalizację pomnika. Poznań był wtedy twierdzą, otoczoną ciasnym pierścieniem murów i fortyfikacji. Otwartych placów było bardzo mało. Ostatecznie wystąpiono o zgodę na ustawienie pomnika w ogrodzie przy kościele św. Marcina. Nawet tak skromna lokalizacja spotkała się z odmową władz prowincjonalnych. Komitet odwołał się do władz w Berlinie, jednocześnie organizując wystąpienie w sejmie. 13 kwietnia 1858 roku w sejmie pruskim wystąpił jeden z nielicznych deputowanych polskich Władysław Bentkowski. Wystąpienie wywarło bardzo dobre wrażenie na deputowanych. Bentkowskiego poparł jeden z czołowych parlamentarzystów niemieckich, deputowany partii katolickiej, jednocześnie historyk sztuki August Reichensperger. O wystąpieniu polskiego deputowanego, w przychylnym tonie, pisała prasa niemiecka. Mimo to sprawa nie ruszyła z miejsca. Komitet słał do władz centralnych kolejne interwencje. Dopiero regent książę Wilhelm, sprawujący władzę w zastępstwie chorego króla Fryderyka Wilhelma IV wyraził zgodę. 30 grudnia 1858 roku Teofil Matecki otrzymał od ministra spraw wewnętrznych Flotwella oficjalną zgodę. Odsłonięcie pomnika odbyło się uroczyście 7 maja 1859 roku. Był to pierwszy pomnik Adama Mickiewicza na ziemiach polskich.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:25
        Po wojnie sprawą pomnika Adama Mickiewicza zajęto się w 1955 roku. Został rozpisany konkurs, w którym brał udział m.in. Józef Gosławski[1]. Pierwsze miejsce zajął projekt Bazylego Wojtowicza i Czesława Woźniaka. W 1957 został powołany Komitet Budowy Pomnika Adama Mickiewicza. Pierwszym zadaniem, jakiego podjął się komitet, było uporządkowanie miejsca przy kościele św. Marcina. W miejscu zniszczonego pomnika została umieszczona tablica pamiątkowa, wykonana przez rzeźbiarza Józefa Kaliszana. Następnie przystąpiono do realizacji pomnika. Pomnik umieszczono na placu Adama Mickiewicza. Czterometrowy pomnik został umieszczony na dwumetrowym cokole. Najwięcej trudności przysporzył cokół. Projekt pomnika przewidywał, że ściany boczne cokołu będą ozdobione pełnoplastycznymi płaskorzeźbami. Wybrany na cokół sjenit okazał się jednak tak twardy, że przy ówczesnych trudnościach z zakupem odpowiednich narzędzi płaskorzeźby były nie do wykonania. Postanowiono więc poprzestać na płytko rytych w płaszczyźnie kamienia. Pomnik został odsłonięty w 1960 roku
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:25
        Na początku lat 90. przystąpiono do odnawiania dziedzińca Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk przy ulicy Mielżyńskiego. Coraz częściej wspominano o konieczności przywrócenia zniszczonego pomnika. 7 maja 1998 roku, w 139 rocznicę odsłonięcia pomnika dłuta Oleszczyńskiego, odbyło się pierwsze spotkanie komitetu odbudowy pomnika Mickiewicza. Rozpoczęto zbiórkę pieniądze na ten cel. Odtworzenia pomnika podjął się rzeźbiarz, profesor ASP w Poznaniu, Józef Petruk. Pomnik został odsłonięty w 1998 roku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:25
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Poznan_pomnik_mickiewicza.jpg/360px-Poznan_pomnik_mickiewicza.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:26
        Pomnik Ottona von Bismarcka w Poznaniu – posąg upamiętniający Ottona von Bismarcka, stojący do 1919 na obecnym placu Mickiewicza w Poznaniu, w obrębie Dzielnicy Cesarskiej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:26
        Pomnik odsłonięto 11 października 1903. Autorem projektu był Gustav Eberlein – profesor Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie, autor wielu prestiżowych pomników w Cesarstwie Niemieckim, szczególnie o wymowie narodowej. Artysta był wtedy u szczytu kariery, pracował m.in. w Rzymie, Nowym Jorku i Buenos Aires. W tym czasie zrealizował m.in. dwa ważne zadania: pomnik Richarda Wagnera dla Berlina i pomnik Johanna Wolfganga von Goethego dla Rzymu. Eberlein przygotował swoje dzieło już 1 listopada 1902, ale z uwagi na prace urbanistyczno-budowlane, trwające w tworzonej dopiero Dzielnicy Cesarskiej, odsłonięcie opóźniło się o około rok.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:26
        Otto von Bismarck obchodził swoje 80. urodziny w 1895. Wówczas (zresztą wcześniej także) stał się obywatelem honorowym wielu niemieckich miast, jednak na wschodzie Cesarstwa nie cieszył się szczególnie wielką popularnością, a już zwłaszcza w Poznańskiem. Z uwagi na fakt, że władze centralne postanowiły nadać Poznaniowi rangę stolicy niemieckiego wschodu – miasta o monumentalnym charakterze, postanowiono umieścić tu (oprócz wielkiej architektury) kilka pomników o jednoznacznie niemieckiej i triumfującej wymowie. W 1900 ukonstytuował się komitet budowy pomnika, w którym zasiedli przedstawiciele miasta i członkowie Hakaty. Nigdy Rada Miejska nie uzyskała pełnej zgodności co do poparcia tego projektu, nawet nie wszyscy poznańscy Niemcy byli entuzjastami postawienia pomnika. Polacy odnosili się do pomysłu z jednoznaczną dezaprobatą, ale nie mieli wystarczającej siły przebicia w odpowiednich głosowaniach. Datki składała przede wszystkim warstwa niemieckiego oświeconego mieszczaństwa, silnie związana z ideami bismarckowskimi, jak również Niemcy z innych miast Cesarstwa, m.in. z Berlina, Magdeburga, Erfurtu, Drezna czy Hamburga.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:27
        Pomnik odsłonił Herbert von Bismarck – najstarszy syn Żelaznego Kanclerza, w towarzystwie małżonki oraz Heinrich Tiedemann – współzałożyciel Hakaty. Monument przedstawiał Bismarcka w buńczucznej pozie stojącej, w mundurze kirasjerskim, z kirasjerskim pałaszem w dłoni, w pikielhaubie. Drugą dłoń wspierał na dębowym korzeniu, na którym leżała mapa Poznańskiego. Postać stała na lakonicznym, prostym cokole, co pozwalało skierować pełną uwagę na kanclerza.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:27
        Pomnik przedstawiany był na licznych pocztówkach wydawanych do 1919.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:28
        W 1907 pomnik przeszedł renowację. Po powstaniu wielkopolskim i wyzwoleniu Poznania, w marcu 1919, polskie władze postanowiły usunąć wszystkie niemieckie pomniki z miasta, a Bismarcka w pierwszej kolejności (pomnik był zresztą często obrzucany kamieniami przez spacerujących poznaniaków, tak że w końcu trzeba było wystawić straże). W nocy z 3 na 4 kwietnia 1919 pomnik zrzucono z cokołu (wraz z kilkoma innymi) i przewieziono do składnicy złomu na ulicy Masztalarskiej. Przetrwał tam aż do 1930, kiedy to przetopiono go na figurę Chrystusa Króla, która stanowiła zasadniczą część Pomnika Wdzięczności Najświętszemu Serca Pana Jezusa. Stanął on w miejscu, gdzie wcześniej stał Bismarck. Głowę Kanclerza przetopiono na figurę Jana Baptysty Quadro (wydać mistrzowi głowę Bismarcka celem należytego wykorzystania jej[1]), zniszczoną potem przez Niemców. Zniszczyli oni także pomnik Wdzięczności Najświętszemu Serca Pana Jezusa.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:28
        23 kwietnia 1941 ustawiono popiersie Bismarcka w Collegium Minus z okazji otwarcia Reichsuniversität Posen. Było ono darem Uniwersytetu Technicznego w Berlinie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:28
        Obecnie w przybliżonym miejscu pomnika Bismarcka stoi Pomnik Ofiar Czerwca 1956 (nieco bardziej na północ).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:29
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Bismarck_pomnik_Poznan.jpg/360px-Bismarck_pomnik_Poznan.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:30
        Brama Berlińska (niem. Berliner Tor) – zachodnia, główna brama poznańskiej twierdzy poligonalnej, wzniesiona w latach 1843–1849 według projektu sygnowanego przez dyrektora budowy Twierdzy Poznań, kpt. Reichela, w stylu historystycznym, w formach neoromańskich z elementami neogotyku. Znajdowała się pod prawym barkiem Kawalieru V Stockhausen i została uroczyście otwarta 26 sierpnia 1850. W latach 1867–1869, na skutek przebudowy, bramę przekształcono z trój- w czwórprzelotową. Po zniesieniu lewobrzeżnego rdzenia poligonalnego, rozebrano ją ok. 1905 roku. Brama znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie skrzyżowania ul. Święty Marcin i Kościuszki, pomiędzy Zamkiem Cesarskim a budynkiem Poczty Głównej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:30
        Brama Berlińska wzniesiona została w latach 1843–1849. Ze względu na rosnący ruch i powstałe w jego wyniku problemy komunikacyjne, spowodowane m.in. jej strategicznym położeniem, budową w jej pobliżu dworca kolejowego, działaniami garnizonu oraz ulokowaniem przy bramie punktu poboru akcyz, poddano ją przebudowie w latach 1867–1869. Ostatecznie brama została zniesiona razem z twierdzą poligonalną i zburzona w 1901 roku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:30
        Budowla powstała w latach 1843–1849, podczas drugiego etapu budowy twierdzy, według założeń pruskiej odmiany systemu poligonalnego. Otwarcie bramy 26 sierpnia 1850 roku miało charakter uroczystości wojskowej i związane było z obchodami rocznicy jednej z bitew okresu wojen napoleońskich.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:30
        Znaczenie komunikacyjne bramy było ogromne, przebiegała przez nią szosa berlińska prowadząca w kierunku stolicy Niemiec, szosa wrocławska prowadząca na Śląsk, skierowano na nią również wiodącą w kierunku Berlina szosę kostrzyńską. Przez bramę wiodła także droga w kierunku Buku o znaczeniu lokalnym.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:31
        Brama Berlińska chroniona była przez patrole żołnierzy poznańskiego garnizonu jak również przez policję. Początkowo zamykana była na noc, przejście po zamknięciu było możliwe wyłącznie za okazaniem imiennej karty dostępnej dla osób cieszących się zaufaniem władz, jak również tych których obowiązki wymagały opuszczania nocą miasta. Od 1865 czynna była całą dobę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:31
        Brama Berlińska niemal od samego początku swego istnienia charakteryzowała się zbyt małą przepustowością, poważnie utrudniając komunikację w mieście. W 1865 przeprowadzono akcję liczenia pojazdów i osób pokonujących bramę. Doliczono się 1892 wozów, w tym 883 zaopatrzeniowych dziennie oraz 24 852 osób tygodniowo. Już w 1866 roku sporządzono pierwszy, niezrealizowany projekt jej przebudowy. W latach 1867–1869 brama została przekształcona w czwórprzelotową poprzez dodanie czwartej poterny przeznaczonej dla ruchu kołowego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:32
        Komunikacyjne przeciążenie Bramy Berlińskiej spowodowane było przez kilka czynników. Jednym z nich było strategiczne położenie w miejscu styku kilku kluczowych szlaków komunikacyjnych. Ponadto przez bramę prowadziła bezpośrednia droga w kierunku powstałego w tym czasie Dworca Jeżyckiego oraz powstałego później Dworca Głównego (w 1865 przez Poznań przejeżdżały każdego dnia 44 składy kolejowe). W 1861 pojazdom zmierzającym na dworzec nadano priorytet przy przejeździe. Zaopatrzenie miasta w żywność i inne towary również opierało się na Bramie Berlińskiej, stąd też problemy ze znaczną liczbą ciężkich wozów zaopatrzeniowych (z czasem zakazano im przejazdu przez Bramę Berlińską, kierując je do innych bram) oraz tysiącami sztuk zwierząt – krów, świń, owiec – przeprowadzanych tędy do rzeźni. Przy Bramie Berlińskiej znajdował się ponadto punkt poboru akcyzy od towarów i zwierząt będącej formą podatku miejskiego, wiązało się to z częstymi próbami przemytu, opisywanymi przez prasę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:32
        Najmniejsze problemy techniczne związane z bramą, jej okresowe remonty, takie jak wymiana nawierzchni (w latach 60. XIX wieku wyłożono sprowadzoną ze Szwecji kostkę granitową), renowacja mostu zwodzonego nad fosą, bądź żurawia powodować mogły paraliż komunikacyjny miasta. Ówczesna gazeta opisywała przypadek oficera inżynierii, który przed południem 12 września 1861, po nocnej ulewie, podjął decyzję o zamknięciu dwóch bram, w tym Bramy Berlińskiej w celu sprawdzenia stanu mostów zwodzonych, powodując na ok. 45 minut całkowity paraliż komunikacyjny. Za swój czyn oficer skazany został na trzy dni aresztu. Ponadto każdego dnia wracające z ćwiczeń trzy bataliony 6. Pułku Grenadierów maszerowały przez bramę czyniąc ją niedostępną dla ruchu przez ok. 10 minut
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:32
        W roku 1868 przez fundamenty bramy poprowadzono rury wodociągu miejskiego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:33
        W 1880 przez bramę poprowadzono linię tramwaju elektrycznego oraz zastąpiono stary drewniany most nowym, o konstrukcji stalowej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:35
        Brama Berlińska zbudowana została z cegły klinkierowej na cokole z ciosów granitu o prostokątnym licu, nieotynkowana elewacja budowli była trójosiowa. Zwieńczono ją kamiennym gzymsem oraz pełniącym funkcję dekoracyjną i symboliczną krenelażem, mogącym przywodzić na myśl idee dominacji władz pruskich nad Wielkopolską. Pod względem stylu jej formy zbliżone były do architektury normandzkiej. Aż do przebudowy posiadała potrójny przepust składający się z trzech sklepionych kolebkowo potern o długości 27,63 m. Środkowa poterna, o wysokości 5,18 m i szerokości 5,65 m przeznaczona była dla ruchu kołowego i jeźdźców, natomiast dwie boczne (wys. 3,14, szer. 2,51 m) dla pieszych. W wyniku przebudowy brama zaopatrzona została w czwartą poternę, dzięki której zwiększyła się przepustowość bramy dla ruchu kołowego (dwie środkowe poterny, wyższe i szersze niż dwie boczne). Pokonujących bramę obowiązywał ruch prawostronny. Brama zaopatrzona była w dębowe, okute wrota. Budowlę ozdobiono ponadto znajdującym się pośrodku centralnych potern kartuszem herbowym.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:35
        Brama umiejscowiona została w prawym barku Kawalieru V, prowadził do niej esowaty przekop w stoku bojowym, stąd też niemal do bezpośredniego podejścia na przedbramie, była niewidoczna dla osób zmierzających w kierunku miasta.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:35
        W skład zespołu Bramy Berlińskiej wchodził: przepust pod wałem, przedbramie, most nad fosą (jej wymiary wynosiły: 20,9 m szerokości i 4 m głębokości) o części stałej i ruchomej, podnoszonej za pomocą żurawia oraz przejazd przez stok bojowy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:35
        W bramie umieszczono ponadto niewielki magazyn prochu zaopatrujący sąsiadujące z nią elementy twierdzy. Stwarzało to potencjalnie zagrożenie eksplozją, stąd też wprowadzono w nim ścisłe procedury bezpieczeństwa, zakazując wchodzenia w podkutych, mogących skrzesać iskry butach, wnoszenie żelaznych przedmiotów, nakazano wchodzić do jego wnętrza w filcowych ochraniaczach nóg, mających zapobiegać elektrostatycznemu wywołaniu wybuchu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:36
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/Brama_Berli%C5%84ska_Pozna%C5%84.jpg/360px-Brama_Berli%C5%84ska_Pozna%C5%84.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:36
        Ministerstwo byłej Dzielnicy Pruskiej zostało utworzone ustawą z dnia 1 sierpnia 1919 r. o tymczasowej organizacji zarządu b. dzielnicy pruskiej (Dziennik Praw Państwa Polskiego z 1919 r. nr 64, poz. 385 Dz.U. z 1919 r. nr 64, poz. 385), która weszła w życie 12 sierpnia 1919 r.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:37
        W odróżnieniu od pozostałych ministerstw II Rzeczypospolitej zorganizowanych rzeczowo, zakres działania Ministerstwa byłej Dzielnicy Pruskiej określony był terytorialnie. Swoją właściwością obejmowało ziemie byłego zaboru pruskiego – województwo poznańskie i województwo pomorskie. Podjęto także kroki zmierzające do podporządkowania ministerstwu Śląska, lecz ministerstwo zlikwidowano zanim rozstrzygnięto przynależność państwową tej prowincji. Siedzibą Ministra byłej Dzielnicy Pruskiej był Zamek Cesarski w Poznaniu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:37
        Ministerstwo byłej Dzielnicy Pruskiej podzielono na rzeczowe departamenty, przypominające ministerstwa w Warszawie, co miało ułatwić włączanie poszczególnych działów do właściwości ministrów rzeczowych. Poza departamentami funkcjonowało Biuro Prezydialne i Komitet Gospodarczy. Departamenty (według regulaminu ministerstwa zatwierdzonego przez Ministra byłej Dzielnicy Pruskiej 6 listopada 1919 r.):
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:37
        Departament Centralny
        Departament Polityczny
        Departament Sprawiedliwości
        Departament Spraw Wewnętrznych
        Departament Rolnictwa i Dóbr Państwowych
        Departament Skarbu
        Departament Przemysłu i Handlu
        Departament Kolei Żelaznych
        Departament Poczt i Telegrafów
        Departament Pracy i Opieki Społecznej
        Departament Robót Publicznych
        Departament Aprowizacji
        Departament Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego
        Departament Kultury i Sztuki
        Departament Zdrowia Publicznego
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:37
        Nie wszystkie departamenty funkcjonowały od początku istnienia ministerstwa. Nie wszystkie też funkcjonowały do jego likwidacji, ulegały zniesieniu w miarę unifikacji struktur ministerstwa z resztą kraju.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:38
        Ustrojową pozycję ministra określiła ustawa sierpniowa tworząca ministerstwo. Według niej minister:
        wchodził w skład Rady Ministrów na prawach przysługujących pozostałym ministrom,
        pełnił władzę wykonawczą,
        posiadał kompetencje ustawodawcze,
        miał swój udział przy obsadzie personalnej wymiaru sprawiedliwości.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:38
        Do zadań ministra, według ustawy sierpniowej, należało:
        przejęcie administracji od Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej i władz niemieckich,
        administrowanie dzielnicą,
        stopniowe przekazywanie działów administracji ministrom rzeczowym,
        dostosowanie prawa do systemu prawnego obowiązującego w pozostałej części kraju.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:39
        Władysław Seyda (16 sierpnia 1919 – 9 czerwca 1920, w okresie rządu Wł. Grabskiego był kierownikiem Ministerstwa byłej Dzielnicy Pruskiej do lipca 1920)
        Władysław Kucharski (mianowany 3 lipca 1920, ministrem został dopiero 24 lipca w rządzie W. Witosa, funkcję sprawował do 23 lipca 1921)
        Juliusz Trzciński (23 lipca 1921 – 22 października 1921)
        Józef Wybicki (22 października 1921 – 29 kwietnia 1922)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:39
        Ministerstwo zlikwidowano ustawą z dnia 7 kwietnia 1922 r. w przedmiocie zniesienia Ministerstwa b. Dzielnicy Pruskiej (Dz.U. z 1922 r. nr 30, poz. 247). Kompetencje przysługujące Ministrowi byłej Dzielnicy Pruskiej przeszły na właściwych rzeczowo ministrów. Ministerstwo przestało istnieć z chwilą wejścia ustawy w życie, 28 kwietnia 1922 r.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:40
        Dyrekcja Poczty w Poznaniu – monumentalny budynek w stylu neoromańskim, zlokalizowany w centrum Poznania, przy ul. Święty Marcin róg Kościuszki.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:40
        Budynek Dyrekcji Poczty, wraz z sąsiednim Ziemstwem Kredytowym, stanowił oprawę dla gmachu Zamku Cesarskiego i podobnie jak on, został zaprojektowany przez Franza Schwechtena i otwarty w 1910. Charakterystyczne dla budynku pocztowego były detale i płaskorzeźby, z których najokazalsza znajduje się przy głównym wejściu i jest kobiecą personifikacją poczty.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:40
        W gmachu, o czym informuje tablica pamiątkowa, od listopada 1919 do lipca 1920 zamieszkiwał i pracował Stanisław Przybyszewski. W dawnym zaborze pruskim obowiązywało po I wojnie światowej niemieckie ustawodawstwo odnośnie do poczt, telegrafu i telefonu. Przybyszewski był autorem tłumaczeń licznych rozporządzeń pruskich, a także opracował Słownik terminów pocztowych, Słownik terminologii teletechnicznej i Regulamin wewnętrzny Dyrekcji Poczt i Telegrafów[2]. W Dyrekcji Poczty zatrudniona była jego córka – Stanisława Przybyszewska.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:41
        Obiekt pozostaje w posiadaniu poczty do dnia dzisiejszego – oprócz pomieszczeń biurowych mieści jeden z popularniejszych urzędów pocztowych w centrum Poznania (dwukondygnacyjny).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:41
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/Gmach_Dyrekcji_Poczty_w_Poznaniu.jpg/360px-Gmach_Dyrekcji_Poczty_w_Poznaniu.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:42
        Ziemstwo Kredytowe – monumentalny budynek w stylu neoromańskim, zlokalizowany w centrum Poznania, przy ul. Święty Marcin róg Alei Niepodległości.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:42
        Budynek Ziemstwa, wraz z sąsiadującą Dyrekcją Poczty, stanowiły oprawę dla gmachu Zamku Cesarskiego i podobnie jak on zaprojektowane zostały przez Franza Schwechtena, a otwarte w 1910. Sylwetka Ziemstwa (a właściwie jego wieża), stanowi jeden z charakterystycznych elementów urbanistycznych, definiujących panoramę Placu Mickiewicza – jest kontrapunktem dla wieży zamkowej. W odróżnieniu od rustykowanych elewacji Zamku gmachy urzędowe posiadały gładką okładzinę piaskowcową. Gmach Ziemstwa zdobiły ponadto wzorowane na rzeźbie XIII-wiecznej alegorie cnót, z których do dziś dochowała się tylko jedna.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:42
        Pierwotnie oprócz funkcji biurowych obiekt pełnił rolę mieszkalną, m.in. mieścił apartamenty dyrektora poczty. Obecnie gmach zajmuje Filharmonia Poznańska założona w 1947 z inicjatywy Tadeusza Szeligowskiego, a także Katedra Technologii Informacyjnych Uniwersytetu Ekonomicznego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:42
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/Poznan_10-2013_img07_Philharmony.jpg/360px-Poznan_10-2013_img07_Philharmony.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:43
        Muzeum Powstania Poznańskiego – Czerwiec 1956 – muzeum historyczne, zlokalizowane w Poznaniu, w Zamku Cesarskim, od strony ulicy Świętego Marcina, oddział Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:43
        Powstało w czerwcu 2002. Gromadzi zbiory dotyczące samego Powstania Poznańskiego, jak również działalności opozycyjnej wobec wszystkich rządów PRL na przestrzeni jej funkcjonowania. Obejrzeć można zdjęcia, pamiątki działań zbrojnych w 1956 oraz przedmioty związane z walką opozycyjną. Placówka gromadzi też źródła historyczne związane z opozycją antykomunistyczną, głównie z terenu Wielkopolski. Bogata jest m.in. biblioteka, zawierająca prasę, druki i książki tzw. drugiego obiegu. Ekspozycja zorganizowana jest w sposób multimedialny, mający zainteresować także zwiedzającego w młodszym wieku. Zainscenizowano tu np.:
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:44
        mieszkanie przeciętnej poznańskiej rodziny z lat 50. XX wieku,
        ulicę wolności ze zdjęciami z powstańczego zrywu,
        pokój przesłuchań w komendzie UB,
        trybunę przemówień partyjnych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:44
        Jako oddział Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości jest wpisane do wykazu muzeów, prowadzonego przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, zgodnie z art. 5b ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:45
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/Muzeum_czerwca_w_Poznaniu_1.JPG/313px-Muzeum_czerwca_w_Poznaniu_1.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:45
        Kościół Najświętszego Zbawiciela – zabytkowa świątynia przy ul. Fredry 11 w Dzielnicy Cesarskiej w Poznaniu, wzniesiona w latach 1866–1869 w stylu neogotyckim według projektu Augusta Stülera i wykonującego plany szczegółowe Juliusza Hochbergera dla parafii ewangelickiej. Fundatorem był Fryderyk Wilhelm IV, który na ten cel przeznaczył sumę ponad 56 tysięcy talarów. Początkowo kościół nosił imię św. Pawła, jednak po zajęciu go w 1945 przez katolików zmieniono wezwanie na obecne (św. Paweł był już patronem bazyliki archikatedralnej). W 1950 abp Walenty Dymek erygował tu nową parafię. Renowacja po zniszczeniach wojennych zakończyła się dopiero w 1964 roku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:45
        Z zewnątrz najbardziej charakterystycznym elementem jest wznosząca się na 70 m wieża (krzyż na jej szczycie ma 2,6 m wysokości). W neogotyckim portalu tondo przedstawiające głowę Chrystusa, powyżej rozeta. Wnętrze trójnawowe, przykryte sklepieniem gwiaździstym w nawie głównej, a sklepieniem krzyżowym w nawach bocznych. Z pierwotnego wystroju pozostały jedynie skrócone empory, chrzcielnica wykonana pomiędzy 1867 a 1869 oraz prospekt organowy z 1912 roku. Witraże w prezbiterium pochodzą z 1959 roku, a ich autorem jest Józef Oźmin. Te znajdujące się w prezbiterium przedstawiają Adorację Dzieciątka Jezus, Zdjęcie z krzyża i Wniebowstąpienie. W prezbiterium rzeźba przedstawiająca Pasję dłuta Lecha Czuba. W lewym ołtarzu bocznym przedstawienie Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny, zaś po prawej Miłosierdzia Bożego. Po bokach od ołtarzy obrazy Matki Boskiej Nieustającej Pomocy i św. Tadeusza Judy
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:45
        Przy kościele znajduje się Głaz Piotra Majchrzaka z inskrypcją: Jeśli ludzie zamilkną, kamienie wołać będą, poświęcony Piotrowi Majchrzakowi, który 11 marca 1982, w wieku 19 lat, został pobity przez ZOMO. Zmarł 18 marca. Przy kościele przed dawną pastorówką (dziś domem parafialnym), zbudowaną w latach 1886–1887, znajduje się odsłonięty w 2000 roku pomnik Jezusa Chrystusa autorstwa Eugeniusza Olechowskiego upamiętniający dwa tysiące lat chrześcijaństwa i 50-lecie parafii.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:46
        Obecnie wielu uważa kościół za jedno z najważniejszych dzieł XIX-wiecznego neogotyku w Polsce.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:46
        Od 2017 r. wielkopostny kościół stacyjny.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:46
        Na terenie dawnego cmentarza ewangelickiego parafii św. Pawła przy ul. Grunwaldzkiej (obecnie Park Manitiusa) zachowała się kaplica z 1896 roku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:47
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_Naj%C5%9Bwi%C4%99tszego_Zbawiciela_Pozna%C5%84.JPG/268px-Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_Naj%C5%9Bwi%C4%99tszego_Zbawiciela_Pozna%C5%84.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:48
        TEATR WIELKI W POZNANIU
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:48
        Aula Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i Collegium Iuridicum,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:48
        Aula Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – neorenesansowy budynek wzniesiony w latach 1905-1910 według projektu Edwarda Fürstenaua wraz z przylegającym do niego od strony północnej Collegium Minus na potrzeby Akademii Królewskiej. Znajduje się przy skrzyżowaniu ul. Święty Marcin i ul. Henryka Wieniawskiego, przy placu Adama Mickiewicza w Poznaniu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:49
        W dniu 7 maja 1919 inaugurowała w niej swoją działalność Wszechnica Piastowska – późniejszy Uniwersytet Poznański, od 1955 występujący pod nazwą Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. Ponadto z auli korzysta również, wywodzący się z Uniwersytetu Poznańskiego, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:49
        W 1946 w sali obradował Najwyższy Trybunał Narodowy sądząc niemieckiego zbrodniarza wojennego Arthura Greisera i wydając nań wyrok śmierci w ostatniej publicznej egzekucji w Polsce.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:49
        Doskonała akustyka auli sprawia, że jest ona też stałą salą koncertową Filharmonii Poznańskiej, a ponadto odbywają się w niej liczne imprezy muzyczne, z których najważniejszą jest Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:50
        Budynek zajmuje południowo-zachodni fragment pierzei otaczających plac Adama Mickiewicza, na terenie Dzielnicy Cesarskiej. Budynek swoją zewnętrzną formą nawiązuje do północnego renesansu. Wnętrze zajmuje sala na około 1000 osób przykryta sklepieniem kolebkowym. Pokrywa je wykonana w 1947 polichromia autorstwa Wacława Taranczewskiego (przedstawiają między innymi rydwan Apolla w otoczeniu muz). Zastąpiła ona oryginalną, przedwojenną, która znacznie ucierpiała podczas II wojny światowej. Obecny kształt wnętrzu nadał generalny remont z 2006, który między innymi zmienił kolor szafy organowej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:50
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Poznan_10-2013_img06_University.jpg/360px-Poznan_10-2013_img06_University.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:50
        Collegium Iuridicum w Poznaniu – jeden z monumentalnych gmachów, zlokalizowanych w obrębie Dzielnicy Cesarskiej w Poznaniu, w bezpośrednim sąsiedztwie Kaponiery (ścisłe centrum miasta – ul. Święty Marcin 90). Stanowi siedzibę Wydziału Prawa i Administracjii UAM.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:51
        Collegium Iuridicum to dawny Bank Spółek Raiffeisena z 1907, zaprojektowany przez berlińską firmę Hartmann & Schlenzig (z Wilmersdorfu). Pozostałością tych czasów są istniejące nadal płaskorzeźby nad głównym wejściem od ul. Święty Marcin, przedstawiające motywy wiejskie: kury, kaczki, snopki siana i duży ul słomiany – Reiffeisen wywodzi się z dawnych kas rolniczych. Na parterze znajdowała się sala operacyjna banku, wyżej mieszkania służbowe, a w suterenie funkcjonowała ogólnodostępna piwiarnia i winiarnia. Obiekt stylowo (neorenesans holenderski) nawiązuje do okolicznych zabudowań: Auli Uniwersyteckiej i Akademii Muzycznej (dawnego Domu Ewangelickiego). Koszt wzniesienia budynku wyniósł około 650.000 ówczesnych marek.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:51
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Collegium_Iuridicum_Poznan_new.JPG/360px-Collegium_Iuridicum_Poznan_new.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:53
        Collegium Maius w Poznaniu – gmach wzniesiony na działce przy ulicy Fredry (dawniej Paulikirchstraße), pomiędzy ulicami Al. Niepodległości (dawniej Königsring) i Tadeusza Kościuszki (dawniej Ober Wall), w latach 1908–1910 w stylu neobarokowym z elementami stylu neoklasycznego, jako część Dzielnicy Cesarskiej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:53
        Budynek wzniesiono na potrzeby Komisji Kolonizacyjnej, powołanej przez Sejm Pruski z inicjatywy Otto von Bismarcka w 1886 w celu wykupu ziemi z rąk polskich i przekazaniu jej niemieckim osadnikom.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:53
        Po wybuchu powstania wielkopolskiego przeniosła tu swoją siedzibę Naczelna Rada Ludowa, a później Urząd Osadniczy likwidujący kolonie utworzone przez Komisję Kolonizacyjną. Następnie budynek jako Collegium Medicum przejął Uniwersytet Poznański.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:53
        13 maja 1926 odbył się tutaj bardzo liczny wiec studencki przeciwko Józefowi Piłsudskiemu, zakończony pochodem na Plac Wolności. Powzięto decyzję o zawiązaniu Akademickiego Komitetu Obrony. Działania te zakończyły się fiaskiem i nie obroniły Poznania przed rządami sanacji
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:54
        W okresie okupacji hitlerowskiej w budynku mieściło się prezydium policji. Podczas wyzwalania miasta Poznania w styczniu i lutym 1945 o sam obiekt oraz w jego pobliżu toczyły się dość intensywne walki – ślady od odłamków do dziś widoczne są wewnątrz budynku. 2 marca 1940 harcerze Szarych Szeregów Zygmunt Ciesielski i Bernard Intek, współpracując z Adamem Plucińskim, wywiesili na kopule polska flagę
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:54
        Po reformie szkolnictwa wyższego z 1950, która utworzyła akademie medyczne, większość budynku zajmowała Akademia Medyczna w Poznaniu (dzisiejszy Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu), w tym jej władze, których siedziba znajduje się tu do dziś. Właścicielem collegium pozostawał jednak nadal Uniwersytet Poznański (dziś Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). Od 2008 mieści się tu Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Po przeprowadzce wydziału na tyłach budynku powstała nowoczesna biblioteka dla studentów filologii klasycznej, słowiańskiej i polskiej. Jej uroczyste otwarcie nastąpiło 25 września 2009 roku
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:54
        Na osi głównej znajduje się półokrągły ryzalit przykryty kopułą, która obecnie nieznacznie różni się od swojego stanu pierwotnego m.in. jest niższa, bardziej przysadzista i posiada inne otwory okienne. Niegdyś elewację zdobiło 6 rzeźb ulokowanych na tamburze (miedzianej wówczas) kopuły: cystersa, Krzyżaka, mieszczańskiego Salzburczyka i Holendra oraz chłopów z Westfalii i Szwabii – „apostołów niosących niemiecką cywilizację na wschód” (usunięte dopiero w 1945). Godny uwagi jest hall główny o przeszklonym dachu, wyłożony różnobarwnym marmurem z obiegającą go wokół galerią. Wewnątrz hallu znajduje się popiersie Karola Marcinkowskiego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:55
        Na fasadzie znajduje się tablica upamiętniająca brawurową akcję poznańskich harcerzy, którzy w 1940 na kopule będącego wówczas siedzibą policji budynku wywiesili polską flagę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:55
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Collaegium_Maius_Poznan_front.jpg/360px-Collaegium_Maius_Poznan_front.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:55
        Collegium Minus w Poznaniu – zabytkowy, neorenesansowy gmach zlokalizowany w obrębie poznańskiej Dzielnicy Cesarskiej przy placu Mickiewicza.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:56
        Elewację dominują dwa potężne portyki z wysokimi szczytami. Okrągła wieża od strony torowisk kolejowych, budowana była, jako platforma dla obserwatorium astronomicznego. W Małej Auli, na centralnej ścianie, umieszczona jest kopia obrazu Jana Matejki Założenie Akademii Lubrańskiego (oryginał mieści Muzeum Narodowe w Poznaniu). Hol i korytarze zdobią liczne tablice i popiersia ludzi zasłużonych dla Uniwersytetu i kultury narodowej, takich jak m.in. Fryderyk Chopin, Heliodor Święcicki, czy Edward Taylor. Przed Collegium w maju 2010 postawiono Ławeczkę Heliodora Święcickiego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:56
        Z budynkiem sąsiadują inne okazałe gmachy Dzielnicy Cesarskiej, m.in.: Collegium Iuridicum, Akademia Muzyczna i Zamek Cesarski. Przed Collegium Minus stoją pomniki: Ofiar Czerwca 1956 i Adama Mickiewicza. Architekturę XX wieku reprezentuje natomiast gmach NOT. Aula jest miejscem corocznych uroczystych absolutoriów, a także najbardziej prestiżowych koncertów w Poznaniu, gdyż słynie ze znakomitej akustyki.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:57
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Collegium_Minus_w_Poznaniu.jpg/360px-Collegium_Minus_w_Poznaniu.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:57
        Collegium Martineum – dawniejsze Collegium Historicum w gmachu byłego Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:58
        Collegium Martineum w Poznaniu (do 25 czerwca 2018 Collegium Historicum[1]) – dawny gmach Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Poznaniu, znajdujący się przy ul. Święty Marcin, służący obecnie Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:58
        W miejscu obecnego gmachu, w czasach zaboru pruskiego zbudowano intendenturę wojskową. Budynek przetrwał I wojnę światową i w latach II Rzeczypospolitej mieścił szereg instytucji wojskowych, wśród nich oddział biura szyfrów Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, gdzie pracowali Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski – absolwenci Uniwersytetu Poznańskiego, którzy złamali kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Budynek intendentury został zburzony w czasie II wojny światowej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:58
        Obecny gmach wzniesiono w latach 1949–1950 jako siedzibę Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Autorem projektu był Władysław Czarnecki. Gmach został opanowany w dniu 28 czerwca 1956 przez uczestników Poznańskiego Czerwca. Natomiast 17 stycznia 1990 grupa studentów (m.in. ze struktur NZS UAM) na fali upadku komunizmu i oczekiwanego rozwiązania PZPR przejęła budynek. Pokojowa okupacja trwała ponad jedną dobę. Żądania studentów dotyczyły ujawnienia stanu prawnego budynku a także powstania komisji społecznej dla jego uregulowania. W kwietniu, już po oficjalnym rozwiązaniu PZPR w 1990, gmach został przekazany Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza, który ulokował w nim Wydział Historyczny i nadał mu obecną nazwę. Parter budynku zajmuje PKO Bank Polski.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:00
        W 2015 Wydział Historyczny przeniósł swoją siedzibę do nowego budynku (Collegium Historicum Novum, później pod nazwą Collegium Historicum) zlokalizowanego na terenie Kampusu Morasko. W latach 2016–2017 w budynku miało swoją siedzibę Muzeum Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (nie posiadając jeszcze stałej wystawy). 25 września 2021 otwarto w budynku Centrum Szyfrów Enigma.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:00
        25 czerwca 2018 senat uniwersytetu zmienił dotychczasową nazwę budynku Collegium Historicum na Collegium Martineum (nazwa Collegium Historicum przypisana została budynkowi w kampusie Morasko). Nowa nazwa związana jest z lokalizacją budynku przy ul. Święty Marcin.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:00
        Gmach dwuskrzydłowy – posiada skrzydło od ul. Święty Marcin (krótsze) i od ul. Kościuszki (dłuższe). Na wysokości głównego wejścia, prostopadle do skrzydła budynku przylega aula im. prof. Henryka Łowmiańskiego – największa sala w budynku, pod którą znajduje się lokal gastronomiczny. Od strony ul. Kościuszki znajduje się wjazd na wewnętrzny parking. Budynek wykonany z cegły, oblicowany piaskowcem. Posiada sześć kondygnacji. Od strony ul. Święty Marcin miał podcienia, które na początku lat 90. XX wieku zostały zabudowane. Na dachu znajdują się dwa maszty, na których w latach Polski Ludowej powiewała flaga biało-czerwona oraz czerwony sztandar – międzynarodowy symbol ruchów robotniczych. Znajdował się również neon reklamujący „Gazetę Poznańską”, organ KW PZPR.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:02
        Na zewnętrznej ścianie budynku od strony ul. Tadeusza Kościuszki znajdują się tablice:
        poświęcona żołnierzom 14 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty poległym i zamordowanym w obronie Ojczyzny w latach 1918–1945, ufundowana w 1992 przez weteranów dywizji
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:02
        pamięci architekta Władysława Czarneckiego, projektanta budynku, laureata Nagrody Honorowej Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) przyznanej w 1970 za realizację projektu „Magnolii” przy ul. Głogowskiej; umieszczona w tym miejscu w 2014
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:02
        Wewnątrz budynku znajdowała się dawniej m.in. tablica poświęcona:
        prof. Henrykowi Łowmiańskiemu, przy auli jego imienia.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:03
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Collegium_Historicum_UAM_Pozna%C5%84_RB1.JPG/360px-Collegium_Historicum_UAM_Pozna%C5%84_RB1.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:13
        Aula Nova – aula koncertowa znajdująca się przy ul. Święty Marcin i pl. Stefana Stuligrosza, należąca do Akademii Muzycznej w Poznaniu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:14
        Obiekt, zaprojektowany przez Jerzego Gurawskiego, ukończono w 2006 roku (otwarcie 9 października[1]). Rok później, w czerwcu, uzyskał tytuł „Budowa Roku 2006” i nagrodę I stopnia w kategorii „Obiekty użyteczności publicznej
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:14
        W 2015 r., w związku z nadaniem placowi u zbiegu ul. Święty Marcin i al. Niepodległości imienia Stafana Stuligrosza, aula otrzymała nowy adres pl. Stefana Stuligrosza
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:15
        Przy Auli stoi pomnik Ignacego Jana Paderewskiego odsłonięty w 2015.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:15
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Aula_Nova_RB18.JPG/240px-Aula_Nova_RB18.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:16
        Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego – pomnik Ignacego Jana Paderewskiego zlokalizowany w Poznaniu, na Świętym Marcinie, bezpośrednio przy gmachu Auli Nova, w obrębie Dzielnicy Cesarskiej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:17
        Pomnik na skwerze przed Aulą Nova (Akademia Muzyczna) odsłonięto z inicjatywy Towarzystwa im. Hipolita Cegielskiego w 2015. Projektantem był Rafał Nowak, a jego projekt zastąpił wcześniejszy – bardzo symboliczny i lapidarny w formie, mocno krytykowany, autorstwa Józefa Petruka. Zrealizowany projekt ma formę całopostaciowej statui, a jego odsłonięcie poprzedziły społeczne i medialne protesty przeciwko wizji Petruka. Postać Paderewskiego uchwycono w ruchu, który wskazywać ma na wchodzenie jego osoby w przestrzeń historyczną Poznania. Cokół mierzy 140 cm, a sama postać ma 350 cm wysokości. Paderewskiego przedstawiono we fraku, z powstańczą rozetką wpiętą w klapę
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:17
        Miejsce ustawienia statui regulowała uchwała Rady Miasta z 20 września 2011 oraz decyzja Prezydenta Miasta Poznania z dnia 13 lipca 2012
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:18
        Pomnik odsłonił 6 maja 2015 prezydent Bronisław Komorowski, który objął honorowy patronat na powstaniem dzieła
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:18
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Paderewski_monument%2C_Poznan.jpg/167px-Paderewski_monument%2C_Poznan.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:19
        Akademia Muzyczna – pierwotnie „Ewangelicki Dom Towarzystw” (Evangelische Vereinhaus) stanowił największą inwestycję poznańskiej gminy ewangelickiej. Twórcą otworzonego 18 czerwca 1909 budynku był Johannes z Charlottenburga. Ulokowano tu przytułek dla przyjezdnych, sklepy i filię Ostbanku. W sali Domu Ewangelickiego odbywały się muzyczne Matinee urządzane przez uczniów Konserwatorium Herniga, z którego dochód przeznaczano na ubogich miasta,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:20
        Akademia Muzyczna im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu – polska państwowa uczelnia muzyczna w Poznaniu powstała w 1920. Ulokowana jest przy ul. Święty Marcin 87 w dawnym Domu Ewangelickim – Evangelisches Vereinhaus, zaprojektowanym w latach 1907−1908 przez architekta Johannesa z Charlottenburga. Uczelnia posiada również Dom Studenta, położony przy ulicy Wronieckiej w Poznaniu
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:21
        Państwowa Akademia i Szkoła Muzyczna w Poznaniu powstała w 1920. Dwa lata później zamieniono jej nazwę na Państwowe Konserwatorium Muzyczne. W latach 1920−1925 przy Państwowym Konserwatorium Muzycznym działał Wydział Dramatyczny prowadzony przez Nunę Młodziejowską-Szczurkiewiczową. Od 1926 została uznana za szkołę średnią. W 1945 reaktywowano ją jako Państwową Wyższą Szkołę Muzyczną, sześć lat później włączono do niej powstałą w 1947 Państwową Wyższą Szkołę Operową. Obecną nazwę uczelnia otrzymała w 1 stycznia 1982
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:22
        Z poznańską uczelnią związani byli m.in. dyrygenci – Walerian Bierdiajew, Stanisław Wisłocki; pianiści – Olga Iliwicka-Dąbrowska, Władysław Kędra, Raul Koczalski, Stanisław Szpinalski; kompozytorzy – Florian Dąbrowski, Andrzej Koszewski, Stefan Bolesław Poradowski, Tadeusz Szeligowski; śpiewacy – Antonina Kawecka, Marian Kouba, Stanisław Romański, Irena Winiarska; skrzypkowie – Jadwiga Kaliszewska, Edward Statkiewicz; perkusista – Jerzy Zgodziński
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:23
        Akademia Muzyczna jest ważnym ośrodkiem życia muzycznego Poznania. Oddanie do użytku sali koncertowej – Auli Nova (9 października 2006) sprawiło, że Akademia, obok swojej podstawowej pracy dydaktycznej, zaczęła pełnić rolę instytucji kultury. Autorem projektu Auli Nova jest Jerzy Gurawski; projekt otrzymał tytuł „Budowa Roku 2006” i nagrodę pierwszego stopnia w kategorii „Obiekty użyteczności publicznej”. Uczelnia współpracuje z kluczowymi instytucjami kultury Poznania, m.in. z Filharmonią Poznańską im. Tadeusza Szeligowskiego, Towarzystwem Muzycznym im. Henryka Wieniawskiego, Teatrem Wielkim im. Stanisława Moniuszki, Teatrem Muzycznym, Teatrem Polskim, Centrum Kultury „Zamek” oraz Estradą Poznańską, a także realizuje projekty przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego oraz Urzędu Miasta Poznania. Dzięki podpisanym porozumieniom Akademia brała udział w organizacji wielu znaczących festiwali, między innymi Poznańskiej Wiosny Muzycznej, Festiwalu Nostalgia, Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Malta, Festiwalu Made in Chicago, Festiwalu Poznań Baroque.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:23
        Uczelnia należy do European Association of Music Conservatoires (AEC).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:24
        Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny „Halina Czerny-Stefańska in memoriam”,
        Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski im. Andrzeja Koszewskiego,
        Międzynarodowy Konkurs Lutniczy im. Włodzimierza Kamińskiego,
        Grand Prix Polskiej Chóralistyki im. Stefana Stuligrosza: Poznań – chóralna stolica Polski,
        Ogólnopolski Konkurs Dyrygentów Chóralnych im. prof. Stanisława Kulczyńskiego,
        Ogólnopolski Konkursu Perkusyjny im. Jerzego Zgodzińskiego,
        Akademicki Konkurs Organowy "Romuald Sroczyński in memoriam”.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:24
        Poznańska uczelnia jest jedną z ośmiu uczelni muzycznych w Polsce i jedyną w kraju, która prowadzi studia w specjalności: lutnictwo artystyczne. W latach 1945−2005 dyplomy ukończenia studiów otrzymało łącznie (w Poznaniu i Filii w Szczecinie) ponad 3500 absolwentów. Obecnie w poznańskiej Akademii uczy się ponad 700 osób pod kierunkiem 240 nauczycieli akademickich, w tym 53 z tytułem profesora.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:25
        Wydział I – Kompozycji, Dyrygentury, Teorii Muzyki i Rytmiki
        kompozycja i teoria muzyki
        dyrygentura
        Wydział II – Instrumentalny
        instrumentalistyka
        Wydział III – Wokalno-Aktorski
        wokalistyka
        Wydział IV – Dyrygentury Chóralnej, Edukacji Muzycznej i Muzyki Kościelnej
        edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej
        Wydział V – Instrumentów Smyczkowych, Harfy, Gitary i Lutnictwa (jako jedyny w kraju kształci lutników)
        instrumentaistyka
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:26
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Aula_Nova_RB11.JPG/220px-Aula_Nova_RB11.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:26
        rzeźba Obszar obrazów efemerycznych autorstwa prof. Jana Berdyszaka.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:27
        Obszar obrazów efemerycznych (potocznie też: Lustra) – rzeźba uliczna (instalacja) autorstwa prof. Jana Berdyszaka, zlokalizowana w Poznaniu przy południowo-wschodniej części Ronda Kaponiera (ul. Święty Marcin róg Skośnej).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:28
        Obszar obrazów efemerycznych (potocznie też: Lustra) – rzeźba uliczna (instalacja) autorstwa prof. Jana Berdyszaka, zlokalizowana w Poznaniu przy południowo-wschodniej części Ronda Kaponiera (ul. Święty Marcin róg Skośnej)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:28
        Na zespół składa się siedem obiektów – luster i szyb w masywnych metalowych dwuteownikach. Szklane elementy posiadają różny stopień przejrzystości, wybarwienia, odblaskowości oraz przechylenia względem podłoża. Wszystko to powoduje, że przechodzący widz atakowany jest gamą zróżnicowanych obrazów (ruch na Kaponierze należy do najintensywniejszych w mieście)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:29
        Genezą powstania dzieła było zainteresowanie Berdyszaka tzw. fotografią efemeryczną. Artystę fascynują nietrwałe obrazy powstające na co dzień w naturze – np. odbicia powstające na powierzchni tafli wodnych, szyb czy kałuż. Usytuowanie obiektów w rejonie Kaponiery sprawia, że wchodzą one w dialog, nie tylko ze zróżnicowaną architekturą tego obszaru, ale także z jego bogatą historią (m.in. Dzielnica Cesarska, Collegium Iuridicum, Akademia Muzyczna, pomnik Ofiar Czerwca 1956, Hotel Merkury i MTP).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:29
        Nieuchwytność i niepowtarzalność widoków oferowanych każdemu odbiorcy z osobna sprawia, że każdy z nich może zinterpretować rzeźbę unikalnie i efemerycznie. Instalacja jest symbolem pulsującego i zmieniającego się w każdej chwili miasta. Forma rzeźby – czarne dwuteowniki – nawiązuje natomiast do estetyki XIX-wiecznych konstrukcji przemysłowych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:30
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Mirrors_Poznan.jpg/260px-Mirrors_Poznan.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:30
        nr 11 (dawny 6), wzniesiona w l. 1859–1860 dla dra Teofila Mateckiego i architekta Stanisława Hebanowskiego. 1880 właścicielem i mieszkańcem został okulista Bolesław Wicherkiewicz, który otworzył tu klinikę okulistyczną.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:31
        9/10 – narożnik ul. Piekary, nie istnieje, uszkodzona i rozebrana 1945, obecnie parking. Wzniesiona 1859 przez Mariana Cybulskiego, rok później właścicielem został syn Adam. Otworzył on tu renomowaną księgarnię oraz skład i wypożyczalnię nut. Na pocz. XX wieku mieścił się tu na II piętrze pensjonat Heleny Rzepeckiej, czynne tam było także biuro Czytelni dla Kobiet, spółka „Rabat Hermes” i kancelaria adwokacka Adama Wolińskiego. 1910 właścicielem został Ksawery Przyjemski dokonując gruntownej przebudowy. Od 1911 na parterze Stanisław Pełczyński prowadził tu „Dom Gramofonowy, sklep instrumentów muzycznych i wypożyczalnia instrumentów.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:32
        nr 23 (dawny 13) – w 1893 otwarto tu „Wyższą szkołę gry na fortepianie, skrzypcach i wiolonczeli” Edwina Jahnke. 1902 szkołę przeniesiono do kamienicy nr 62 (dawny 36)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:32
        nr 26 (dawniej 68) – w latach 1893–1909 w oficynie „wyższa szkoła żeńska” Anny i Anastazji Danysz. Od 1910 „Resursa” Towarzystwa Młodzieży Kupieckiej w Poznaniu. Mieściła się tu sala posiedzeń, czytelnia, restauracja i kawiarnia.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:33
        nr 26 (dawniej 68) – w latach 1893–1909 w oficynie „wyższa szkoła żeńska” Anny i Anastazji Danysz. Od 1910 „Resursa” Towarzystwa Młodzieży Kupieckiej w Poznaniu. Mieściła się tu sala posiedzeń, czytelnia, restauracja i kawiarnia.P
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:35
        nr 31 (dawny 18) – zbud. 1872–1873 dla lekarza Józefa Koszutskiego. 1897 w narożnikowych lokalach otworzona została apteka „Św. Marcińska” wojskowego aptekarza Juliusa Beckera z Gdańska. 1902 kamienicę kupił od Izaaka Grünbauma lekarz-dentysta Antoni Perliński.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:35
        nr 32 (dawny 64) – od 1905 na drugim piętrze otwarto Szkołę Handlową Teofila Preissa kształcącą polską kadrę pracowników biurowych. Do 1907 w podwórzu mieścił się salon samochodowy Stanisława Brzeskiego. Stąd pochodziły trzy pierwsze lakierowane na czerwono taksówki, zwane wtedy dorożkami samochodowymi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:35
        nr 33 (dawny 19), zbud. 1874–1875 dla piekarza Friedricha Knipfera. W 1909 nowy właściciel, Bronisław Śniegocki, dokonał wewnętrznej modernizacji. Mieścił się tu magazyn zegarków i brylantowej biżuterii, także „Dom towarów sportowych i zabawek”, od 1912 kawiarnia i restauracja oraz atelier fotograficzne „Elite”.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:36
        nr 65 (dawny 35, dziś filia Biblioteki Raczyńskich) – zbud. w 1876–1878 pierwsza w Poznaniu, duża i nowoczesna Miejska Szkoła Elementarna dla Chłopców nr 4. W dniu 9 kwietnia 1888 budynek zwiedziła cesarzowa Wiktoria, żona Fryderyka III. W 1919 przejęta została przez polskie władze oświatowe, które nadały jej nazwę szkoły „Św. Marcińskiej” oraz numer „VI”.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:37
        Nr 67 (dawniej 36, do 2005 Hotel Wielkopolska, obecnie Hotel NH Poznań ****) – otwarty 1910 pod nazwą „Reichshof” powstała miejscu dwupiętrowego „Altes Deutsches Haus”.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:38
        Nr 69 (dawniej 37) – secesyjna kamienica według projektu Oskara Hoffmanna, należąca do Georga Wagnera, wydawcy gazety „Posener Neueste Nachrichten” wzniesiona w 1902 na miejscu rozebranego rok wcześniej parterowego domku urzędu akcyzowego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:38
        Nr 71 (dawniej 38, Hotel Royal ***) – pod koniec XIX wieku w miejscu dzisiejszego hotelu stała destylarnia Jana Świtalskiego. Na przełomie 1918 i 1919 budynek stanowił siedzibę dowództwa głównego powstania wielkopolskiego. W 1978 na fasadzie kamienicy została odsłonięta tablica upamiętniająca to wydarzenie. Hotel Royal był pierwszym otwartym po II wojnie światowej hotelem w Poznaniu
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:39
        Nr 74 (dawniej 44, obecnie Hotel Lech **, dawniej Hotel Residenz).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:39
        nr 75 (dawny 40) – do 1897 biura Dyrekcji Poznańsko-Toruńskiej Kolei Żelaznej, potem hotel „Monopol”. W 1902 odbyła się tu „Pierwsza Międzynarodowa Wystawa Kotów”. Po 1908 urządzono tu nowy hotel „Deutsches Haus”.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:40
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Pozna%C5%84%2C_%C5%9Awi%C4%99ty_Marcin_65.jpg/220px-Pozna%C5%84%2C_%C5%9Awi%C4%99ty_Marcin_65.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:41
        W Dniu Świętego Marcina – 11 listopada – na ulicy odbywa się festyn pod nazwą „Imieniny ulicy”. W swojej obecnej formie istnieje od 1994 roku, jednak tradycją nawiązuje do średniowiecznych obchodów tego święta. W tym dniu ulicą odbywa się pochód na czele ze świętym Marcinem, który przed zamkiem z rąk prezydenta miasta odbiera klucze.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:43
        Imieniny ulicy Święty Marcin – coroczny festyn, odbywający się w Poznaniu w dniu 11 listopada, który to dzień jest w Poznaniu nie tylko Świętem Niepodległości, ale także Dniem Świętego Marcina. W związku z powyższym jedna z najważniejszych ulic w mieście ma tego dnia swoje święto.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:44
        Korowód świętomarciński na tle Alfy (2006)
        W swojej obecnej formie festyn istnieje od 1993, jednak tradycją nawiązuje do średniowiecznych obchodów tego święta. W dniu Świętego Marcina wyrusza barwny korowód spod kościoła św. Marcina, pod przewodem osoby odgrywającej postać Świętego na koniu (na postać tę odbywa się casting). Za nim, na platformach lub pieszo, prezentują się różnego rodzaju grupy artystyczne. Pochód podąża ulicą Święty Marcin i kończy się pod Zamkiem Cesarskim, gdzie mają miejsce koncerty, kiermasz artykułów regionalnych i pokaz sztucznych ogni. Jednym z najważniejszych artykułów możliwych do nabycia są wtedy rogale świętomarcińskie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:45
        W 2011 roku z okazji uczczenia święta, wydano pamiątkowe żetony, Rogale Marcińskie, a w 2012 dukaty Marciny
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:46
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Festive_procession_of_Saint_Martin05.jpg/260px-Festive_procession_of_Saint_Martin05.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:46
        Marcin albo dukat marciński – dukat lokalny, którego emisję rozpoczęto w listopadzie 2012 przez Centrum Kultury Zamek w Poznaniu, w ramach obchodów imienin ulicy Święty Marcin. Monety zostały wydane w nominałach: 4 marciny, 7 marcinów i 70 marcinów
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:47
        Rogal Marciński – dukat lokalny, którego emisję rozpoczęto w listopadzie 2011 przez Centrum Kultury Zamek w Poznaniu, w ramach obchodów imienin ulicy Święty Marcin.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:47
        Dukaty były honorowane w wybranych punktach miast od 11 listopada do 31 grudnia 2011 roku. Powstały trzy rodzaje dukatów: z bimetalu, z mosiądzu i ze srebra o nominałach odpowiednio: 7, 4 i 70 rogali marcińskich. Na wszystkich umieszczony jest herb Poznania, a także wizerunki Świętego Marcina na koniu i rogali świętomarcińskich.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:48
        Rogal świętomarciński – rogal z nadzieniem z białego maku tradycyjnie przygotowywany w Poznaniu i niektórych innych częściach Wielkopolski z okazji Dnia Świętego Marcina (11 listopada). Rogale świętomarcińskie są głównym wypiekiem podczas obchodów dnia ulicy Święty Marcin w Poznaniu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:49
        Tradycja ta wywodzi się z czasów pogańskich, gdy podczas jesiennego święta składano bogom ofiary z wołów lub, w zastępstwie, z ciasta zwijanego w wole rogi. Kościół łaciński przejął ten zwyczaj, łącząc go z postacią św. Marcina. Kształt ciasta interpretowano jako nawiązanie do podkowy, którą miał zgubić koń świętego
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:50
        W Poznaniu tradycja wypieku rogali świętomarcińskich na 11 listopada istniała już na pewno w 1860 roku, kiedy to opublikowano w „Dzienniku Poznańskim” najstarszą dziś znaną reklamę rogala świętomarcińskiego
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:51
        Popularna jest jednak legenda, że tradycja w obecnym kształcie narodziła się w listopadzie 1891 roku. Gdy zbliżał się dzień św. Marcina, proboszcz parafii św. Marcina ks. Jan Lewicki (ur. 1846, zm. 1909) zaapelował do wiernych, aby wzorem patrona zrobili coś dla biednych. Obecny na mszy cukiernik Józef Melzer, który pracował w pobliskiej cukierni, namówił swojego szefa, aby wskrzesić starą tradycję. Bogatsi poznaniacy kupowali smakołyk, a biedni otrzymywali go za darmo. Zwyczaj wypieku w 1901 roku przejęło Stowarzyszenie Cukierników. Po I wojnie światowej do tradycji obdarowywania ubogich powrócił Franciszek Rączyński, zaś przed zapomnieniem tuż po II wojnie światowej uratował rogala Zygmunt Wasiński.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:52
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Reklama_%28Dziennik_Poznanski_11.11_1860%29.jpg/240px-Reklama_%28Dziennik_Poznanski_11.11_1860%29.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:53
        Aby cukiernia mogła używać nazwy „rogale świętomarcińskie”, musi uzyskać certyfikat Kapituły Poznańskiego Tradycyjnego Rogala Świętomarcińskiego, która powstała z inicjatywy Cechu Cukierników i Piekarzy w Poznaniu, Izby Rzemieślniczej i Urzędu Miasta Poznania. W 2015 roku certyfikat taki uzyskało 101 piekarni i cukierni[5]. Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1070/2008 z dnia 30 października 2008 roku nazwa „rogal świętomarciński” została wpisana do rejestru chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych w Unii Europejskiej
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:54
        Rzemieślnicy zrzeszeni w Cechu Cukierników i Piekarzy w Poznaniu sprzedają w Dniu Świętego Marcina średnio 250 ton tego wyrobu, natomiast w skali rocznej sprzedaż wynosi 500 ton, co stanowi 2,5 miliona sztuk rogali. Od 2007 roku Caritas archidiecezji poznańskiej rozprowadza rogale, a zebrane fundusze przeznacza na różnorakie cele dobroczynne (w 2016 roku było to 20 000 sztuk)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:55
        Choć specyfikacja certyfikowanego produktu wyraźnie wskazuje, że ciasto musi być przygotowane na margarynie, niektóre cukiernie świadomie decydują się na zmianę przepisu i wykorzystanie masła. Argumentują to poprawą jakości i smaku wypieku (ciasto na maśle jest bardziej aromatyczne i chrupiące) oraz tradycją. Przed specyfikacją cukiernicy stosowali zarówno tłuszcze roślinne (które pojawiają się już w starych przepisach), jak i masło. Argumentem za margaryną jest to, że rozprowadza się łatwiej oraz znacznie obniża cenę produktu, a więc zwiększa jego dostępność.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:55
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Rogal_%C5%9Bwi%C4%99tomarci%C5%84ski_01.jpg/260px-Rogal_%C5%9Bwi%C4%99tomarci%C5%84ski_01.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:56
        Ciasto półfrancuskie na bazie margaryny
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 23:57
        nadzienie wyrabiane z białego maku z cukrem, okruchami ciasta biszkoptowego, masą jajeczną, margaryną, orzechami, rodzynkami, owocami w syropie lub kandyzowanymi (czereśnie, gruszka, skórka pomarańczowa) oraz aromatem migdałowym
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:00
        sposób zawijania ciasta (na kształt podkowy) i nakładania masy makowej (między warstwami ciasta) oraz dekorowanie pomadą i rozdrobnionymi orzechami
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:00
        masa od 150 do 250 g (taka masa obowiązuje od 2013 roku, wcześniej certyfikowane rogale były wyłącznie duże – mogły ważyć od 200 do 250 g)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:01
        W 2017 roku Poczta Polska wypuściła specjalny znaczek z rogalem świętomarcińskim (w serii Polskie produkty regionalne) oraz okolicznościową kopertę z rogalem
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:02
        Na Starym Rynku mieści się Rogalowe Muzeum Poznania poświęcone tradycji tego wypieku
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:02
        W 2019 roku Lech Poznań wysłał rogale jako prezenty do wszystkich klubów ekstraklasy, rok wcześniej rozdawał je kibicom podczas meczu z Jagiellonią Białystok
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:04
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Rogale_%C5%9Bwi%C4%99tomarci%C5%84skie_RB1.JPG/260px-Rogale_%C5%9Bwi%C4%99tomarci%C5%84skie_RB1.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:06
        Rogalowe Muzeum Poznania – muzeum rogala świętomarcińskiego, zlokalizowane jest na Starym Rynku w Poznaniu[
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:06
        Muzeum poświęcone jest tradycji wypieku rogala, mającej już 150 lat. Zwiedzanie muzeum ma charakter interaktywny. Zwiedzający w trakcie pokazu poznają sposób produkcji rogala według oryginalnej receptury. Placówka ta ma na celu promować poznańską kulturę i historię, której najbardziej charakterystycznymi elementami są: rogale świętomarcińskie, gwara poznańska i koziołki na wieży Ratusza. Muzeum zostało założone przez Szymona Waltera.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:09
        SMAKOSZE POZNAŃSKICH ROGALI MOGĄ ODWIEDZIĆ MUZEUM - W Polityce
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:10
        ROGAL ŚWIĘTOMARCIŃSKI MA SWOJE MUZEUM - www.portsl spożywczy
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:12
        ROGAL ŚWIĘTOMARCIŃSKI MA SWOJE MUZEUM - Wyborcza
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:14
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Muzeum_Rogala_3.jpg/120px-Muzeum_Rogala_3.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:16
        Święty Marcin z Tours urodził się w 316 lub 317 roku w Pannonii (dzisiejsze Węgry). Był synem rzymskiego oficera. W wieku 15 lat został żołnierzem, potem oficerem. W roku 354 został ochrzczony. Dwa lata później zrezygnował ze służby wojskowej, żył jako pustelnik i mnich, założył klasztor. W 371 roku został wyświęcony na biskupa Tours. Odwiedził wtedy miasto Trier. Według przekazów założył nad brzegiem Mozeli kościół na cześć Świętego Krzyża, które przekształciło się później w opactwo. Biskup Marcin zmarł 8 listopada 397 roku, 11 listopada został pochowany w Tours. Od V wieku czczono go jako świętego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:16
        Święty Marcin jest przedstawiany jako żołnierz na koniu, który daje dzieciom słodkie wypieki. Należy dodać, że jeszcze częściej jest przedstawiany jako żołnierz, który dzieli się swoim płaszczem z ubogim człowiekiem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:17
        Żołnierz Marcin spotkał zimą biednego człowieka. Miał przy sobie tylko broń i żołnierski płaszcz. Swoim mieczem przeciął więc płaszcz na pół i dał jedną część biednemu człowiekowi. W jego śnie pojawił się Jezus, który podziękował mu za ten dobroczynny czyn. Był to dla niego impuls do chrztu. O tym opowiadają piosenki, które dzieci śpiewają na procesjach. W Niemczech procesje są bardzo popularne.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:17
        Wcześniej post zaczynał się 11 listopada i mnisi rozdzielali wtedy w klasztorach jedzenie dla biednych ludzi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:18
        Z okazji dnia św. Marcina sprzedawane są tradycyjne wypieki w kształcie ludzi, świętych, zwierząt czy symboli (tzw. Gebildebrote). Najczęściej są to jednak wypieki w kształcie ludzi (tzw. Weckmann).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:19
        W Polsce popularne są rogale marcińskie.
        W dniu św. Marcina można spotkać w Niemczech różne wypieki, zależnie od regionu. Są wypieki w formie chleba, chałki, rożków, kruchego ciasta czy ciasta drożdżowego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:20
        Jak wygląda procesja w dniu świętego Marcina? Wcześniej w przedszkolach i szkołach dzieci przygotowują lampiony, które potem niosą ze sobą na procesji. Ludzie gromadzą się w określonym punkcie miasta. Procesja zaczyna się od przedstawienia mężczyzny na koniu przebranego za św. Marcina. Za nim kroczą dzieci niosące lampiony, śpiewające piosenki o św. Marcinie. Procesja idzie przez określoną część miasta. Na końcu wszyscy docierają do dużego placu, na którym pali się ogień. Tam odgrywane są scenki.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:20
        Ponieważ w dzień procesji zwykle jest zimno, to dorośli mają okazję zakupu grzanego wina (Glühwein). Dla dzieci najczęściej jest ciepła lemoniada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:21
        Zwyczajem związanym z tym dniem są procesje, podczas których dzieci niosą latarnie, często własnoręcznie wykonane. Podczas takiego pochodu na koniu jedzie człowiek przebrany za świętego Marcina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:24
        Według legendy, Martin von Tours urodzony około 1700 lat temu (316 n.e) na terenie obecnych Węgier był rzymskim żołnierzem. Pewnego mroźnego zimowego dnia przed bramą miasta Amiens (obecnie Francja) jadąc na koniu zauważył zmarzniętego i głodnego żebraka. Marcin zatrzymał się i ulitował nad biednym. Swoim mieczem przeciął swój ciepły płaszcz na dwie części i jedną podarował żebrakowi. Następnej nocy po tym wydarzeniu przyśnił się Marcinowi ów żebrak i objawił się jako Chrystus. Marcin porzucił wojsko, ochrzcił się i znalazł sens życia w pomaganiu bliskim. Później został biskupem Tours i był bardzo lubiany. Po śmierci został wyświęcony a jego ostatnia droga była 11 listopada. Ponieważ był bardzo lubiany w pogrzebie uczestniczyło wiele osób w tym dzieci z latarenkami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:24
        Tradycyjnie w okolicach 11 listopada urządzane są pochody z latarenkami – nie zawsze jest to dokładnie ten dzień, często jest tak że przedszkola i szkoły obchodzą go w inne dni. Jest to praktyczne jeżeli ma się dzieci, które jedno jest uczniem szkoły, a drugie w przedszkolu. Inaczej ciężko byłoby uczestniczyć jednocześnie w obu wydarzeniach, gdyż obchody zawsze są późnym popołudniem. Pochodom często towarzyszą orkiestry. Przy dużych pochodach ulice są zamknięte i towarzyszy im policja.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:25
        Na kilka tygodni przed dniem Swiętego Marcina dzieci uczą się różnych piosenek o Świętym, które w prosty sposób przypominają o jego dobrym uczynku. Jedną z najbardziej znanych jest „Ich gehe mi meiner Laterne, und meine Laterne mit mir….” (Idę z moją latarnią, a moja latarnia ze mną)… No właśnie dzieci na zajęciach wykonują własnoręcznie latarenki, młodszym pomagają rodzice. Zazwyczaj każda grupa w przedszkolu, czy klasa w szkole ma swój własny motyw, który co roku się zmienia. Oczywiście gotowe latarenki można kupić w wielu sklepach, czy to papierniczych, zabawkowych,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:25
        Latarnia jest bardzo ważnym elementem tego dnia. Dzieci z rodzinami zbierają się pod swoimi szkołami czy też przedszkolami wieczorem, po zmroku i wspólnie wyruszają na mały pochód najbliższymi ulicami. Taki pochód nie trwa długo, maksymalnie 30 minut, bo jednak listopadowe wieczory nie należą do najcieplejszych, a chodzi tu przede wszystkim o dzieci. Pochód prowadzi „Święty Marcin” na koniu. Dzieci (i dorośli) śpiewają piosenki trzymając w rękach swoje latarenki. Tak z ciekawostek, w sklepach można kupić specjalne patyki z żaróweczkami na baterie, na których zawiesza się latarenkę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:26
        Pochód zazwyczaj kończy się ogniskiem. Wszyscy zbierają się dookoła, a dzieci przedstawiają scenkę z dnia kiedy Sankt Martin daruje biednemu połowę swojego płaszcza.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:27
        Kolejną tradycją jest Weckmann, charakterystyczny wypiek w okresie jesiennym i częściowo zimowym. Wypiek ma formę ludzika z fajką symbolizujący właśnie Świętego Marcina. W Nordrhein-Westfalen jest to on nieodłącznym elementem obchodów Martinstag i każde dziecko dostaje swojego ludzika. Oczywiście można sobie zamówić więcej ludzików, albo zwyczajnie kupić w każdej piekarni, bo jest ich pod dostatkiem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:28
        To jest takie słodkie ciasto drożdżowe coś jak polska chałka. Weckmann ma już kilkusetletnią tradycję. Przed laty był odzwierciedleniem Świętego Mikołaja i dziś również w niektórych regionach bardziej przypomina Mikołaja. Wówczas Weckmann trzymał w rękach pastorał. Legenda głosi, że pewnemu piekarzowi skończyły się wszystkie pastorały i w sklepie z tabaką zobaczył fajeczkę. Uznał, że odwrócona fajka wygląda jak pastorał i tak oto mamy dzisiaj fajeczki, a nie pastorały.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:28
        Ostatnią rzeczą, o której muszę wspomnieć, jest tradycyjna pieczona gęś na dzień świętego Marcina. Oczywiście nie koniecznie trzeba ją zjeść w ten dzień, ale w tym listopadowym i grudniowym okresie jest daniem tzw. sezonowym, a mający związek z Martinstag.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:30
        Jest oczywiście pewna legenda, że Marcin dowiedziawszy się, że zostanie wybrany biskupem schował się w kurniku z gęsiami
        Gęsi były niestety tak głośne, że Marcina znaleziono i nie miał innego wyjścia jak zostać biskupem. Nie chciał jednak mieszkać w przepychu i zamiast w rezydencji żył skromnie w celi klasztornej. No a zjadanie gęsi w ten listopadowy czas ma upamiętniać niby ten fakt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:31
        https://olgietta.com/wp-content/uploads/2018/02/DSCF1078-1024x683.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:32
        Dziś w Polsce świętujemy Dzień Niepodległości, najważniejsze święto państwowe. Jednocześnie w Poznaniu hucznie obchodzi się Dzień Ulicy świętego Marcina. To jeden z tych nielicznych dni w roku, kiedy można bezkarnie łasować (naschen). Nie jestem wielką fanką maku, ale poznańskie rogale marcińskie podobno nie mają sobie równych. W Niemczech i Austrii jest to również czas świąteczny. Martinstag, w Austrii i części Bawarii zwany Martini, to dzień upamiętnienia świętego Marcina z Tours. W Niemczech nie jest to dzień wolny od pracy, ponieważ jest to święto typowo kościelne. W jednym z austriackich bundeslandów, w Burgenlandzie, gdzie św. Marcin jest patronem, urzędy (Amt) są tego dnia zamknięte, a uczniowie w szkołach mają wolne.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:33
        Marcin urodził się na terenie dzisiejszych Węgier w IV w. n.e. i był rzymskim legionistą. Według jednej z najbardziej znanych legend jechał pewnego dnia konno (reiten) razem ze swoimi towarzyszami kiedy spotkał pod bramą miasta Amiens marznącego żebraka (Bettler). Wspaniałomyślnie przeciął mieczem swój ciepły płaszcz na dwie części i postanowił ofiarować połowę zmarzniętemu mężczyźnie. Krótko po tym Marcin porzucił wojsko, ochrzcił się (sich taufen lassen) i postanowił służyć bliźnim.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:34
        Druga z legend wyjaśnia, dlaczego gęsi to symbol świętego Marcina. Wersji tej legendy jest co najmniej kilka. Najsłynniejsza opowiada o tym, że mieszkańcy francuskiego miasta Tours nalegali na to, aby wyświęcić Marcina na biskupa. Mężczyzna był temu przeciwny i schował się wśród gęsi. Ptaki zaczęły jednak głośno hałasować, Marcin został znaleziony i wyświęcony.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:34
        Szacuje się, że w Niemczech obchodzonych jest rocznie ok. 9 900 świąt ludowych, a niektóre z nich mają więcej niż 1000 lat. Wiele z nich jest związanych z kościołem i jego tradycjami. Dzień świętego Marcina to przede wszystkim święto dla małych dzieci i ich rodziców. Na kilka dni przed 11 listopada przedszkolaki malują i obklejają swoje latarenki (Laterne) z rodzicami w domach lub z nauczycielami w przedszkolach. Latarnie przygotowywane są na pochody z lampionami (Lichterprozessionen, Umzüge), które prowadzone są zazwyczaj przez świętego Marcina w stroju rzymskiego legionisty. W różnych miastach pochody odbywają się w różne dni, a to w wigilię Martinstag, a to w sam Dzień Świętego Marcina, zazwyczaj wieczorem. Podczas przemarszu dzieci śpiewają „Ich geh mit meiner Laterne” czy „Sankt Martin”. W Dzień Świętego Marcina palone są również ogniska
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:35
        Oprócz brania udziału w pochodach z lampionami dzieci chodzą po domach razem ze swoimi rodzicami śpiewając piosenki i zbierając za to słodycze. Tacy trochę nasi kolędnicy, z tym że dużo młodsi. W czasie Dnia Świętego Marcina w wielu miastach odbywają się jarmarki Marcińskie (Martinimärkte), na których można spróbować pieczonych gęsi Marcińskich (niem. Martinsgans, aust. Martinigansl). W zależności od regionu gęś jada się z czerwoną kapustą, ziemniaczanymi knedlami, czy z chlebem. Do kupienia są też wypieki drożdżowe w kształcie gęsi bądź ludzika, które w różnych regionach mają różne nazwy np Stutenkerl, Weck(en)mann, Krampus czy Kiepenkerl.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:39
        MARCINOWE ŚWIĘTO W MIKOŁOWIE - Nasze Miasto - 10.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:41
        DZIEŃ POLSKIEJ GĘSI - www.mosznszamek.pl - 10.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:43
        Powstaniu rogala towarzyszy legenda: Dawno, dawno temu wyśnił go jeden z poznańskich piekarzy. Ujrzał on we śnie świętego Marcina jadącego na koniu, podniósł zgubioną przez jego konia podkowę i postanowił, że będzie piekł ciasto w takim kształcie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:43
        Od 19 listopada 2008 r. tradycyjnie wypiekany poznański rogal świętomarciński może poszczycić się unijnym znakiem geograficznym, od tego momentu weszło bowiem w życie unijne rozporządzenie nadające rogalowi certyfikat "Produktu o Chronionej Nazwie Pochodzenia w Unii Europejskiej". Tym samym trafił na prestiżową listę regionalnych specjałów, które powstają z lokalnych surowców, według oryginalnych przepisów i zgodnie z ekologią.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:44
        W praktyce oznacza to, że prawdziwy rogal świętomarciński jest wypiekany tylko w Poznaniu i w wyznaczonych powiatach Wielkopolski. Poza tym rejonem nikt nie może używać tej nazwy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:44
        Od kilku lat, dla zachowania wyjątkowego i niepowtarzalnego smaku rogali świętomarcińskich, stosuje się proces potwierdzania ich jakości. Aby cukiernia mogła określać swoje rogale mianem "Rogala Świętomarcińskiego", musi otrzymać Potwierdzenie Prawa do wytwarzania Produktu Regionalnego chronionego Prawem Unii Europejskiej (uzyskać numerowane Świadectwo Jakości Handlowej), posiada prawo do posługiwania się europejską marką Produktu Regionalnego. Oryginalnych rogali szukać należy więc w miejscach, które uzyskały takie prawo i posiadają tego symboliczne potwierdzenie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:46
        ROGALE ŚWIĘTOMARCIŃSKIE

        CIASTO

        1 kg mąki pszennej
        6 jaj
        0,5 kostki masła
        2 łyżki cukru
        50 g drożdży
        1 szklanka mleka
        MASA

        1,5 szklanki cukru pudru
        200 g migdałów i orzechów
        100 g białego maku
        śmietana

        Drożdże rozpuścić w niewielkiej ilości mleka. Jajka utrzeć z cukrem i połączyć ze stopionym masłem. Nie przerywając ubijania, dodawać porcjami przesianą mąkę, mleko oraz wcześniej przygotowane drożdże. Ciasto wyrabiać do chwili, gdy zaczną pokazywać się pęcherzyki i wtedy pozostawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Migdały, orzechy i mak zaparzyć, zemleć, utrzeć z cukrem i śmietaną aż do uzyskania gęstej masy. Wyrośnięte ciasto rozwałkować i pokroić na kwadraty. Na każdy z nich nałożyć porcję wcześniej przygotowanej masy, uformować rogaliki i pozostawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Wstawić do gorącego piekarnika i piec w temp. 220-250 stopni na złoty kolor
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:49
        PRZEPIS NA ROGALE PISANY GWARĄ POZNAŃSKĄ

        Jeden funt mąki, ale nie rżannej, ino normalnej do pieczenia
        Śtyry łyżki faryny
        Mniej niż kwotyrka mleka nieodciąganego
        Tak ze dwa deko młodzi
        Półtory kostki roślinnej (pół stopić i wystygnąć)
        Jedno jojko od żywej kury, nie chłodnicze.

        To, co ma być w środyszku rogala, ale zez makiem pomojtane

        Do funta maku obojętnie jakiego
        Znowu trzydzieści deko faryny
        Pińc deko okruchów ze starej chałki abo keksów
        Tyle samo suszonych winogronów
        Ździebko kandytatyzowanej skórki jak oskubiesz pomerańczo
        Szczypa orzechów
        Nie za dość smażonych na farynie gruszek
        Ociupcio masła z lodówki
        Dwa białka ale bez żółtek

        Części na lukier

        Jedna szklanka cukru miałkiego umelonego na puder
        Dwie łyżki orzechów pośrupanych do posypania po wierzchu

        To, co trzebno teraz zrobić, jak już masz wszystko jak się należy

        Mąkę odsiać przez małe dziuryszki, do niej dać te margarynę, ale na płynno po stopieniu, zaś znów do tego młodzie, faryna, mleko i jajko. Wszystko jak sie należy połączyć, wymojtać i wymelić, a na koniec rozwałkować na plaskato na sztuki i mieć je leżeć
        Jeden taki plyndz przeciągnąć margaryną i nakryć jak deklem tym drugim. Teraz jeszcze raz to wałkiem zrobić na plaskato, zaś poskładać na trzy razy i jeszcze raz wałkiem przejechać, znowyk złożyć i znowu tym wałkiem. I to wszystko teraz na pół godziny dać do chłodnego
        Teraz zajmnąć się tym do nadziewania. Więc tak: Orzechy i gruszki pokrychać drobniuteńko na kawałyszki, mak oparzyć i przemelić przez maszynkę do siekanego. Zaś mak wymojtać razem z masłem, farną i cołką resztą, a na koniec dołożyć ubite na sztram te białka.
        Teraz znowu te wystygnięte ciasto. Rozdzielić wszystko na 4 sztuki osobno. Teraz znowu wałkiem na plaskato, ale tak, żeby z tego były plyndze pod kąt prosty. Zaś z tego zrobić tyle trójkątów, ile się da. A na koniec na środyszek każdego śwignąć szczypę nadzienia
        Teraz po kolei zwinąć te trójkątne plyndze, po bokach te rogi zagiąć do środyszka, a jak jest gotowe, to te rogale już ustawiać na blachę wyścieloną papierem pergaminowym. To wszystko ryn do bratkasy na 200 stopni i piec na kolor złoty. Po wyjęciu polać lukrem z miałkiej faryny i świeżo przegotowanej wody, a na koniec śwignąć do smaki na wierzch te orzechy.
        Zaś wszystko spucnąć ze smakiem!!!
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:50
        otwórz / zamknij menu
        poznan.pl Święty Marcin Imieniny Ulicy Święty Marcin
        RogaLOVE
        rozmiar tekstu drukuj kod qr
        Pudełko tekturowe i na nim rogal świętomrciński Rogal Świetomarciński
        RogaLOVE to akcja charytatywna wspierajaca najmłodszych pacjentów w walce z nowotworem. Przez Internet można kupić wypiekane według tradycyjnych receptur, przepyszne Rogale Świętomarcińskie i podzielić się nimi z osobami bliskimi, przyjaciółmi, klientami, partnerami biznesowymi lub współpracownikami.
        Każdy kto zamówi rogala świętomarcińskiego za pośrednictwem strony rogalove.pl, od 4 do 17 listopada 2019 r. wesprze zakup cytofluorymetru, czyli specjalistycznego sprzętu do diagnostyki białaczki u dzieci. Sprzęt trafi do Kliniki Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej Szpitala Klinicznego im. Karola Jonschera UM w Poznaniu, jedynego tego typu ośrodka w Wielkopolsce.
        Jak zaznaczają organizatorzy zbiórki koszt sprzętu to pół miliona zł. Stowarzyszenie Dzieciaki Chojraki, działające na rzecz dzieci zmagających się z chorobą nowotworową, na zakup aparatury przeznaczy 350 tys. zł, a brakujące 150 tys. zł ma pochodzić z tegorocznej sprzedaży charytatywnych rogali świętomarcińskich.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:54
        DZIEŃ ŚWIĘTEGO MARCINA
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:55
        Dzień Świętego Marcina obchodzony jest 11 listopada. Tego dnia wspominamy św. Marcina – żyjącego w IV wieku rycerza i biskupa Tours. Jedna z legend na jego temat głosi, że pewnego razu pomógł żebrakowi, który okazał się Jezusem Chrystusem. Święty Marcin jest patronem m.in. ubogich, żołnierzy czy koni.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:55
        Dzień Świętego Marcina jest obchodzony w kilku krajach, w tym we Francji, w Austrii, Niemczech oraz w Polsce. Tradycją tego dnia były huczne biesiady, na których podawano m.in. gęsinę. Obecnie organizowane są parady ulicami miast, a mieszkańcy przygotowują na tę okazję specjalne smakołyki.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:56
        W Polsce obchody Dnia Świętego Marcina są najpopularniejsze w Poznaniu. To właśnie w tym mieście znajduje się ulica św. Marcina, gdzie 11 listopada spotykają się mieszkańcy. Tradycyjnym przysmakiem tego dnia są rogale świętomarcińskie, które skrywają w sobie migdały, biały mak oraz orzechy
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:57
        ŚWIĘTY MARCIN 2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:58
        Dni Świętomarcińskie to impreza organizowana w miejsce corocznych Imienin Ulicy Św. Marcin. Remont, odbywający się w okolicach CK ZAMEK, wymusił konieczność znalezienia alternatywnego rozwiązania. Nowa lokalizacja - plac Kolegiacki, Wolny Dziedziniec Urzędu Miasta oraz Park Chopina - nie będzie miała wpływu na charakter wydarzenia, które jak co roku połączy narodowe święto z naszą lokalną tradycją.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:58
        otwórz / zamknij menu
        poznan.pl Święty Marcin Imieniny Ulicy Święty Marcin
        Program - 2022
        rozmiar tekstu drukuj kod qr
        Fragment grafiki towarzyszącej Dniom Świętomarcińskim przedstawia postać jadącą na koniu. Grafika w kolorze czerwonym na białym tle przypomina wzór haftowany ma płótnie.
        Dni Świętomarcińskie to impreza organizowana w miejsce corocznych Imienin Ulicy Św. Marcin. Remont, odbywający się w okolicach CK ZAMEK, wymusił konieczność znalezienia alternatywnego rozwiązania. Nowa lokalizacja - plac Kolegiacki, Wolny Dziedziniec Urzędu Miasta oraz Park Chopina - nie będzie miała wpływu na charakter wydarzenia, które jak co roku połączy narodowe święto z naszą lokalną tradycją.

        Całość realizowana pod hasłem CZYŃ DOBRO, dedykowana jest w szczególny sposób społeczności ukraińskiej - ludziom szukającym schronienia w obliczu trwającej w ich ojczyźnie wojny. I to właśnie Ukrainki i Ukraińcy chcieli podziękować za otwarte serca mieszkańców Poznania, organizując akcję społeczną, której celem jest integracja i wspólne twórcze działanie. Od 11.10 łączyliśmy się w Zamku przy jednym stole, gdzie mieliśmy możliwość porozmawiać, podzielić się refleksjami, wymienić pomysłami, kontaktami i dodatkowo stworzyć razem dzieło w atmosferze przyjaźni i dialogu. Jest to wspólnie wyhaftowany obrus z symbolicznym napisem CZYŃ DOBRO oraz z tradycyjnymi elementami haftów polskich i ukraińskich. Dokończymy go wraz ze wszystkimi chętnymi 11.11 na placu Kolegiackim. Dołączcie do wspólnego wyszywania!
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:58
        Również w tej lokalizacji (plac Kolegiacki) odbędzie się Kiermasz Świętomarciński, któremu towarzyszyć będą działania performatywne w wykonaniu artystów z Ukrainy i z Polski.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:59
        Park Chopina stanie się zaś scenerią aktywności przygotowanych przez organizacje pozarządowe. To bardzo ważny element Dni Świętomarcińskich pozwalający spotkać się na żywo z osobami na co dzień zaangażowanymi w działalność skierowaną na budowanie wspólnoty zrozumienia, dzielenia się i dobrej przyszłości kolejnych pokoleń. Będzie to okazja do rozmów na temat ich działalności w obszarach najważniejszych wyzwań współczesności: przeciwdziałania kryzysowi klimatycznemu, budowania ekonomii współdzielenia, pomocy dla osób z niepełnosprawnością. W Parku Chopina nie zabraknie atrakcji zarówno dla dorosłych, jak i dzieci. Będzie można wziąć udział m.in. w: warsztatach plastycznych i muzycznych, mikrokoncertach, prezentacjach, przejażdżkach rikszą i rowerem towarowym. Swój udział potwierdziły organizacje i grupy, które przez wiele lat współtworzyły Korowód Świętomarciński, takie jak uwielbiany przez publiczność Teatr z Głową w Chmurach czy Klub Sportowy Warta Poznań.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:59
        To nie koniec atrakcji. Obok, na Wolnym Dziedzińcu (Dziedziniec Urzędu Miasta), od g. 14 trwać będą koncerty. Wystąpią kolejno: Swarzędzka Orkiestra Dęta, Anna Chumachenko, Marianna Druzhynetz, zespół Atmasfera oraz Haydamaky z Andrzejem Stasiukiem we wspólnym projekcie "Mickiewicz-Stasiuk-Haydamaky". A na finał koncert Renaty Przemyk.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:00
        otwórz / zamknij menu
        poznan.pl Święty Marcin Imieniny Ulicy Święty Marcin
        Program - 2022
        rozmiar tekstu drukuj kod qr
        Fragment grafiki towarzyszącej Dniom Świętomarcińskim przedstawia postać jadącą na koniu. Grafika w kolorze czerwonym na białym tle przypomina wzór haftowany ma płótnie.
        Dni Świętomarcińskie to impreza organizowana w miejsce corocznych Imienin Ulicy Św. Marcin. Remont, odbywający się w okolicach CK ZAMEK, wymusił konieczność znalezienia alternatywnego rozwiązania. Nowa lokalizacja - plac Kolegiacki, Wolny Dziedziniec Urzędu Miasta oraz Park Chopina - nie będzie miała wpływu na charakter wydarzenia, które jak co roku połączy narodowe święto z naszą lokalną tradycją.

        Całość realizowana pod hasłem CZYŃ DOBRO, dedykowana jest w szczególny sposób społeczności ukraińskiej - ludziom szukającym schronienia w obliczu trwającej w ich ojczyźnie wojny. I to właśnie Ukrainki i Ukraińcy chcieli podziękować za otwarte serca mieszkańców Poznania, organizując akcję społeczną, której celem jest integracja i wspólne twórcze działanie. Od 11.10 łączyliśmy się w Zamku przy jednym stole, gdzie mieliśmy możliwość porozmawiać, podzielić się refleksjami, wymienić pomysłami, kontaktami i dodatkowo stworzyć razem dzieło w atmosferze przyjaźni i dialogu. Jest to wspólnie wyhaftowany obrus z symbolicznym napisem CZYŃ DOBRO oraz z tradycyjnymi elementami haftów polskich i ukraińskich. Dokończymy go wraz ze wszystkimi chętnymi 11.11 na placu Kolegiackim. Dołączcie do wspólnego wyszywania!

        Również w tej lokalizacji (plac Kolegiacki) odbędzie się Kiermasz Świętomarciński, któremu towarzyszyć będą działania performatywne w wykonaniu artystów z Ukrainy i z Polski.

        Park Chopina stanie się zaś scenerią aktywności przygotowanych przez organizacje pozarządowe. To bardzo ważny element Dni Świętomarcińskich pozwalający spotkać się na żywo z osobami na co dzień zaangażowanymi w działalność skierowaną na budowanie wspólnoty zrozumienia, dzielenia się i dobrej przyszłości kolejnych pokoleń. Będzie to okazja do rozmów na temat ich działalności w obszarach najważniejszych wyzwań współczesności: przeciwdziałania kryzysowi klimatycznemu, budowania ekonomii współdzielenia, pomocy dla osób z niepełnosprawnością. W Parku Chopina nie zabraknie atrakcji zarówno dla dorosłych, jak i dzieci. Będzie można wziąć udział m.in. w: warsztatach plastycznych i muzycznych, mikrokoncertach, prezentacjach, przejażdżkach rikszą i rowerem towarowym. Swój udział potwierdziły organizacje i grupy, które przez wiele lat współtworzyły Korowód Świętomarciński, takie jak uwielbiany przez publiczność Teatr z Głową w Chmurach czy Klub Sportowy Warta Poznań.

        To nie koniec atrakcji. Obok, na Wolnym Dziedzińcu (Dziedziniec Urzędu Miasta), od g. 14 trwać będą koncerty. Wystąpią kolejno: Swarzędzka Orkiestra Dęta, Anna Chumachenko, Marianna Druzhynetz, zespół Atmasfera oraz Haydamaky z Andrzejem Stasiukiem we wspólnym projekcie "Mickiewicz-Stasiuk-Haydamaky". A na finał koncert Renaty Przemyk.

        11.11 zapraszamy również do Centrum Kultury ZAMEK (ul. Św. Marcin) na Dzień Kina Polskiego oraz zachęcamy do zwiedzania dawnego Zamku Cesarskiego. Tego dnia można obejrzeć pięć wystaw, m.in. zbiór fotografii Jędrzeja Nowickiego pt. "Gwiazdy nad niebem Wschodu", dokumentujących wojnę w Ukrainie widzianą oczami cywilów.
        W dniach 11-13.11 w Teatrze Muzycznym w Poznaniu zobaczyć będzie można także spektakl "Virtuoso" o Ignacym Janie Paderewskim, który pokazuje tę postać nie tylko jako wybitnego kompozytora i charyzmatycznego polityka, ale także ulubieńca kobiet i showmana, który rzucał publiczność na kolana.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:01
        https://media.tenor.com/BOFDYd6Ie7sAAAAM/croissant.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:03
        POZNAŃ. IMIENIN ULICY W TYM ROKU NIE BĘDZIE - www.tvn.pl - 10.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:04
        Zamiast tradycyjnych imienin ulicy Święty Marcin, w tym roku w Poznaniu zorganizowane zostaną Dni Świętomarcińskie. Z powodu kumulacji remontów w centrum, impreza będzie odbywać się przy urzędzie miasta.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:05
        Dni Świętomarcińskie odbywać się będą na Placu Kolegiackim, Wolnym Dziedzińcu Urzędu Miasta, w Parku Chopina, a także w Centrum Kultury Zamek. "Wybrana lokalizacja, dla niektórych zapewne kontrowersyjna i nieoczywista, może jednak stać się okazją do wspólnego spędzenia tego wyjątkowego czasu w nieco innej odsłonie. Mamy ogromną nadzieję, iż w przyszłym roku powrócimy do imieninowego charakteru 11 listopada, a liczne inwestycje remontowe w samym sercu Poznania pozostaną jedynie wspomnieniem" – podali organizatorzy
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:06
        CK Zamek przypomniało, że wiodącą ideą świętowania jest promowanie postaw nowoczesnego patriotyzmu, polegającego na dbaniu o słabszych i potrzebujących pomocy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:06
        W tym roku głównymi tematami działań, z naturalnych powodów, będą solidarność i wsparcie dla uciekających przed wojną mieszkanek i mieszkańców Ukrainy. Na program złożą się: kiermasz świętomarciński, plenerowe koncerty, prezentacje niosących pomoc aktywistów oraz wydarzenia performatywne" – poinformowali organizatorzy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:07
        Na kiermaszu kupić będzie można oczywiście rogale świętomarcińskie. Te rokrocznie na potrzeby poznaniaków, Polaków i smakoszy na całym świecie wytwarza około 100 certyfikowanych producentów z regionu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:07
        Tradycja wypieków rogali świętomarcińskich pochodzi z końca XIX wieku. Gdy zbliżał się dzień św. Marcina, ówczesny proboszcz poznańskiej parafii wezwaniem tego świętego zaapelował do wiernych, by wzorem patrona zrobili coś dla biednych. Obecny na mszy cukiernik przygotował na odpust rogale w kształcie podkowy. Bogatsi poznaniacy kupowali te smakołyki, a biedni otrzymywali je darmo.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:08
        Najstarszą reklamę rogali świętomarcińskich znaleźliśmy w gazecie z roku 1860. Natomiast najstarsza reklama rogali na 11 listopada w ogóle pojawiła się osiem lat wcześniej. Poszukiwania zaczęliśmy zgodnie z treścią legendy od 1891 roku, jednak w gazecie z tego roku było już kilkanaście reklam. Mało tego, niektóre z nich wspomniały już o "tradycyjnych rogalach". Cofnęliśmy się więc bardziej - opowiadał TVN24 Jan Mazurczak, dyrektor Poznańskiej Lokalnej Organizacji Turystycznej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:08
        Co roku w Poznaniu, w okresie około 11 listopada, mieszkańcy i turyści zjadają nawet około miliona sztuk tego regionalnego przysmaku. Rogale są też ważnym elementem promocji stolicy Wielkopolski. Poznański urząd miasta dba o to, by słodki przysmak trafił do ważnych biur i instytucji. A w centrach informacji turystycznej w Poznaniu można kupić miejskie pamiątki z nimi: kolczyki, wisiorki, fartuchy czy książki z legendą o Świętym Marcinie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:09
        Rogal świętomarciński znajduje się w rejestrze chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych, co oznacza, że jest to produkt charakterystyczny dla danego regionu i tylko w nim może być wytwarzany. Taki certyfikat mogą otrzymać rogale wytwarzane w Mieście Poznań, powiecie poznańskim oraz wybranych powiatach województwa wielkopolskiego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:09


        Jak powstają rogale świętomarcińskie? Pan Robert uchyla rąbka tajemnicy
        Jak powstają rogale świętomarcińskie? Pan Robert uchyla rąbka tajemnicy
        Tak zawija się rogale świętomarcińskie
        Tak zawija się rogale świętomarcińskie
        Poznań: Obchody 11 listopada. Nie będzie korowodu, będzie kiermasz z rogalami świętomarcińskimi
        Poznań: Obchody 11 listopada. Nie będzie korowodu, będzie kiermasz z rogalami świętomarcińskimi
        Poznań: Obchody 11 listopada. Jak będą wyglądać Imieniny Ulicy Święty Marcin?
        Jak zrobić rogala świętomarcińskiego?
        Rogale świętomarcińskie
        TVN24 | POZNAŃ

        Nie będzie imienin ulicy Święty Marcin. Ale rogali ma nie zabraknąć
        24 WRZEŚNIA 16:08


        Zamiast tradycyjnych imienin ulicy Święty Marcin, w tym roku w Poznaniu zorganizowane zostaną Dni Świętomarcińskie. Z powodu kumulacji remontów w centrum, impreza będzie odbywać się przy urzędzie miasta.

        Od lat 11 listopada jest dla mieszkańców Poznania nie tylko Świętem Niepodległości. To również imieniny jednej z głównych ulic miasta - Święty Marcin - i okazja, by objeść się słynnymi rogalami z białym makiem. W poprzednich dwóch latach pandemia istotnie ograniczyła skalę imprezy, nie odbył się m.in. tradycyjny korowód ze szczudlarzami, dudziarzami, akrobatami i muzykami.

        Imprezy na ulicy Święty Marcin nie będzie
        W tym roku imprezy na ulicy Święty Marcin w ogóle nie będzie. Wszystko przez. trwający remont części ulicy i inne prowadzone w tej części miasta. "Nasze próby rozwiązania tej sytuacji napotykały na kolejne przeszkody wynikające z coraz większego rozmachu planowanych inwestycji. Zostały nimi objęte wszystkie ulice prowadzące do czynnego odcinka ul. Św. Marcin. Na dodatek prace rozpoczęły się także na odcinku ul. Fredry. Wyłączony z użytku jest także dziedziniec przed Zamkiem. W tej sytuacji, z ogromnym żalem, podjęliśmy decyzję o jednorazowym odwołaniu imienin, zapraszając gości na Dni Świętomarcińskie" – podało CK Zamek.

        Dni Świętomarcińskie odbywać się będą na Placu Kolegiackim, Wolnym Dziedzińcu Urzędu Miasta, w Parku Chopina, a także w Centrum Kultury Zamek. "Wybrana lokalizacja, dla niektórych zapewne kontrowersyjna i nieoczywista, może jednak stać się okazją do wspólnego spędzenia tego wyjątkowego czasu w nieco innej odsłonie. Mamy ogromną nadzieję, iż w przyszłym roku powrócimy do imieninowego charakteru 11 listopada, a liczne inwestycje remontowe w samym sercu Poznania pozostaną jedynie wspomnieniem" – podali organizatorzy.

        Promowanie "nowoczesnego patriotyzmu"
        CK Zamek przypomniało, że wiodącą ideą świętowania jest promowanie postaw nowoczesnego patriotyzmu, polegającego na dbaniu o słabszych i potrzebujących pomocy.



        "W tym roku głównymi tematami działań, z naturalnych powodów, będą solidarność i wsparcie dla uciekających przed wojną mieszkanek i mieszkańców Ukrainy. Na program złożą się: kiermasz świętomarciński, plenerowe koncerty, prezentacje niosących pomoc aktywistów oraz wydarzenia performatywne" – poinformowali organizatorzy.

        Rogale świętomarcińskie - skąd się wzięła ta tradycja?
        Na kiermaszu kupić będzie można oczywiście rogale świętomarcińskie. Te rokrocznie na potrzeby poznaniaków, Polaków i smakoszy na całym świecie wytwarza około 100 certyfikowanych producentów z regionu.

        Tradycja wypieków rogali świętomarcińskich pochodzi z końca XIX wieku. Gdy zbliżał się dzień św. Marcina, ówczesny proboszcz poznańskiej parafii wezwaniem tego świętego zaapelował do wiernych, by wzorem patrona zrobili coś dla biednych. Obecny na mszy cukiernik przygotował na odpust rogale w kształcie podkowy. Bogatsi poznaniacy kupowali te smakołyki, a biedni otrzymywali je darmo.


        Jak powstają rogale świętomarcińskie? Pan Robert uchyla rąbka tajemnicy TVN24
        Tradycja rogali starsza niż oceniano
        - Najstarszą reklamę rogali świętomarcińskich znaleźliśmy w gazecie z roku 1860. Natomiast najstarsza reklama rogali na 11 listopada w ogóle pojawiła się osiem lat wcześniej. Poszukiwania zaczęliśmy zgodnie z treścią legendy od 1891 roku, jednak w gazecie z tego roku było już kilkanaście reklam. Mało tego, niektóre z nich wspomniały już o "tradycyjnych rogalach". Cofnęliśmy się więc bardziej - opowiadał TVN24 Jan Mazurczak, dyrektor Poznańskiej Lokalnej Organizacji Turystycznej.


        Najstarsza prasowa reklama rogala świętomarcińskiego pochodzi z 1860 rokuTVN24 Poznań
        Co roku w Poznaniu, w okresie około 11 listopada, mieszkańcy i turyści zjadają nawet około miliona sztuk tego regionalnego przysmaku. Rogale są też ważnym elementem promocji stolicy Wielkopolski. Poznański urząd miasta dba o to, by słodki przysmak trafił do ważnych biur i instytucji. A w centrach informacji turystycznej w Poznaniu można kupić miejskie pamiątki z nimi: kolczyki, wisiorki, fartuchy czy książki z legendą o Świętym Marcinie.

        Na Starym Rynku w Poznaniu działa też Rogalowe Muzeum Poznania.

        Rogal świętomarciński znajduje się w rejestrze chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych, co oznacza, że jest to produkt charakterystyczny dla danego regionu i tylko w nim może być wytwarzany. Taki certyfikat mogą otrzymać rogale wytwarzane w Mieście Poznań, powiecie poznańskim oraz wybranych powiatach województwa wielkopolskiego.


        Proces produkcji rogali świętomarcińskichTVN24 Poznań
        1 rogal = 2,5 godziny tańca
        Czym jest ten smakowity wypiek?

        - To produkt, który każdy może sam przygotować, a wersji rogali jest tyle, ilu piekarzy. Jednak, aby mógł nosić miano rogala świętomarcińskiego, musi spełniać kilka podstawowych wymagań dotyczących przede wszystkim jego charakterystycznego nadzienia. Rogal świętomarciński jest wypiekany z ciasta "listkującego" zawierającego mąkę pszenną, margarynę, jaja, cukier, mleko, sól, drożdże i aromat. Z kolei nadzienie rogala to masa zawierająca biały mak, cukier, masę jajową, margarynę, orzechy, rodzynki, owoce kandyzowane lub w syropie, okruchy piekarskie i aromat, najczęściej migdałowy lub cytrynowy. Jego kształt to charakterystyczny półksiężyc o masie od 150-250 gram - tłumaczyła prof. dr hab. Anna Gramza-Michałowska z Katedry Technologii Gastronomicznej i Żywności Funkcjonalnej, Wydział Nauk o Żywności i Żywieniu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:10
        Jak podkreślała, walory odżywcze rogala z nadzieniem z białego maku są związane głównie z obecnością orzechów, będących źródłem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, owoców i rodzynek zawierających polifenole chroniące nas przed działaniem szkodliwych wolnych rodników oraz białego maku zawierającego związki mineralne takie jak np. żelazo, magnez oraz wapń. Rogale świętomarcińskie zawierają bardzo dużo tłuszczu i cukru.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:10
        Z tego właśnie powodu nie jest to produkt dla osób dbających o linię, bo średniej wielkości rogal może dostarczyć ponad tysiąc kalorii - uprzedzała prof. Gramza-Michałowska. To tyle, ile spalamy podczas 2,5 godziny tańca, dwóch godzin jazdy na rowerze, czy 4,5 godziny prasowania.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:11
        Ulica Święty Marcin (podkreślamy: nie "Świętego Marcina") to jedna z głównych arterii miasta. Swoją nazwę zawdzięcza osadzie zwanej Świętym Marcinem, która została przyłączona do Poznania pod koniec XVIII wieku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:13
        https://media.tenor.com/EVLEt1nqvxcAAAAM/croissant-breakfast.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:14
        Prezydent Poznania Jacek Jaśkowiak uczył we wtorek robić rogale świętomarcińskie - rarytas, którym 11 listopada, w dzień imienin św. Marcina, objadają się poznaniacy. Lekcję, która odbyła się w Rogalowym Muzeum Poznania, wygrał podczas aukcji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy Robert Kleczkowski.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:15
        Tradycja wypieków rogali świętomarcińskich w Poznaniu pochodzi z końca XIX wieku. Zapoczątkował ją proboszcz miejscowej parafii, który, gdy zbliżał się dzień św. Marcina, zaapelował do wiernych, by wzorem patrona zrobili coś dla biednych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:15
        Miejscowy cukiernik, idąc do pracy, znalazł podkowę. Przyniósł ją do zakładu i wymyślił wzór rogala. Rogal miał być treściwy i kaloryczny, by biedni się nim najedli. Tak właśnie powstała ta tradycja - tłumaczy Zbigniew Piskorski.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:17
        Na początku rogale były bardziej jałowe. Później, w czasie komuny, brakowało bakalii, były problemy z orzechem i rogale były "oszukane". Dziś mamy dostęp do wszystkiego. Możemy wybrać producenta białego maku, który jest bardzo ważny. Teraz te rogale są wykwintne. Rogale są bardzo kaloryczne, ale nie są one wypiekane, by je jeść w całości. Zgodnie z tradycją powinniśmy się nimi dzielić - podkreśla poznański cukiernik.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:17
        Rogale świętomarcińskie są tradycyjnym przysmakiem poznaniaków, kupowanym w dzień imienin św. Marcina, patrona głównej ulicy w mieście. Od 2009 r. rogale rozprowadzane są jako unijny produkt regionalny. Daje to nabywcom gwarancję, że wyroby te zostały wyprodukowane w Wielkopolsce, zgodnie z określoną recepturą.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:18
        https://media.tenor.com/HJo1V8aYT5wAAAAM/thanksgiving-croissant.gif
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 12:27
        ARA.
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 12:38
        KOC
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 12:40
        RAK
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 13:25
        IWA
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 13:25
        HASŁO: MARCIN
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 13:26
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/8/lb/nh/3zeu/QAFwJEeLJ4RTvKKKX.jpg
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 13:26
        ŚWIĘTY MARCIN
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 13:50
        KOŃ
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 13:52
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/8/lb/nh/3zeu/sp2HSKd4cyqCwieoX.jpg
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 13:52
        BIAŁY
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 13:53
        BIAŁY KOŃ
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 13:55
        GRA
        • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 13:56
          GOL
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 13:56
        HASŁO: ROGAL
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 13:57
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/8/lb/nh/3zeu/uZBEaEjk9pMUq4a6X.jpg
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 13:58
        GĘSINA
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 14:01
        Mam chęć
        Na Gęś - GĘŚ
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 14:01
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/8/lb/nh/3zeu/QTBS9fBXVSaXJB7lX.jpg
      • cusiew44 Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 14:02
        ŚWIĘTY MARCIN NA BIAŁYM KONIU JEDZIE
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 16:54
        To chyba nie jest koniec świata
        Że ara po krzyżówkach lata
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 16:55
        Dzisiaj będzie zimna noc
        Przyda nam się ciepły koc
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 16:56
        Wysoki lub niski
        I już po wszystkim
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 16:58
        Ach ty łajdaki
        Zostawiłeś mnie w święta
        - Bez Makuwink
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 16:58
        On chodzi wspak
        No tak
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:00
        Jest jak inne drzewa
        Lecz na wietrze śpiewa
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:01
        Szukałam Marcina
        Ale tutaj go nie ma...🤚✋
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:03
        Marcin – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od wyrażenia oznaczającego „należący do Marsa”. W księgach przyjęć do prawa miejskiego w Krakowie pod rokiem 1393 zanotowano to imię z pisownią Marczin. W średniowieczu zanotowano także, nadawane również i dziś, urobione od Marcina przy użyciu typowej dla imion słowiańskich cząstki -sław imię Marcisław.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:04
        Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Marcin w 2017 r. zajmował 56. miejsce z 756 nadaniami, co stanowi spadek relatywny i bezwzględny od 2012 roku, kiedy zajmował 50. miejsce w grupie imion męskich, będąc nadanym 1159 razy. W całej populacji Polski według stanu na 24 stycznia 2022 r. Marcin stanowi 8. co do częstości imię męskie, mając 451 581 nadań.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:05
        Już mi się śmieje mina
        Dzisiaj mamy Świętego Marcina
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:06
        Weź go goń
        Bo leniwy ten koń
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:07
        Koń domowy (Equus caballus) – gatunek ssaka nieparzystokopytnego z rodziny koniowatych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:09
        Koń po raz pierwszy został udomowiony prawdopodobnie na terenie północnego Kazachstanu w okresie kultury Botai, tj. około 3,5 tys. lat p.n.e., natomiast ludność europejska dokonała tego ok. 1,5 tys. lat p.n.e. Obecnie przedstawiciele 18 z 21 współczesnych ras hodowlanych pochodzą od dwóch linii – arabskiej i turkmeńskiej
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:09
        Przodkami koni orientalnych, od których pochodzą konie gorącokrwiste, były prawdopodobnie koń Przewalskiego i tarpan; konie zimnokrwiste pochodzą natomiast od konia leśnego z Północnej Europy. Koń Przewalskiego jest obecnie jedynym przedstawicielem gatunku koni dzikich. Rasa konik polski wykazuje bardzo duże podobieństwo do tarpana, lecz nie jest genetycznie tą samą rasą (chociaż poza Polską koniki polskie bywają określane mianem tarpan). W styczniu 2007 zespół naukowców z Massachusetts Institute of Technology i Uniwersytetu Harvarda poinformował, że stworzył wstępną mapę genomu konia.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:10
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/20181129_White_Horse.jpg/330px-20181129_White_Horse.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:11
        One rady mu nie dały
        A on ze strachu aż biały
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:15
        Ty go po błoniach goń
        Bo to biały koń
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:16
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/White_horse-K8855-1.jpg/360px-White_horse-K8855-1.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:18
        Widzisz to ty i widzę ja
        Że lepsza jest planszowa gra
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:23
        Taka była moja wola
        I strzeliłam gola
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:24
        Chociaż bardzo się staram
        Nie mogę dobrze upiec tego rogala
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:25
        Dzisiaj na stole gęsina
        Brakuje jeszcze grzanego wina
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:27
        Tak poplątałam tutaj litery
        Jedna to gęś czy może cztery
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:28
        Gęś domowa (Anser domesticus) – ptak wodny, użytkowy, będący udomowioną formą gęsi gęgawy (Anser anser) i gęsi łabędzionosej (Anser cygnoides), rzadziej gęsi białoczelnej (Anser albifrons) oraz bernikli kanadyjskiej (Branta canadensis
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:29
        Gęsi są bardzo odporne na choroby i mało wymagające w hodowli. Sporadycznie na choroby zapadają pisklęta gęsi domowej. Za mającą największe znaczenie dla hodowli jest uznawana choroba Derzsyego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:30
        Gęś domowa ma niskie wymagania pokarmowe i może spożywać mniej wartościowe pasze, dlatego jest przydatna dla gospodarstw o gorszych warunkach glebowych. W cyklu hodowlanym jako pasze w większej ilości podaje się owies, a od 12 do 15 tygodnia podstawowym składnikiem żywienia są zielonki z minimalnym dodatkiem pasz treściwych (owies i ziarna zbóż)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:31
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Domestic_Goose.jpg/272px-Domestic_Goose.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:33
        Człowiek będzie w wielkiej biedzie
        Gdy Święty Marcin na białym koniu jedzie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:34
        Czy on jest czy go nie ma
        Zaraz będzie ostra zima
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:35
        Der Martinstag (auch Sankt-Martins-Tag oder Martinsfest, in Bayern und Österreich auch Martini, von lat. [Festum Sancti] Martini, „Fest des heiligen Martin“) ist im Kirchenjahr das Fest des heiligen Martin von Tours am 11. November. Das Datum des gebotenen Gedenktags im römischen Generalkalender, das sich auch in orthodoxen Heiligenkalendern, im evangelischen Namenkalender und dem anglikanischen Common Worship findet ist von der Grablegung des Bischofs Martin von Tours am 11. November 397 abgeleitet. Der Martinstag ist in Mitteleuropa von zahlreichen Bräuchen geprägt, darunter das Martinsgansessen, der Martinszug und das Martinssingen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:35
        Die verschiedenen Bräuche wurzeln in zwei verschiedenen Anlässen. Erst im 19. Jahrhundert bekam das Brauchtum seinen inhaltlichen Bezug zur Gestalt des heiligen Martin und den Legenden um ihn wie die Mantelteilung.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:35
        In der von Byzanz beeinflussten Christenheit lag der Martinstag am Beginn der Fastenzeit, die vom Mittelalter bis in die Neuzeit hinein – in den orthodoxen Kirchen teilweise bis heute – vor Weihnachten begangen wurde. Am letzten Tag vor Beginn dieser Fastenzeit konnten die Menschen – analog zur Fastnacht – noch einmal schlemmen
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:36
        Daneben war der Martinstag das Ende des bäuerlichen Wirtschaftsjahres, neuer Wein konnte probiert werden, es war der Termin für den Viehabtrieb oder das Ende des Weidejahres sowie der traditionelle Tag, an dem die Entrichtung des Zehnten fällig war. Die Steuern wurden früher in Naturalien bezahlt, auch in Gänsen. An diesem Tag begannen und endeten Dienstverhältnisse, Pacht-, Zins- und Besoldungsfristen. Später wurde auch der Tag des heiligen Leonhard von Limoges, des Schutzpatrons des Viehs, am 6. November hierfür genannt. Landpachtverträge beziehen sich bis heute noch häufig auf Martini als Anfangs- und Endtermin, da der Zeitpunkt dem Anfang und Ende der natürlichen Bewirtschaftungsperiode entspricht. Der Martinstag wurde deshalb auch Zinstag genannt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:40
        https://www.gify.net/data/media/132/zwierze-ruchomy-obrazek-0092.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:40
        https://www.gify.net/data/media/941/zwierzeta-sportowcy-ruchomy-obrazek-0143.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:41
        Aus beiden Motivsträngen resultierte die älteste Schicht des Martinsbrauchtums, die regional bis gegen 1800 bestand. Am Vorabend zum 11. November hatten Heischebräuche der Kinder ihren Platz, es fanden gesellige Feste mit Speis und Trank, daheim oder im Wirtshaus, statt und es wurden Martinsfeuer abgebrannt, umgeben von Feuerbräuchen wie dem Sprung über das Feuer, Tanz ums Feuer, Gesichterschwärzen und Fackellauf mit Strohfackeln. Dieses Brauchtum war noch weitgehend spontan und ungeordnet. Im 18. und 19. Jahrhundert kam es auch zu polizeilichen Verboten von Martinsfeuern. Erst im Lauf des 20. Jahrhunderts wurde es im rheinischen Karneval üblich, die Karnevalssession am 11. November auszurufen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:41
        https://www.gify.net/data/media/941/zwierzeta-sportowcy-ruchomy-obrazek-0213.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:42
        Die heutige Brauchtumsforschung beobachtet, dass durch das Aufkommen des aufgeklärten Bürgertums und die Verstädterungsbewegung seit dem 19. Jahrhundert eine Entwicklung des spontanen Martinsbrauchtums „zu einer städtischen und katechetischen Großveranstaltung mit komplexen Organisationsstrukturen“ erfolgte, aus denen dann gegen Ende des 20. Jahrhunderts eine „ökonomische Funktionalisierung und Kommerzialisierung“ werden konnte. Spontane Heischegänge und Laternenumzüge der Kinder wurden der Initiative und Organisation von Erwachsenen – Schulen, Kirchengemeinden oder Kommunen – unterworfen. Zur „Konstruktion einer Martinstradition“ wird auf mittelalterliche Heiligenlegenden zurückgegriffen und eine Kontinuität zwischen Mittelalter und Gegenwart dargestellt. Hauptsächlich die Legende von der Mantelteilung des Soldaten Martin mit einem Bettler wurde nach dem Ersten Weltkrieg vor allem im Rheinland zum Motiv katechetisch-erzieherischen Bemühens. In Paderborn konstituierte sich in den 1950er-Jahren ein „Martinskomitee“ zur Organisation des beobachteten spontanen Treibens von Kindern in der Stadt mit den satzungsgemäßen Zielen der „Förderung von karitativem Handeln und Denken und Erziehung der Kinder zur Nächstenliebe, Vermittlung von Anregungen zum Basteln von Fackeln, Lampen und Laternen“. Aus dem Heischegang wird eine vorbereitete Bescherung nach dem Martinszug.[8] Die von Martins Biografen Sulpicius Severus berichtete Kriegsdienstverweigerung des römischen Soldaten Martin aus religiösen Gründen spielt jedoch im Martinsbrauchtum keine Rolle; im Mittelpunkt steht weiterhin der berittene Soldat im Offiziersmante
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:43
        https://www.gify.net/data/media/941/zwierzeta-sportowcy-ruchomy-obrazek-0158.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:43
        Als Brauch ist heute vor allem das traditionelle Martinsgansessen (in Österreich auch Martinigans oder Martinigansl genannt) verbreitet.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:44
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0026.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:44
        Ein historischer Erklärungsversuch für dieses Brauchtum geht davon aus, dass in Zeiten des Lehnswesens eine am Martinstag fällige Lehnspflicht, eine Abgabe namens Martinsschoß, der Ursprung war Da diese häufig aus einer Gans bestand, bildete sich die Bezeichnung Martinsgans heraus, und weil der Martinstag traditionell mit einer Kirmes oder einem Tanzmusikabend gefeiert wurde, bot es sich an, die Gans zum Festessen zu machen und an diesem Abend festlich zu verspeisen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:44
        https://www.gify.net/data/media/941/zwierzeta-sportowcy-ruchomy-obrazek-0024.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:45
        Gern wird in Legenden erzählt, dass die Martinsgans ihren Ursprung in Martins Leben habe: Entgegen seinem eigenen Willen und trotz Vorbehalts des Klerus drängte das Volk von Tours darauf, Martin zum Bischof zu weihen. Asketisch und bescheiden, wie er sein Leben führte, hielt er sich unwürdig für solch ein hohes Amt und habe sich deshalb in einem Gänsestall versteckt. Die Gänse jedoch hätten so aufgeregt geschnattert, dass Martin gefunden wurde und geweiht werden konnte. Nach einer anderen Erzählung griffen die Bürger von Tours zu einer List: Ein Bauer sei zu Martins Versteck gegangen und habe diesen gebeten, seine kranke Frau zu besuchen. Hilfsbereit, wie Martin nun einmal war, habe er seine Sachen genommen und den Bauern nach Hause begleitet. Wahrscheinlich sah er ziemlich schmutzig aus – als habe er eine Zeit lang in einem Gänsestall gelebt. Eine weitere Geschichte besagt, dass eine schnatternde Gänseschar in den Kirchraum gewatschelt sei und dabei Bischof Martin bei seiner Predigt unterbrochen habe. Daraufhin sei diese gefangen und verzehrt worden.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:45
        https://www.gify.net/data/media/941/zwierzeta-sportowcy-ruchomy-obrazek-0005.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:46
        Solche Legenden sind allerdings erst seit dem 16. Jahrhundert bekannt. Sie gelten als „Sekundärlegenden“ (Ätiologien), die ein Brauchtum im Nachhinein zu erklären versuchen. Die Verbindung der Gänse mit dem Pachttermin des Martinstages wird in der Forschung nämlich als älter angesehen als die Legenden.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:46
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0020.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:47
        In der Bischofschronik des Lorenz Fries aus dem Jahr 1546 ist ein festliches Gansessen Würzburger Bürger in der St. Martinsnacht dargestellt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:47
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0039.gif
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:49
          Traditionell wird die Gans in Deutschland mit Rotkohl und Semmelknödeln oder Kartoffelklößen gegessen. Ein überlieferter Brauch beim Verzehr der Martinsgans ist das Gänsegedicht.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:49
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0034.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:50
        Das Gänsegedicht ist ein überlieferter Brauch in der Tischkultur. Zum Martinstag am 11. November ist mindestens seit dem 17. Jahrhundert die Sitte beschrieben, vor bzw. während des Essens der Martinsgans ein Gedicht zum Thema Gänse zu rezitieren. Je nach Stand oder Region variierten dabei die Ansprüche an die Gänsegedichte. Für die Landesschule Pforta, ein Internatsgymnasium in Naumburg (Saale) in Sachsen-Anhalt, ist zum Beispiel die Bildung von Tischgemeinschaften überliefert, in welchen die Speisen am Martinstag dem Alter nach aufgeteilt wurden. Dem jüngsten Mitglied der Gemeinschaft stand bei diesem Ritual nur dann ein Teil der Martinsgans zu, wenn er ein in lateinischer Sprache selbstgeschriebenes Gänsegedicht darbieten konnte. Auch der Theologe und Hofprediger Bernhard Rogge, der von 1843 bis 1850 diese Schule besuchte, berichtet von der Tradition der Gänsegedichte.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:50
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Martinigansl_mit_Rotkraut_und_Serviettenkn%C3%B6del.jpg/330px-Martinigansl_mit_Rotkraut_und_Serviettenkn%C3%B6del.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:51
        Die Hausgans ist ein Haustier und wird als Heim- und Nutztier gehalten. Die Stammform der meisten europäischen Hausgänse ist die Graugans (Anser anser). Höckergänse, domestizierte Formen der zentralasiatischen Schwanengans (Anser cygnoides), sind seltener. Hausgänse sind meist nicht flugfähig.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:52
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0036.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:52
        In der deutschen Sprache gibt es besondere Bezeichnungen für männliche Gänse: Gänserich, Ganser, Ganterich oder Ganter. Gänseküken werden als Gänsel oder Gössel bezeichnet.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:52
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0040.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:53
        Bei den Griechen war die Gans der Persephone heilig und diente als lieblicher Vogel, dessen Schönheit bewundert und der an geliebte Knaben etc. verschenkt wurde. Schon Penelope besaß eine kleine Schar von 20 Gänsen. Gänse wurden nicht nur wegen ihrer Heiligkeit gehalten, sondern auch bewusst gestopft zum Herstellen von Fettlebern. Zwei recht frühe Belege bringen Gänse in einer Weise mit der Fütterung in Verbindung, die sie von den anderen Tieren auf den Bauernhof unterscheiden (Homer, 19,536 f; Kratinos 49 bei Athenaios 384c, wo die Passage aus der Odyssee ebenfalls zitiert ist). Bei den Römern war die Gans der Juno heilig, und es wurden daher in deren Tempel auf dem Kapitol Gänse gehalten, die bei dem Einfall der Gallier unter Brennus durch ihr Geschrei die Besatzung geweckt und so die Burg gerettet haben sollen. Wegen des starken Geschnatters bei einer Störung durch unbekannte Personen werden Gänse in der heutigen Zeit verschiedentlich als Wachgänse eingesetzt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:53
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0029.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:53
        Eine besondere Rolle spielt die Gans auch im Martinsbrauchtum um den heiligen Martin von Tours.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:54
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0023.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:54
        Die Rassenbildung bei der Gans geschah hauptsächlich in Europa. Zuerst stand eine Zunahme der Körpergröße im Vordergrund. Schon vor 150 Jahren waren bei Hausgänsen 8 kg Lebendgewicht, bei Marschgänsen sogar 15 bis 20 kg erreicht. Später wurde die Vermehrungsleistung zunehmend wichtiger.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:54
        G Ę Ś
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:55
        Die Gänse liefern nicht nur Fleisch und Federn, sondern auch das Gänseschmalz (das ausgelassene Fett der Gänse).[4] Gänsefett (lateinisch axungia anseris) wurde früher wie andere tierische Fette[5] auch zur Herstellung von Arzneimitteln verwendet.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:55
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0016.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:55
        Gänse für den deutschen Markt werden meist aus Ländern wie Polen oder Ungarn importiert, wobei neben der Martinsgans vor allem die Weihnachtsgans eine wichtige Rolle spielt. Gänsestopfleber zur Bereitung von Gänseleberpastete wird meist aus Frankreich und Ungarn importiert, da das Stopfen von Gänsen in Deutschland, Österreich und der Schweiz verboten ist.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:56
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Hausgaense-1-WJP.jpg/330px-Hausgaense-1-WJP.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:56
        Hausgänse legen bis zu 60 Eier pro Saison. Gänseeier sind am Niederrhein eine lokale Spezialität. Hierzu werden Legegänse gehalten. Ihre Haltung unterscheidet sich grundlegend von der Mastganshaltung. Die Küken erreichen ihr Schlachtgewicht nach 9 bis 32 Wochen. Schnell gemästete Gänse haben nach neun Wochen etwa ein Schlachtgewicht von 4,5 bis 5,5 kg. Bei Intensivmast erreichen die Tiere ihr Schlachtgewicht von 5,5 bis 6,5 kg nach etwa vier Monaten. Bei Weidemast haben die Tiere erst nach fünf bis acht Monaten ihr Endgewicht von 6,5 bis 7,5 kg.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:57
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Schmadebeck_4.JPG/330px-Schmadebeck_4.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:57
        Es werden etwa 100 Gänserassen unterschieden, die nach Größe und Lege- bzw. Brutverhalten eingeteilt werden. Die wohl älteste Hausgansrasse ist die Emder Gans, eine schwere Legegansrasse, die aus in der Gegend von Emden und Bremen gehaltenen großen Landgänsen hervorging. Bereits im 19. Jahrhundert wurde sie in den USA, in England, Böhmen und Ungarn verbreitet. Eine recht neue Gänserasse ist die Deutsche Legegans, die einen für die heutige Produktion von Gänsefleisch bevorzugten mittelschweren Typ repräsentiert.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:57
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Hausgaense-2-WJP.jpg/330px-Hausgaense-2-WJP.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:58
        Manche Gänserassen gibt es in mehreren Farbenschlägen. Farbenschläge beschreiben, welcher Bereich des Gefieders welche Farbe hat. Hier die bekanntesten Farbenschläge mit den Beschreibungen:

        Weiß:

        Bei weißen Gänsen sind alle Federn weiß.

        Grau:

        Grau ist die Wild-Farbe der Gänse (siehe Graugans und Schwanengans). Graue Gänse haben ein leicht bräunlich-graues Gefieder, nur Bauch und Hinterteil sind weiß. Die Federn an der Schulter, die Tragefedern, auch genannt: Schenkelgefieder, und die Schwingenfedern haben einen weißen Saum.

        Blau:

        Das Blau ist ein verdünntes Grau, sonst wie bei Grau.

        Braun:

        Zeichnung wie bei Grau, nur lederbraun statt grau. Die braune Farbe wird rezessiv vererbt, bei starker Sonneneinstrahlung verblasst sie.

        Gescheckt:

        Gescheckte Farbenschläge gibt es unter anderem in grau (graugescheckt), in blau (blaugescheckt) und in braun (braungescheckt). Betroffen sind der Kopf, etwa die obere Hälfte des Halses, das Schultergefieder (von oben betrachtet herzförmig), der Unterrücken, die Tragefedern („Schenkelgefieder“), und die Steuerfedern. Die Federn an der Schulter, die Tragefedern und die Schwingenfedern haben einen weißen Saum.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:58
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Gans_Nahaufnahme.JPG/330px-Gans_Nahaufnahme.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 17:59
        Eine weitere domestizierte Form ist die Höckergans, die aus der aus Ostasien stammenden Schwanengans gezüchtet wurde. Sie kann erfolgreich mit den europäischen Hausgänsen gekreuzt werden.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:00
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Badendes_G%C3%A4nsepaar.JPG/330px-Badendes_G%C3%A4nsepaar.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:02
        Höckergänse sind Hausgänse, die auf die Domestizierung der Schwanengans (Anser cygnoid) in Nordostasien zurückgehen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:02
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/AfricanGooseBrown_4632.jpg/127px-AfricanGooseBrown_4632.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:02
        Höckergänse haben einen dem Höckerschwan ähnlichen Stirnhöcker auf dem Oberschnabel, der bei männlichen Tieren ausgeprägter ist als bei weiblichen. Insbesondere bei alten Gantern kann dieser derart auswachsen, dass er beinahe wie ein kleines Horn wirkt. Bei der Wildform der Höckergänse ist dieser Höcker jedoch nur schwach und ausschließlich im männlichen Geschlecht ausgeprägt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:03
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Goose05.jpg/330px-Goose05.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:03
        Gęsi garbate togęsi domowe, których początkisięgają udomowieniagęsi łabędzia (Anser cygnoid) w Azji Północno-Wschodniej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:04
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/AfricanGooseBrown_4632.jpg/127px-AfricanGooseBrown_4632.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:04
        Garbate gęsi mająprzedni garbnagórnym dziobie, podobny dołabędzia niemego, który jest bardziej wyraźny u samców niż u samic. Zwłaszcza w przypadku staregoGantern,może to rosnąć tak bardzo, że działa prawie jak mały róg. Jednak w dzikiej formie garbów gęsi ten garb jest słaby i wyraźny wyłącznie u płci męskiej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:05
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Anser_cygnoides_%28fl%29.jpg/135px-Anser_cygnoides_%28fl%29.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:05
        Gęś garbowa
        Afrykańskie gęsi garbowe, ciężka odmiana gęsi garbowej, która pierwotnie służyła jako gęś tuczu i została przywieziona do Ameryki i Europy przez Madagaskar
        Gęś cholmogory, rosyjska ciężka forma lęgowa gęsi garbowych o szaro-białym cętkowanym upierzeniu i wyraźnejgąbce gardłowej
        Huoyan, lekka chińska rasa o wysokiej wydajności nieśności[4]
        Kubangans, współczesna rasa rosyjska
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:06
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Anser_cygnoides_06_%28cropped%29.jpg/180px-Anser_cygnoides_06_%28cropped%29.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:07
        Ponadto istnieje ponad 20 chińskich ras gęsi garbowych.

      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:07
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0012.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:08
        Gęsi garbate można łatwo krzyżować zgęsiami domowymi pochodzącymi odgęsi szarych. Steinbacher Kampfgans,a prawdopodobnie takżeEmdenerGans iToulouser Ganswracają do takiego skrzyżowania.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:08
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Domestic_Goose.jpg/136px-Domestic_Goose.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:09
        Ponadto istnieją liczne krzyżówki rosyjskich gęsi z garbami, w tymKubangansiGorky.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:09
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Toulouser_2013_02.JPG/150px-Toulouser_2013_02.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:11
        Gęsi z Tuluzy były hodowane we Francji jako czyste zwierzęta gospodarskie. Wątroba jest większa niż u innych ras i jest wykorzystywana do produkcjifoie gras. Dzięki masywnemu ciału mieszkańcy Tuluzy są najcięższąobcą rasą gęsi. Mają spokojną naturę i niezwykle ufną.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:12
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0028.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:12
        Gęsi te pochodzą z okolicTuluzyw południowej Francji. W Anglii zwierzęta, które zostały wyhodowane we Francji kilkaset lat temu tylko w celach użytecznych, zostały wyrafinowane rasowo i pojawiły się dzisiejsze atrybuty rasy. Status hodowlany tej rasy ma bardzo wysoki poziom w Niemczech.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:13
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0025.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:13
        Masywny kształt ciała, mocna szyja, szeroka, krótka głowa, sięgająca do ziemi podwójny gofr zamknięty z tyłu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:13
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0024.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:14
        Kadłub tej ciężkiej rasy gęsi jest stosunkowo krótki, szeroki i bardzo masywny w porównaniu do innych ras. Gęś z Tuluzy ma rozwinięty zad z podwójną, nisko wiszącą gąbką brzuszną.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:14
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0024.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:14
        Głowa jest szeroka i wysoka z płaskim czołem i poziomo zużytą, dobrze rozwiniętą gąbką gardłową. Rachunek jest krótki, gruby i wygięty w dół w kierunku końca, pomarańczowy z bladą fasolą. Oczy wszystkich okazów są ciemnobrązowe z wąskim pomarańczowym pierścieniem wokół źrenicy. Szyja jest średnio długa, noszona pionowo i szersza niż inne rasy gęsi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:15
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0009.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:15
        Prawie poziomo zużyty grzbiet jest szeroki, prosty i przechodzi w krótki, poziomo zużyty ogon. Gęś z Tuluzy charakteryzuje się pełną, nisko osadzoną piersią. Ma proste pióro piersiowe. Szerokie, półdługie, wysokie i gęsto dopasowane skrzydła tej rasy nie są w stanie sprawić, że te ciężkie zwierzęta będą latać. Krótkie, mocne uda są całkowicie ukryte w bardzo bogatym upierzeniu bocznym. Nogi są mocne, krótkie i pomarańczowe, a paznokcie ciemne.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:15
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0033.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:16
        Kolor: szary. Podobnie jak w przypadkugęsi szarej, tak bogatej, jak to możliwe, grając w kolorze czarnym lub niebieskim z drobnym białym brzegiem z piór. Ogon szary z białymi krawędziami. Upierzenie brzucha i kości ogonowej białe. Młode zwierzęta są lżejsze od starych i bardziej brązowo-szare.
        Waga: gęsior 9–10 kg, gęś 8–9 kg.
        Jaja wylęgowe: minimalna waga 160 g.
        Kolor skorupy jaj: biały.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:16
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Toulouser_2013_02.JPG/330px-Toulouser_2013_02.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:17
        Die Steinbacher Kampfgans ist eine mittelgroße Gänserasse.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:17
        Die Steinbacher Kampfgänse haben anders als die meisten anderen Gänserassen eine schwarze Gebissleiste, was sie recht grimmig aussehen lässt. Die Steinbacher Kampfgänse sind lebhafte Tiere und wirken sehr elegant.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:17
        Die Steinbacher Kampfgänse wurden Ende des 19. Jahrhunderts in Thüringen bei Steinbach-Hallenberg und Brotterode erzüchtet, aber erst 1932 anerkannt. Ursprünglich wurde diese Rasse zu Ganterkämpfen genutzt. Als Ausgangstiere wurden Höckergänse und Landgänse und/oder Russische Kampfgänse verwendet (umstritten).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:18
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0032.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:18
        Gęś bojowa Steinbacher to średniej wielkości rasa gęsi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:19
        W przeciwieństwie do większości innych ras gęsi, gęsi bojowe Steinbach mają czarny pasek uzębienia, co sprawia, że wyglądają dość ponuro. Gęsi bojowe Steinbacher są żywymi zwierzętami i wyglądają bardzo elegancko.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:19
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0010.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:20
        Gęsi bojowe Steinbach zostały wyhodowane pod koniec 19 wieku wTuryngiiw pobliżuSteinbach-HallenbergiBrotterode, ale nie zostały rozpoznane aż do 1932 roku. Pierwotnierasata była używana do walk Gantera. Gęsi garbowe i gęsi lądowe i/lub rosyjskiegęsibojowe były wykorzystywane jako zwierzęta wyjściowe (sporne).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:20
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Steinbacher_Kampfgans.jpg/480px-Steinbacher_Kampfgans.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:23
        Die Höckergans hat einen schwanenartig gebogenen, langen Hals und eine aufrechte Haltung.[4] Der graue Farbenschlag der Höckergans ist wie ihre Stammform, die Schwanengans, gefärbt, und hat einen gerade verlaufenden Aalstrich. Neben dem grauen gibt es aber auch einen weißen Farbenschlag. Dessen Vertreter sind, im Gegensatz zu weißen Hausgänsen, echte Leuzisten.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:25
        Die Höckergans ist mit bis zu 5 kg im männlichen bzw. 4 kg im weiblichen Geschlecht wesentlich schwerer als die wilde Schwanengans. Ihr Fleisch ist zart und wenig fett. Mit 40 bis 60 Eiern im Jahr hat sie eine für Gänse beachtliche Legeleistung.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:25
        Die Höckergans ist eingeschränkt flugfähig und hat eine trompetenartige Stimme.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:25
        Aus der ursprünglich gezüchteten Höckergans entwickelten sich im Laufe der Zeit verschiedene Varianten oder Rassen:
        die Afrikanische Höckergans, die auch in Deutschland und Europa anerkannt ist und
        die russische Cholmogory-Gans, eine schwere, grauweiß gescheckte Gans mit riesiger Kehlwamme.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:26
        Höckergänse lassen sich darüber hinaus auch problemlos mit Hausgänsen, die von den Graugänsen abstammen, kreuzen. Auf eine solche Kreuzung gehen die Steinbacher Kampfgans und wohl auch die Emdener Gans und die Toulouser Gans zurück.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:26
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Domestic_Goose.jpg/136px-Domestic_Goose.jpg.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:27
        Gęś garb torasa gęsi, której początki sięgająudomowieniagęsi łabędziej (Anser cygnoides) w północno-wschodniej Azji. W 19 wieku został wprowadzony do Europy z Chin lub Japonii.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:27
        Garbate gęsimają przedni garb nagórnym dziobie, podobny dołabędzia niemego, który jest bardziej wyraźny u samców niż u samic i może rosnąć tak bardzo, że działa prawie jak mały róg. W dzikiej formie ten garb jest słaby i wyraźny u płci męskiej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:27
        Garb idzie w parze z łabędzią, długą szyją i wyprostowaną postawą. [4] Szary kolor gęsi garbowej jest zabarwiony jak jej pierwotna forma, gęś łabędzi, i ma prostąsmugę węgorza. Oprócz szarości istnieje również biały obrys koloru. Jego przedstawicielami są, w przeciwieństwie do gęsi białego domu, prawdziwileucyści.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:28
        Z wagą do 5 kg u mężczyzn i 4 kg u płci żeńskiej, gęś garbowa jest znacznie cięższa niż gęś dzikiego łabędzia. Ich miąższ jest delikatny i ma niską zawartość tłuszczu. Z 40 do 60 jaj rocznie, ma niezwykłą wydajność nieśności dla gęsi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:28
        Garb jest ograniczony w locie i ma głos podobny do trąbki.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:29
        Z pierwotnie wyhodowanej gęsi garbowej rozwinęły się z czasem różne warianty lub rasy:
        afrykańska gęś garbowa, która jest również uznawana w Niemczech i Europie oraz
        rosyjska gęś chholmogory, ciężka, szaro-biała gęś cętkowana z ogromnągąbką gardłową.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:29
        Gęsi garbate można również łatwo krzyżować zgęsiami domowymi pochodzącymi odgęsi szarych. Steinbacher Kampfgans,a prawdopodobnie takżeEmdenerGans iToulouser Ganswracają do takiego skrzyżowania.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:29
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/FWB_Boat_Marina_bird05_%28cropped%29.jpg/148px-FWB_Boat_Marina_bird05_%28cropped%29.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:30
        Huoyan ist eine chinesische Rasse der Höckergänse. Sie stammt aus dem Kreis Changtu der Provinz Liaoning im Nordosten Chinas. Die Rasse ist leichter als die in Europa bekannte Höckergans und weist eine viel höhere Legeleistung auf. Huoyan-Gänse haben einheitlich orange Läufe und Schnäbel, in der Farbe des Gefieders gibt es jedoch größere Abweichungen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:30
        Im Jahr 1981 beschaffte die chinesische Tie Ling-Versuchsanstalt für Viehzucht und Veterinärwesen 500 Huoyangänse und begann mit einem Auswahlzuchtprogramm, das Wert auf eine hohe Eiproduktion legte. Darüber hinaus wurden Tiere der Population, die nicht weiß waren, und Tiere, deren Augenlider geschlossen blieben, ausgemerzt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:30
        Nach vier Generationen gezielter Zuchtauswahl begannen Huoyan im Alter von etwa 240 Tagen mit der Eiablage. Sie erzeugen pro Legeperiode etwa 90 bis 210 Eier, wobei 10 Prozent der Gänse die angegebene Höchstleistung erzielen. Das Eigewicht variiert zwischen 120 und 210 g. Das Gewicht adulter Ganter bewegt sich zwischen 4,0 und 4,5 kg. Das Gewicht ausgewachsener Gänse schwankt zwischen 3,0 und 3,5 kg.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:31
        Huoyan sind bekannt für eine gute Futterverwertung und ihre Kälteunempfindlichkeit.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:31
        https://www.gify.net/data/media/941/zwierzeta-sportowcy-ruchomy-obrazek-0006.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:34
        Huoyanto chińskarasagęsi garbowych. Pochodzi z powiatuChangtuw prowincji Liaoning w Chinach. Rasa jest lżejsza niżgarbznany w Europie i ma znacznie wyższą wydajność układania. Gęsi Huoyan mają jednolite pomarańczowenogii dzioby, ale istnieją duże różnice w kolorze upierzenia.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:34
        W 1981 roku chiński Instytut Badań Hodowlanych i Weterynaryjnych Tie Ling zakupił 500 gęsi Huoyang i rozpoczął program selekcji hodowlanej, który kładł nacisk na wysokąprodukcję jaj. Ponadto zwierzęta w populacji, które nie były białe i zwierzęta, których powieki pozostały zamknięte, zostały wyeliminowane.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:35
        Po czterech pokoleniach ukierunkowanej selekcji hodowlanej Huoyan zaczął składać jaja w wieku około 240 dni. Produkują około 90 do 210 jaj na okres nieśności, przy czym 10 procent gęsi osiąga określoną maksymalną wydajność. Masa jaj waha się od 120 do 210 g. Wagadorosłychgąsiorów waha się od 4,0 do 4,5 kg. Waga dorosłych gęsi waha się od 3,0 do 3,5 kg.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:35
        Huoyan są znane z dobrejkonwersji paszyi niewrażliwości na zimno.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:36
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0008.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:36
        Die Kubangans ist eine russische Gänserasse und zählt zu den Höckergänsen, die von der ostasiatischen Schwanengans (Anser cygnoides) abstammen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:36
        Die Rasse wurde durch die Arbeitsgruppe Geflügelzucht am Kubanschen Institut für Landwirtschaft (Südrussland) durch Rückkreuzung russischer Gorki mit Höckergänsen erzüchtet. Die Tiere haben orangefarbene Läufe, ihre Schnäbel und Stirnhöcker sind jedoch schwarz. Die Gefiederfarbe ist braun. Die ausgewachsenen Ganter wiegen 5,0 bis 5,5 Kilogramm. Das Gewicht adulter Gänse liegt bei 4,5 bis 5,0 Kilogramm. Die recht dunkle Haut und die dunklen Federkiele machen den gerupften Schlachtkörper für den Verbraucher jedoch unattraktiv.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:37
        Eine zweite Population weißer Kubangänse erhielt man durch Kreuzung weißer Gorkigänse mit ukrainischen großen grauen Gänsen (russisch Крупная серая), Emdener Gänsen und litauischen Vischtines.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:37
        Wertvoll wird die Rasse für Hybridzuchtprogramme. Mit ihrer relativ hohen Legeleistung von 50 bis 60, in der Spitze bis zu 100 Eiern pro Legeperiode und einem durchschnittlichen Eigewicht von 150 Gramm, ist sie als Mutterlinie geeignet. Voraussetzung für ein kommerziell erfolgreiches Kreuzungsprodukt ist jedoch, dass die resultierende Mastgans weiß befiedert ist und die relativ langsame Gewichtszunahme der Kubangänse gesteigert wird. Mit 240 bis 250 Tagen sind die Gänse voll entwickelt. Die Legeperiode dauert 7 Monate. Die Schlupfrate ist mit 75 bis 90 Prozent recht hoch.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:37
        Die Rasse ist gut an die klimatischen Bedingungen der Region Krasnodar und angrenzender Gebiete angepasst.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:38
        Die erste Population der Kubangänse wurde weit verbreitet, überwiegend in die südlichen Regionen Russlands, darüber hinaus nach Zentralrussland, das Wolgagebiet und in die Ukraine, Moldawien und Kirgisistan. Im Jahr 1974 gab es 20.500 Individuen dieser Gänse, 1980 bereits 82.300. Später ging ihr Bestand zurück 2003 meldete Russland 70.900 Kubangänse an die Ernährungs- und Landwirtschaftsorganisation der Vereinten Nationen (FAO).[5] Im gleichen Jahr meldete die Ukraine 8.400 Gänse des braunen Farbenschlages. Hier schwankt die Zahl der gemeldeten Tiere jedoch erheblich. So stieg der Bestand bis 2010 auf 15.843 und wurde im darauf folgenden Jahr bereits halbiert. 2013 wurden noch 6.800 Tiere gemeldet.[6] Bereits 1977 wurden Kubangänse aus Krasnodar nach Polen exportiert. Gegenwärtig wird eine Herde von etwa 470 Gänsen von der Versuchsanstalt für Wassergeflügel in Dworzyska gehalten.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:39
        GĘSI
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:40
        Kubangansto rosyjska rasagęsi i jest jedną zgarbowych gęsi pochodzących od wschodnioazjatyckiej gęsi łabędziej (Anser cygnoides).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:40
        Rasa została wyhodowanaprzez Grupę Roboczą ds. Hodowli Drobiu wKubańskimInstytucie Rolnictwa (Południowa Rosja) poprzezkrzyżowanierosyjskiegoGorkiegozgarbami. Zwierzęta mająpomarańczowe nogi, ale ich dzioby i przednie garby są czarne. Kolor upierzenia jest brązowy. Dorosłe gąsiory ważą od 5,0 do 5,5 kg. Wagadorosłychgęsi wynosi od 4,5 do 5,0 kg. Jednak raczej ciemna skóra i ciemne pióra sprawiają, że oskubana tusza jest nieatrakcyjna dla konsumenta.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:41
        Rasa staje się cenna dlahybrydowych programów hodowlanych. Dzięki stosunkowo wysokiej wydajności nieśności od 50 do 60, w szczycie do 100 jaj na okresnieśnościi średniej masie jaj wynoszącej 150 gramów, nadaje się jako linia macierzysta. Jednak warunkiem wstępnym komercyjnego sukcesu krzyżowania jest to, że powstała gęś tuczu jest biała i zwiększa się stosunkowo powolny przyrost masy gęsi kubańskich. Po 240 do 250 dniach gęsi są w pełni rozwinięte. Okres nieśności trwa 7 miesięcy. Szybkość wylęgu jest dość wysoka i wynosi od 75 do 90 procent.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:41
        Rasa jest dobrze przystosowana do warunków klimatycznychTerytorium Krasnodarskiegoi przyległych terytoriów.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:42
        Pierwsza populacja Kubangese była szeroko rozpowszechniona, głównie wpołudniowych regionach Rosji, a także wcentralnej Rosji,regionie Wołgiorazna Ukrainie, w MołdawiiiKirgistanie. W 1974 r. było 20 500 osobników tych gęsi, w 1980 r. już 82 300. Później ich populacja spadła. [3]W 2003 roku Rosja zgłosiła 70 900 Kubangese doOrganizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO). W tym samym roku Ukraina zgłosiła 8 400 gęsi w kolorze brązowym. Tutaj jednak liczba zgłoszonych zwierząt znacznie się różni. Zapasy wzrosły do 15 843 w 2010 roku i zostały zmniejszone o połowę w następnym roku. W 2013 roku zgłoszono 6 800 zwierząt. Już w 1977 roku Kubangese zostały wyeksportowane zKrasnodarudo Polski. Obecnie stado około 470 gęsi utrzymuje Instytut Badawczy ptactwa wodnego wDworżyśkach
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:43
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0037.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:43
        Die Graugans (Anser anser, früher auch Anas anser L.) ist eine Art der Gattung Feldgänse (Anser) in der Familie der Entenvögel (Anatidae). Graugänse zählen zu den häufigsten Wasservögeln und sind, nach der Kanadagans, die zweitgrößte Gänseart in Europa. Sie sind die wilden Vorfahren der domestizierten Hausgänse. Mitteleuropa gilt als die Region, in der diese Gans domestiziert wurde.[1] Auf die verwandten Schwanengänse (Anser cygnoides) gehen die domestizierten asiatischen Höckergänse zurück. Die Graugans wurde von Carl von Linné 1758 in seinem Werk Systema naturae beschrieben.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:44
        Frisch geschlüpfte Gänseküken sind an der Oberseite olivbraun. Dies ändert sich später zu einem graubraunen Farbton. Die Bauchseite ist von einem dunklen Rahmweiß. Der Kopf, der Hals und die Körperseiten sind grünlich gelb. Das Jugendkleid ist verglichen mit adulten Vögeln etwas brauner. Der Bauch ist noch ohne schwarze Fleckungen. Der Schnabel ist zunächst grau und färbt später gelblich um. Die Füße sind olivgrau. Im ersten Jahreskleid gleichen die Jungvögel weitgehend den Altvögeln. Sie haben nur wenige oder gar keine schwarzen Bauchfedern.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:44
        Graugänse können bis zu 17 Jahre alt werden. Bekanntester Laut ist das auch von Hausgänsen bekannte „ga-ga-ga“, jedoch verfügt die sehr rufaktive Graugans über mehr als ein Dutzend verschiedener Lautäußerungen. Dabei gibt es individuelle Unterschiede. Einige Graugänse rufen immer in einer sehr hohen Kopfstimme, während andere eher geräuschhaft knarrende Laute von sich geben.[3] Sie haben jedoch auch laut trompetende Rufe im Repertoire. Gelegentlich kommt es zu einem duettartigen Rufen zwischen zwei Individuen, wobei die Gänse dabei jeweils im Wechsel rufen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:44
        Die Graugans ist ein Brutvogel Nord- und Osteuropas sowie Asiens.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:45
        Während des Zuges ist die Graugans in ganz Europa anzutreffen. Sie brütet in Großbritannien, ganz Fennoskandinavien außer den weit von der Küste entfernten Gebieten sowie in ganz Kontinentaleuropa nordöstlich einer Linie von Dünkirchen bis Patras in Griechenland mit Schwerpunkt in den Niederlanden, Norddeutschland, der Südküste der Ostsee sowie in einem Gebiet zwischen Österreich, Ungarn und Tschechien.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:45
        Die Überwinterungsgebiete der Graugans sind an der Westküste der iberischen Halbinsel, an den Nordküsten von Algerien und Tunesien und die Küsten der Adria. Große Populationen mit mehreren zehntausend Gänsen rasten regelmäßig im Nationalpark Neusiedlersee-Seewinkel auf den brachliegenden Wiesen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:46
        Graugänse sind sowohl tag- als auch nachtaktiv. Wenn sie häufig gestört werden, verlagern sie ihre Nahrungssuche in die Nacht. Bevorzugter Brutplatz der Graugänse sind Seen mit breiten Riedgürteln und angrenzenden Wiesen, die sie zur Äsung nutzen. Äsungsplätze können aber auch weit entfernt liegen. Brütende Graugänse finden sich auch in Mooren, auf bewaldeten Inseln und in Flussauen. Die Graugans ist ein Zugvogel, der für gewöhnlich im Winter nach Süden zieht. In den letzten Jahrzehnten ist eine Tendenz zu beobachten, dass Graugänse immer weiter im Norden überwintern, besonders in den Niederlanden oder überhaupt in den nicht zu weit nördlich gelegenen Brutgebieten, und dadurch zu Standvögeln werden. Begünstigt wird das durch eine intensivierte Landwirtschaft, die auch im Winter genügend Nahrung auf abgeernteten oder neu eingesäten Feldern bietet, dem geringeren Jagddruck als in Südeuropa sowie eventuell dem Klimawandel. Bis vor wenigen Jahrzehnten überwinterten noch fast alle Graugänse in den Marismas des Guadalquivirs und in Tunesien um den Ischkeul-See sowie in Westalgerien. Wenn sie auf dem Zug sind, bilden sie eine charakteristische V-Formation, die in sich stetig in Bewegung ist, weil einzelne Gänse ihre Plätze wechseln.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:46
        Die Wanderungsrouten der Graugans sind nicht genetisch fixiert, sondern werden in den verschiedenen Teilpopulationen tradiert. Neben dem Zug in die Überwinterungsquartiere gibt es einen sogenannten Mauserzug, der nicht brütende Tiere zu bestimmten Mauserplätzen führt. Seit den sechziger Jahren haben sich die Oostvaardersplassen zum wichtigsten Mauserplatz Europas entwickelt. Abgesehen von Paarungs- und Brutzeit leben Graugänse in großen Schwärmen. Graugänse verpaaren sich bereits im Herbst des zweiten Kalenderjahres, brüten aber selten vor Erreichen des vierten Kalenderjahres
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:46
        Graugänse haben ein auch für andere Wasservögel typisches reiches Repertoire an Komfortverhalten. Dazu zählen Untertauchen und auch eine Art Purzelbaum, bei der der Vogel vorwärts unter sich selbst abtaucht und beim Auftauchen eine halbe Drehung um die Längsachse vollführt, so dass er entgegen seiner Ausgangsrichtung wieder zum Schwimmen kommt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:47
        Ihre Nahrung suchen Graugänse hauptsächlich weidend an Land. Mitunter finden sie ihre Nahrung auch schwimmend, gründeln aber nur sehr selten
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:47
        Graugänse leben von Pflanzen, sowohl Land- wie auch Wasserpflanzen, dabei hauptsächlich von kurzen Gräsern und Kräutern sowie in geringerem Umfang von Stauden und Wurzeln. Sie sind in der Lage, mit ihrem Schnabel unterirdische Pflanzenteile auszugraben. Im Herbst suchen Graugänse bevorzugt Maisstoppelfelder auf, auf denen sie energiereiche Körnernahrung finden. Sie äsen jedoch auch auf Feldern mit Raps und Wintergetreide. Im Frühjahr nutzen sie vor allem Grünland und Flächen mit Wintergetreide zur Nahrungsaufnahme. Im Juli und August sind Graugänse häufig auf Getreidestoppelfeldern zu beobachten
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:47
        Für die Ernährung ist es wichtig, dass die Flächen, auf denen Graugänse Nahrung suchen, niedrig bewachsen sind, um so ihr Sicherheitsbedürfnis zu erfüllen, aber auch weil sie sich nur von kurzem Gras und Kräutern ernähren können. Dafür sind natürliche Weidesysteme mit großen Pflanzenfressern (Megaherbivoren) ideal.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:48
        Von einem Tiefpunkt Anfang der 1970er Jahre, als die europäische Gesamtpopulation etwa 20.000 Tiere umfasste, hat sich der Bestand über etwa 170.000 Tiere Mitte der achtziger Jahre auf heute (2003) wohl über 250.000 Tiere erhöht. Dabei kam es nicht nur zu einer dichteren Besiedelung traditioneller Brutgebiete, sondern auch zu einer deutlichen Ausweitung des Brutareals vor allem in Deutschland und in den Niederlanden
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:48
        Der Nobelpreisträger Konrad Lorenz hat 1988 in seinem Buch Hier bin ich – wo bist du?, wie er in dessen Vorwort anmerkt, „die vollständigste Bearbeitung der Ethologie eines höheren Tieres“ verfasst, das heißt: alle bekannten Verhaltensweisen der Graugänse genau beschrieben. Zuvor hatte er bereits wiederholt seiner 1935 von Hand aufgezogenen Graugans Martina zu literarischem Ruhm verholfen. Auch heute noch wird das Verhalten von Graugänsen an der Konrad Lorenz Forschungsstelle erforscht.
        Auf der Grundlage einer Legende (Vita rhythmica s. Liudgeri) rde die Graugans seit dem 17. Jahrhundert das Attribut des heiligen Liudger.
        Der Asteroid (8435) Anser ist nach ihr benannt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:49
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Graugans_Gelege_mit_vier_Eiern.jpg/330px-Graugans_Gelege_mit_vier_Eiern.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:49
        Gęś szara (Anser anser) – gatunek ptaka z rodziny gęsi (Anatidae). Gęsi szare należą do najczęstszych ptaków wodnych i są, pogęsi kanadyjskiej, drugim co do wielkości gatunkiem gęsi wEuropie. Są dzikimi przodkami udomowionychgęsi domowych. Europa Środkowajest uważana za region, w którym ta gęś została udomowiona. Udomowione azjatyckie gęsigarbowewywodzą się od spokrewnionychgęsi łabędzi (Anser cygnoides). Gęś szara została opisana przezCarla von Linnéw 1758 roku w jego pracySystema naturae.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:50
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0007.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:50
        Gęś szara jest lżejsza od innych gęsi szarych. Szyja wygląda na stosunkowo grubą i lekko podłużnie pasiastą ze względu na pasiasty układ piór. Przednie skrzydła są uderzająco jasne, a brzuch ma mniej lub bardziej wyraźne czarne plamy. Rachunek jest stosunkowo duży i masywny. Gęś greylag osiąga długość od 75 do 90 cm, rozpiętość skrzydeł od 147 do 180 cm i wagę od 2 do 4 kg. Ganters są cięższe od samic i zwykle ważą od 3 do 4 kg. Z drugiej strony lżejsze samice dochodzą do 2 do 3,5 kg.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:51
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0006.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:51
        Świeżo wyklute pisklęta gęsi są oliwkowobrązowe na górnej stronie. Później zmienia się to na szaro-brązowy odcień. Strona brzuszna jest ciemnokremowobiała. Głowa, szyja i boki ciała są zielonkawo-żółte. Strój młodocianych jest nieco bardziej brązowy w porównaniu dodorosłychptaków. Brzuch jest nadal bez czarnych plam. Rachunek jest początkowo szary, a później żółtawy. Stopy są oliwkowoszare. W pierwszej sukience roku młode ptaki w dużej mierze przypominają dorosłe ptaki. Mają niewiele czarnych piór brzucha lub nie mają ich wcale.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:51
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Graug%C3%A4nse_im_Flug.jpg/330px-Graug%C3%A4nse_im_Flug.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:52
        Gęsi Greylag mogą żyć do 17 lat. Najbardziej znanym dźwiękiem jest "ga-ga-ga", który znany jest również z domowych gęsi, ale bardzo nawoływana gęś szara ma kilkanaście różnych wokalizacji. Istnieją indywidualne różnice. Niektóre gęsi szarych zawsze wołają bardzo wysokim głosem, podczas gdy inne wydają bardziej hałaśliwe skrzypiące dźwięki. Mają jednak w swoim repertuarze również głośne trąbiące nawoływania. Czasami dochodzi do połączenia w duecie między dwiema osobami, a gęsi wołają na przemian.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:52
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Greylag_Goose_in_St_James%27s_Park%2C_London_-_May_2006.jpg/330px-Greylag_Goose_in_St_James%27s_Park%2C_London_-_May_2006.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:53
        Gęś szara jest ptakiem lęgowym Europy Północnej i Wschodniej oraz Azji.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:53
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0004.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:53
        Podczas migracji gęś szarą można znaleźć w całej Europie. Rozmnaża się w Wielkiej Brytanii, całejFennoskandiiz wyjątkiem dalekiego wybrzeża oraz w całej Europie kontynentalnej na północny wschód od linii odDunkierkidoPatraswGrecji, ze szczególnym uwzględnieniemHolandii, północnych Niemiec, południowego wybrzeżaMorza Bałtyckiegoi obszaru międzyAustrią, WęgramiiCzechami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:54
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Anser_anser_distribution_map.png/330px-Anser_anser_distribution_map.png
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:54
        Zimowiska gęsi szarej znajdują się na zachodnim wybrzeżuPółwyspu Iberyjskiego, na północnych wybrzeżach Algierii iTunezjiorazna wybrzeżachMorza Adriatyckiego. Duże populacje dziesiątek tysięcy gęsi regularnie odpoczywają na uggorach łąkowych wParku Narodowym Neusiedlersee-Seewinkel.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:55
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Anser_anser_colony.jpg/330px-Anser_anser_colony.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:55
        Gęsi Greylag są zarówno dzienne, jak i nocne. Jeśli są często niepokojone, przenoszą swoje żerowanie na noc. Preferowanymi lęgowiskami gęsi szarych są jeziora z szerokimi pasami trzciny i przyległymi łąkami, które wykorzystują do wypasu. Jednak miejsca wypasu mogą być również daleko. Gęsi hodowlane występują również na torfowiskach, na zalesionych wyspach i na obszarach zalewowych. Gęś szara jestptakiem wędrownym, który zwykle migruje na południe zimą. W ostatnich dziesięcioleciach gęsi szare mają tendencję do spędzania zimy coraz dalej na północ, zwłaszcza w Holandii lub nawet na obszarach lęgowych niezbyt daleko na północ, a tym samym stają sięptakami rezydentami. Sprzyja temu wzmożone rolnictwo, które zapewnia również wystarczającą ilość pożywienia zimą na zebranych lub nowo obsianych polach, mniejsza presja łowieckia niż w południowej Europie i ewentualniezmiany klimatyczne. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu prawie wszystkie gęsi szare zimowały wmarizmachGwadalkiwirui wTunezjiwokółjeziora Ishkeul, a także wzachodniej Algierii. Kiedy są w ruchu, tworzą charakterystycznąformację V, która jest w ciągłym ruchu, ponieważ poszczególne gęsi zmieniają swoje miejsca.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:56
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Schwarm_Graug%C3%A4nse_im_Flug_2011-10-02.jpg/330px-Schwarm_Graug%C3%A4nse_im_Flug_2011-10-02.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:56
        Drogi migracji gęsi szarej nie są uwarunkowane genetycznie, ale są przekazywane w różnych subpopulacjach. Oprócz migracji do zimowisk występuje tak zwana migracja pierzenia, która prowadzi zwierzęta niehodowlane do niektórychmiejsc pierzenia. Od lat sześćdziesiątychOostvaardersplassenstała się najważniejszym miejscem pierzenia w Europie. Oprócz okresów godowych i lęgowych, gęsi greylag żyją w dużych stadach. Gęsi Greylag kojarzą się już jesienią drugiego roku kalendarzowego, ale rzadko rozmnażają się przed osiągnięciem czwartego roku kalendarzowego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:57
        Gęsi siwy mają bogaty repertuar zachowań komfortowych typowych dla innych ptaków wodnych. Należą do nich zanurzenie, a także rodzaj salta, w którym ptak nurkuje do przodu pod sobą i wykonuje pół obrotu wokół osi podłużnej, gdy się wynurza, tak że wraca, aby pływać w kierunku początkowym
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:57
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/Anser_anser_MWNH_0955.JPG/330px-Anser_anser_MWNH_0955.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:58
        Zwykle gęsi greylag wykazują wielką lojalność wobec partnera, ale ponownie kojarzą się, gdy tracą partnera. W zależności od lokalizacji hodowla rozpoczyna się w połowie marcado końcakwietnia. Miejsce gniazdowania korzystnie znajduje się na wyspach w wodach słodkowodnych, na bagnach i bagnach, nad brzegami jezior lub wolno płynących rzek. Rozmnażają się w bardzo luźnej sieci kolonii, w której istnieje większa odległość między poszczególnymi gniazdami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:58
        Do hodowli budują płytkiezagłębienia gniazdowe. Tylko w bardzo wilgotnych obszarach lęgowych gniazdo jest akumulacją roślin bagiennych. Rzeczywiste zagłębienie gniazdowe jest ułożone tylko bardzo cienką warstwą puchu. Te puchowe są małe, szare i nieco jaśniejsze w środku. Na południu i południowym wschodzie ich zasięgu okres lęgowy rozpoczyna się zwykle pod koniec marca. W bardziej północnych obszarach dystrybucji gęsi greylag zaczynają składać jaja dopiero pod koniec kwietnia. Gęsi Greylag mają tylko jedno sprzęgło rocznie. Jeśli zostanie zniszczony, nie ma uzupełnienia. [4] Samica dzikich gęsi szarych składa się zwykle z czterech do sześciu, czasami do 12 jaj[5]. Mają białą lub żółtawą skorupę i prawie owalny kształt. Jaja są zwykle układane w odstępach nieco ponad 24 godzin. Rozmnaża się sama samica. Inkubacja rozpoczyna się od ułożenia ostatniego lodu. Samiec pozostaje w pobliżu gniazda w sezonie lęgowym. Po około 27 do 29 dniach młody wylęga się, co zajmuje około 50 do 60 dni. Skrzydłapierzeniarodziców leżą w taki sposób, że stają się w stanie latać nieco później niż młode zwierzęta. Gdyuciekają z gniazda[6], młode zwierzęta łatwiej uczą się manewrów w locie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:59
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Graugans_Gelege_mit_vier_Eiern.jpg/330px-Graugans_Gelege_mit_vier_Eiern.jpg.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:59
        W większości przypadków młode zwierzęta pozostają razem z rodzicami do następnego potomstwa i często znajdują się później z nimi. Gęsi Greylag rozpoznają się głównie po zawołaniu. W dużych miejscach odpoczynku często przez całą noc słychać żywy krzyk i gwar, który służy do ponownego znalezienia członków rodziny.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:00
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Graugans_G%C3%B6ssel_eine_Stunde_alt.jpg/330px-Graugans_G%C3%B6ssel_eine_Stunde_alt.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:00
        Związki homoseksualne mogą wystąpić wśród samców gęsi szarych. Kobieta może być włączona do takiego związku partnerskiego tej samej płci; Oba samce kojarzą się z samicą, ale jeden samiec jest zawsze dominujący. Podczas wychowywania młodych trio pozostaje razem. Następnie samica oddziela się od grupy, podczas gdy męska para pozostaje razem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:01
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Anser_anser_2.JPG/330px-Anser_anser_2.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:02
        Gęsi szare poszukują pożywienia głównie na lądzie. Czasami znajdują również jedzenie pływające, ale bardzo rzadko znajdowane.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:02
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0003.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:03
        Gęsi szare żyją na roślinach, zarówno lądowych, jak i wodnych, głównie na krótkichtrawachi ziołach oraz, w mniejszym stopniu, bylinachikorzeniach. Są w stanie wykopać podziemne części roślin dziobami. Jesienią gęsi szare preferują ścierniska kukurydziane, gdzie znajdują bogate w energię pożywienie zbożowe. Żywią się jednak również polami rzepaku i zbóż ozimych. Wiosną do karmienia wykorzystują głównie użytki zielone i obszary ze zbożami ozimymi. W lipcu i sierpniu gęsi szarazgowe są często obserwowane na ścierniskach zbóż.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:04
        https://www.gify.net/data/media/476/jajko-ruchomy-obrazek-0017.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:04
        Dla odżywiania ważne jest, aby obszary, na których gęsi szare szukają pożywienia, były niską roślinnością, aby zaspokoić ich potrzebę bezpieczeństwa, ale także dlatego, że mogą żywić się tylko krótką trawą i ziołami. Naturalne systemy wypasu z dużymi roślinożercami (megaroślinożercami) są do tego idealne.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:05
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0003.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:05
        Od niskiego punktu na początku lat 1970., kiedy całkowita populacjaeuropejskaobejmowała około 20 000 zwierząt, populacja wzrosła do około 170 000 zwierząt w połowie lat osiemdziesiątych do dziś (2003) prawdopodobnie ponad 250 000 zwierząt. Spowodowało to nie tylko gęstsze zasiedlenie tradycyjnych obszarów lęgowych, ale także znaczną ekspansję węgorza lęgowego, zwłaszcza w Niemczech iHolandii.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:06
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0002.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:07
        W 1988 roku noblistaKonrad Lorenznapisał w swojej książceHier bin ich – wo bist du?, jak zauważa w przedmowie, "najpełniejsze ujęcieetologiiwyższego zwierzęcia", czyli szczegółowo opisał wszystkie znane zachowania gęsi szarych. Wcześniej wielokrotnie pomagał swojejręcznie hodowanej gęsi szarej Martiniezdobyć literacką sławę w 1935 roku. Do dziś zachowaniegęsi szarych jest nadal badane wCentrum Badawczym Konrada Lorenza.
        Na podstawielegendy (Vita rhythmica s. Liudgeri) gęś szara stała sięatrybutemŚwiętego Liudgera od 17 wieku.
        Jej imieniem nazwanoplanetoidę 8435 Anser.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:08
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Greylag-Goose.jpg/450px-Greylag-Goose.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:08
        Rotkohl (Bezeichnung in Nord- und Mitteldeutschland), Rotkraut (österreichisches und Schweizer Hochdeutsch, aber auch in Mittelost- und Südwestdeutschland), Blaukraut (österreichisches Hochdeutsch, Süddeutschland), Blau- bzw. Rotchabis (Schweizer Hochdeutsch), regional auch „Blaukohl“ genannt (Brassica oleracea convar. capitata var. rubra L.), ist eine Kohlart des Kopfkohls.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:09
        Der Rotkohl wächst zu einem runden Kohlkopf, bei dem die einzelnen Blätter eng aneinander liegen. Die Blattfarbe liegt aufgrund der enthaltenen Farbstoffe je nach Bodenbeschaffenheit und Zubereitung im roten bis blauen Bereich, was sich in den unterschiedlichen Bezeichnungen des Gemüses widerspiegelt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:09
        Der Rotkohl braucht gut gedüngten Boden und ausreichend Feuchtigkeit. Er ist ein typisches Wintergemüse, wird im Frühjahr ausgesät oder gepflanzt und im späten Herbst geerntet. Frühe Sorten machen nur einen Anteil von 10 % aus. Rotkohl lässt sich gut lagern. Zuchtziele sind vor allem Platzfestigkeit bei gleichzeitiger Kompaktheit, kurzer Innenzapfen, hoher Anthocyananteil, Krankheits- und Schädlingsresistenz sowie Eliminierung genetisch mitbestimmter Defekte (interne Nekrosen, so genannter Tabak).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:09
        Rotkohl gehört zu den Kohlgemüsearten und wird schon lange kultiviert. Seine festen Köpfe zeichnen sich durch ihre rot-grünen Außen- und glatten, roten Innenblätter aus. Rotkohl ist reich an Mineralstoffen wie Eisen, Ascorbinsäure (Vitamin C) sowie an den für die Färbung verantwortlichen Anthocyanen, sekundären Pflanzenstoffen, denen eine Stärkung des Immunsystems und eine entzündungshemmende Wirkung nachgesagt wird. Ferner finden sich signifikante Mengen an Zuckern und Senfölen. In Abhängigkeit vom Garverfahren besitzt Rotkohl einen vergleichsweise geringen physiologischen Brennwert von ca. 200–240 kJ/100 g und enthält viele Ballaststoffe. Zu langes Kochen zerstört enthaltene Vitamine teilweise, so dass es vor allem im Winter von Vorteil ist, Rotkohl als Rohkost zuzubereiten.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:10
        Die Frische erkennt man an den kräftigen, festen und matt glänzenden Blättern. Rotkohl ist fast immer frisch im Angebot, da es Frühkohl von Mai bis Juni, mittelfrühen Kohl von Juli bis Oktober und späte Sorten von November bis Dezember gibt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:10
        Rotkohl ist im Kühlschrank-Gemüsefach bis zu 14 Tage haltbar, in angeschnittener Form sollte er stets in Haushaltsfolie eingeschlagen werden. Von Hüllblättern und dem Wurzelstock befreit lässt er sich in einem kühlen, luftigen Keller auf strohbedeckten Brettern gut lagern. Gesunde Köpfe können dort auch mit den Hüllblättern an den Strünken aufgehängt werden
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:10
        Das Rotkraut besitzt eine Farbe, die je nach Bodenbeschaffenheit und Zubereitungsweise zwischen rot und blau liegt (siehe unten). Saure Umgebung lässt die Blätter eher rötlich erscheinen während alkalische Bedingungen eher zu Blautönen führen. Im Mittelalter existierte noch kein Begriff für den Zwischenton „Lila“. Das Wort arabischen Ursprungs kennt die deutsche Sprache erst seit dem 18. Jahrhundert, es gab nur die Volltonadjektive „blau“ und „rot“. In den deutschen Regionen fielen die Entscheidungen für den Rotkohl unterschiedlich aus. Das deutsche Sprachgebiet kannte im Süden vornehmlich das Kraut, im Norden eher den Kohl. Folgende Benennungen sind gebräuchlich:
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:11
        Rotkohl: Norddeutschland (Schleswig-Holstein, Hamburg, Niedersachsen, nördliches Sachsen-Anhalt, Berlin, Brandenburg, Mecklenburg-Vorpommern, Nordrhein-Westfalen), Schweiz
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:11
        Rotkraut: Mittel- und Südwestdeutschland (Sachsen, Thüringen, Hessen, Baden, Pfalz), Ostösterreich (Niederösterreich, Wien, Burgenland, Oststeiermark), Schweiz
        (Rot-/Blau-)Kappes: Nordrhein-Westfalen, Rheinland
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:12
        Blaukraut: Süddeutschland (Württemberg, Bayern, Franken, Vogtland), Österreich (oben nicht genannte Länder), Schweiz
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:12
        Berücksichtigt wird hier das deutsche Sprachgebiet um 1900, welches hinsichtlich der regionalen Varianten mit dem heutigen weitgehend identisch ist. Jedoch gibt es, beispielsweise durch die Wirkung der Medien, Vermischungen in den Sprachregionen, in diesem Falle insbesondere zugunsten des „Rotkohls“.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:12
        Rotkohl wird roh (etwa als Salat) oder gekocht zubereitet als Gemüse verzehrt. Sowohl im Salat als auch beim Kochen werden oft Äpfel beigegeben. Typische beim Rotkohl verwendete Gewürze sind Gewürznelken, Muskat und Lorbeerblätter.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:13
        In vielen norddeutschen (aber auch badischen) Kochrezepten kommen eher säurehaltige Zutaten, wie Essig und Wein vor. In einigen Regionen Deutschlands (etwa in Schwaben, Franken und Bayern) verwendet man hingegen eher Zucker oder sogar alkalische Zutaten wie Natron.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:13
        Rotkohl wird häufig als Beilage zu Schweine-, Gänse-, Enten- oder Sauerbraten sowie zu Wild gereicht.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:13
        Für die Färbung der Blätter sind die Anthocyane verantwortlich, die in ihrer Gesamtheit je nach pH-Wert eine rote bis blaue Farbe erzeugen. Als Hauptkomponente ist ein acyliertes Sambicyanin-5-glucosid (bzw. Chrysanthemin-5-sambubiosid) enthalten.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:14
        Auch der beim Kochen oder Pressen anfallende Rotkohlsaft besitzt durch die enthaltenen Cyanidin-Glycoside eine vom pH-Wert abhängige Färbung (Säure-Base-Indikator).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:14
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Rotkohl_mit_Horizontalschnitt_durch_seine_Wachstumsachse.jpg/333px-Rotkohl_mit_Horizontalschnitt_durch_seine_Wachstumsachse.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:15
        Kartoffelklöße oder Kartoffelknödel, in Bayern auch Reibeknödel oder Reiberknödel (von „reiben“), in Schwaben Gleeß und Gneedl, in Franken Gniedla oder Klüeß und in Österreich Erdäpfelknödel genannt, sind Klöße, die aus gekochten Kartoffeln oder einer Mischung von rohen und gekochten Kartoffeln (Thüringer Klöße) oder einer Mischung von rohen Kartoffeln und Grießbrei (sogenannte Vogtländische Klöße) zubereitet werden.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:15
        In manchen Rezepten werden aus rohen und gekochten Kartoffeln hergestellte Knödel, beispielsweise bei Knödeln halb und halb, auch halbseidene genannt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:15
        Es gibt sehr viele verschiedene Rezepte. Bei einem Rezept werden die am Vortag gekochten Kartoffeln durch eine Kartoffelpresse oder ein grobes Sieb gedrückt beziehungsweise die rohen gerieben, mit etwas Mehl und Salz, manchmal auch Ei, zu einem festen Teig vermengt und in heißem Salzwasser gegart, bis sie an die Oberfläche steigen. Die Klöße können vor dem Garen mit in Butter gerösteten Weißbrotwürfeln gefüllt werden.
        Inhaltsverzeichnis
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:16
        Gekochte Klöße sind etwas breiig in der Konsistenz, richtig zubereitet jedoch leicht und locker. Für ihre Zubereitung ist in einigen Rezepten Ei erforderlich. Der Teig aus meistens gekochten Kartoffeln kann auch zu süßen Desserts wie beispielsweise Zwetschgenknödel verwendet werden.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:16
        Als Zampe bezeichnet man im südlichen Thüringer Wald Klöße aus einem Zamet genannten Kartoffelpüree aus gestampften Kartoffeln und Kartoffelstärke.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:16
        Rohe Klöße sind etwas körnig im Biss mit einer leicht glasigen Oberfläche.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:17
        Grüne Klöße, Rohe Klöße, Rohe Kartoffelklöße, im Vogtland auch Griegeniffte, Griene Glees, Grügeniffte oder Grüngenüffte (so zweimal bei Karl May erwähnt), in der Pfalz auch hoorische Knepp (haarige Knöpfe). Teilweise wird die bairische Bezeichnung Reibe(r)knödel auch spezifisch für rohe Klöße verwendet.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:17
        Im Vogtland sind Griegeniffte verbreitet. Das Wort setzt sich zusammen aus grün (vogtländisch: grie) und Geniffte von (vogtländisch und thüringisch-obersächsisch: niffeln bzw. niffen – reiben, schaben).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:18
        Zur Zubereitung werden mehlig-kochende, rohe Kartoffeln mit einer Kartoffelreibe gerieben, im Kloßsack oder aber der Saftzentrifuge ausgepresst. Die so entstehende Kloßmasse überbrüht man mit kochendem Wasser, so dass eine formbare Masse entsteht. Diese Masse formt man mit den Händen oder einer Schöpfkelle, die zur Verhinderung des Anklebens nach jedem Formvorgang in kaltes Wasser getaucht werden, zu Klößen. Diese Klöße müssen etwa 20 min in leicht siedendem Salzwasser garen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:18
        Zur Variation des Grundrezeptes kann man Grießbrei oder Kartoffelbrei unter die Masse mischen oder geröstete Semmelwürfel in die Mitte des Kloßes geben.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:18
        Thüringer Klöße, Grüne Klöße, Hütes, Klößchen auch Knölla sind handgeformte, aus ⅔ rohen geriebenen und ⅓ zerkochten Kartoffeln hergestellte Kartoffelklöße.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:19
        Bei den österreichischen Waldviertlerknödeln ist der Anteil der rohen Erdäpfel höher (bis zu drei Vierteln). Zum Binden kann etwas Mehl unter die Knödelmasse gemischt werden. Die Knödel werden mit nassen Händen geformt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:19
        Teig für Erdäpfelknödel wird auch fertig zubereitet und abgepackt oder als Trockenpulver zum Anrühren in Supermärkten angeboten. Sie werden vor allem als Beilage zu gebratenen oder geschmorten Gerichten gereicht. Eine Spezialität der österreichischen, tschechischen und slowenischen Küche sind Knödel, bei der die Knödelmasse mit weiteren Zutaten vermischt oder gefüllt wird: Fleischknödel, Grammelknödel. Ebenfalls in der österreichischen Küche werden auch süße Obstknödel oft mit Kartoffelteig aus gekochten Kartoffeln zubereitet, so etwa Marillenknödel oder Zwetschkenknödel.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:19
        Der Erdäpfelknödel etablierte sich in Österreich mit der allgemeinen Verbreitung der Kartoffel um ca. 1800 und gilt als einer der jüngsten Vertreter der Knödel in Österreich.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:20
        Schlesische Kartoffelklöße oder Gummiklöße (schlesisch: Schläsche Kließla oder Gummikließla, polnisch Kluski śląskie, schlonsakisch: Ślůnske kluski oder gůmiklyjzy) stammen aus Schlesien. Ihr Teig wird aus Mehl und gekochten Kartoffeln bereitet und vor dem Kochen zu abgeflachten Kugeln geformt, in die auf einer Seite mittig eine Vertiefung gedrückt wird. Wird dem Kloßteig mindestens ein Drittel roher geriebener Kartoffeln beigemengt, spricht man von Schwarze Klöße, Graue Klöße oder Polnische Klöße (schlesisch: Schwoarze Kließla, Grooe Kließla oder Pulsche Kließla, polnisch: Kluski czarne, Szare kluski oder Kluski polskie). Normalerweise enthält der Teig weder Ei noch Milch, was den Klößen Elastizität verleiht und sie italienischen Gnocchi ähnlich macht.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:20
        In der schlesischen Küche sind die schlesischen Kartoffelklöße häufig Begleiter der regionalen Traditionsgerichte Schlesisches Himmelreich und Roulade mit Rotkohl. Darüber hinaus sind sie in der gesamten polnischen Küche verbreitet und als Beilage zu Fleisch- und Pilzgerichten beliebt. International sind sie häufig unter ihrem polnischen Namen Kluski śląskie bekannt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:20
        Die Schlesier haben ihren Klößen ein eigenes Lied gewidmet. Der niederschlesische Heimatdichter Ernst Schenke ersann dazu das 6-strophige Kließla-Lied: Kließla, Kließla, Leibgerichte.... Vertont wurde es von Gerhard Wilhelm.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:21
        Stubberle (auch Stupperle) nennt man die Variante der Oberlausitzer Kartoffelklöße.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:21
        In Schweden heißt eine Variante gefüllter Kartoffelklöße Kroppkakor.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:21
        In der Oberpfalz findet eine Variante mit Semmelbeimischung (hier auch Spotzen genannt) weite Verbreitung. Es handelt sich um eine Mischung aus Semmelknödel und Rohem Knödel. Pro gewünschtem Knödel wird ca. 3/4 geschnittene Semmel (geschnittene Semmeln sind „altbackene“ Semmeln vom Vortag und werden in der Oberpfalz beim Bäcker in einer speziellen Schneidemaschine geschnitten, sofern diese nicht zur Verfügung steht mit scharfer Klinge sehr dünne Scheiben schneiden) der Knödelmasse (die bereits aus rohen und gekochten Kartoffeln besteht) zugefügt. Zur Bindung kann auch noch Sahne oder Vollmilch zugegeben werden. Der Knödel wird dann wie der rohe Kloß gekocht. Insbesondere zu Schweinebraten und anderen stark soßenhaltigen Gerichten wird dieser Knödel gereicht, da er sehr viel Soße aufnehmen kann und so einen ganz besonders delikaten Geschmack erhält
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:22
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Oberlausitzer_Stubberle.jpg/330px-Oberlausitzer_Stubberle.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:23
        Semmelknödel sind eine Spezialität der süddeutschen, österreichischen und böhmischen Küche. Sie werden als Beilage zu Gerichten wie Schweinsbraten (oft gemeinsam mit Sauerkraut und/oder Rotkraut), Saurem Lüngerl (österr. Beuschel), Linsengerichten oder Pilzen in Sahnesauce serviert.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:23
        Zur Zubereitung werden altbackene Semmeln in dünne Scheiben oder in Würfel geschnitten (in Bayern und Österreich fertig als Semmelbröckerl, Semmelwürfel, Gschnittene oder Knödelbrot erhältlich) und zugedeckt in heißer Milch eingeweicht. Unter altbacken versteht man Weißgebäck, welches älter als zumindest einen Tag, aber noch nicht ganz ausgetrocknet ist. In einigen Rezepten wird die Hälfte der Semmel zuerst in Butter angeröstet. Der Masse werden Eier (etwa eines auf zwei Semmeln), Petersilie, und Salz hinzugegeben, nach Geschmack auch etwas geriebene Zitronenschale, und alles vorsichtig mit den Händen vermengt. Zu weicher Teig kann mit etwas Semmelbröseln gebunden werden. Gegart werden Semmelknödel etwa 20 Minuten in heißem, köchelndem Salzwasser bei halb offenem Topf. Fertig sind die Knödel, wenn sie an die Wasseroberfläche steigen und sich, wenn sie wohlgeformt sind, langsam drehen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:24
        Es gibt zahlreiche Varianten, abhängig von der Mischung, der Kochzeit und der Würzung. Ob über die Grundzutaten hinaus noch Zwiebel, Petersilie oder Muskatnuss enthalten sein sollen oder nicht, ist von Geschmack und lokaler Tradition abhängig. Speziell die Wiener Küche, welche in hohem Maße von der böhmischen Küche beeinflusst ist, kennt eine Vielzahl von unterschiedlichen Rezepten und Zubereitungsbesonderheiten. So unterscheidet sich die Wiener Rezeptur von der böhmischen vor allem durch eine wesentlich höhere Beigabe von Mehl bei den böhmischen Knödeln, aber auch in einer Variante der Serviettenknödel durch die Beigabe von Hefe (Germ). Es gibt auch die Prager Serviettenknödel, welche in einem Leinentuch gebunden über Dampf oder in Wasser gekocht werden.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:24
        Werden statt Semmeln altbackene Laugenbrezeln verwendet, nennen sie sich Breznknödel oder Brezelknöde
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:24
        Als Variante kann dem Knödelteig noch durchwachsener Speck hinzugefügt werden – diese Tiroler Knödel, wie die Speckknödel auch genannt werden, serviert man mit Salat oder Sauerkraut oder in der Suppe. Grammelknödel sind mit ausgelassenem Speck (Grammel) gefüllt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:25
        Übrig gebliebene Semmelknödel vom Vortag werden als Geröstete Knödel in Scheiben geschnitten, in der Pfanne knusprig gebraten und zum Beispiel mit Spiegelei und Salat gereicht. Sie können auch mit Ei gemeinsam in einer Pfanne gebraten sein und heißen dann Knödel mit Ei. Saure Semmelknödel, auch Essigknödel oder Knödelsalat werden kalt mit Zwiebeln, Essig und Öl, Salz und Pfeffer und nach Geschmack auch mit Fleischwurst und kleingeschnitten Essiggurken zubereitet.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:25
        Semmelknödel sind als Handelsware im Kochbeutel oder auch tiefgekühlt erhältlich.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:25
        Zu kabarettistischen Ehren gelangten Semmelknödel durch einen Dialog zwischen Karl Valentin und Liesl Karlstadt, in dem er erklärt, dass Semmelknödel richtigerweise Semmelnknödeln heißen müssten, da sie, also mehrere Knödeln (und nicht nur ein Knödel), ja auch aus mehreren Semmeln (und nicht nur einer Semmel (Brötchen, Schrippe usw.)) zubereitet werden würden.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:26
        St. Martin ist der Landesheilige des Burgenlands, insofern wird dort das Martinifest in besonderer Weise gefeiert, und zwar vor allem in den Gemeinden rund um den Neusiedler See und in der Landeshauptstadt Eisenstadt, wo die Domkirche dem Patrozinium des heiligen Martin unterstellt ist. Das Martiniloben, das im Burgenland auch touristisch einen bedeutenden Faktor darstellt, umfasst sowohl die Verkostungen in den zahlreichen Weinkellern als auch den kulinarischen Brauch des Martiniganslessens. Seit den 1970er-Jahren hat im Burgenland vor allem die Gastronomie das Martiniloben populär gemacht. In großem Stil wird das Martiniloben in den Weinorten Purbach am Neusiedler See, Gols und Podersdorf am See zelebriert.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:27
        https://www.gify.net/data/media/476/jajko-ruchomy-obrazek-0019.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:28
        In vielen Regionen Deutschlands, Österreichs, der Schweiz, in Luxemburg sowie in Ostbelgien, Südtirol und Oberschlesien sind Umzüge zum Martinstag üblich. Bei den Umzügen ziehen Kinder mit Laternen durch die Straßen der Dörfer und Städte. Begleitet werden sie häufig von einem auf einem Schimmel sitzenden Reiter, der mit einem roten Mantel den heiligen Martin als römischen Soldaten darstellt. In Bregenz wird dieser Brauch Martinsritt genannt, im Rheinland Martinszug und in Vianden (Luxemburg) Miertchen. Häufig wird auch die legendarische Schenkung des Mantels an den Bettler nachgestellt. Bei dem Umzug werden Martinslieder gesungen, häufig begleitet von einer Blaskapelle. Die Laternen werden oft vorher im Unterricht der Grundschulen und in Kindergärten gebastelt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:29
        Die heutige Form des Martinszuges, bei welcher der heilige Martin als Soldat oder als Bischof mitreitet, entstand um die Wende zum 20. Jahrhundert im Rheinland, nachdem es schon vorher Lichterzüge in Form von „Lärmumzügen mit Lichtern“ oder als geordneter, von Erwachsenen geleiteter Umzug (1867 aus Dülken belegt) gab. Im Oktober 2017 beantragte eine Initiative von 73 Sankt-Martins-Vereinen in Nordrhein-Westfalen die Anerkennung der von ihnen gepflegten Tradition als Immaterielles Kulturerbe im Sinne der UNESCO. Die Anerkennung erfolgte 2018. Heutige Martinszüge sind meist überpfarrlich, schulorientiert und katechetisch ausgerichtet. Das Rollenspiel der „Mantelteilung“ akzentuiert den Appell zum mitmenschlichen Helfen, der im nachträglichen Rückgriff auf die Martinslegende den teilnehmenden Kindern vermittelt werden soll.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:29
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0035.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:29
        Zum Abschluss gibt es häufig ein großes Martinsfeuer. Heutzutage erhalten Kinder in manchen Regionen Westdeutschlands dann einen Stutenkerl (westfälisch) oder Weckmann (rheinisch) aus Hefeteig mit Rosinen. In den meisten Regionen (auch oft in Westdeutschland) sind Stutenkerle/Weckmänner ein Adventsgebäck, das am Nikolausabend/-tag verzehrt wird. Die Pfeife steht (an beiden Tagen) symbolisch für einen Bischofsstab. In manchen Regionen Westdeutschlands gibt es Martinshörnchen. In Süddeutschland sind kleine Martinsgänse aus Keks- oder Hefeteig, aber auch Martinshörnchen oder Laugenbrezeln üblich. In Teilen des Rheinlands und Westfalens sowie des Ruhrgebiets, des Sauerlands und anderen Teilen Deutschlands erhalten die Kinder eine „Martinsbrezel“ – eine Brezel aus süßem Hefeteig, in manchen Regionen bestreut mit Hagelzucker.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:30
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0031.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:31
        Die größten St.-Martins-Umzüge Deutschlands mit bis zu 8000 Teilnehmern finden in Worms-Hochheim, Kempen am Niederrhein, Essen-Frintrop und Bocholt statt. Heutzutage finden die Züge aus organisatorischen Gründen mancherorts auch an anderen Tagen rund um den eigentlichen Festtag statt, etwa weil für mehrere Ortsteilzüge nur ein Martinsdarsteller oder nur eine Blaskapelle zur Verfügung stehen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:31
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0030.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:31
        Der Brauch ist nicht nur auf den deutschen Sprachraum beschränkt. So veranstaltet die deutsche Gemeinde in Stockholm einen Martinsumzug, in den Niederlanden ist der Stadt-Umzug in Utrecht Immaterielles Kulturerbe (UNESCO).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:32
        https://www.gify.net/data/media/476/jajko-ruchomy-obrazek-0065.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:04
        Im Anschluss an den Martinszug oder auch an einem leicht abweichenden Termin wird vielerorts auch das Martinssingen praktiziert, bei dem die Kinder mit ihren Laternen beziehungsweise Lampions von Haus zu Haus ziehen und mit Gesang Süßigkeiten, Gebäck, Obst und andere Gaben erbitten. Es gibt zahlreiche lokale Bezeichnungen für diese Heischegänge, im Rheinland etwa Kötten, Schnörzen, Dotzen oder Gribschen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:05
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0027.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:06
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0022.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:07
        In manchen überwiegend protestantischen Gegenden Süddeutschlands, so etwa im Donau-Ries, auf der Schwäbischen Alb und in Mittelfranken, bringt der Pelzmärtel, auch Pelzmartin oder auch Nussmärtel am Martinstag Geschenke.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:07
        Seit 1973 richtet der Bauindustrieverband Nordrhein-Westfalen e. V. zum Martinstag ein Freundschaftsmahl mit prominenten Festrednern aus. Insgesamt haben die Mitgliedsunternehmen des Verbandes seit der Einrichtung der Veranstaltung über 1,5 Millionen Euro für wohltätige Zwecke gesammelt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:08
        https://www.gify.net/data/media/476/jajko-ruchomy-obrazek-0059.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:09
        Zum evangelischen Heiligengedenken siehe Confessio Augustana, Artikel 21. Der traditionelle Gedenktag zum Geburtstag Martin Luthers am Vortag, der oft als „evangelischer Martinstag“ bezeichnet wird, ist nicht kirchenoffiziell; der Evangelische Namenkalender sieht einen Gedenktag für Luther an dessen Todestag, dem 18. Februar, vor, der aber nicht im Gottesdienstbuch geführt wird.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:09
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/El_Greco_-_San_Mart%C3%ADn_y_el_mendigo.jpg/255px-El_Greco_-_San_Mart%C3%ADn_y_el_mendigo.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:09
        Laternelaufen ist ein herbstlicher Brauch, bei dem Kinder nach Einbruch der Dunkelheit singend mit einer Laterne von Haus zu Haus ziehen oder an einem Laternenumzug durch die Straßen teilnehmen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:10
        Vor allem in katholisch geprägten Regionen gibt es Sankt-Martins-Umzüge mit Laternen am Gedenktag des heiligen Martin von Tours. In einigen evangelisch geprägten Regionen wird das Martinisingen zum Namenstag des Reformators Martin Luther bereits am 10. November (Luthers Geburtstag) gefeiert.[1] Im alemannischen Raum ist zudem der Brauch der Räbenlichter verbreitet.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:10
        Das Laternelaufen ist in vielen Regionen verbreitet und steht oft in direktem Zusammenhang mit dem Brauchtum um den Martinstag am 11. November. Regional finden sich zumeist unterschiedliche Varianten, in allen Varianten werden bei den Umzügen Lieder wie Ich geh’ mit meiner Laterne gesungen. Organisatorische Gründe führen manchmal zu geringen Terminverschiebungen um den 10./11. November.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:10
        Auch findet das Laternelaufen in einigen Regionen im Herbst unabhängig vom 10. oder 11. November als Laternenumzug in verschiedenen Varianten statt. Diese reichen von kleinen Gruppen eines Kindergartens bis zu den von Gemeinden, Vereinen oder anderen Einrichtungen organisierten Laternenzügen, die von einem Spielmannszug begleitet sein können. Während des Umzugs werden spezielle Lieder gesungen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:11
        Die Laternen und Räbelichter werden oftmals, teils von den Kindern, selbst hergestellt. Gleichwohl werden vielerorts auch Laternen oder Lampions aus dem Handel verwendet, die mittlerweile häufig mit einer elektrischen Lampe statt einer herkömmlichen Kerze ausgestattet sind.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:13
        In einigen beim Laternelaufen heute gesungenen Liedern ist der Ursprung aus dem Brauchtum des Martinitags noch erkennbar, so im mundartlichen Matten für Martin. Eindeutige den heiligen Bischof Martin von Tours betreffende Lieder finden sich im Artikel Martinssingen, auf Martin Luther bezogene im Artikel Martinisingen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:13
        Von Rolf Zuckowski gibt es ein Lied "Kommt, wir wolln Laterne laufen".
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:13


        Ich geh’ mit meiner Laterne
        Ich geh’ mit meiner Laterne
        und meine Laterne mit mir.
        Da oben leuchten die Sterne
        und unten da leuchten wir.
        Laternenlicht,
        verlösch mir nicht!
        rabimmel, rabammel, rabum.
        (auch: labimmel, labammel, labum)

        Ich geh’ mit meiner Laterne
        und meine Laterne mit mir.
        Da oben leuchten die Sterne
        und unten da leuchten wir.
        Mein Licht ist aus,
        ich geh’ nach Haus.
        rabimmel, rabammel, rabum.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:13
        Laterne, Laterne
        Laterne, Laterne,
        Sonne, Mond und Sterne,
        brenne auf mein Licht,
        brenne auf mein Licht,
        aber nur meine liebe Laterne nicht.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:14
        Loop, Möller, Loop
        Sach Jong, hält mech dat Päerd eins an,
        loop, Möller, loop!
        Ich mott ens noch de Müehle jonn,
        loop, Möller, loop!

        Refrain:
        Wie du löpps, wie du löpps,
        vollemente, wie du löpps
        Schopp un Schüer överm Hoop,
        loop, Möller, loop

        He breng ich Ösch de Haversack, loop...
        Dä sollt Ör misch ens mahle strack, loop...
        Refrain
        Dat Koare han sich och gebreit, loop...
        Dat hott Ör misch jo, t' letz geseit,
        Refrain
        Dör Bockert de kömp morge noch, loop...
        De öß vor osse Verkersdroag, loop...
        Refrain
        Aus Mönchengladbach
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:14
        ch bin ein armer König
        gib mir nicht zu wenig,
        lass mich nicht zu lange stehen,
        denn ich muss noch weitergehen
        bis zu Nachbarstüre,
        da gibt es Äpfel und Birnen,
        Äpfel und Birnen schmecken gut,
        die steck ich mir in den Zuckerhut.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:14
        Matten Matten Meeren,
        Appel und nen Hering
        Junge Fru, junge Fru,
        lot mi net zu lange stohn
        ik muss noch ganz nach Kölle gohn -
        Kölle ist ne große Stadt
        da geben alle Lühe wat
        Mi wat, di wat, allen lütschen Kinnern wat.
        Mi uk, mi uk, mi uk.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:15
        Matten Matten Herrn,
        die Äppel und die Beern,
        die ess ich ja so gern.
        Lasst uns nicht so lange steh’n,
        denn wir woll'n noch weiter gehn
        nach Bremen, nach Bremen,
        Bremen ist 'ne schöne Stadt
        da geben alle Leute was.

        Speck und Schinken,
        und noch was zu trinken,
        und ein Gläschen Wein,
        dann geh'n wir wieder heim.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:15
        Hier wohnt ein reicher Mann,
        Der uns vieles geben kann.
        Viel soll er geben,
        Lange soll er leben.
        Selig soll er sterben,
        Das Himmelreich erwerben.
        (Laß uns nicht so lange, lange stehn,
        Denn wir wollen weitergehn,
        Weitergehn, weitergehn.)

        (Wenn die Gaben ausbleiben, wird gesungensmile
        Dat Hus, dat steht op eene Penn,
        de Gizzhals de sitzt medde drenn!
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:16
        Martins, Martins Fechelchen
        mit Siebenfach goldenen Löffelchen,
        gib uns was und lass uns gehen,
        bis zu Nachbarstüre,
        Nachbarstüre ist nicht weit,
        Apfel und Birnen sind auch schon reif,
        Ach du lieber König,
        gib uns nicht zu wenig,
        lass uns nicht zu lange stehen,
        denn wir wollen noch weiter gehen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:16
        Matten Matten Meeren,
        die Äpfel und die Beeren.
        Lasst uns nicht so lange steh’n,
        wir wollen noch nach Bremen geh’n -
        Bremen ist 'ne große Stadt
        da geben alle Leute was.
        Den Großen und den Kleinen,
        sonst fangen sie an zu weinen.

        Matten Matten Meeren,
        die Äpfel und die Beeren,
        die essen wir so gern.
        Lasst uns nicht so lange steh’n,
        auf den kalten Steinen,
        denn wir wollen noch weiter geh’n -
        nach Bremen – nach Bremen
        Denn Bremen ist ne große Stadt
        da kriegen alle Kinder was.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:16
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/2017-11-10-Martinszug_K%C3%B6ln_Neuehrenfeld_2017-5378.jpg/330px-2017-11-10-Martinszug_K%C3%B6ln_Neuehrenfeld_2017-5378.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:17
        Das Martinssingen ist ein Brauch, der zum Martinstag, dem Fest des heiligen Bischofs Martin von Tours am 11. November, gehört. Dabei erhalten Kinder für ihren Gesang mit den Martinslaternen Geschenke, es handelt sich also um einen sogenannten Heischebrauch. Das Singen ist nur in bestimmten Gegenden verbreitet und hat oft lokale Namen, etwa Schnörzen, Gripschen, Kötten oder Dotzen im Rheinland, Mätensingen im Bergischen Land.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:17
        Das Singen findet je nach Ort am Abend des Martinszuges oder von diesem getrennt statt, in beiden Fällen kann das Datum um mehrere Tage vom eigentlichen Martinstag abweichen. Die Kinder tragen ihre für den Martinszug gebastelten Laternen und ziehen in Gruppen, kleinere Kinder auch mit ihren Eltern, von Haus zu Haus. Dort singen sie dann eines der traditionellen Martinslieder. Von den Zuhörern wird dann erwartet, Süßigkeiten, Obst, Gebäck oder andere kleine Präsente bereitzuhalten, die den Kindern als Belohnung für ihren Gesang übergeben werden. In manchen Gegenden wird bei den Nachbarn und vor anderen Privathäusern gesungen. In anderen Gegenden werden Ladengeschäfte bevorzugt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:17
        Das Brauchtum am Martinstag bekam erst im 19. Jahrhundert seinen inhaltlichen Bezug zur Gestalt des heiligen Martin und den Legenden um ihn wie die Mantelteilung.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:18
        Der 11. November war ein traditioneller Stichtag als Ende des bäuerlichen Wirtschaftsjahres; es war der Termin für den Viehabtrieb oder das Ende des Weidejahres sowie der traditionelle Tag, an dem die Entrichtung des Zehnten fällig war, Pachtverträge und Dienstverhältnisse endeten und begannen, wobei die Dienstherren den Knechten und Mägden kleine Geschenke machten. Daraus resultieren zahlreiche Heischebräuche um diese Jahreszeit.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:18
        Eine solche Tradition des Schenkens an Sankt Martin sind die „Martinspfennige“, die bis 1246 in Mönchengladbach an das Kölner Stift St. Gereon, später an den Pfarrer, gezahlt wurden; noch 1633 erhielten in Mönchengladbach Soldaten auf dem Liedberg (Burg im Kreis Neuss-Grevenbroich) an Martini 6 Taler und 12 Albi, um den Tag würdig zu feiern. Das „Gripschen“ der Kinder ist für das Jahr 1525 in Köln belegt, wo die Kinder am Vorabend von Martini singend von Tür zu Tür zogen und erhielten, was vom Essen übrig geblieben war.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:18
        In der orthodoxen Tradition lag der Martinstag am Beginn der Fastenzeit, die vor Weihnachten begangen wurde. Der Tierbestand, der nicht durch den Winter gefüttert werden konnte, musste reduziert werden, vorhandene und nicht „Fastenzeit-taugliche“ Lebensmittel wie Fett, Schmalz und Eier mussten verbraucht werden. Am letzten Tag vor Beginn dieser Fastenzeit konnten die Menschen – analog zur Fastnacht – noch einmal schlemmen, es fanden gesellige Feste statt und es wurden Martinsfeuer abgebrannt und Feuerbräuche praktiziert. Hieraus erwuchs die Tradition des Fackellaufs oder des Laternelaufens.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:18
        In überwiegend protestantischen Regionen entwickelte sich etwa ab dem 18. Jahrhundert das Martinisingen mit zum Teil eigenem Liedgut, wo nicht mehr der heilige Bischof Martin von Tours im Mittelpunkt steht, sondern der Reformator Martin Luther, der am Martinstag, dem 11. November 1483 getauft wurde und, wie damals häufig praktiziert, den Namen des Tagesheiligen erhielt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:19
        Durch die Straßen auf und nieder
        Durch die Straßen, auf und nieder,
        leuchten die Laternen wieder,
        rote, gelbe, grüne, blaue:
        lieber Martin, komm und schaue!
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:19
        De helleje Zinte Mätes,
        Dat wor ne jode Mann,
        Hä jov de Kinder Käzje
        Un stoch se selver an.
        Butz, butz, widder butz,
        Dat wor ne jode Mann.
        Hier wohnt ein reicher Mann,
        Der uns was/vieles geben kann.
        Viel soll er geben,
        Lange soll er leben.
        Selig soll er sterben,
        Das Himmelreich erwerben.
        Laß uns nicht so lange stehn,
        Denn wir wollen weitergehn,
        weitergehn.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:19
        Mäten es en goden Mann,
        der us woll wat gewen kann;
        de Äppel un de Bieren,
        de Nöte gönnt noch mät.
        De Frau de geht der Trappe ropp,
        un brengt den Schoet voll mät doraf,
        O wa'n go't Frau es dat!
        Owen in dem Schodensteen,
        do hang'n de langen Würste.
        Frau, gett mir de langen,
        lott de kotten hangen,
        gett wat, halt wat,
        oppet Joer wier wat.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:20
        Sankt Martin, Sankt Martin,
        Sankt Martin ritt durch Schnee und Wind,
        Sein Ross, das trug ihn fort geschwind.
        Sankt Martin ritt mit leichtem Mut,
        Sein Mantel deckt' ihn warm und gut.

        Im Schnee saß, im Schnee saß,
        Im Schnee, da saß ein armer Mann,
        Hatt Kleider nicht, hatt Lumpen an.
        "O helft mir doch in meiner Not,
        Sonst ist der bitt're Frost mein Tod!"

        Sankt Martin, Sankt Martin,
        Sankt Martin zog die Zügel an,
        Sein Ross stand still beim armen Mann.
        Sankt Martin mit dem Schwerte teilt
        Den warmen Mantel unverweilt.

        Sankt Martin, Sankt Martin,
        Sankt Martin gab den halben still:
        Der Bettler rasch ihm danken will
        Sankt Martin aber ritt in Eil
        Hinweg mit seinem Mantelteil.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:20
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Stmartin2015_04.jpg/330px-Stmartin2015_04.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:22
        Bieganielatarni to jesiennyzwyczaj, w którym dzieci chodzą od domu do domu śpiewając z latarnią po zmroku lub biorą udział w paradzielatarniulicami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:23
        https://www.gify.net/data/media/95/latarnia-ruchomy-obrazek-0009.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:24
        Szczególnie w regionachkatolickichodbywają się paradyśw. Marcina z lampionami wświętośw. Marcina z Tours. W niektórych regionachprotestanckich Martinisingenobchodzone jestw dniu imieninreformatora Marcina Lutra 10 listopada (urodziny Lutra). [1] Naobszarze Alemanów rozpowszechniony jest również zwyczaj kruczych świateł.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:24
        Bieganie z latarnią jest powszechne w wielu regionach i często jest bezpośrednio związane z tradycją wokół dnia św. Marcina11 listopada. Regionalnie istnieją zazwyczaj różne warianty, we wszystkich wariantach śpiewane są piosenki takie jakIch geh' mit meiner Laternepodczas parad. Względy organizacyjne czasami prowadzą do niewielkich przesunięć w okolicach 10/11 listopada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:25
        https://www.gify.net/data/media/95/latarnia-ruchomy-obrazek-0012.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:25
        Również bieg latarni odbywa się w niektórych regionach jesienią niezależnie od 10 lub 11 listopada jako parada latarni w różnych wariantach. Obejmują one zarówno małe grupy przedszkola, jak i procesje latarni organizowane przez gminy, stowarzyszenia lub inne instytucje, którym może towarzyszyćorkiestra marszowa. Podczas procesji śpiewane są specjalne pieśni.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:26
        https://www.gify.net/data/media/95/latarnia-ruchomy-obrazek-0010.gif
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:26
          Latarnie i światła na kółkach są często wykonywane przez same dzieci, częściowo przez dzieci. Niemniej jednak latarnie lublatarniez handlu są również używane w wielu miejscach, które obecnie często są wyposażone w lampę elektryczną zamiast konwencjonalnejświecy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:27
        https://www.gify.net/data/media/95/latarnia-ruchomy-obrazek-0005.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:27
        W niektórych pieśniach śpiewanych dziś na wybiegu latarni wciąż rozpoznawalne jest pochodzenie ze zwyczajów świętomarcińskich, jak wmaciedialektalnej dlaMarcina. Wyraźne pieśni dotyczące świętego biskupaMarcina z Toursmożna znaleźć w artykuleMartinssingen, związanym zMarcinem Lutremw artykuleMartinisingen. Rolfa Zuckowskiegoznajduje się piosenka "Kommt, wir wolln Laterne laufen".
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:28
        https://www.gify.net/data/media/95/latarnia-ruchomy-obrazek-0011.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:29
        Idę z moją latarnią, idę z moją latarnią i moją latarnią
        ze mną.Tam gwiazdy świecą,
        a poniżej tam
        świecimy my.

        Światło latarni,
        nie gaś mnie!
        Rabimmel, Rabammel, Rabum.
        (także: labimmel, labammel, labum)

        Idę z moją latarnią i moją latarnią
        ze mną.Tam gwiazdy
        świecą, a poniżej tam świecimy.

        Światło jest wyłączone,
        idę do domu.
        Rabimmel, Rabammel, Rabum. [3]

        Latarnia, latarnia Latarnia, latarnia, słońce, księżyc i gwiazdy, płoń na moim świetle,
        płoń na moim świetle,

        ale tylko moja droga latarnia nie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:29
        https://www.gify.net/data/media/373/serce-ruchomy-obrazek-0879.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:30
        Jestem biednym królem
        nie dawaj mi za mało, nie pozwól mi stać zbyt długo, bo
        muszę iść do
        drzwi sąsiada, są jabłka i gruszki, jabłka i gruszki smakują dobrze,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:31
        https://www.gify.net/data/media/373/serce-ruchomy-obrazek-0322.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:31
        Nie czekajmy tak długo, bo chcemy jechać jeszcze dalej do Bremy,
        do Bremy, Brema to piękne miasto
        bo wszyscy ludzie coś dają.
        Boczek i szynka, i coś do picia, i kieliszek wina,
        a potem wracamy do domu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:32
        https://www.gify.net/data/media/373/serce-ruchomy-obrazek-0673.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:32
        Tutaj mieszka bogaty człowiek
        Tutaj mieszka bogaty człowiek,Który
        może nam wiele dać.
        Powinien wiele dawać,
        powinien żyć długo.
        Błogosławiony umrze, Zdobądź
        królestwo niebieskie.
        (Nie stójmy tak długo, długo, bo chcemy iść dalej, idźmy dalej, idźmy dalej.)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:33
        https://www.gify.net/data/media/373/serce-ruchomy-obrazek-0861.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:33
        Dywane morza,
        jabłka i jagody.
        Nie czekajmy tak długo, nadal chcemy jechać do Bremy –
        Brema to duże miasto
        ,
        bo wszyscy ludzie coś dają.
        Duzi i mali,
        w przeciwnym razie zaczną płakać.

        Matowe maty mórz, jabłka i jagody,

        które tak bardzo lubimy jeść.
        Nie stójmy tak długo na zimnych kamieniach, bo chcemy jechać jeszcze dalej - do Bremy -
        do Bremy Bo Brema
        jest dużym miastem
        bo wszystkie dzieci coś dostają.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:34
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Ernst_Oppler_Abend_an_der_Ostsee.jpg/330px-Ernst_Oppler_Abend_an_der_Ostsee.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:34
        Śpiew św. Marcina tozwyczaj należący do dnia św. Marcina, świętaśw. Marcina z Tours11 listopada. Dzieci otrzymują za śpiew zlampionami św. Marcina, więc jest to tzw.Heischecustom. Śpiew jest powszechny tylko w niektórych regionach i często ma lokalne nazwy, takie jakSchnörzen, Gripschen, Kötten lubDotzenwNadrenii, MätensingenwBergisches Land.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:35
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0019.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:35
        W zależności od lokalizacji śpiew odbywa się wieczorem procesji świętomarcińskiej lub oddzielnie od niej, w obu przypadkach data może różnić się o kilka dni od faktycznego dnia świętomarcińskiego. Dzieci niosą swoje lampiony wykonane na procesję św. Marcina i przemieszczają się od domu do domu w grupach, mniejsze dzieci również z rodzicami. Tam śpiewają jedną z tradycyjnych pieśni świętomarcińskich. Oczekuje się, że publiczność będzie miała słodycze, owoce, ciastka lub inne drobneprezentygotowe do przekazania dzieciom jako nagrodę za ich śpiew. W niektórych obszarach ludzie śpiewają u sąsiadów i przed innymi prywatnymi domami. W innych obszarach preferowane są sklepy detaliczne.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:36
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0018.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:36
        Dopiero w 19 wieku zwyczaj w dniu św. Marcina został powiązany z postaciąśw. Marcinaiotaczającymi go legendami, takimi jak podział płaszcza.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:37
        https://www.gify.net/data/media/476/jajko-ruchomy-obrazek-0039.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:37
        11 listopada był tradycyjną datą graniczną jako koniec roku rolniczego; Była to data popędzenia bydła lub końca roku wypasu, a także tradycyjny dzień, w którympłacenie dziesięcinybyło należne, dzierżawy i umowy o pracę kończyły się i zaczynały, a pracodawcy dawali drobne prezenty służbie i pokojówkom. Skutkuje to licznymizwyczajamio tej porze roku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:37
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0017.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:38
        Jedną z takichtradycjinadawania świętemu Marcinowi są "Martinspfennige", które były płacone do 1246 r. wMönchengladbachkolońskiemuklasztorowi św. Gereona, później proboszczowi; Jeszcze w 1633 roku żołnierze w Mönchengladbach naLiedbergu (zamek w powiecie Neuss-Grevenbroich) otrzymali 6talarówi 12 albi w Martini, aby godnie uczcić ten dzień. "Gripschen" dzieci jest udokumentowany na rok 1525 w Kolonii, gdzie dzieci chodziły od drzwi do drzwi śpiewając w przeddzieńMartini i otrzymały to, co pozostało z jedzenia.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:38
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0015.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:38
        W tradycjiprawosławnejdzień świętomarciński przypadał na początekWielkiego Postu, który obchodzono przedBożym Narodzeniem. Populacja zwierząt, które nie mogły być wyżywione przez zimę, musiała zostać zmniejszona, istniejące i nieodpowiednie do postu pokarmy, takie jak tłuszcz, smalec i jaja, musiały zostać spożyte. W ostatnim dniu przed rozpoczęciem tego Wielkiego Postu można było ponownie ucztować – analogicznie doOstatków – [4] odbywały się święta towarzyskie, palono ogniskai praktykowanozwyczaje pożarowe. Dało to początek tradycji sztafety z pochodnią lubbiegu latarni.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:39
        https://www.gify.net/data/media/476/jajko-ruchomy-obrazek-0038.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:39
        W regionach głównieprotestanckich, Martinisingenrozwinęło się około 18 wieku, częściowo z własnymi pieśniami, gdzie nacisk nie jest już na świętego biskupa Marcina z Tours, ale nareformatora Marcina Lutra, który został ochrzczony w dniu św. Marcina, 11 listopada 1483 r. i, jak to często bywało w tym czasie, otrzymał imię świętego dnia.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:40
        https://www.gify.net/data/media/476/jajko-ruchomy-obrazek-0033.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:40
        Ulicami w górę i w dół Ulicami, w górę i w
        dół, znów świecą latarnie, czerwone, żółte, zielone, niebieskie:
        drogi Marcinie,
        przyjdź i popatrz!
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:41
        https://www.gify.net/data/media/373/serce-ruchomy-obrazek-0031.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:41
        Mieszka tu bogaty człowiek, który
        może nam coś dać/dużo.
        Powinien wiele dawać,
        powinien żyć długo.
        Błogosławiony umrze, Zdobądź
        królestwo niebieskie.
        Nie stójmy tak długo, bo chcemy iść dalej,
        idźmy dalej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:42
        https://www.gify.net/data/media/373/serce-ruchomy-obrazek-0863.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:42
        Święty Marcin Święty Marcin, Święty Marcin, Święty Marcin
        jechał przez śnieg i wiatr, Jego rumak,

        który szybko go porwał.
        Święty Marcin jechał z lekką odwagą: "
        Jego płaszcz okrywa go ciepło i dobrze.

        Siedział na śniegu, siedział na śniegu,Na
        śniegu siedział biedny człowiek,Nie miał ubrań, miał na sobie.
        "Och, pomóż mi w moim nieszczęściu, inaczej

        błagalny mróz jest moją śmiercią!"

        Święty Marcin, Święty Marcin, Święty Marcin zacisnął lejce, Jego

        rumak stał nieruchomo z biedakiem.
        Święty Marcin z mieczem dzieli
        się Ciepły płaszcz pozostaje.

        Święty Marcin, Święty Marcin,
        Święty Marcin dał pół spokoju:
        Żebrak szybko chce mu podziękować Święty Marcin, ale
        odjechał w pośpiechu
        z częścią płaszcza.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:43
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Stmartin2015_04.jpg/330px-Stmartin2015_04.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:43
        Dzień Świętego Marcina (także Dzień Świętego Marcina lub Dzień Marcina, wBawariiiAustriitakże Martini, złaciny [Festum Sancti] Martini, "Święto ŚwiętegoMarcina") to świętośw. Marcina z Tours11 listopada wroku kościelnym. Datawymaganego dnia świątecznegowrzymskim kalendarzu ogólnym, która znajduje się również w prawosławnych kalendarzach świętych, wprotestanckim kalendarzu imioni anglikańskimwspólnym kulcie , pochodzi od pochówku biskupa Marcina z Tours 11 listopada397 r. Dzień Świętego Marcina charakteryzuje się licznymi zwyczajami w Europie Środkowej, w tym gęsią kolacją świętomarcińską, procesją świętomarcińską i śpiewem św. Marcina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:44
        Różne zwyczaje są zakorzenione w dwóch różnych okazjach. Dopiero w 19 wieku zwyczaj ten stał się związany z postacią św. Marcina iotaczającymi go legendami, takimi jak podział płaszcza.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:45
        W chrześcijaństwiepod wpływem Bizancjumdzień św. Marcina przypadał na początekWielkiego Postu, który obchodzono odśredniowieczadoczasów współczesnych – wcerkwiach prawosławnychczęściowo do dziś – przedBożym Narodzeniem. W ostatnim dniu przed rozpoczęciem tego Wielkiego Postu ludzie mogli ponownie ucztować – analogicznie doShrovetide.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:45
        Ponadto dzień św. Marcina był końcem roku rolniczego, można było spróbować młodego wina, był to dzień popędzania bydła lub końca roku wypasu, a także tradycyjny dzień, w którym należałopłacić dziesięcinę. Podatki były płacone w naturze, w tym gęsi. W tym dniu rozpoczynały się i kończyły okresy stosunku pracy, najmu, odsetek i wynagrodzeń. Później wspominano również dzień św.Leonarda z Limoges, patrona bydła, 6 listopada. Dzierżawy gruntów nadal często odnoszą się doMartinijako daty rozpoczęcia i zakończenia, ponieważ data odpowiada początkowi i końcowi naturalnego okresu zarządzania. Dzień Świętego Marcina był więc również nazywanydniem odsetek.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:46
        Oba motywy zaowocowały najstarszą warstwą zwyczajów świętomarcińskich, która istniała regionalnie do około 1800 roku. W przeddzień 11 listopada swoje miejsce miały zwyczaje dziecięce, odbywały się uroczystości towarzyskie z jedzeniem i piciem, w domu lub w gospodzie, a także ogniska świętomarcińskie, otoczoneobyczajamipożarowymi, takimi jak skakanie przez ogień, tańczenie wokółognia, czernienie twarzy i sztafeta pochodni ze słomianymi pochodniami. Zwyczaj ten był jeszcze w dużej mierze spontaniczny i nieuporządkowany. W 18 i 19 wieku obowiązywały również zakazy policyjne dotyczące pożarów św. Marcina. Dopiero w ciągu 20 wieku stało się zwyczajem w karnawalereńskimogłaszaniesesji karnawałowej11 listopada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:46
        Dzisiejsze tradycyjne badania obserwują, że pojawienie się oświeconej burżuazji i ruchu urbanizacyjnego od 19 wieku doprowadziło do rozwoju spontanicznych zwyczajów św. Marcina "w wielkie wydarzenie miejskie ikatechetyczneze złożonymi strukturami organizacyjnymi", które następnie może stać się "funkcjonalizacją ekonomiczną i komercjalizacją" pod koniec 20 wieku. Spontaniczne spacery i parady latarni dzieci zostały poddane inicjatywie i organizacji dorosłych – szkół, parafii czy gmin. Do "budowy tradycji św. Marcina" wykorzystuje się średniowieczne legendy o świętych i przedstawiono ciągłość między średniowieczem a współczesnością. Głównie legenda o dzieleniu płaszcza żołnierza Marcina z żebrakiem stała się poI wojnie światowejmotywem działań katechetyczno-wychowawczych, zwłaszcza w Nadrenii. WPaderborn w 1950 roku utworzono "Martinskomitee", aby organizować obserwowane spontaniczne działania dzieci w mieście z ustawowymi celami "promowania akcji charytatywnej i myślenia oraz wychowywania dzieci do miłości bliźniego, dostarczając sugestii dotyczących robienia pochodni, lamp i lampionów". Heischegang staje się przygotowanym prezentem po procesji św. Marcina. Jednaksprzeciwsumienia rzymskiego żołnierza Martina z powodów religijnych, zgłoszony przez biografa Martina,Sulpicjusza Sewera, nie odgrywa żadnej roli w zwyczajach św. Marcina; Nadal skupiamy się na żołnierzu konnym w płaszczu oficerskim.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:47
        Jako zwyczaj dzisiaj, szczególnie tradycyjny Martinsgansessen (w Austrii zwany także Martygiganami lubMartinigansl) jest szeroko rozpowszechniony.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:47
        Historyczne wyjaśnienie tego zwyczaju zakłada, że w czasachsystemu feudalnego początkiem było zobowiązanie feudalne należne w dniu św. Marcina, opłata zwanaMartinsschoß. Ponieważ często składało się to z gęsi, rozwinęła się nazwa Martinsgans, a ponieważ Dzień Świętego Marcina był tradycyjnie obchodzony wesołym miasteczkiem lub wieczorem muzyki tanecznej, sensowne było uczynienie gęsi ucztą i zjedzenie jej uroczyście tego wieczoru.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:48
        Legendy często mówią, że gęś świętomarcińska miała swój początek w życiu Marcina: wbrew własnej woli i pomimo zastrzeżeń duchowieństwa, mieszkańcyToursnamawiali Marcina do konsekracji biskupiej. Ascetycznyi skromny, uważał się za niegodnego tak wysokiego urzędu i dlatego ukrył się w gęsiej stajni. Gęsi jednak gawędziłyby tak podekscytowane, że Martin został znaleziony i mógł zostać konsekrowany. Według innej opowieści mieszkańcy Tours uciekli się do podstępu: rolnik udał się do kryjówki Martina i poprosił go o odwiedzenie chorej żony. Pomocny jak Martin, zabrał swoje rzeczy i odprowadził rolnika do domu. Prawdopodobnie wyglądał dość brudno – jakby przez jakiś czas mieszkał w gęsiej stajni. Inna historia mówi, że gadające stado gęsi wtargnęło do kościoła i przerwało biskupowi Martinowi jego kazanie. W rezultacie została złapana i skonsumowana.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:48
        Jednak takie legendy są znane dopiero od 16 wieku. Uważa się je za "drugorzędne legendy" (etiologie), które próbują wyjaśnić zwyczaj z perspektywy czasu. Związek gęsi z datą dzierżawy dnia św. Marcina jest uważany w badaniach za starszy niż legendy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:49
        W kronice biskupiejLorenza Friesaz 1546 roku w noc św. Marcina przedstawiona jest uroczysta gęsia kolacja mieszkańcówWürzburga.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:49
        Tradycyjniegęś jest spożywanaw Niemczech zczerwoną kapustąi kluskamichlebowymi lub kluskamiziemniaczanymi. Tradycyjnym zwyczajem podczas jedzenia gęsi świętomarcińskiej jestwiersz gęsi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:50
        Św. Marcin jest patronemBurgenlandu, dlatego Martyńczyk obchodzony jest tam w sposób szczególny, zwłaszcza w społecznościach wokółJeziora Nezyderskiegoi w stolicy prowincjiEisenstadt, gdziekościół katedralnyjest pod patronatem św. Marcina. Martiniloben, który jest również ważnym czynnikiem turystycznym w Burgenlandzie], obejmuje zarówno degustacje w licznych piwnicach winnych, jak i zwyczaje kulinarne Martynganslessen. Od 1970 roku gastronomia w szczególności sprawiła, że Martiniloben stał się popularny w Burgenlandzie. Martiniloben obchodzony jest na wielką skalę w wioskachwiniarskich Purbach am Neusiedler See, GolsiPodersdorf am See.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:50
        W wielu regionach Niemiec, Austrii, Szwajcarii, Luksemburga, a także we wschodniej Belgii, Południowym Tyroluina Górnym Śląsku parady są powszechne w Dzień Świętego Marcina. Podczas parad dzieci paradują ulicami wsi i miasteczek zlatarniami. Często towarzyszy im jeździec siedzący nakoniu,który przedstawia św. Marcina jakorzymskiego żołnierzaw czerwonym płaszczu. WBregencjizwyczaj ten nazywa sięMartinsritt, w NadreniiMartinszugiw Vianden (Luksemburg) Miertchen. Legendarna darowizna płaszcza żebrakowi jest często odtwarzana. Podczas procesji śpiewane są pieśni św. Marcina, często przy akompaniamencieorkiestry dętej. Latarnie są często wykonywane wcześniej na lekcjach szkół podstawowych i przedszkoli.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:51
        Obecna forma procesji św. Marcina, w której św. Marcin jeździ jako żołnierz lub biskup, powstała na przełomie 20 wieku w Nadrenii, po tym, jak już wcześniej odbywały się lekkie procesje w formie "parad hałasu ze światłami" lub jako uporządkowana, prowadzona przez dorosłych procesja (udokumentowana zDülkenw 1867 r.). [18] W październiku 2017 r. inicjatywa 73 stowarzyszeń świętomarcińskich w Nadrenii Północnej-Westfalii złożyła wniosek o uznanie ich tradycji zaniematerialne dziedzictwo kulturowew rozumieniuUNESCO. Uznanie miało miejsce w 2018 roku. Dzisiejsze procesje świętomarcińskie mają głównie charakter międzyparafialny, szkolny i katechetyczny. Odgrywanie ról "podziału płaszcza" podkreśla apel o ludzką pomoc, który ma być przekazany uczestniczącym dzieciom w retrospektywnym odwołaniu się do legendy o św. Marcinie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:51
        Na końcu często rozpala się dużyogień św. Marcina. Obecnie dzieci w niektórych regionach Niemiec Zachodnich otrzymująklacz (Westfalska) lub Weckmann (Reńska) zciasta drożdżowegozrodzynkami. W większości regionów (również często w Niemczech Zachodnich) Stutenkerle / Weckmänner to ciasto adwentowe, które jest spożywane w wigilię / dzień Świętego Mikołaja. Fajka symbolicznie oznacza (w oba dni) pastorał. W niektórych regionach Niemiec Zachodnich występują rogaliki świętomarcińskie. W południowych Niemczech powszechne są małe gęsi świętomarcińskie wykonane z ciasta biszkoptowego lubdrożdżowego, ale takżerogaliki lub precle świętomarcińskie. W niektórych częściach Nadrenii i Westfalii, a takżew Zagłębiu Ruhry,Sauerlandi innych częściach Niemiec, dzieci otrzymują "Martinsbrezel" – precel ze słodkiego ciasta drożdżowego, w niektórych regionach posypany cukrem gradowym.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:51
        Największe parady świętomarcińskie w Niemczech z udziałem do 8000 uczestników odbywają się wWorms-Hochheim, Kempenam Niederrhein, Essen-Frintrop[20] iBocholt. Obecnie, ze względów organizacyjnych, pociągi odbywają się również w inne dni w okolicach właściwego święta w niektórych miejscach, na przykład dlatego, że tylko jeden wykonawca świętomarciński lub tylko jedna orkiestra dęta jest dostępna dla kilku pociągów powiatowych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:52
        Zwyczaj nie ogranicza się do świata niemieckojęzycznego. Na przykład społeczność niemiecka wSztokholmieorganizuje paradę św. Marcina, wHolandiiparada miejska w Utrechcie jest niematerialnym dziedzictwem kulturowym (UNESCO).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:52
        Po procesji św. Marcina lub w nieco innym terminie, śpiew św. Marcina jest również praktykowanyw wielu miejscach, w których dzieci chodzą od domu do domu zlampionami lub lampionamii proszą osłodycze, ciastka, owoce i inne prezenty ze śpiewem. Istnieje wiele lokalnych nazw dla tych Heischegänge, w Nadrenii oKötten, Schnörzen, DotzenlubGribschen.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:53
        WeFryzji Wschodnieji innych obszarach protestanckich odpowiada toMartinisingenwieczorem 10 listopada. Odnosi się do MarcinaLutra, którego imię, zgodnie z datą chrztu 11 listopada, pochodzi od św. Marcina z Tours (patrzimieniny) i może być uważane za protestancką modyfikację katolickich elementów zwyczajów, którym nadano nową treść w 19 wieku; teraz Marcin Luter był czczony jako "miłośnik światła i człowiek wiary", "de de Pope in Rome de Kroon offschlog". [21] Pieśni Martina von Toursa zostały przepisane lub ponownie poświęcone pieśniom Marcina Lutra, zwyczaje takie jak procesje latarni były powiązane.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:53
        Zwłaszcza wewschodniej Austrii pastorzy błogosławią młode wino (Heuriger). Często odbywa się to w ramach tak zwanego "chrztu wina", w którym "wino chrzcielne" dostarczane podczas ceremonii we własnej beczce otrzymuje specjalną nazwę. Dopiero po chrzcie wino można wznieść toast "Prost".
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:53
        W niektórych głównie protestanckich obszarach południowych Niemiec, takich jakDonau-Ries,Jura Szwabskaiśrodkowa Frankonia,futro, a także futro martin lub marker orzechowy przynosi prezenty na Dzień Świętego Marcina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:54
        Od 1973 r. Bauindustrieverband Nordrhein-Westfalen e. V. w Dzień Świętego Marcina, posiłek przyjaźni z wybitnymi mówcami. W sumie firmy członkowskie stowarzyszenia zebrały ponad 1,5 miliona euro na cele charytatywne od początku istnienia imprezy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:55
        W liturgiiKościoła rzymskokatolickiego dzień św. Marcina jest właściwym dniem pamięci. Jeżeli 11 listopada przypada w niedzielę, zgodnie z zasadamipierwszeństwa liturgicznego, święto zajmuje drugie miejsce w stosunku do liturgii niedzielnej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:55
        W oracji Mszy św.iLiturgiiGodzin czytamy:
        "Wszechmogący Boże, święty biskup Marcin uwielbił Cię w swoim życiu i w swojej śmierci. Niech moc Twojej łaski działa także w nas, aby ani śmierć, ani życie nie oddzieliły nas od Twojej miłości. Prosimy o to przez Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, naszego Pana i Boga, który żyje i króluje w jedności Ducha Świętego z Tobą przez całą wieczność. Amen".
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:56
        Hymny, antyfonyiprośbywJutrzniiNieszporachsą oryginalnymi tekstami z dnia św. Marcina lub święta biskupiego, w drugimHorenpochodzą z dnia tygodnia.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:56
        Kościół ewangelicki w Niemczech prowadzi Dzień Świętego Marcina jako dzień pamięci Marcina z Tours od czasu rewizji perykopw ewangelicznejksiędze nabożeństw, zgodnie z którą:
        Przysłowie dnia: Jak uczyniliście jednemu z tych najmniejszych z tych moich braci, Mnieście uczynili. (Mt25,40LUTb)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:57
        Odroczenie: Jeśli 11 listopada przypada w niedzielę, dzień św. Marcina obchodzony jest w sobotę lub w dzień roboczy następnego tygodnia.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:57
        Protestanckie wspomnienie świętych znajduje się wConfessio Augustana, art. 21. Tradycyjne obchody urodzin Marcina Lutra dzień wcześniej, często określane jako "protestancki dzień św. Marcina", nie są oficjalne dla Kościoła; Kalendarz imion ewangelicznychprzewiduje dzień pamięci Lutra w rocznicę jego śmierci, 18 lutego, ale nie jest to wymienione w książce nabożeństwa.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:57
        MartinsweinlubMartinstrunkto nazwa młodego wina, dla któregobeczki z winemsą otwierane po raz pierwszy wDzień Świętego Marcina. W związku z kultem św.Marcina z Tours zwyczajludowy był dawniej rozpowszechniony, zwłaszcza w regionach winiarskich. Częściązwyczajubyło rozdawanie napoju św. Marcina "jakojałmużnypotrzebującym".
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:58
        https://www.gify.net/data/media/95/latarnia-ruchomy-obrazek-0007.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:03
        Gęsina

        Choć była zwykłą gąską
        to miała fajne mięsko
        ten smakowity kąsek
        wyróżniał ją wśród gąsek.

        Dlatego tłum smakoszy
        zawsze się w gości prosi
        by schrupać gęsie udka
        lub dmuchnąć w piórka.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:03
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0011.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:04
        Gęsi

        Gęsi, iż Rzym uwol­ni­ły,
        Wiel­bio­ne były;
        A że się to i w nocy, i krzy­cze­niem dzia­ło,
        Uję­te chwa­łą
        Szły na radę i sta­nę­ło,
        Aby za­cząć nowe dzie­ło:
        W krzy­cze­niu się nie oszczę­dzić,
        Lisy z łasa wy­pę­dzić.
        Więc wspa­nia­łe a żwa­we
        Po­szły w nocy i wrza­wę
        W le­sie zro­bi­ły,
        Lisy zbu­dzi­ły.
        A te, gdy z jam wy­pa­dły,
        Zgry­zły gęsi i zja­dły.

        Józef ignacy Krasicki
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:04
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0005.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:05
        Gęsinada
        Gę, gę, moja kochana,
        Gąsior gęga gęsi od rana.
        Jesteś śliczna i taka tłusta,
        Prawie spełniasz moje gusta.

        Prawie?
        Zapytała gęś ciekawie.
        A czegóż to mi brakuje?
        Z grymasem się dopytuje.

        Twoja pustka mnie przeraża,
        Może gęsiom to się zdarza.
        Może gęsi tak gęgają,
        Gęsi rozum taki mają.

        Gęś się chwilkę zamartwiła,
        Coś wymyślę! - oznajmiła.
        Po czym poszła do cioteczki
        Na rodzinne ploteczki.

        Wracając kupiła wstążki,
        Czerwone korale i... książki.
        Widać znalazła rozwiązanie
        Na gąsiora i jego gęganie.

        Na szyję założyła korale,
        Poczuła się wspaniale!
        Książki położyła na głowie,
        I czeka, co teraz gąsior powie?

        Już nie pusta! - Zobacz proszę,
        Teraz książki na niej noszę.
        I tak długo chodzić będę,
        Aż gęsią wiedzę zdobędę!

        Już nie gęgam, już nie mogę,
        Idę, gąsko, z tobą w drogę.
        Czuję się okropnie,
        A niech to gęś kopnie!

        Janina Czarnecki
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:06
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0005.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:07
        Rozmawiała gęś z prosięciem

        Rozmawiała gęś z prosięciem
        Bardzo głośno i z przejęciem:
        „Smutno samej żyć na świecie,
        A po drugie i po trzecie -
        Jeśli cenisz wdzięki gęsie,
        Jak najprędzej ze mną żeń się”.


        Prosię na to: „Miła gąsko,
        Głowę nieco masz za wąską,
        Trochę masz za długą szyję
        I zupełnie inny ryjek.
        Niechaj ciebie to nie rani,
        Lecz jesteśmy niedobrani”.

        A gęś znowu: „Cóż, mój drogi,
        Popatrz, ty masz cztery nogi,
        Nie masz pierza, nie masz dzioba,
        Ale mnie się to podoba”.


        Prosiak skłonił się uprzejmie:
        „Inny tak się tym nie przejmie,
        A ja - owszem. Bo zauważ,
        Że ja chodzę, a ty fruwasz,
        Jak dogonić zdołam ciebie,
        Gdy szybować będziesz w niebie?”

        Na to gęś odpowie znowu:
        „Domowego jestem chowu,
        Fruwam raz na sześć miesięcy,
        Żeby nie tyć, i nic więcej”.


        Na to prosię znów odpowie:
        „Muszę dbać o swoje zdrowie,
        Ty się kąpiesz nieustannie,
        Ty byś chciała mieszkać w wannie,
        Ja zaś - jeśli chodzi o to -
        Właśnie bardzo lubię błoto”.

        Tutaj gęś już miała dosyć.
        „Nie zamierzam ciebie prosić…”

        I dodała z żalem w głosie:
        „Teraz wiem, że jesteś prosię”.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:08
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0011.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:09
        Gęsi

        o afera jest niewąska:
        bzdury mówi się o gąskach,
        bo o gęsi to jest ściema,
        że języka swego nie ma!

        Wie to każde gęsie jajo,
        że swój język gęsi mają
        (choć gołębie truły ziębie,
        że go zapomniały w gębie).

        Gęsi język to gęganie,
        w nim się gęga każde zdanie,
        każda gęś od rana gęga –
        dla niej żadna to mitręga.

        Pisklak gęsi się wylęga
        i po wyjściu z jaja gęga.
        Gęś domowa, gęś włóczęga –
        każda gęga: „Gęś – potęga!”.

        Gęga nawet gęś gęgawa,
        gęg to nie jest mowa-trawa.
        Gęgać w kluczu gęś się uczy,
        potem w locie już nie kluczy.

        Gęsi chodzą wciąż gęsiego,
        to podnosi gęsie ego,
        bo nie pójdzie gęś w nieładzie –
        nawet w bardzo licznym stadzie.

        Kaczka minę ma nietęgą,
        kiedy słyszy gęsi gęgot.
        Znowu kiedy kaczka kwacze,
        gęś jej nie przyklaśnie raczej.

        Tak ze złości stroszy piórka,
        że jej cierpnie gęsia skórka:
        „Niechaj kaczki tu nie węszą
        i się nam nie szarogęszą!”.

        Przyzna jednak nawet kaczka,
        że gęś każda to chojraczka.
        Rzym wszak kiedyś gęsi stado
        ocaliło przed zagładą.

        Gęś dla człeka raźno gęga,
        odkąd człek pamięcią sięga.
        Gęś to taki ptasi anioł...
        „Głupia gęś” nie mówmy na nią!

        Tomek Nowaczyk
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:12
        Dzikie Gęsi

        Gromadzi się tuczą
        Nad moim jesionem,
        Dzikie gęsi pogęgują
        W powietrzu omglonem.

        Oczy moje płyną
        Siadami ich klucza,
        A nad drogim mym jesionem
        Gromadzi się tuczą.

        Jeszcze ci on nie zwiądł,
        Zieleni się jeszcze,
        Jakby mówił, że przedwczesne
        Gęganie złowieszcze.

        Że tu nie tak prędko
        Pojawia się grudnie,
        Choć uchodzą stada gęsi
        W słoneczne południe.

        Azali tak prawda
        W oczy się nam śmieje,
        Czy też witać trzeba starą,
        Kłamliwą nadzieję?

        Nadzieja czy prawda,
        Któż by myślał o tem,
        Gdy na polach jeszcze leżą
        Jęczmiona pokotem

        Ale patrzaj, patrzaj,
        Jak się naród krząta,
        By je zebrać jak najprędzej

        Jan Kasprowicz
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:13
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0014.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:14
        Wiersz z chrzanem w środku

        Wzruszenie - to czasu przemijanie
        był dom ale już go nie ma
        znikły świętej pamięci gęsi kaczki drzewa
        fotel na ganku
        strzelba co drażniła wyżła
        pani co miała przyjść kwadrans po trzeciej lecz nie przyszła
        liście brzozy co jesienią żółkną zawsze pierwsze
        bardzo starych poetów nie czytane wiersze
        portret nieznośnej babki milutki jak trzeba
        liść chrzanu pamiątka u siebie pieczonego chleba
        chłopiec co wyznał miłość i zginął na wojnie
        tak kochał że z nosem urwanym umierał spokojnie

        szczęście - to przemijanie nam też zniknąć trzeba

        Ks. Jan Twardowski
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:15
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0015.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:16
        https://www.gify.net/data/media/476/jajko-ruchomy-obrazek-0029.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:17
        Gdyby wszyscy głupcy musieli nosić białe czapki, ludzkość z lotu ptaka wyglądałaby jak stado gęsi.
        Agatha Christie
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:17
        Polacy nie gęsi, swój język mają.
        Mikołaj Rej
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:18
        Zanim powiedziałbym, że utopię się dla jakiejś gęsi, wymieniłbym moje człowieczeństwo z pawianem.
        William Shakespeare
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:19
        Cobyście
        mieli świnie - wieprzki i prosięta, kury, gęsi i kacęta. Dej
        wom Boze - co sie tycy - nolepse na świecie dzieci: śwarnyk
        chłopców,
        dziywcęta, ostomiłe wnucęta. Miejcies tys i w stodole, na powale i w
        dole - w kazdej izbie, komorze i na roli, w oborze. Duzo owsa i bobu -
        Bóg zachowo od głodu. W kazdym kątku po dziesiątku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:19
        Na lekcji biologii pani pyta się Jasia:
        - Jaki pożytek mamy z gęsi?
        - Smalec.
        - I co jeszcze?
        - Smalec.
        - Jasiu, na czym śpisz w domu?
        - Na łóżku.
        - A co masz pod głową?
        - Poduszkę.
        - A co jest w poduszce?
        - Dziura.
        - A co wyłazi z dziury?
        - Pierze.
        - No właśnie. To powiedz Jasiu, co mamy z gęsi...?
        - Smalec.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:19
        Jeśli gęsi na jednej nodze stoją (zimą), będzie mróz.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:20
        Jak pierś z Marcinowej gęsi sina, to będzie sroga zima, a jak biała - to nie będzie statkowała.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:20
        Pierś z Marcinowej gęsi jeśli biała, to zima dobrze będzie statkowała.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:22
        ROGALE ŚWIĘTOMARCIŃSKIE

        Ciasto:
        1 szklanka ciepłego mleka
        1 łyżka suchych drożdży
        1 jajko
        1/2 łyżeczki ekstraktu z wanilii
        3 1/2 szklanki maki
        3 łyżki cukru
        szczypta soli
        225g miękkiego masła (z tego 2 łyżki użyjemy do ciasta)

        Nadzienie:
        30 dag białego maku
        10 dag pasty migdałowej (marcepan)
        3/4 szklanki cukru pudru
        10 dag orzechów włoskich
        10 dag blanszowanych migdałów
        1 łyżka kandyzowanej skórki pomarańczowej (można dać więcej, do 2 łyżek)
        2-3 łyżki gęstej śmietany
        3 podłużne biszkopty, drobno pokruszone

        Do posmarowania:
        1 jajko rozbełtane z 2 łyżkami mleka

        Lukier:
        1 szklanka cukru pudru
        2-3 łyżki mleka

        posiekane migdały do posypania

        Ciasto:
        Suche drożdże wsypać do mleka, zostawić na kilka minut, aby się rozpuściły i dobrze wymieszać. Dodać jajko, wanilie i lekko wszystko pomieszać.
        Mąkę, cukier i sól wymieszać razem w dużej misce, dodać lekko miękkie masło (2 łyżki) i rozetrzeć palcami razem z mąką.
        Dodać rozczyn mieszając łyżką lub ręką. Przełożyć ciasto na stolnice i lekko, ale krótko wyrobić, tylko do momentu, kiedy ciasto stanie się gładkie. Nie wyrabiać za długo - to ciasto powinno zostać lekko lepiące i chłodne. Uformować je w prostokąt, ułożyć na oprószonej mąką blasze, przykryć folią i schłodzić w lodowce około 1 godziny.
        Schłodzone ciasto przełożyć na stolnicę i rozwałkować na prostokąt o wymiarach 30x15cm, tak aby krótsze strony stanowiły góre i dół. Masło rozsmarować równomiernie na cieście (zostawić 1/2cm margines dookoła). Złożyć 1/3 ciasta od góry, następnie złożyć dolną część tak, aby przykryła to złożenie (tak jak składamy kartkę papieru). Dobrze skleić brzegi i delikatnie wywałkować w prostokąt 25x17cm używając jak najmniejszej ilości mąki do podsypywania. Złożyć tak jak poprzednio i schłodzić na blasze przez 45 minut. Powtórzyć proces 3 razy, chłodząc ciasto między wałkowaniami przez 30 minut. Po zakończeniu procesu ciasto dobrze zawinąć i włożyć do lodówki, na co najmniej 5 godzin, a najlepiej na całą noc. Wyjąć z lodówki na około 20 minut przed planowanym robieniem.
        Wywałkować na prostokąt o wymiarach mniej więcej 65x34cm i przeciąć wzdłuż długiego boku na 2 części. Każdy powstały w ten sposób pasek pokroić na 12 trójkątów.

        Nadzienie:
        Mak i orzechy sparzyć gorącą wodą. Po 15 minutach odcedzić i dobrze odsączyć. Zmielić dwukrotnie w maszynce razem z migdałami. Pastę migdałową (marcepan) rozetrzeć mikserem z cukrem pudrem, dodać zmielony mak z bakaliami, okruszki biszkoptowe i posiekaną skórkę pomarańczową. Dobrze wymieszać, dodać śmietanę - ale tylko tyle by uzyskać dość zwartą, ale plastyczną masę. Masa nie może być zbyt płynna, ani za twarda i właśnie świetnie reguluje się jej konsystencję dodając śmietanę stopniowo. Niekoniecznie trzeba zużyć całą ilość śmietany podaną w składnikach.

        Rozsmarować nadzienie zostawiając mały margines na wszystkich bokach trójkąta - zwijać w rogaliki zaczynając od podstawy. Ułożyć na wyłożonej pergaminem blasze, przykryć i zostawić do wyrośnięcia, aż podwoją objętość około 1 1/2 godziny. Rozgrzać piekarnik do 180ºC. Wyrośnięte rogale posmarować jajkiem rozbełtanym z mlekiem i piec około 20 minut, aż się ładnie zezłocą. Wyjąć na druciana siateczkę i jeszcze ciepłe polać lukrem. Można posypać posiekanymi migdałami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:44
        GĘSIE UDKA Z TYMIANKIEM

        4 świeże udka gęsie (lub piersi)
        1 główka czosnku (do pieczenia)
        4 duże ząbki czosnku (drobno posiekać)
        majeranek (suszony)
        4 gałązki tymianku (świeży)
        100 ml wina (białe wytrawne)
        1 kg. ziemniaków (obrać)
        przyprawy: sól / pieprz

        Udka umyć, osuszyć ręcznikiem papierowym i dobrze natrzeć solą, pieprzem, posiekanym czosnkiem i majerankiem. Tak przygotowane udka umieścić w woreczku foliowym, szczelnie go zamknąć i odstawić na noc do lodówki. Dwie godziny wcześniej przed smażeniem wyciągnać udka z lodówki, aby uzyskały temperaturę pokojową.

        ► W wysmarowanym tłuszczem naczyniu żaroodpornym ułożyć gęsie udka skórą do dołu, dodać całą główkę czosnku, gałązki tymianku, podlać winem i wstawić do piekarnika. Udka zapiekać pod przykryciem w nagrzanym piekarniku przez 3 - 3,5 godziny w temperaturze 160C / Termoobieg /. Po 120 minutach pieczenia dołożyć posypane solą ziemniaki, a mięso odwrócić skórą do góry. Ziemniaki pieką się w tłuszczu z gesich udek (może mało dietetyczne, ale smakują wyśmienicie).

        ► W40 minut przed koncem pieczenia zdjąć pokrywkę aby skórka ładnie się zrumieniła i stała się bardziej chrupiąca, ziemniaki przełożyć, tak aby się równo podrumieniły.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:45
        GĘSI
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:01
          PASZTET Z GĘSI Z KASZTANAMI

          podwójna pierś gęsi ze skórą
          3 jajka
          jedna gęsia wątrubka
          czerstwa bułka
          cebula
          8 upieczonych kasztanów
          tymianek
          kieliszek koniaku
          gałka muszkatołowa
          sól pieprz

          Piersi gęsi pokrój na mniejsze kawałki i gotuj je 90min w niewielkiej ilości wody wraz z włoszczyzną, liściem laurowym, zielem angielskim, jałowcem i tymiankiem.
          Ugotowane mięso wyjmij z wywaru i odstaw do wystudzenia. Na tłuszczu wytopionym w czasie gotowania usmaż cebulkę wraz z wątróbką, po chwili zalej całość koniakiem i duś przez moment. Ostudzone mięso przepuść przez maszynkę wraz z cebulką, wątróbką i namoczoną w rosole bułką.
          Do masy wbij jajka i dodaj pokrojone kasztany, całość dokładnie wymieszaj i dopraw solą, pieprzem ,tymiankiem i gałką muszkatołową.
          Gotowy pasztet przelej do formy i piecz godzinę w 170 stopniach
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:02
        GĘŚ
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:14
        https://static.gotujmy.pl/ZDJECIE_PRZEPISU_ETAP/kartacze-z-gesina-435978.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:15
        PIECZONE NOGI GĘSI

        4 nogi gęsi
        2 liście laurowe
        1 łyż soli
        1 łyż pieprzu ziołowego
        1/2 łyżeczki słodkiej papryki
        1 łyż majeranku
        2 łyż oliwy

        Nogi gęsi dokładnie oczyszczamy i płuczemy. Osuszamy przy pomoc ręcznika papierowego. Sól, pieprz ziołowy, paprykę, majeranek i oliwę dokładnie mieszamy. Mięso nacieramy przygotowaną ziołową pastą.
        Mięso odstawiamy na kilka godzin do lodówki aby się zamarynowało. Nastepnie mięso przekładamy do rękawa foliowego, dodajemy liście laurowe i pieczemy w 200 stopniach ok 1,5 - 2 godziny do miękkości.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:16
        G Ę Ś
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:18
          PIECZONE GĘSIE UDKA Z SOSEM ŻURAWINOWYM

          4 uda gęsie ok 1,9 kg
          4 białe cebule
          4 jabłka - szara reneta
          szklanka świeżej żurawiny
          passata - przetarte pomidory z ziołami 500 g
          majeranek
          sól
          olej rzepakowy do smażenia

          Uda gęsie oczyścić, umyć i osuszyć. Natrzeć majerankiem i solą. Pozostawić w lodówce na całą noc. Następnie przełożyć do gęsiarki. Przykrytą gęsiarkę wstawić do nagrzanego do 170 stopni piekarnika na godzinę. W tym czasie obrać cebulę i jabłka. Cebulę pokroić w piórka i zeszklić na patelni, na oleju rzepakowym.
          Jabłka pokroić w ósemki i dodać do cebuli. Żurawinę przebrać, umyć. Dodać na patelnię. Wszystko dusić na małym ogniu. Dodać przetarte pomidory, łyżkę majeranku i sól do smaku. Powstałym sosem zalać udka w gęsiarce i wstawić ponownie do piekarnika na 2 godziny. Po tym czasie mięso na pewno będzie odchodzić od kości.
          Udka podawać z powstałym sosem i np. pieczonymi ziemniakami. Jeśli ktoś woli bardziej gładki sos, należy go rozdrobnić przy pomocy blendera.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:19
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0026.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:20
        GĘŚ NA ZIMNO

        tuszka gęsi
        500g mielonej łopatki
        500g mielonej cielęciny
        4 gęsie wątróbki
        150g szpiku wołowego
        200ml śmietanki
        sól pieprz
        gałka muszkatołowa
        pieprz ziołowy
        liść laurowy ziele angielskie
        włoszczyzna

        Solanka

        1l wody
        łyżka miodu
        20g soli
        laska cynamonu
        gwiazdka anyżu
        3 ząbki czosnku
        3 goździki
        łyżka majeranku
        liść laurowy ziele angielskie
        kilka ziaren jałowca

        Umytą i osuszoną gęś wyluzuj, po przez nacięcie wzdłuż grzbietu oddziel skórę wraz z przylegającym do niej mięsem od korpusu gęsi (pozostaw tylko kości w udkach i skrzydełkach). Tak sprawioną gęś zalej przegotowaną i wystudzoną marynatą, gęś powinna kruszeć minimum 24h w lodówce.

        W międzyczasie przygotuj farsz.

        Do miski przełóż mieloną cielęcinę i łopatkę, stopniowo zacznij dodawać śmietankę stale mieszając. Kiedy farsz wchłonie całą śmietankę dodaj do niego namoczoną wcześniej w mleku gęsią wątróbkę pokrojoną w kostkę i tak samo pokrojony szpik. Całość dopraw solą, pieprzem, mieloną gałką muszkatołową i pieprzem ziołowym.

        Tak przygotowanym farszem nadziej gęś i dokładnie ją zszyj, gotową przełóż do gęsiarki i obłóż warzywami. Piecz dwie godziny w 170stop, podawaj na zimno z różnymi dodatkami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:21
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0020.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:24
        PIERSI GĘSI NADZIEWANE GRZYBAMI

        2 piersi gęsi ze skórą
        sól do smaku
        pieprz do smaku

        farsz

        300 g podgrzybków
        1 cebula
        1 łyżka masła
        sól o smaku
        pieprz do smaku

        sos

        600 g podgrzybków
        2 cebule
        1 łyżka masła
        1 duży kubek śmietany kremówki 30 % - 330 g
        sól do smaku
        pieprz do smaku

        dodatki

        400 g kaszy pęczak
        pikle z ogórków

        Podgrzybki oczyścić i pokroić w plastry. Cebule obrać z łupinek i pokroić w kostkę. Na patelni roztopić masło, dodać podgrzybki i cebulę. Całość oprószyć solą, pieprzem i usmażyć. usmażonych grzybów odłożyć 1/3 do faszerowania piersi. Do pozostałych grzybów wlać śmietanę. Grzyby dusić razem aż śmietana odparuje i sos zgęstnieje. Piersi gęsi opłukać i osuszyć papierowym ręcznikiem. Skórę na piersiach gęsi ponacinać w kratkę i natrzeć solą i pieprzem. W piersiach naciąć wzdłuż kieszonki. Do naciętych otworów włożyć odłożone usmażone grzyby. Otwór spiąć wykałaczkami.

        Piersi położyć skórą do dołu na zimnej patelni. Smażyć piersi aż tłuszcz się wytopi a skórka będzie chrupiąca. Mięso odwrócić i chwilę obsmażyć żeby zamknąć pory. Przełożyć piersi do żaroodpornej brytfanki skórą do dołu i oprószyć solą i pieprzem. Do mięsa wlać wytopiony tłuszcz i przykryć brytfankę. Włożyć brytfankę do piekarnika nagrzanego do 170 stopni c z termoobiegiem i piec przez 30 minut. Po tym czasie odkryć brytfankę, zmienić grzanie na górną grzałkę 200 stopni i piec jeszcze 10 - 15 minut. Brytfankę wyjąć z piekarnika, przykryć i odstawić piersi na kilka minut. Gotowe piersi pokroić w plastry. Podawać mięso z sosem grzybowo śmietanowym, pęczakiem i piklami z ogórków.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:25
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0039.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:27
        [b][clor=green]GĘSIE UDKA PO AZJATYCKU[/color][/b]

        2 gęsie udka
        5 łyżek sosu sojowego ciemnego
        1/2 szklanki oleju ryżowego
        1 łyżka octu ryżowego
        1 łyżka masła orzechowego
        1 łyżka miodu
        sól
        pieprz
        czosnek granulowany
        przyprawa do kaczki po pekińsku
        ostra papryka mielona

        Udka opłukujemy i osuszamy. Mięso porządnie nacieramy przyprawami: solą, pieprzem, przyprawą do kaczki po pekińsku, ostrą papryką mieloną i czosnkiem granulowanym
        Przygotowujemy marynatę, łącząc ze sobą olej ryżowy, ocet ryżowy, sos sojowy, masło orzechowe i miód. Przygotowaną marynatą polewamy udka.
        Udka w marynacie wstawiamy do lodówki na min. 12 godzin.
        Udka umieszczamy w naczyniu żaroodpornym, polewamy marynatą. Pieczemy pod przykryciem w temp. 120 st. C przez 4 godziny.
        W połowie pieczenia udka przekładamy na drugą stronę.
        Na koniec zwiększamy temperaturę w piekarniku do 250 st. C i pieczemy udka jeszcze 10 minut - to pozwala uzyskać chrupiącą skórkę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:27
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0034.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:30
        [b][coor=green]PIERŚ Z GĘSI Z GRZYBAMI[/color][/b]

        15 dag grzybów leśnych
        1 cebula
        olej
        200 ml czerwonego wytrawnego wina
        ostra papryka mielona
        słodka papryka mielona
        tymianek
        sól
        pieprz
        100 g kaszy gryczanej

        Piersi gęsie nacieramy solą, pieprzem, ostrą i słodką papryką mieloną, umieszczamy w miseczce, polewamy czerwonym winem, zalewamy olejem, odstawiamy do lodówki na min. 12 godzin.
        Następnie mięso smażymy na patelni - zaczynamy od suchej, zimnej patelni, od strony ze skórką, smażymy, aż wytopi się tłuszcz, następnie smażymy z drugiej strony.
        Grzyby przebieramy, dokładnie myjemy i oczyszczamy, kroimy w kostkę.
        Cebulę kroimy w kostkę.
        Na patelni rozgrzewamy olej, smażymy cebulę. Gdy cebula się zeszkli, dodajemy grzyby i smażymy razem do miękkości.
        Usmażone grzyby przyprawiamy solą, pieprzem i tymiankiem.
        Piersi z gęsi układamy w naczyniu do pieczenia, polewamy sosem ze smażenia i pozostałą marynatą, obkładamy grzybami. Pieczemy pod przykryciem w 200 st. C przez 40 minut. W międzyczasie gotujemy kaszę gryczaną. Gęś podajemy z kaszą wymieszaną z sosem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:30
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0036.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:57
        CZAS NA ROGALE I GĘSINĘ - www.tok.fm - 11.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:57
        11 listopada Poznań pachnie rogalami świętomarcińskimi i gęsiną. Jak zaczęła się historia corocznego spożywania takich przysmaków? Tradycja jest bardzo długa i związana z życiem Św. Marcina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:58
        Święto świętego Marcina. W Poznaniu to już wieloletnia tradycja
        Od wielu lat w stolicy Wielkopolski 11 listopada jest nie tylko Dniem Niepodległości. Tego dnia w Poznaniu świętuje się także imieniny ulicy Święty Marcin. Zwykle dzień ten zaczyna się od sumy odpustowej, odprawianej w kościele pw. św. Marcina. Po mszy spod kościoła rusza barwny pochód z osobą przebraną za św. Marcina, który konno jedzie ulicą swojego imienia na plac przed Centrum Kultury Zamek. Tam odbiera klucz do bram miasta z rąk prezydenta. Imprezie towarzyszą liczne imprezy, takie jak koncerty, filmy, spektakle, a także kiermasz, na którym można m.in. zjeść słynne rogale świętomarcińskie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:58
        https://media.tenor.com/EVLEt1nqvxcAAAAM/croissant-breakfast.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:59
        W tym roku obchody święta będą jednak wyglądały trochę inaczej
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:59
        Święto świętego Marcina na nowo. Duże zmiany w obchodach 11 listopada
        Imieniny Ulicy Święty Marcin staną się w tym roku Dniami Świętomarcińskimi. Z powodu remontów w centrum miasta, odbędą się one w 2022 roku w kilku lokalizacjach:
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:00
        na placu Kolegiackim,
        na dziedzińcu Urzędu Miasta Poznania,
        w parku Chopina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:00
        Całość realizowana będzie pod hasłem "Czyń dobro" i dedykowana społeczności ukraińskiej uciekającej przed wojną. W wielu miejscach odbędą się zbiórki funduszy na pomoc uchodźcom.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:00
        Kiermasz Świętomarciński odbędzie się na placu Kolegiackim. Świętowanie będzie się też odbywać na samej ulicy Święty Marcin. Na odcinku od ul. Kantaka do Ratajczaka działać będzie Targ Świętego Marcina, na którym będzie można kupić:
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:01
        Kiermasz Świętomarciński odbędzie się na placu Kolegiackim. Świętowanie będzie się też odbywać na samej ulicy Święty Marcin. Na odcinku od ul. Kantaka do Ratajczaka działać będzie Targ Świętego Marcina, na którym będzie można kupić
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:01
        rogale świętomarcińskie,
        miody,
        chleby,
        sery,
        ostrygi,
        przetwory mięsne,
        rękodzieło.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:02
        https://media.tenor.com/IZGZNnRtsl0AAAAM/croissant-breakfast.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:02
        Z okazji święta stanie również scena, na której odbywać się będą koncerty. Będą różne warsztaty dla małych i dużych oraz spacery z przewodnikami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:03
        Przez cały weekend 11-13 listopada 2022 restauratorzy działający przy ul. Św. Marcin będą też serwować dania z gęsiny.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:03
        Tradycja rogali marcińskich. Skąd się wzięła? Historii jest kilka
        Skąd tradycja jedzenia rogali świętomarcińskich? Legenda głosi, że w 1891 r. w Poznaniu mieszkał piekarz Walenty. Pewnego dnia, tuż przed odpustem w parafii św. Marcina postanowił poznać dzieje tego świętego, a historia jego postaci bardzo go wzruszyła.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:03
        Urodzony w IV wieku naszej ery św. Marcin w wieku 15 lat został żołnierzem i dwa lata później rozpoczął służbę w rzymskich legionach. W 338 r., kiedy przeniesiono go do Galii (to kraina historyczna, obecnie są to tereny Francji, Belgii, Szwajcarii i północno-zachodnich Włoch), miało miejsce najsłynniejsze wydarzenie życia tego świętego: widząc na drodze zmarzniętego żebraka, Marcin oddał mu połowę swojego płaszcza. W nocy przyśnił mu się ponoć Jezus odziany w jego płaszcz, który miał rzec do aniołów: "Patrzcie jak mnie Marcin, katechumen, przyodział". To dlatego ten święty jest zwykle przedstawiany na koniu, ucinający mieczem połowę swojej szaty.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:04
        Wspomniany piekarz Walenty, poruszony tą opowieścią, chciał wziąć przykład ze świętego – ponieważ nie był zbyt zamożny i miał tylko jeden płaszcz, a ubogich na ulicach Poznania nie brakowało, postanowił zrobić coś innego: rozdać biednym swoje wypieki. W nocy tuż przed świętem świętego Marcina miał podobno sen, w którym usłyszał nadjeżdżającego na koniu jeźdźca. Był to sam święty Marcin. Kiedy ten odjechał, piekarz ujrzał na ziemi lśniącą podkowę. Następnego dnia postanowił upiec dla ubogich rogale w kształcie owej podkowy, a zwyczaj Walentego przejęli wkrótce inni piekarze. Rogale nazwano świętomarcińskimi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:04
        Nie jest to jednak jedyna legenda o rogalach świętomarcińskich. Inna głosi, że tradycja wypieku znanych poznańskich słodkości narodziła się, gdy również w 1891 r. proboszcz parafii św. Marcina ks. Jan Lewicki zaapelował do zebranych na mszy, aby na wzór św. Marcina zrobili coś dobrego dla najuboższych. Obecny w kościele cukiernik Józef Melzer namówił ponoć swojego szefa, właściciela pobliskiej cukierni, aby upiec specjalne rogale (przypominające w kształcie podkowę zgubioną, według jednej z historii, przez konia św. Marcina). Miały być sprzedawane bogatym, a biednym rozdawane za darmo. Zwyczaj ten w 1901 roku przejęło Stowarzyszenie Cukierników.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:05
        Uważa się też, że tradycja rogali marcińskich pochodzi z czasów pogańskich, kiedy podczas jesiennego święta składano bogom ofiary z wołów lub z ciasta zwijanego w wole rogi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:05
        Rogale świętomarcińskie: przepis tych oryginalnych jest certyfikowany
        Rogale świętomarcińskie są niezwykle popularne nie tylko w Poznaniu, ale też w całej Polsce. Należy jednak pamiętać, że certyfikat na te oryginalne posiada jedynie część cukierni, reszta podobnych wypieków to jedynie podróbki, które tylko przypominają ten właściwy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:06
        Prawdziwy, certyfikowany rogal świętomarciński wykonany jest z ciasta półfrancuskiego na bazie margaryny. Jak podaje Głoswiekopolski.pl, poza ciastem ma się składać z:
        białego maku,
        wanilii,
        mielonych daktyli lub fig,
        śmietany,
        rodzynek,
        skórki pomarańczowej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:06
        https://media.tenor.com/BOFDYd6Ie7sAAAAM/croissant.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:07
        Oprócz tego kształt rogala świętomarcińskiego musi koniecznie przypominać podkowę. Obowiązująca waga wypieku to 150-250 gramów. Całość pokryta jest grubą warstwą lukru posypanego orzechami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:07
        Poza rogalami świętomarcińskimi, 11 listopada popularna w Poznaniu – ale też coraz bardziej w całej Polsce – jest również gęsina podawana na przeróżne sposoby. Tego dnia miejscy restauratorzy zapraszają na dania z gęsiny. Skąd taka tradycja? Znów chodzi o historię życia św. Marcina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:08
        Urodzony na Węgrzech św. Marcin po tym, jak zrezygnował ze służby wojskowej, stał się duchownym i zamieszkał we francuskim Tours. Legenda głosi, że kiedy zmarł biskup tego miasta, na następcę wybrano właśnie Węgra. Podobno nie chciał on przyjąć funkcji, więc schował się w gęsiarni. Zdradziły go jednak hałasujące ptaki, ujawniając jego kryjówkę. Ostatecznie Marcin został biskupem, a pieczenie gęsi przeszło do tradycji, która zachowała się do dzisiaj.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:08
        Przygotowywane z gęsiny potrawy są też związane z dawnym czterdziestodniowym okresem adwentowym, który rozpoczynał się zaraz po święcie świętego Marcina. 11 listopada był dniem, w którym po raz ostatni przed postem spożywano mięso.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 23:09
        https://media.tenor.com/9u4Ay_sMeUQAAAAM/croissants-freshly-baked.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:05
        ROGALE I GĘŚ NA ŚW. MARCINA - SKĄD WZIĘŁY SIĘ TE TRADYCJE?
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:05
        11 listopada to Narodowe Święto Niepodległości, ale także wspomnienie św. Marcina. Z tym dniem, szczególnie w Wielkopolsce, wiąże się bardzo ciekawa tradycja przyrządzania gęsi oraz wypiekania rogali marcińskich. Sprawdźmy więc, skąd wzięły się te zwyczaje.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:06
        Św. Marcin, wspominany 11 listopada, był synem rzymskiego legionisty, a gdy dorósł sam także został żołnierzem. To właśnie z tego okresu jego życia, pochodzi najbardziej znana o nim opowieść. Św. Marcin miał spotkać na swojej drodze ubogiego człowieka, który był prawie nagi. Podzielił się więc z nim płaszczem żołnierskim. Dlatego został patronem ubogich i żołnierzy. Inna z historii o św. Marcinie głosi, że gdy chciano nadać mu sakrę biskupią - on tego odmówił. Ukrył się przed wysłannikiem papieża, ale jego kryjówkę zdradziła swoim gęganiem gęś. Za wydanie św. Marcina ludowi, gęsi swą karę ponoszą do dziś…To od tej opowieści pochodzi zwyczaj pieczenia gęsi na 11 listopada. Święto ku jego czci ustanowiono w połowie VII wieku, na 11 listopada (data jego pochówku). Nad jego grobem w Tours wzniesiono bazylikę, do której wkrótce zaczęły ściągać tłumy pielgrzymów. We Francji jest 3.670 parafii pod wezwaniem św. Marcina, a w Polsce – 196.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:07
        Dzień Świętego Marcina, oznaczał kiedyś oficjalnie zakończenie roku gospodarskiego w rolnictwie i zakończenie jesieni. Była to pora zakończenia gromadzenia zapasów na zimę. Na świętego Marcina piwnice zawierały już obfite zapasy żywności na zimę, stąd zwano je „Marcinowymi spichlerzami”. Dzień poświęcony temu świętemu, tradycyjnie był wolny od pracy dla służby w gospodarstwie. W tym dniu nie pracowały też młyny, w obawie przed połamaniem koła młyńskiego.
        Ten zwyczaj został opisany przez Czechowica w „Epitomium”, 1583 r.: „Marcina świętego tkają do młyna, aby w dzień swój młynarzom robić nie dał, ale im palce i cwy połamał...”.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:08
        Ogród fraszek” W. Potockiego zawiera ciekawy opis marcinkowych zwyczajów:
        nabożnie Kościół katolicki święci, wszelka stoi robota i ma przed niedzielą pierwsze, że weń, starym zwyczajem, ani młyny mielą, Kolęda w roku tu wszelakie dani: panom czynsz, księży meszne oddają poddani. (...) śnieg ziemię zwykle bieli i rzeki się szryszą, a stąd na białym koniu tego świątka piszą.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:08
        Wówczas zamykał się również wypas bydła na pastwiskach. Rybacy w tym dniu zamykali sezon połowów. Przychodził czas zakończenia prac polowych i sezonowych w gospodarstwie. Przed nadejściem adwentu należało zapłacić służbie, a termin marcinkowy był ostateczny.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:09
        Tradycyjne świętowanie obejmowało także wesołe zabawy z tańcami, wróżby i charakterystyczne potrawy, nawiązujące do barwnej legendy o żywocie św. Marcina. Nieodłącznym atrybutem wieczoru marcińskiego była pieczona gęś. Na zakończenie roku gospodarskiego gospodarz fundował zabawę ludową swej służbie sezonowej, z którą rozstawał się wraz z zakończeniem prac polowych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:10
        Na świętego Marcina obowiązywał zwyczaj zanoszenia tłustych gęsi do dworu, do klasztoru i do kościoła, ponieważ późną jesienią gęsi są najtłuściejsze i najdorodniejsze. Niektóre wsie, organizowały w dzień św. Marcina konkursy na najokazalszą gęś. Klucze dzikich gęsi, odlatujących jesienią do ciepłych krajów, nazywano „ptakami św. Marcina” lub „gęsiami św. Marcina”. Dwa małe mosty na potoku Paszówka, przepływającym przez Park Miejski w Jaworze na Dolnym Śląsku, dawno temu nazwano „gęsimi szyjami”, nie tylko ze względu na ich długość. Przypuszczalnie tę nazwę spleciono z tradycją marcinkowych gęsi w mieście, któremu patronuje ten święty.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:10
        11 listopada to Święto Niepodległości, ale też dzień wspomnienia św. Marcina. Tego dnia w Wielkopolsce, a także w województwie śląskim i nie tylko, tradycyjnie piecze się gęś i zajada rogalami marcińskimi, organizowane są pochody marcińskie i konkursy. W Poznaniu w dniu św. Marcina, na ulicy tego świętego, odbywa się festyn pod nazwą Imieniny ulicy świętego Marcina. To dzień wesołej zabawy i radości.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:11
        Trzeba się cieszyć, że do dziś czci się pamięć tego świętego. Przez wioski i miasta tworzy się korowód, któremu przewodzi jeździec przebrany za rycerza na wzór św. Marcina, za nim idą dzieci przebrane za żebraków i reszta dzieci z rodzicami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:11
        Dzieci niosą latarki lub lampiony adwentowe, inscenizując scenkę z życia świętego Marcina. Np. w parafii Koty, w sołectwie Pabianice, są organizowane konkursy na: „Najpiękniejszy lampion adwentowy”, kulinarne: na najsmaczniejszą upieczoną gęś, czy na największego upieczonego rogalika i wiele innych. Na zakończenie częstuje się wszystkich uczestników tradycyjnymi rogalikami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:12
        Tego dnia, co roku, przypominamy o takich pojęciach jak dobroczynność, czy pomaganie słabszym, wzorem samego św. Marcina. Radujmy się, że w Polsce wszystkie święta i obrzędy mają charakter rodzinny, głęboko zakorzenione więzy rodzinne, są elementem naszej tradycji, z których Polska w świecie słynie i może dzięki temu tradycja naszych przodków nie zaginie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:13
        Na św. Marcina zwyczajowo piecze się różnej wielkości rogale, z nadzieniem makowym, marcepanowym, orzechowym lub z powidłami. Rogale mogą być wykonane z ciasta drożdżowego lub kruchego. Dawniej w tym dniu, dziewczęta obdarowywały swoich wybranych dorodnymi rogalikami. Rogaliki marcińskie, naśladują podkówki konia św. Marcina. Zwyczaj wypieku dorodnych rogali, szczęśliwie przetrwał do dziś i jest praktykowany w Wielkopolsce i na Śląsku, szczególnie w Poznaniu, Kotach, Jaworzu, Pabianicach.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:13
        Dzień św. Marcina przypada w czasie późnej jesieni, dlatego bogate zwyczaje, powstające na przestrzeni stuleci, związane z tym świętem, są jego wykwintną oprawą, zamykającą najobfitszą z pór roku. Powszechna cześć dla św. Marcina, przyczyniła się do obchodów, ze szczególnym nabożeństwem i obrzędowym przepychem. Najbogatszy jest zbiór przysłów prognozujących w tym dniu pogodę na zimę, ponieważ dzień świętego Marcina uważano za zwiastun zimy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:14
        Od świętego Marcina zima się zaczyna.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:15
        Gdy na świętego Marcina śnieg choć prószyć poczyna, to zima się zaczyna.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:15
        Mróz na Marcina, będzie tęga zima
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:16
        Jak Marcin na białym koniu jedzie, to lekką zimę przywiedzie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:16
        Gdy liście przed Marcinem nie upadają, to mroźną zimę przepowiadają.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:16
        Jeśli Marcin z chmurami, niestateczna zima przed nami
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:17
        W święty Marcin deszcz lub chmury, czas niestateczny, ponury, jasna zaś w ten dzień pogoda, znaczy mrozy, z drwa wygoda.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:17
        Marcinowa pogoda mrozów zimie doda.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:18
        Jaki dzień świętego Marcina, taka będzie cała zima.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:18
        Marcin święty bez gęsi nas tego nauczy, jeśli deszcz czysty, zimy niedostatek dokuczy, jeśli jaśnie pogodny: miej zimy nadzieję, suchy mróz mokrych śniegów na szyję nawieje.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:19
        Na świętego Marcina lód, na Trzy Króle wody bród.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:19
        Od świętego Marcina zima się zaczyna
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:19
        https://media.tenor.com/NMSsQBppXxcAAAAM/easy-plus-foodie.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:22
        PIECZONA GĘŚ

        1 gęś,
        sól, pieprz,
        2 opakowania suszonego majeranku,
        3 kwaśne jabłka,
        kilka sztuk suszonych śliwek,
        2 garści żurawiny suszonej.
        Gęś umyć, oczyścić i osuszyć. Natrzeć solą, pieprzem i majerankiem (również wewnątrz). Odstawić najlepiej na 12 godzin. Jabłka obrać, usunąć gniazda nasienne - włożyć do wnętrza gęsi, dołożyć śliwki i żurawinę. Gęś pieczemy pod przykryciem w piekarniku nagrzanym do 160 st. C (każdy kilogram mięsa to około 45 min pieczenia), gęś podlewamy co jakiś czas wytopionym tłuszczem, pod koniec pieczenia zdejmujemy pokrywę, aby podpiec skórkę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:22
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0026.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:24
        ROGALE MARCIŃSKIE

        Około 10 dag drożdży mieszamy z 0,5 litrem kwaśnej, gęstej śmietany i odstawiamy na kilka minut. W międzyczasie mieszamy 6 żółtek , 6 łyżek cukru, szczyptę soli, stapiamy, a następnie studzimy 1 kostkę margaryny.
        Do przygotowanej masy jajecznej dodajemy powoli schłodzony tłuszcz, drożdże ze śmietaną, a następnie wsypujemy około 1 kg mąki tortowej, wyrabiamy kulę ciasta, dzielimy na cztery porcje, po czym każdą z nich rozwałkowujemy na kształt koła, wykrawamy trójkąty, nakładamy masę makową, zwijamy i formujemy rogale.
        Tak przygotowane rogale zostawiamy chwilę do wyrośnięcia, smarujemy rozbitym żółtkiem i układamy na blaszce wysypanej uprzednio mąką - pieczemy w piekarniku nagrzanym do 180 stopni C przez około 15 minut na złoty kolor.
        Wystudzone rogale lukrujemy, posypujemy zmielonymi orzechami i skórką pomarańczową.
        Rogale nadziewamy gotowymi masami maku białego, czarnego lub marmoladą w zależności od gustu i smaku domowników i gości.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:25
        https://media.tenor.com/9u4Ay_sMeUQAAAAM/croissants-freshly-baked.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:26
        Gęś jest symbolem czystości, krzepkości, gadatliwości, opiekuńczości, miłości i szczęścia małżeńskiego. Żaden inny ptak ani inne stworzenie nie było czczone przez tyle kultur na całym świecie. Starożytni Egipcjanie, Grecy, Rzymianie, Hindusi – wszędzie tam, gdzie pojawiały się gęsi, ludzie widzieli w nich ucieleśnienie bogów lub ich posłańców. W Polsce gęś również jest bardzo popularna - pod względem kulinarnym szczególnie w dniu św. Marcina, przypadającym na 11 listopada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:27
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0020.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:27
        W starożytnym Egipcie gęś była utożsamiana z ambicją i wolnością. Dzikie gęsi uchodziły za pośredniczki między niebem i ziemią. Przy namaszczeniu faraona wypuszczano gęsi na cztery strony świata. Wizerunki tych ptaków znajdują się na niektórych płaskorzeźbach egipskich grobowców. Nie był to jednak gatunek gęsi hodowanych współcześnie, lecz udomowiona gęś nilowa.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:28
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0039.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:28
        W starożytnej Grecji gęś występowała obok takich bogów jak Apollo, Hera czy Eros. Była świętym ptakiem Afrodyty. Homer opisuje białe gęsi, które Penelopa trzymała w swoim domu. Natomiast Arystoteles – filozof, który przyczynił się do rozwoju nauk przyrodniczych i biologii, wychwalał zalety gęsi pieczonej. Jadano też gęsie jaja.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:29
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0034.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:30
        W starożytnym Rzymie gęś była poświęcona Junonie i uchodziła za symbol miłości, płodności, małżeńskiej wierności, ale także czujności – po tym, jak w 390 roku p.n.e. gęganie tych ptaków ostrzegło mieszkańców przed nadchodzącymi Galami. W Imperium Rzymskim była ona z kolei atrybutem boga wojny, potężnego Marsa. Rzymianie cenili smak wątroby z tuczonych gęsi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:30
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0036.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:31
        W starożytnym Rzymie gęś była poświęcona Junonie i uchodziła za symbol miłości, płodności, małżeńskiej wierności, ale także czujności – po tym, jak w 390 roku p.n.e. gęganie tych ptaków ostrzegło mieszkańców przed nadchodzącymi Galami. W Imperium Rzymskim była ona z kolei atrybutem boga wojny, potężnego Marsa. Rzymianie cenili smak wątroby z tuczonych gęsi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:31
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0040.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:32
        Celtowie (Galowie) kojarzyli gęsi z walecznymi wojownikami, dlatego z szacunku do nich hodowali je bardziej dla przyjemności niż ze względów kulinarnych. Dla Celtów gęś, podobnie jak łabędź, uchodziła za wysłanniczkę świata duchowego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:32
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0029.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:33
        Hindusi mają w swojej religii ptaka Hamsę, który pojawia się raz jako łabędź, raz jako gęś. Lot Hamsy pod postacią gęsi jest symbolem tęsknoty duszy do wyzwolenia z kolejnych cykli życia. Hamsa jest rumakiem boga Brahmy. Żona Brahmy – Saraswati, często przedstawiana jest jako siedząca na gęsi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:33
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0023.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:34
        Mimo wielowiekowego oswojenia, gęś nie uległa znacznym zmianom morfologicznym. Jej organizm nie wykazał, tak jak na przykład w przypadku kur, skłonności do anomalii. Gęś nadal zachowuje w znacznym stopniu instynkty swoich dzikich przodków, bije od niej majestat i waleczność. Wie o tym każdy, kto z gęśmi obcował zarówno dziś, jak i w dalekiej przeszłości.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:34
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0016.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:35
        Dzień św. Marcina to święto ku czci patrona dzieci, ubogich, żebraków, obchodzone 11 listopada. W Polsce związana jest nim głównie poznańska tradycja wypiekania rogali świętomarcińskich. Święto jest obchodzone od średniowieca, a historia zna wiele innych zwyczajów w różnych regionach Europy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:36
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0012.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:37
        Św. Marcin jest patronem żebraków, dzieci, ubogich, jeźdźców, kawalerii, hotelarzy… I wielu innych. Często przedstawiany jest na białym koniu, z żebrakiem, w towarzystwie gęsi czy psów. Najczęściej kojarzony jest z legendą o żebraku i swoimi cudami uzdrawiania.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:37
        🦆
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:38
        O życiu św. Marcina możemy dowiedzieć się dzięki hagiografii. Jeszcze w starożytności zaczęły powstawać Żywoty świętych, w skład których wchodziły legendy, anegdoty i historie o świętych. W Vitae Sulpicjusz Sewer, żyjący w IV-V wieku, opisał biografie świętych, w tym Żywot św. Marcina. Później napisał jeszcze teksty o śmierci Marcina i zbiór cudów, których dokonał.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:38
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0038.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:39
        Nie wiadomo, kiedy dokładnie urodził się Marcin. Według Grzegorza z Tours urodził się w Panonii w 316 roku. Zaś według Sewera, w 336 roku w Sabarii (w dzisiejszym mieście Szombathely na Węgrzech). Tę datę najczęściej przyjmują historycy. Był to jednocześnie okres rozwoju chrześcijaństwa
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:39
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0028.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:39
        Ojciec Marcina był rzymskim trybunem wojskowym. Marcin od najmłodszych lat podróżował razem z nim. Przebywał w wojskowym środowisku, ale dzięki podróżom często spotykał także chrześcijan. Już w wieku 10 lat miał chcieć nawrócić się na chrześcijaństwo. W wieku 15 lat ojciec zmusił go do wstąpienia do wojska (próg wiekowy wynosił 17 lat).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:40
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0025.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:41
        Jednak jako syn wysokiego rangą wojskowego, otrzymał stanowisko circitora. Był odpowiedzialny za inspekcję posterunków granicznych i nocną wachtę. Przysługiwał mu także niewolnik. Według hagiografii, Marcin traktował go jak brata, nie jak służącego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:41
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0024.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:42
        W Amiens. Według legendy, przejeżdżał na koniu i spotkał na swojej drodze półnagiego żebraka. Ten wizerunek często jest przedstawiany w sztuce. Marcin podzielił się swoim wojskowym płaszczem z marznącym mężczyzną.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:42
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0009.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:43
        Wojskowe płaszcze żołnierze często podszywali od wewnątrz dodatkowym materiałem, np. wełną i tę część miał Marcin oderwać od swojego płaszcza i oddać potrzebującemu. Następnej nocy w jego śnie ukazał mu się Jezus Chrystus i zwrócił się do Marcina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:43
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0033.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:44
        Pewnego dnia, w środku zimy, której nadzwyczajne rygory zabiły wielu ludzi, Marcin, mając tylko broń i żołnierski płaszcz, spotkał u bram Amiens biedaka prawie nagiego. Mąż Boży, widząc tego nieszczęsnego człowieka na próżno błagającego o miłosierdzie przechodniów, którzy odeszli bez litości, zrozumiał, że to dla niego Bóg go zachował. Ale co robić? Miał tylko płaszcz, który miał na sobie, bo oddał całą resztę; wyciągnął miecz, przeciął go [płaszcz] na pół, połowę oddał biednemu, a resztę założył. Niektórzy widzowie zaczęli się śmiać, widząc tę ​​bezkształtną i poszarpaną szatę; inni, rozsądniejsi, jęli głęboko, że nie zrobili nic podobnego, podczas gdy mogli zrobić więcej, i poprzyodziewali tego biedaka. Następnej nocy, Marcin zasnąwszy ujrzał Jezusa Chrystusa odzianego w pół płaszcza, którym okrył nagiego biedaka; i usłyszał głos nakazujący mu uważnie przyjrzeć się Panu i rozpoznać szatę, którą mu dał. Wtedy Jezus, zwracając się do otaczających go aniołów, powiedział do nich donośnym głosem:

        „Marcin, będąc tylko katechumenem, przyodział mnie w ten płaszcz”.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:45
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0032.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:45
        To jedna z najpopularniejszych legend o św. Marcinie. Wydarzenie to często nazywa się też Miłosierdziem świętego Marcina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:47
        🦆
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:47
        W marcu 354 roku Marcin uczestniczył w kampanii nad Renem przeciwko Alemanom. Jednak odmówił przelewania krwi, gdyż uznał to za niezgodne z jego przekonaniami. Aby udowodnić, że nie jest tchórzem, ofiarował się jako ludzka tarcza.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:48
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0010.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:48
        Z niewyjaśnionych powodów, przeciwnik poprosił o pokój.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:48
        🥐
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:49
        Według hagiografii, Marcin odsłużył w wojsku jeszcze 2 lata. Został ochrzczony jeszcze w Amiens, w Dzień Wielkiejnocy. W 356 roku udał się do Poitiers, gdzie dołączył do Hilarego z Poitiers (św. Hilary). Ze względu na wojskową przeszłość, nie mógł zostać księdzem. Okazał się być taumaturgiem, powierzono mu egzorcyzmy, w trakcie których miał spotkać się z diabłem. Dokonał w tym czasie również wielu innych uzdrowień.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:49
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0010.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:50
        W rejonie Alp został zaatakowany przez bandytów. Na pytanie, czy się nie boi, odparł, że nigdy nie czuł się bardziej odważny i im współczuje. Zaczął im opowiadać o Ewangelii, a ci go wypuścili. Jeden z nich prosił, aby Marcin modlił się za niego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:51
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0008.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:51
        Wkrótce Marcin miał mieć kolejny sen, w którym ostrzeżono go, że musi udać się do swoich rodziców w Ilirii, aby ich nawrócić. Udało mu się nawrócić matkę, ojciec pozostał przy swojej wierze. W tym czasie w Ilirii pozostawały silne wpływy arian, których działaniom sprzeciwiał się Marcin. Z tego samego powodu Hilary został wygnany z Poitiers. Marcin w Ilirii został publicznie wychłostany i wygnany.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:52
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0037.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:53
        Udał się do Mediolanu, skąd ponownie wyrzucili go arianie. Oddalił się wraz z innym księdzem na wyspę Gallinara, gdzie oddał się pustelniczemu życiu. Żywił się tam dzikimi korzeniami i ziołami, które nieomal doprowadziły go do śmierci.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:53
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0007.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:55
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0006.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:55
        Wkrótce dołączyli do niego uczniowie i powstała pierwsza wspólnota mnichów w Galii. Przez cudy, których Marcin dokonywał przez następną dekadę, przez zwykłych ludzi już za życia był uznawany za świętego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:55
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0004.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:56
        Dokładnie 10 lat później zmarł biskup Tours. Mieszkańcy chcieli, aby Marcin został nowym biskupem. Jemu jednak było bliższe życie pustelnika i nie chciał obejmować tej funkcji. Przychylni temu również nie mieli być inni duchowni.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:56
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0003.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:57
        Mieszkańcy postanowili porwać Marcina i 4 lipca 371 roku ogłosili go biskupem Tours wbrew jego woli.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:57
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0002.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:58
        Marcin jednak nie zmienił swojego trybu życia. Co więcej, stworzył kolejną pustelnię. Głównymi zasadami były ubóstwo, umartwienie i modlitwa. Mnisi musieli nosić szorstkie tkaniny na wzór Jana Chrzciciela, który nosił skórę wielbłąda. Ich życie było zbliżone do życia apostołów. Zajmowali się przepisywaniem rękopisów, łowieniem ryb w Loarze, mieszkali w drewnianym klasztorze
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:59
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0001.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:59
        Sam Marcin mieszkał w drewnianej chacie, w której odpychał diaboliczne objawienia i rozmawia z aniołami i świętymi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:01
        Wiele podróżował po Galii, a tam, gdzie nie docierał, wysyłał swoich uczniów. Niszczył pogańskie świątynie i obiekty religijne. Zadbał o wiejską część społeczeństwa, finansując chrystianizację niższych warstw społecznych. Założył wiele kościołów, sanktuariów i pustelni. Grzegorz z Tours wskazał na parafie: Langey, Sonnay, Amboise, Charnisay, Tournon i Candes.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:01
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0031.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:02
        Marcin miał być obecny na zjeździe biskupów w Trewirze, ale po nim nigdy już nie uczestniczył w takich zgromadzeniach.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:02
        🥐
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:03
        W 397 roku musiał udać się do Candes-sur-Loire, aby rozwiązać spory duchownych. Odniósł sukces, jednak jego podeszły wiek i ciężka podróż spowodowały, że zmarł 8 listopada. Jego zwłoki początkowo zostały skradzione, ale szybko udało się je sprowadzić do Tours i 11 listopada odprawić pogrzeb.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:04
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0027.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:04
        Do miejsca jego spoczynku zaczęły napływać pielgrzymki. W 427 roku wokół jego grobu zbudowano drewnianą konstrukcję, którą później miała być Kaplica św. Marcina. Widząc rolę sanktuarium, biskup Perpétuus polecił wybudować pierwszą Bazylikę św. Marcina, poświęconą 4 lipca 470 roku. Przez setki lat konstrukcja była przebudowywana, w tym po najazdach wikingów. Była też częstym celem pielgrzymek.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:05
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0022.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:07
        Po wielu wojnach religijnych i licznych zniszczeniach, sklepienie Bazyliki zawaliło się pod koniec XVIII wieku. Na początku XX wieku ukończono budowę małej bazyliki z grobem świętego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:07
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0021.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:08
        W trakcie swoich nauk, pokazując na walczące i łowiące ryby ptaki powiedział, że tak samo demony walczą o dusze chrześcijan. Według legendy, od tego – od imienia biskupa, Marcina – miała się wziąć nazwa ptaków – zimorodki (fr. martins-pêcheurs).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:10
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0086.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:12
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0018.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:12
        Było to święto oznaczające koniec zajmowania się rolą i początek zimy. Wyznaczało naturalny koniec jesieni, corocznych żniw i zbiorów, rozpoczynało zimowe prace gospodarcze. Zbiega się także z zakończeniem oktawy Wszystkich Świętych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:13
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0635.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:13
        W tym też czasie były już gotowe uważone wcześniej piwa i wina, a uboje zwierząt zakończone. Okres ten sprzyjał hucznym ucztom i zabawom, tańcom, biesiadom, przypominając minikarnawał. Była to świetna okazja do celebrowania darów ziemi dla ludzi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:14
        https://media.tenor.com/eFVtoMz7J78AAAAM/wine-glass-wine-bottle.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:15
        No i właśnie dnia 11 listopada 397 roku pochowano św. Marcina z Tours.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:15
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0705.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:16
        W niektórych krajach święto obchodzi się 10 listopada – w wigilię Dnia św. Marcina. W innych zaś, czeka się na świętowanie do godziny 11:11 (jedenastego dnia jedenastego miesiąca w roku).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:16
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0161.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:17
        W VI wieku nakazano post od dnia świętego Marcina do Dnia Trzech Króli – 6 stycznia. Post trwał więc 56 dni, lecz nie obejmował sobót i niedziel. Nazwano go Quadragesima Sancti Martini. Dzisiaj nie obowiązuje post, ale funkcjonuje krótszy od niego Adwent.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:17
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0251.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:18
        Dzień św. Marcina w Polsce kojarzony jest najczęściej z Poznaniem w Wielkopolsce. Miasto to jest szczególnie związane ze św. Marcinem, które od czasów swojego powstania posiada ulicę jego imienia. A dziś, na tej ulicy co roku obchodzone są Imieniny ulicy św. Marcin (nie – ulicy św. Marcina).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:18
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0214.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:19
        Tak naprawdę to nie dziś, ponieważ w ostatnich latach pandemia utrudniła obchody Dnia św. Marcina w Poznaniu, a tradycyjne obchody w 2022 roku również się nie odbędą, ze względu na remonty w całym centrum miasta. W tym na ul. św. Marcin.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:19
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0121.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:20
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0186.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:21
        Imieniny ulicy Święty Marcin to coroczne (nie zważając na parę ostatnich lat) wydarzenie w Poznaniu. Tego dnia stolica Wielkopolski świętuje nie tylko Dzień Niepodległości. Ulica św. Marcin znajduje się w Starym Mieście, w towarzystwie m. in. Placu Wolności i Zamku Cesarskiego. Na niej znajduje się także kościół pod wezwaniem świętego Marcina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:21
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0686.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:23
        https://media.tenor.com/aw59yUFZd7AAAAAM/locksmith-service-in-decatur-key.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:24
        Po tej ceremonii rozpoczyna się zabawa. Na placu przed zamkiem trwają koncerty, kiermasze, różnego rodzaju zabawy dla małych i dużych. I oczywiście wszędzie są rogale świętomarcińskie. Pod wieczór odbywa się pokaz fajerwerków.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:26
        https://media.tenor.com/fvwQSyP4EkcAAAAM/bremenskije-muzykanty-ura.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:27
        W 2022 roku, mimo skończonej pandemii, Dzień św. Marcina nie wraca w tradycyjnej formie. Przez remonty w centrum miasta (w tym samej ulicy Święty Marcin), władze postanowiły w tym roku zorganizować Dni Świętomarcińskie 2022. Hasłem wydarzenia jest Czyń dobro.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:27
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0461.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:27
        W tym roku jesteśmy zmuszeni do przeniesienia imprezy w inne miejsce. Trwający od kilku miesięcy gruntowny remont śródmieścia, sparaliżował komunikacyjnie zarówno główną przestrzeń, na której odbywało się wydarzenie, jak i całą okolicę. Nasze próby rozwiązania tej sytuacji napotykały kolejne przeszkody wynikające z coraz większego rozmachu planowanych inwestycji. Zostały nimi objęte wszystkie ulice prowadzące do czynnego odcinka przed Domami Alfa (ul. F. Ratajczaka i ul. K. Kantaka). Na dodatek, prace rozpoczęły się także na odcinku ulicy A. Fredry, a w przeciwieństwie do ubiegłego roku – wyłączony z użytku jest także Dziedziniec przed Zamkiem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:28
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0049.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:29
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0049.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:29
        Mimo zmian, organizatorzy zapewniają, że nie zabraknie kiermaszy, koncertów plenerowych i innych wydarzeń. W tym roku świętu towarzyszą hasła solidarności i wsparcia dla Ukrainek i Ukraińców uciekających przed wojną. 25 października pojawił się film promujący Dni Świętomarcińskie 2022. A w zasadzie jeden dzień, 11 listopada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:30
        .https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0049.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:30
        11 listopada 2022 roku na Placu Kolegiackim odbędzie się Kiermasz Świętomarciński. Tego dnia będzie można także dołączyć do wspólnego wyszywania obrusu, z napisem CZYŃ DOBRO i elementami haftów Polski i Ukrainy, jak można przeczytać na stronie CKZ w Poznaniu. Tego dnia w Parku Chopina będą miały miejsce ”aktywności” przygotowane przez organizacje pozarządowe.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:31
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0025.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:32
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0598.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:33
        To nie koniec atrakcji. Obok, na Wolnym Dziedzińcu (Dziedziniec Urzędu Miasta), od g. 14 trwać będą koncerty. Wystąpią kolejno: Swarzędzka Orkiestra Dęta, Anna Chumachenko, Marianna Druzhynetz, zespół Atmasfera oraz Haydamaky z Andrzejem Stasiukiem we wspólnym projekcie „Mickiewicz-Stasiuk-Haydamaky”. A na finał koncert Renaty Przemyk
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:33
        https://www.gify.net/data/media/230/ptak-ruchomy-obrazek-0598.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:34
        Tego samego dnia w Zamku na ul. Św. Marcin, który będzie można zwiedzić, odbędzie się także Dzień Kina Polskiego. Będzie możliwość obejrzenia pięciu wystaw, w tym zdjęć wojny na Ukrainie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:34
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0018.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:36
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0017.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:36
        Podobnie jak w innych państwach, był to koniec zbiorów i porzucenie pracy na roli, a zajęcie się pracą w gospodarstwie. Zakończono wypasanie bydła i połowów ryb.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:36
        🐟🐟
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:37
        Organizowano ucztę, na której jedzono najtłustsze gęsi. Urządzano nawet konkursy na najokazalszą gęś. Z kości gęsi wykonywano wróżby. Z samą gęsią jest także związana legenda. W jednej wersji, opisanej w innej części tekstu, Marcina z Tours biskupem mieli mianować mieszkańcy, a kler był temu niechętny.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:37
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0015.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:39
        W innej wersji, Marcin nie chciał zostać biskupem i gdy dowiedział się, że przybyli posłańcy z wiadomością o nominacji, ukrył się w schowku z gęsiami. Te jednak zdradziły go i tak głośno wydawały z siebie dźwięki, że posłańcy odnaleźli Marcina, a ten został biskupem Tours. Stąd też św. Marcin często przedstawiany jest w sztuce w towarzystwie gęsi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:39
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0014.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:12
        Na Świętego Marcina najlepsza gęsina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:12
        Na Świętego Marcina pij wino, wodę pozostaw młynom
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:12
        A la Saint Martin, bois ton vin, Et laisse l’eau pour le moulin
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:13
        Jeśli na Marcina sucho, to Gody [Boże Narodzenie] z pluchą.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:13
        Gdy Marcinowa gęś po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:14
        Od Świętego Marcina zima się zaczyna.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:14
        Jaki Marcin, taka zima.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:15
        Bywa zawsze o Marcinie u nas ogień już w kominie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:16
        Gdy wschodni wiatr na Marcina, będzie ostra zima.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:16
        Jak mglisto na Marcina, będzie lekka zima.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:16
        🥐
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:17
        Dzień św. Marcina obchodzony jest od stuleci w wielu krajach Europy. W Polsce większym symbolem jest rogal świętomarciński, zaś na zachodzie wspominana wyżej gęsina. Nie wszyscy mogli sobie pozwolić na tak drogie mięso, dlatego jadano też kurę czy kaczkę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:18
        https://www.gify.net/data/media/532/kurczak-ruchomy-obrazek-0079.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:19
        W Austrii obchodzi się Martinloben i zjada pieczoną gęś Martinigansl. Obchody wyglądają podobnie do tych w Niemczech. Na Węgrzech zaś mówi się, że Kto nie zje gęsi w dniu Marcina, będzie głodował przez cały rok.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:19
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0013.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:20
        W Czechach o godzinie 11:11 rozlewa się wino marcińskie, a we Francji św. Marcinowi przypisuje się rozpowszechnienie wina w Tours. W Portugalii data ta zbiega się z pierwszym dniem otwarcia leżakującego wina. M. in. w Belgii i Łotwie święto obchodzone jest 10 listopada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:20
        https://media.tenor.com/6oftBTqSeTUAAAAM/grapes-fruits.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:21
        Niektórzy badacze zwracają uwagę na pogańskie elementy w obchodach święta i zaznaczają, że może ono mieć pogańskie korzenie. Opisanych wcześniej wiele elementów, związanych ze zmianą pory roku, pokrywa się z tymi założeniami. Kościół mógł przyjąć święto, aby uzyskać zaufanie ludności – wiejska ludność była głównie pogańska.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:22
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0011.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:22
        Dzień św. Marcina w Niemczech to Martinsfest lub Martinstag. Niemcy również obchodzą go 11 listopada. Do XIX wieku obchody były spontaniczne i niezorganizowane, obejmowały głównie niższe warstwy społeczeństwa, przede wszystkim chłopstwo.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:23
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0011.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:23
        Niemiecka historiografia wyjaśnia, że święto zbiegało się z oddaniem daniny w naturze, bardzo często właśnie gęsi. Istnieje wiele legend związanych ze św. Marcinem i gęsiami. Jedna z nich mówi, że gęsi miały wtargnąć do kościoła i przerwać Marcinowi kazanie. Zostały schwytane i zjedzone.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:24
        https://www.gify.net/data/media/532/kurczak-ruchomy-obrazek-0002.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:25
        W Niemczech gęś jada się tradycyjnie z modrą kapustą i knedlami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:26
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Martinsgans_mit_Apfelrotkohl_und_Th%C3%BCringer_Kl%C3%B6%C3%9Fen_1.JPG/240px-Martinsgans_mit_Apfelrotkohl_und_Th%C3%BCringer_Kl%C3%B6%C3%9Fen_1.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:27
        Od XIX wieku wraz z rozwojem urbanistycznym, obchodzić święto zaczęła także burżuazja. Sam Dzień św. Marcina w Niemczech stał się zorganizowany i sformalizowany.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:27
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0005.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:28
        W wielu regionach Niemiec, Austrii, Szwajcarii czy Luksemburga powszechne są parady/pochody św. Marcina. Podczas parad dzieci przechodzą ulicami wsi i miasteczek z latarniami. Często towarzyszy im jeździec na siwym koniu, który przedstawia św. Marcina jako rzymskiego żołnierza w czerwonym płaszczu. Ta tradycja powstała właśnie na przełomie XIX i XX wieku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:29
        https://www.gify.net/data/media/217/kon-ruchomy-obrazek-0262.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:30
        Dzieci otrzymują tego dnia Stutenkerle/Weckmann – ciastka drożdżowe o kształcie ludzika, czasem pojawiają się także rogale i precle, a nawet gęsi z ciasta drożdżowego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:32
        https://www.gify.net/data/media/298/pokarm-i-napoj-ruchomy-obrazek-0465.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:33
        Największe parady świętomarcińskie w Niemczech, liczące nawet do 8 000 uczestników, odbywają się w Worms-Hochheim, Kempen, Essen-Frintrop i Bocholt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:34
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0005.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:34
        Dzień św. Marcina w Niderlandach obchodzony jest 11 listopada i znany jest jako Sint-Maarten, Sinter Merte lub Sinte-Mette. W zależności od regionu, święto jest interpretowane i obchodzone inaczej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:35
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0011.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:35
        Sint Maarten to festiwal żebraków, nad którego pogańskim pochodzeniem w Niderlandach wciąż głowią się badacze. Procesje żebraków, takie jak Sint Maarten, nadal się odbywają (w Belgii i niektórych częściach Holandii). Również odbywają się z okazji Święta Trzech Króli lub Sylwestra.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:37
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/Folklore_te_Losser%2C_kinderen_vieren_Sint_Maartenfeest_%2C_Sint_Maarten_leidde_kind%2C_Bestanddeelnr_917-1158.jpg/220px-Folklore_te_Losser%2C_kinderen_vieren_Sint_Maartenfeest_%2C_Sint_Maarten_leidde_kind%2C_Bestanddeelnr_917-1158.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:54
        W XIX wieku w Amsterdamie grupy chłopców tego dnia spacerowały po domach i śpiewały. Jeden prowadził i nosił koronę ze świecami na długim patyku. Ci, którzy szli za nim, mieli wszelkiego rodzaju lampiony, papierowe i z wydrążonego buraka cukrowego. Kiedy chłopcy dostali jakiś podarek, śpiewali piosenkę pełną dobrych życzeń.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:55
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Weckmann.jpg/230px-Weckmann.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:56
        Przez długi okres czasu festiwal św. Marcina był świętem dla ubogich i żebraków. Dopiero w latach 20. i 30. XX wieku uległo to zmianie. W tym czasie Sint Maarten zaczęto postrzegać jako piękną tradycję, którą należało zachować.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:57
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0013.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:57
        W Belgii festiwal obchodzony jest coraz rzadziej, zwłaszcza w belgijskiej Limburgii, gdzie w przeszłości musiało być znacznie więcej pochodów świętego Marcina. W Holandii sytuacja jest odwrotna: w XX wieku święto św. Marcina stawało się coraz bardziej popularne, a coraz więcej regionów organizowało uroczystości. W Amsterdamie dopiero stopniowo następował wzrost zainteresowania.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:58
        https://www.gify.net/data/media/298/pokarm-i-napoj-ruchomy-obrazek-0211.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:58
        W Holandii obchody odbywają się obecnie tylko w niektórych częściach kraju. W Utrechcie, którego patronem jest św. Marcin, powstała Rada św. Marcina, której celem jest promowanie miasta. W Limburgii, Północnej Holandii, Zachodniej Fryzji oraz Kennemerland i Groningen ustalono w 1997 roku, że obchody św. Marcina są nadal aktualne.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:59
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0014.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 09:59
        Wzrost obchodów został zaobserwowany we Fryzji, Drenthe i Brabancji Północnej. W mniejszym stopniu Sint Maarten obchodzone jest w Południowej Holandii czy Gelderii. Festiwal nie był obchodzony w Amsterdamie przez wieki, dopóki nie pojawił się na przedmieściach w ostatnich dziesięcioleciach XX wieku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:00
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/02/Boning_geese_in_Poznan.JPG/240px-Boning_geese_in_Poznan.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:01
        W latach 90. impreza ponownie pojawiła się w Weteringbuurt i na kanałach Amsterdamu. Coroczną tradycją jest też Bieg świętego Marcina w Amsterdamie. Obchody święta nie są silnie związane z kościołem. W Holandii Dzień Świętego Marcina obchodzony jest przez dzieci wszystkich wyznań. W wielu piosenkach niewiele uwagi poświęca się pochodzeniu religijnemu. Piosenki często mają charakter humorystyczny, a repertuar uzupełniany jest co roku tekstami parodii.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:02
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0015.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:02
        11 listopada to także święto narodowe holenderskiej części wyspy Sint Maarten, która nosi imię świętego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:03
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0017.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:04
        Z dokumentów wynika, że Dzień św. Marcina jest obchodzony na Węgrzech co najmniej od XIV wieku. Węgry świętują festiwal pod nazwą Márton-nap lub Tours-i Szent Márton ünnepnapja.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:04
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0018.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:05
        Według legendy na Węgrzech, miejsce urodzenia św. Marcina znajdowało się w miejscu kaplicy św. Marcina, północnej bocznej kaplicy kościoła św. Marcina w Szombathely, znajdującej się na terenie dawnego cmentarza wczesnochrześcijańskiego. Napis nad wejściem do kaplicy brzmi: HIC NATUS EST S(anctus) MARTINUS, czyli tu urodził się św. Marcin. Przechowywana jest tu relikwia palca św. Marcina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:05
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0021.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:06
        Pod koniec X wieku, król Szent István (Stefan I), pierwszy król Węgier, gdzieś w pobliżu Veszprém, stoczył bitwę z buntownikiem i swoim wujem, Koppányem. Przed bitwą Stefan poprosił o pomoc św. Marcina. Bitwę wygrał, a św. Marcin stał się patronem dynastii Arpadów, kolejnych królów Węgier i całych Węgier.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:07
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0022.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:08
        działalność Marcina w Galii zapoczątkowała rozwój monastycyzmu w tym regionie,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:08
        spisana przez Sewera biografia Marcina stała się wzorem piśmienniczym dla kolejnych żywotów świętych
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:08
        po jego śmierci kolejni biskupi z Tours skutecznie rozwijali centrum pielgrzymkowe do grobu św. Marcina, jego grób stał się pierwszym miejscem dla pielgrzymów w Galii
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:09
        kult i częsta inspiracja w następnych stuleciach są niezaprzeczalnym dowodem na to, jak ważną był postacią, już w V wieku stał się patronem dynastii Merowingów i państwa Franków, do dziś św. Marcin jest patronem Francji
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:10
        opatem Bazyliki św. Marcina swego czasu został bliski doradca Karola Wielkiego, Bazylika była wówczas bardzo ważnym ośrodkiem renesansu karolińskiego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:10
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0031.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:11
        Rogale świętomarcińskie zjada się 11 listopada, w Dzień św. Marcina, imienny Marcinów. Są to przysmaki z półfrancuskiego ciasta w kształcie półksiężyca, z nadzieniem z białego maku i bakalii, oblane pomadą i posypane orzechami. Zwyczaj pieczenia rogali świętomarcińskich pochodzi z Poznania i okolic i sięga połowy XIX wieku. Wiążą się z nim legendy powstania tradycji wypiekania rogali świętomarcińskich.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:11
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/2_rogale_swietomarcinskie_Poznan.jpg/240px-2_rogale_swietomarcinskie_Poznan.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:11
        Pierwsza wzmianka o rogalach świętomarcińskich pojawia się dopiero w połowie XIX wieku. Choć brak na to źródeł historycznych, wielu badaczy jest przekonanych, że rogale na Dzień św. Marcina wypiekano już od dawna. Samo święto obchodzono co najmniej od XVI wieku, a wcześniej miało inną formę.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:12
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0035.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:13
        10 listopada 1852 roku, w przeddzień święta św. Marcina, w Gazecie Wielkiego Księstwa Poznańskiego pojawiła się taka reklama:

        Jutro w Czwartek Rogale nadziewane, po różnych cenach w cukierni A. Pfitznera, ulica Wrocławska.

        11 listopada 1860 roku w prasie pierwszy raz pojawiła się nazwa „rogal świętomarciński”. Najsłynniejsza historia związana z rogalami świętomarcińskimi wydarzyła się jednak dopiero w latach 90. XIX wieku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:13
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0001.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:14
        Według legendy, w listopadzie 1891 roku miała miejsce msza w kościele św. Marcina, na której ks. Jan Lewicki wygłosił kazanie wzywające do uczczenia święta 11 listopada. Namawiał wiernych, aby dzień patrona piekarzy i uosobienia miłosierdzia do bliźniego uczcić dobrym uczynkiem wobec biedniejszej części mieszkańców miasta.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:14
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0002.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:15
        Będący na mszy cukiernik, Józef Melzer, namówił swojego szefa, właściciela cukierni, aby upiec na 11 listopada rogale. Według jednej wersji, rogale te miały zostać rozdane w Dzień św. Marcina ubogim mieszkańcom miasta. Według innej wersji, rogale miały być zakupione dla niezamożnych mieszkańców przez bogatych Poznaniaków.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:15
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0003.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:16
        Pomysł rozdawania jedzenia ubogim wiąże się bezpośrednio z wartościami, jakie uosabiał św. Marcin. Tradycja wypiekania rogali przetrwała do dziś, a dokładna receptura jest dziś określana, weryfikowana, a proces zwieńczony (lub nie) certyfikatem nadanym przez Poznański Cech Cukierników i Piekarzy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:16
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0004.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:17
        Istnieją także inne legendy, związane z wyjaśnieniem kształtu rogala świętomarcińskiego. Najsłynniejsza z nich mówi, że kształt rogala jest symbolem podkowy konia św. Marcina, którą zgubił. Inna nawiązuje do Jana Sobieskiego. Pochodzenie kształtu poznańskiego przysmaku wiąże się ze zwycięstwem pod Wiedniem nad Turkami w 1683 roku. Na ich chorągwiach, wielu zdobytych przez Sobieskiego, widniał półksiężyc. Ma to być pamiątka tego zwycięstwa.
        Nie ma jednak żadnych dowodów na wypiekanie rogali z okazji Dnia św. Marcina w XVII wieku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:18
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0037.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:18
        Wiadomo na pewno, że tradycja przetrwała i prywatni piekarze wypiekali rogale po II wojnie światowej. Wchodząca 3 stycznia 1946 roku ustawa nacjonalizacyjna nie obejmowała małych zakładów cukierniczych, wobec czego tylko takie pozostawały przy wypieku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:19
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0037.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:20
        Jednocześnie po wojnie zmienił się skład rogali. Ze względu na niedobór produktów w państwie, pierwotnie używana do nadzienia dla rogali masa migdałowa, została zmieniona masę z białego maku. Również zaczęto częściej używać margaryny niż masła, aby wypiek był tańszy – i dostępny dla biedniejszych klientów. W obecnej recepturze występuje margaryna.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:21
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0010.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:21
        W 2004 roku rogal świętomarciński otrzymał nagrodę Polskiej Organizacji Turystycznej:
        (…)tradycyjne pieczywo o unikalnej recepturze, wypiekane jedynie w Poznaniu z okazji św. Marcina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:22
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0032.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:22
        30 października 2008 roku nazwa „rogal świętomarciński” została wpisana do rejestru chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych w Unii Europejskiej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:23
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0033.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:23
        Na początku lat 60. Poznaniacy na 11 listopada zjadali kilkanaście ton rogali świętomarcińskich. W 1969 roku na 11 listopada w Poznaniu mieszkańcy spożyli około 42 ton rogali świętomarcińskich.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:24
        https://media.tenor.com/EVLEt1nqvxcAAAAM/croissant-breakfast.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:25
        Od tej pory liczby te tylko wzrastają. Obecnie na 11 listopada zjada się 250-300 ton rogali świętomarcińskich, a w skali roku jest to 500 ton rogali. A ile to 500 ton rogali? Około 2 500 000 sztuk.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:25
        https://media.tenor.com/9u4Ay_sMeUQAAAAM/croissants-freshly-baked.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:26
        Półfrancuskie ciasto na margarynie, biały mak, orzechy, owoce w syropie, a na koniec pomada i jeszcze więcej orzechów. Prawdziwa, jedyna słuszna receptura na rogale świętomarcińskie określana jest przez Poznański Cech Cukierników i Piekarzy.
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:30
          https://media.tenor.com/sA4S_G81qWUAAAAM/puff-pastry.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:32
        Rogal świętomarciński to wypiek z półfrancuskiego ciasta, nadzienia z białego maku i dodatków oraz koniecznie obficie posmarowany pomadą i posypany orzechami:
        na półfrancuskie ciasto składają się: mąka pszenna z min. 27% zawartością glutenu, margaryna, mleko, jaja, cukier, drożdże, sól, aromat cytrynowy,
        na nadzienie rogala potrzebne są: biały mak, cukier, masa jajowa, okruchy ciasta biszkoptowego, margaryna, rodzynki, orzechy, owoce w syropie lub kandyzowane – czereśnia, gruszka, skórka pomarańczowa, aromat migdałowy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:32
        🥐🥐🥐
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:33
        Tradycyjne, prawdziwe rogale świętomarcińskie są oznaczone odpowiednim certyfikatem, który po spełnieniu warunków nadaje ów Cech. Jak powinien wyglądać prawdziwy, certyfikowany rogal świętomarciński?
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:33
        🥐🥐🥐🥐
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:33
        rogal świętomarciński ma kształt półksiężyca, jest wykonany z wyżej wymienionych składników w odpowiednich proporcjach, po upieczeniu niezwłocznie posmarowany pomadą i posypany pokruszonymi orzechami,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:34
        masa rogala wynosi 200-250g, wpisuje się w kwadrat o boku około 14 cm, wysokość w najgrubszym miejscu wynosi około 7 cm, a szerokość około 10 cm
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:34
        barwa skórki rogala powinna być od jasnobrązowej do ciemnozłocistej, a ciasto ma kremową barwę,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:35
        nadzienie rogala powinno być od jasno do ciemnobeżowego,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:35
        ciasto rogala powinno być elastyczne, listkowane, z widocznymi warstwami nadzienia w przekroju, które w odczuciu powinno być wilgotne,
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:36
        zapach rogala powinien przypominać zapach ciasta drożdżowego i masy migdałowej.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:36
        🥐🥐🥐🥐🥐🥐🥐🥐
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:36
        Rogal świętomarciński powinien składać się w 60% z ciasta, 30% nadzienia, 8% pomady i 2% orzechów. Natomiast masa makowa w nadzieniu wynosi 30% względem pozostałych składników.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:37
        https://media.tenor.com/qzaL_LN-pVAAAAAM/manala-manalas.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:37
        przygotowanie ciasta drożdżowego,
        przygotowanie ciasta półfrancuskiego,
        przygotowanie masy makowej,
        nadziewanie i formowanie rogali,
        wypiek rogali,
        dekorowanie rogali pomadą i orzechami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:38
        🥐
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:39
        Po schłodzeniu i wyrośnięciu ciast, wałkuje się je razem z margaryną, co pozwala stworzyć charakterystyczną listkową strukturę po wypieku. Na 2/3 ciasta nakłada się margarynę i składa „na trzy” – powstają dwie warstwy margaryny i trzy warstwy ciasta (metoda „trzy razy trzy”).
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:41
          🥐
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:41
        Następnie ciasto wałkuje się i powtarza czynność. Po wycięciu ciasta, nałożeniu nadzienia i zawinięciu w odpowiedni sposób, rogale się piecze. Jeszcze gorące należy posmarować obficie pomadą i posypać pokrojonymi orzechami.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:42
        🥐
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:43
        Do dziś rogal świętomarciński jest prawdziwym symbolem Dnia św. Marcina i samego miasta Poznania. Stolica Wielkopolski jest silnie związana z postacią biskupa z Myry. Od kilku lat funkcjonuje tutaj Rogalowe Muzeum Poznania, znajdujące się na Starym Rynku. Oprócz poznania historii rogala, możesz także uczestniczyć w pokazie tradycyjnej produkcji rogali świętomarcińskich.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:44
        https://media.tenor.com/mZF_nKXJNlEAAAAM/k%C3%A1v%C3%A9.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 10:50
        DZIEŃ ŚWIĘTEGO MARCINA INACZEJ - Nasze Miasto - 11.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:07
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0009.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:09
        IMIENINY ULICY ŚWIĘTY MARCIN - www.poznań.pl - 11.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:09
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0024.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:12
        DNI ŚWIĘTOMARCIŃSKIE - Radio Eska - 11.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:13
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0025.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:14
        DNI ŚWIĘTOMARCIŃSKIE BEZ IMIENIN ULICY - Głos Wielkopolski - 11.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:15
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0028.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:16
        PRZEDSIĘBIORCY ZAPRASZAJĄ NA IMPREZĘ - Nasze Miasto - 11.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:17
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0038.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:23
        11 LISTOPADA W POZNANIU - Radio RMF - 11.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:23
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0012.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:25
        IMIENINY ULICY PO NOWEMU
        - Interia - 11.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:25
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0016.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:27
        ATRAKCJE Z OKAZJI 11 LISTOPADA - Głos Wielkopolski - 11.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:29
        CZYŃ DOBRO - www.dzieje.pl - 11.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:31
        11 LISTOPADA W POZNANIU - www.portalsamorzadowy.pl - 11.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:32
        DZIEŃ ŚWIĘTEGO MARCINA W POZNANIU - Super Ekspres - 11.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 11:33
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Roast_Goose_Rice.JPG/240px-Roast_Goose_Rice.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 13:54

        Marcin IV, Simon de Brie, ur. 1210/1220, Montpensier, zm. 28 III 1285, Perugia,
        papież od 1281
        Francuz; kanclerz Ludwika IX Świętego, kardynał-prezbiter, legat Klemensa IV i Grzegorza X we Francji; obrany z poparciem Karola Andegaweńskiego, króla Sycylii i Neapolu, przekazał mu rządy w Państwie Kośc.; proandegaweńska polityka doprowadziła do zerwania unii lyońskiej z Kościołem wschodnim; rezydował poza Rzymem, gł. w Orvieto.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 13:54
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0020.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 13:55

        Marcin z Tours [m. z tu:r],
        święty, ur. 316 lub 317, Sabaria (Panonia; ob. Szombathely, Węgry), zm. 8 XI 397, Candes k. Tours,
        biskup Tours, misjonarz;
        uczeń św. Hilarego z Poitiers; zał. pierwszych klasztorów w Kościele zachodnim; w sztuce najczęściej ukazywany jako młody legionista rzym., siedzący na białym koniu, dzielący się płaszczem z biedakiem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 13:55
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0039.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 14:20
        KONCERT GWIAZDY OTWORZY JARMARK ŚWIĄTECZNY W POZNANIU - www.wpoznaniu.pl - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 14:21
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0036.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 14:39
        ROGALE ŚWIĘTOMARCIŃSKIE - www.epoznan.pl - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 14:40
        TŁUMY NA DNIACH ŚWIĘTOMARCIŃŚKICH - www.tenpoznan.pl - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 14:44
        POZNAŃ,. PRAWIE 200 OSÓB HAFTOWAŁO ŚWIĄTECZNY OBRUS - Radio Poznań - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 14:46
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0040.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 14:47
        JAROCIN ŚWIĘTOWAŁ ŚWIĘTEGO MARCINA - Radio Poznań - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 14:47
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0029.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 14:56
        CZYŃ DORO - www.dzieje.pl - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 14:56
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0023.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 14:59
        GĘSINA NA ŚWIĘTEGO MARCINA - www.tvp.pl - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:00
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0016.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:02
        ROGAL MARCIŃSKI CORAZ BARDZIEJ POPULARNY - Miyjne - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:02
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0038.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:03
        PODSTAWĄ JEST NADZIENIE - Radio Opole - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:03
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0028.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:04
        800 LECIE PARAFII ŚWIĘTEGO MARCINA W BISKUPICACH - www.diecezja.pl - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:04
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0025.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:05
        MNÓSTWO STOISK I ATRAKCJI NA JARMARKU ŚWIĘTOMARCIŃSKIM - Ech Dnia - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:06
        TŁUMY NA ODPUŚCIE ŚWIĘTEGO MARCINA - Nasze Miasto - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:06
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0009.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:07
        TYLE KALORII MA ROGAL ŚWIĘTOMARCIŃŚKI - Pomorska - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:07
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0009.gifhttps://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0009.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:08
        ROGALE ŚWIĘTOMARCIŃSKIE - www.dzień dorby tvn- 12.11.2022
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:10
          https://media.tenor.com/mZF_nKXJNlEAAAAM/k%C3%A1v%C3%A9.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:11
        W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM 99 PIEKARNI POSIADA CERTYFIKAT NA ROGALE ŚWIĘTOMARCIŃSKIE - Radio Maryja - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:12
        ROGALE ŚWIĘTOMARCIŃSKIE - Nasze Miasto - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:13
        https://media.tenor.com/EVLEt1nqvxcAAAAM/croissant-breakfast.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:15
        Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Marcin w 2017 r. zajmował 56. miejsce z 756 nadaniami co stanowi spadek relatywny i bezwzględny od 2012 roku, kiedy zajmował 50. miejsce w grupie imion męskich, będąc nadanym 1159 razy. W całej populacji Polski według stanu na 24 stycznia 2022 r. Marcin stanowi 8. co do częstości imię męskie, mając 451 581 nadań
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:15
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0032.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:16
        Żeńskie odpowiedniki: Martyna, Marta, Marcina
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:16
        serce
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:16
        Skandynawski odpowiednik imienia Marcin, jakim jest Morten, najwięcej osób nosi w Danii (34 718 2007) oraz Norwegii (22 137 2006).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:17
        serce.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:17
        Marcin imieniny obchodzi: 12 stycznia, 30 stycznia, 2 lutego, 13 kwietnia, 27 kwietnia, 1 lipca, 19 lipca, 8 października, 12 października, 24 października, 3 listopada, 8 listopada, 11 listopada, 12 listopada, 7 grudnia i 29 grudnia.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:18
        .serce
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:20
        Obaj zostali beatyfikowani przez papieża Jana Pawła II w dniu 26 marca 1989 roku
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:20
        Wspomnienie liturgiczne błogosławionych Marcina i Melchiora obchodzone jest w Kościele katolickim w dzienną pamiątkę śmierci. Augustianie wspominają ich 11 grudnia
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:21
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Mart%C3%ADn_Lumbreras_Peralta.png/232px-Mart%C3%ADn_Lumbreras_Peralta.png
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:21
        Marcin z Bragi, również Marcin z Dumio (ur. ok. 520 w Panonii, zm. 20 marca ok. 580 w Bradze) – biskup Dumio, arcybiskup Bragi, fundator klasztorów, pisarz i teolog chrześcijański, misjonarz, portugalski święty Kościoła katolickiego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:21
        Jako młody człowiek odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej, gdzie oddał się życiu monastycznemu. Poznał tam pielgrzymów z Hiszpanii, którzy przekonali go do powrotu razem nimi do byłej rzymskiej prowincji Gallaecia w celu nawrócenia Swebów, którzy wówczas oddawali hołd germańskim bóstwom pogańskim, bądź też byli zwolennikami arianizmu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:22
        Przybył do prowincji Galleacia (która obejmowała wówczas obok obecnej hiszpańskiej Galicji obszar północnej Portugalii aż po rzekę Duero) w 550 roku, gdzie założył kilka klasztorów, w tym klasztor w Dumium (obecnie Dumio), do którego pochodzi jego drugi przydomek. Znał nieźle grekę. Umiejętność ta była wówczas bardzo rzadka na zachodzie Europy. W swoim nauczaniu oraz reformach organizacji kościelnej wykorzystywał pisma ascetycznych egipskich mnichów oraz soborów i synodów wschodnich, jak również dzieła Seneki
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:22
        W maju 561, podczas I synodu w Bradze (łac. Concilium Bracarense primum), został mianowany biskupem Dumio. W późniejszym czasie został awansowany na biskupa archidiecezji w Bradze. Przewodniczył II synodowi w Bradze (573). Podczas jego posługi biskupiej większość ludzi w jego diecezji przyjęła katolicyzm. Ponadto doprowadził w północnej Galicji do konwersji na katolicyzm celtyckich chrześcijan przybyłych z Brytanii.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:22
        Mimo jego aktywnej posługi duszpasterskiej Cezary Baroniusz nie wprowadził go do swojego martyrologium.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:22
        Jego wspomnienie liturgiczne przypada w dniu 20 marca.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:23
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/MartindeBraga-Albelda.jpg/249px-MartindeBraga-Albelda.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:24
        Na październik 649 roku papież Marcin zwołał synod (ogłoszony jeszcze przez jego poprzednika), mający potępić monoteletyzm. Odbył się on na Lateranie z udziałem 105 biskupów zachodnich wspieranych przez dużą grupę przebywających na wygnaniu duchownych greckich]. Synod uznał naukę o dwóch wolach Chrystusa, za jedynie poprawną obkładając klątwą monoteletyzm oraz Typos (edykt Konstansa II zakazujący dyskusji na temat liczby woli Chrystusa). Za heretyków uznano patriarchów: konstantynopolitańskich Sergiusza I (już nieżyjącego) i Pyrrusa oraz aleksandryjskiego – Kyrosa z Fazis. Papież podjął działania mające na celu wprowadzenie uchwał synodu w życie: ekskomunikował biskupa Tessaloniki zwolennika, teraz już, herezji monoteletyzmu, a w szczególnie podatnej na doktrynę jednej woli Chrystusa Palestynie mianował nowego legata. Do cesarza wysłał list wzywający go do odrzucenia herezji.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:25
        Reakcja Konstansa II była do przewidzenia. Nakazał egzarsze raweńskiemu Olimpiusowi aresztowanie niepokornego biskupa i przywiezienie go do Konstantynopola. Marcin I, wykorzystując osłabienie władzy cesarskiej spowodowane kłótniami w Kościele (w tym czasie, utrzymując kontakty z Marcinem, bizantyjską Afrykę buntował Maksym Wyznawca), doprowadził do buntu urzędnika i ogłoszenia się przez niego cesarzem. Dopiero wysłany z misją pacyfikacyjną nowy egzarcha Teodor Kalliopas uwięził w 653 roku papieża, wręczając jednocześnie 17 czerwca duchownym rzymskim cesarski rozkaz zarzucający Marcinowi bezprawne ogłoszenie się papieżem, składający go z urzędu i zarzucający zdradę stanu.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:25
        Przewieziony do Konstantynopola były papież został skazany na karę śmierci za podżeganie Olimpiosa do buntu i udzielaną mu pomoc. Wstawiennictwo patriarchy Pawła II spowodowało zamianę wyroku na wygnanie. W 654 roku Marcina przewieziono na Krym do Chersonezu, gdzie w następnym roku zmarł.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:25
        Zwalczany przez papieża Marcina I monoteletyzm został ostatecznie potępiony na III soborze konstantynopolitańskim (680-681)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:26
        Hagiografia poświęcona Marcinowi I kładzie nacisk na jego męczeństwo. Podczas podróży do Konstantynopola chory na podagrę i dyzenterię miał być brutalnie i upokarzająco traktowany. Po ogłoszeniu wyroku został poddany publicznej chłoście. Również później był przetrzymywany w bardzo ciężkich warunkach. Przez Kościół jest uznawany za ostatniego wśród papieży – świętego męczennika.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:26
        Jego święto obchodzone jest w Kościele prawosławnym i katolickim 13 kwietnia[2][3] (do 1969 roku katolicy obchodzili je 12 listopada). W ikonografii przedstawiany jest w papieskim stroju pontyfikalnym z księgą w dłoni.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:27
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1e/74-St.Martin_I.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:32
        Ja się teraz dziwię i ty się też zdziwisz
        Bo który z Marcinów jest prawdziwy
        Jeden i drugi wdział biskupią szatę
        Który ma dzisiaj święto zatem....
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:32
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0037.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:33
        Marcin z Tours, także święty Marcin (łac. Martinus Turonensis; ur. w 316 albo 336 w Sabarii, zm. 8 listopada 397 w Candes) – biskup Tours, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, Wyznawca.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:33
        Głównym źródłem wiedzy o życiu Marcina jest „Żywot świętego Marcina”, autorstwa Sulpicjusza Sewera.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:33
        Badacze wysunęli dwie hipotezy dotyczące daty narodzin Marcina z Tours[3]. Zwolennicy tak zwanej chronologii krótkiej datują przyjście na świat na rok 336, natomiast zwolennicy tak zwanej chronologii długiej, uważają, że urodził się w roku 316[3]. Pochodził z pogańskiej rodziny, a jego ojciec był wcześniej żołnierzem[3]. Urodził się w Sabarii, na terenie prowincji rzymskiej Panonia (współcześnie Szombathely)[4]. Po narodzinach, jego ojciec nadał mu imię Martinus co oznaczało „Mały Mars”, czyli naśladowca rzymskiego boga wojny[5]. Wychowywał się w Ticinum, jednak najprawdopodobniej nie zdobył tam żadnego wykształcenia[4]. Ojciec Marcina chciał by syn został żołnierzem, a ponieważ przyszły biskup uchylał się od obowiązku służby, wydał go armii[6]. Marcin służył w gwardii cesarskiej, co było zarezerwowane głównie dla zasymilowanych rodzin nierzymskich („barbarzyńskich”)[6]. Jego dowódcami byli wówczas Konstancjusz II i Julian Apostata[6]. Podczas służby wojskowej po raz pierwszy zetknął się z chrześcijaństwem[7] i około dwóch lat przed jej końcem przyjął chrzest[8]. Przebywając w Wormacji, około 356 roku chciał opuścić armię cesarską[9]. Przy wypłacaniu żołdu przez Juliana Apostatę, poprosił aby zamiast pieniędzy pozwolono mu odejść z wojska[10]. Cesarz nie zgodził się i nakazał Marcinowi walczyć w pierwszym szeregu bez broni (bądź też sam Marcin o to zawnioskował)[10]. Ponieważ następnego dnia posłowie germańscy wynegocjowali pokój z Rzymem, do bitwy nie doszło[10]. Wkrótce potem Marcin uzyskał zwolnienie z wojska
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:34
        Po opuszczeniu armii, postanowił zająć się ewangelizacją, a jego mistrzem został Hilary z Poitiers i to właśnie on najprawdopodobniej udzielił mu sakramentu święceń. Pierwszą podróż Marcin odbył do domu rodzinnego, by nawrócić swoich rodziców, a następnie udał się do Ilirii. Poniósł porażki, bowiem w domu rodzinnym tylko matka przyjęła chrzest, a w Ilirii został wychłostany i wygnany. Wobec tego, postanowił zamieszkać w Mediolanie i prowadził tam pustelniczy tryb życia[13]. Wkrótce potem ariański biskup Auksencjusz wygnał go z miasta, a Marcin udał się w odosobnienie na wyspę Gallinaria. Po pewnym czasie dowiedział się, że jego mistrz Hilary wraca z wygnania i postanowił się z nim spotkać. Planował zobaczyć się z nim w Rzymie, ale kiedy to się nie udało, wyruszył do Poitiers, gdzie spotkał się z biskupem. Po odbytych rozmowach, Marcin postanowił założyć w nieodległym Ligugé pustelnię dla wspólnoty zakonnej. Wkrótce potem mieszkańcy zdecydowali, aby Marcin został biskupem Tours i przymusili go do przyjęcia sakry
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:35
        Przeniósł się do katedry biskupiej, jednak ze względu na ciągle niepokojących go wiernych, postanowił urządzić pustelnię w Marmoutier nad Loarą[17]. Mieszkał tam wraz ze swoimi uczniami, gdzie prowadzili ascetyczny tryb życia[18]. Mimo tego, Marcin prowadził dużo podróżował, udzielając błogosławieństw i ewangelizując[19]. Jednocześnie tępił wszelkie objawy pogaństwa[20]. Przyjaźnił się m.in. z cesarzem Maksymusem[21]. Wśród swoich wiernych uważany był za cudotwórcę, jednak inni biskupi odnosili się do niego z rezerwą[22]. W 385 roku[23] udał się do Trewiru, gdzie miał zanieść prośby swoich wiernych do cesarza[24]. Odbywał się tam wówczas proces w sprawie herezji Pryscyliana, któremu przewodził Maksymus[24]. Marcin uważał, że jeśli pryscylianizm jest herezją, to wystarczy wyplenić ją z kościołów, a nie ma konieczności skazywania jej autora na śmierć (tego domagali się oskarżyciele)[25]. Pomimo nalegań biskupa, cesarz wydał wyrok skazujący Pryscyliana i jego zwolenników na śmierć[23]. Następnie Maksymus nakazał w podobny sposób postąpić z sympatykami pryscylianizmu w Hiszpanii[26]. Wobec tego, Marcin ponownie udał się do cesarza, by uprosić cofnięcie wyroku[26]. Stanowczo opowiedział się przeciwko tamtejszym biskupom i zapowiedział, że nie chce tworzyć z nimi wspólnoty wiary[27]. Maksymus nie dał się przekonać, a Marcin musiał ustąpić, bowiem cesarz miał wydać wyrok skazujący na dwóch urzędników dworu jego poprzednika, Gracjana[28]. Ostatecznie biskup Tours zrezygnował z obrony postulatów Pryscyliana, a Maksymus oszczędził skazańców.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:35
        Zmarł 8 listopada 397 roku w Candes, tuż po udanej misji pogodzenia skłóconych kapłanów[29]. Jego ciało sprowadzono Loarą do Tours i pochowano 11 listopada
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:36
        https://media.tenor.com/9u4Ay_sMeUQAAAAM/croissants-freshly-baked.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:36
        Wspomnienie liturgiczne (dzień świętego Marcina) w Kościele katolickim obchodzone jest 11 listopada, prawosławni natomiast wspominają św. Marcina 12 października (25 października według kalendarza gregoriańskiego). Jest patronem żołnierzy w Kościele katolickim.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:36
        W Polsce uroczystą oprawę wspomnienia obowiązkowego posiadają: Poznań, Jarocin, Krzeszowice oraz Bydgoszcz, Jawor i Opatów. W trzech ostatnich miastach św. Marcin jest patronem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:37
        Święty Marcin jest patronem Francji, królewskiego rodu Merowingów, diecezji Eisenstadt, mogunckiej (Mainz), rotterburskiej, Amiens. Jest również patronem dzieci, hotelarzy, jeźdźców, kawalerii, kapeluszników, kowali, garbarzy, krawców, młynarzy, tkaczy, podróżników, więźniów, właścicieli winnic, żebraków i żołnierzy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:37
        W ikonografii zachodniej przedstawiany jest, jako legionista na białym koniu, dający część swojego płaszcza biedakowi. Na wschodzie przedstawiany jest w szatach biskupich i z pastorałem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:37
        Jego atrybutami są: dzban, gęś, koń, księga, model kościoła, dwa psy lub żebrak u jego stóp
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:38
        Martinus ep. Turonensis. W: Bibliotheca Hagiographica Latina Vol. 2. Société des Bollandistes (ed.). Bruksela: Société des Bollandistes, 1901, s. 823–830. (łac.). Wykaz hagiograficznych tekstów łacińskich poświęconych świętemu Marcinowi z Tours.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:40
        Na Świętego Marcina najlepsza gęsina.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:40
        Na Świętego Marcina pij wino, wodę pozostaw młynom.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:41
        Jeśli na Marcina sucho, to Gody (Boże Narodzenie) z pluchą.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:41
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Roz-sur-Couesnon_%2835%29_%C3%89glise_Vitrail_02.JPG/330px-Roz-sur-Couesnon_%2835%29_%C3%89glise_Vitrail_02.JPG
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:42
        Gdy Marcinowa gęś po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:42
        Od Świętego Marcina zima się zaczyna.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:43
        Jaki Marcin taka zima.
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:41
      https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/La_charit%C3%A9_de_saint_Martin.jpg/220px-La_charit%C3%A9_de_saint_Martin.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 21.10.20, 20:14
        Solche Legenden sind allerdings erst seit dem 16. Jahrhundert bekannt. Sie gelten als „Sekundärlegenden“ (Ätiologien), die ein Brauchtum im Nachhinein zu erklären versuchen. Die Verbindung der Gänse mit dem Pachttermin des Martinstages wird in der Forschung nämlich als älter angesehen als die Legenden.
        In der Bischofschronik des Lorenz Fries aus dem Jahr 1546 ist ein festliches Gansessen Würzburger Bürger in der St. Martinsnacht dargestellt.
        Traditionell wird die Gans in Deutschland mit Rotkohl und Semmelknödeln oder Kartoffelklößen gegessen. Ein überlieferter Brauch beim Verzehr der Martinsgans ist das Gänsegedicht.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 18:56
        W praktyce oznacza to, że prawdziwy rogal świętomarciński jest wypiekany tylko w Poznaniu i w wyznaczonych powiatach Wielkopolski. Poza tym rejonem nikt nie może używać tej nazwy.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 22.10.21, 19:27
        Pierś z marcinowej gęsi biała, to zima będzie stałkowała
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 08.11.22, 22:27
        Herb jego gęś pod pachą i ręka w cudzej kieszeni.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:23
        gęś emdeńska (gęś bremeńska).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 12:30
        Typ gęsi łabędziowej Cygnopsis cygnoides:
        gęś chińska, wysoka nieśność jaj; jej ciężka odmiana: gęś afrykańska; istnieją jej mieszańce, np. gęś garbonosa.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 19:11
        IUCN uznaje łopatonosa za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Trend liczebności populacji uznawany jest za stabilny, ale fluktuujący
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:12
        Gniazdo
        Wprost na ziemi. Składa się z drobnych gałązek, słomy, siana, trawy, piór i ziemi.
        Jaja
        Samica składa 5–10 jaj.
        Wysiadywanie
        Trwa 28–30 dni, wysiaduje tylko samica.
        W warunkach naturalnych po wykluciu się piskląt ptaki często gromadzą się w większe grupy i społecznie opiekują się młodzieżą. Gęsięta są z wierzchu oliwkowo-szare, a od spodu cytrynowożółte. Wśród ras hodowlanych nie wszystkie samice posiadają instynkt wysiadywania jaj i wodzenia piskląt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:38
        Samiec i samica ubarwione jednakowo. Ogólnie upierzenie szare, na grzbiecie jaśniejsze poprzeczne pręgi. Ciemniejsza głowa. Na spodzie szerokie, czarne, poprzeczne pasy, u niektórych podgatunków zlewające się w jednolitą czarną plamę. Podogonie i pas wokół nasady dzioba aż do oczu białe. Nogi pomarańczowe, dziób pomarańczowy lub różowy (w zależności od podgatunku). Osobniki młodociane mają szarą nasadę dzioba (bez białego czoła) i nie mają ciemnych pasów na spodzie, ale za to szarobrązowe plamy. Najliczniej występująca dzika gęś. Podobna do gęgawy i gęsi zbożowej. Różni się od nich mniejszym rozmiarem, ciemniejszą głową i szyją, różowawym dziobem bez czarnych plam. Rozpoznanie utrudnia czasem to, że może dołączać się do stada innych gęsi. Można usłyszeć jej wysokie „kuu liuu” lub „ho ho”.
        Wymiary średnie
        Długość ciała 65–86 cm[6]
        Rozpiętość skrzydeł 130–165 cm[6]
        Masa ciała ok. 1,4–3,3 kg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 20:42
        dni przez samicę. Gąsior jednak czuwa w pobliżu i strzeże gniazda. Pisklęta opuszczają gniazdo po 40–65 dniach. Opiekują się nimi oboje rodzice. Młode gęsi, które jeszcze nie potworzyły par, łączą się latem w stada przechadzające się po tundrze. Gdy skończy się lęg, dochodzą do nich rodziny z tegorocznymi gąsiętami. Na zimowiska wylatują najczęściej w październiku.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 21:32
        Długość ciała ok. 60–75 cm, rozpiętość skrzydeł 135–170 cm, masa ciała: samce 1900–3860 g, samice 1450–2810 g
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 09.11.22, 23:37
        Gęś gęgawa po łacinie nazywa się Anser anser, co tłumaczymy jako gęś właściwą. Faktycznie gęgawa dała początek innym rasom gęsi, które dzisiaj są powszechnie hodowane w wielu regionach Polski. Do jej udomowienia doszło około 3000 lat temu na wielu różnych obszarach, m.in. Grecji, Egipcie, Babilonii czy Rzymie. Tym, którzy podjęli się trudu hodowli tych zwierząt najprawdopodobniej chodziło o walory smakowe mięsa. Mimo, że w okresie od lutego do marca, a nawet kwietnia spotykana jest w bardzo wielu miejscach, zwłaszcza w dolinach rzecznych, to jej populacja lęgowa wcale nie jest aż tak liczna, jakby to się mogło wielu wydawać. Pisał o tym prof. Jan Sokołowski w swoim dziele „Ptaki ziem polskich”. W latach 50. ub. gęgawie groziło wyginięcie. Obecnie badacze szacują jej liczebność na poziomie 1500-2000 par lęgowych, co oznacza, że gatunek zachowuje od lat pewną stabilność.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:03
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0033.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:27
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0012.gifhttps://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0012.gifhttps://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0012.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 13:32
        wątroba (mięso krwistoczerwone, soczyste i zbite z bardzo charakterystycznym zapachem gęsiego tłuszczu, wykorzystywane do duszenia, smażenia, a także grillowania (ruszt, patelnia); szeroko wykorzystywana w wędliniarstwie do wyrobu pasztetów, kiszek i kaszanek)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:06
        .https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0008.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 14:31
        RISOTTO DYNIOWE

        1 łyżka oliwy
        2 łyżki masła
        1 mała cebula
        1/2 gałązki rozmarynu
        1/4 szklanki ryżu arborio (do risotto)
        2 szklanki dyni obranej i pokrojonej w 1,5 cm kostkę
        1/3 łyżeczki ostrej papryki
        1/4 szklanki cydru lub białego wina
        ok. 500 ml bulionu jarzynowego
        3 łyżki tartego parmezanu lub grana padano

        W szerokim garnku na 1 łyżce oliwy i 1 łyżce masła zeszklić pokrojoną w kosteczkę cebulę. Dodać rozmaryn oraz ryż i smażyć mieszając przez pół minuty. Dodać obraną i pokrojoną w kosteczkę dynię, mieszając smażyć kilkanaście sekund.
        Dodać paprykę, wlać wino i gotować przez pół minuty. Doprawić solą, następnie wlewać stopniowo po pół szklanki gorącego bulionu, cały czas gotując risotto na średnim ogniu. Dodać kolejną porcję bulionu gdy poprzednia będzie już wchłonięta przez ryż.
        W sumie gotowanie będzie trwało ok. 20 - 23 minuty, na koniec ryż i dynia mają być miękkie. W trakcie gotowania risotto należy co chwilę je zamieszać. Na koniec dynia powinna częściowo się rozpaść, w razie potrzeby można ją miejscami rozgnieść widelcem. Odstawić z ognia, dodać tarty parmezan oraz pozostałą łyżkę masła, wymieszać.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:03
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0017.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:22
        GĘŚ FASZEROWANA ZIEMNIAKAMI

        1 gęś (świeża lub mrożona) wypatroszona (z reguły około 4 – 4,5 kg)
        2 jabłka – kwaśne (idealna jest Szara Reneta)
        600-700 gr ziemniaków
        majeranek – 3 łyżki do gęsi + 1 łyżka do farszu
        mała łyżeczka tymianku
        kopiasta łyżka soli
        łyżka pieprzu czarnego mielonego
        8 ząbków czosnku
        sól, pieprz

        Zamrożoną gęś rozmrozić – najlepiej w lodówce, wtedy rozmrażanie trwa nawet dwa dni. Ewentualnie można rozmrozić w temperaturze pokojowej – zwykle gęś rozmraża się w ciągu nocy.
        Spod skóry gęsi wyciągnąć tłuszcz i zrobić z niego zdrowy gęsi smalec. Sprawdź przepis na gęsi smalec.
        Gęś natrzeć solą, pieprzem i majerankiem. Majerankiem, solą i pieprzem od środka, od zewnątrz solą i pieprzem.
        Przygotować farsz:

        Ziemniaki obrać, umyć i osuszyć. Jeśli są małe – zostawić w całości, większe pokroić na grube kawałki.
        Czosnek posiekać.
        Ziemniaki wymieszać z czosnkiem, majerankiem posolić i popieprzyć.
        Gęś nadziać farszem. Zasznurować dratwą lub spiąć wykałaczkami lub włożyć jabłko ( jak na zdjęciu).

        5. Piekarnik nagrzać do temperatury około 230 – 240 °C.

        6. Do nagrzanego piekarnika włożyć gęś na około 15 minut, żeby gęś się zrumieniła.

        7. Potem obniżyć temperaturę do 175 – 180 stopni Celsjusza i piec tyle godzin, ile kilogramów waży gęś.

        8. Piec pod przykryciem – jeśli nie mamy gęsiarki lub brytfanny, gęś przykryć folią aluminiową.

        9. Po około 1,5 godzinie otworzyć piekarnik i polać mięso wytworzonym sosem. I tak jeszcze kilka razy, ale generalnie robimy to jak najszybciej, aby nie trzymać piekarnika długo otwartego. Możemy raz gęś przewrócić – niektóre piekarniki nie pieką równomiernie.

        10. Mniej więcej po 3 godzinach pieczenia dorzucić do naczynia z gęsią pokrojone na ćwiartki jabłko.

        11. Po upieczeniu gęś wyjąć z piekarnika. Farsz wyjąć i położyć na pojemniku obok pokrojonej na porcje gęsi. W osobnym pojemniku – sosjerce – podać sos wytworzony spod gęsi.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:26
        ,https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0018.gif.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:41
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0027.gif'
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 15:48
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0035.gif'
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:14
        Szarada Anagramowa

        Mówię CI, MARNY ten król
        Taką małą ŚWITĘ zabiera w bój

        Ś _ _ _ _ _(6 liter) M _ _ _ _ _(6 liter)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:51
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0032.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:53
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0024.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 18:58
        In some countries, Martinmas celebrations begin at the eleventh minute of the eleventh hour of this eleventh day of the eleventh month (that is, at 11:11 am on 11 November). In others, the festivities begin on St Martin's Eve (the evening of 10 November).
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:12
        The earliest attestation of "charlotte" is in a New York magazine in 1796.[9] Its origins are unclear. It may come from the woman's name.[9] One etymology suggests it is a corruption of the Old English word charlyt, a kind of custard, or charlets, a meat dish
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:15
        A Czech proverb connected with the Feast of St. Martin – Martin přijíždí na bílém koni (transl. "Martin is coming on a white horse") – signifies that the first half of November in the Czech Republic is the time when it often starts to snow. St. Martin's Day is the traditional feast day in the run-up to Advent. Restaurants often serve roast goose as well as young wine from the recent harvest known as Svatomartinské víno, which is similar to Beaujolais nouveau as the first wine of the season. Wine shops and restaurants around Prague pour the first of the St. Martin's wines at 11:11 a.m. Many restaurants offer special menus for the day, featuring the traditional roast goose.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:43
        A cousin of the croissant is the Italian cornetto (in the Center and South) or brioche (in the North). These variants are often considered to be the same, but that is not completely true: the French version tends to be crispy and contains a lot of butter, whereas an Italian cornetto or brioche is usually softer. Furthermore, the cornetto vuoto (Italian: "empty cornetto") is commonly accompanied by variants with filling, which include crema pasticciera (custard), apricot jam or chocolate cream. They often come covered with powdered sugar or other toppings. Cornetto with cappuccino at the bar is one of the most common breakfasts in Italy
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 19:58
        Fat also affects the quality of croissants in storage. On one hand, an increased amount of in-dough fat has been found to correspond to a reduction in crumb hardness immediately after baking.This is likely attributed to the high-fat content of croissants, as increased fat levels decrease moisture diffusion. On the other hand, although roll-in fat softens the croissant’s initial crumb, its effect on croissant hardness during storage is still unclear.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:01
        However, there is a popular legend that the tradition in its present form was born in November 1891. As St. Martin's Day was approaching, the parish priest of St. Martin's parish, Fr Jan Lewicki, appealed to the faithful to do something for the poor, following the example of the patron saint. The confectioner Józef Melzer, who was present at the mass and worked in a nearby confectionery, persuaded his boss to revive the old tradition. The wealthier Poznań residents bought a delicacy and the poor received it for free. The custom of baking in 1901 was taken over by the Association of Confectioners. After the First World War, Franciszek Rączyński returned to the tradition of giving gifts to the poor, and after the Second World War, Zygmunt Wasiński saved the croissant from oblivion.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 20:07
        Pieter Bruegel the Elder's physically largest painting is The Wine of Saint Martin's Day, which depicts the saint giving charity.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:44
        Niewielką świątynię wzniósł prawdopodobnie książę Przemysł I w 1240, choć powstanie samej parafii tonie w mrokach historii pomiędzy XI a XIII wiekiem. Obejmowała na początku cały dzisiejszy lewobrzeżny Poznań aż po Junikowo, Ławicę i Skórzewo. Wkrótce rozwinęła się wokół niej osada o nazwie Święty Marcin, która została włączona do Poznania w końcu XVIII wieku (pozostałością po niej jest nazwa ul. Święty Marcin – nie ul. Świętego Marcina). Przy parafii istniała szkoła parafialna (wzmiankowana już w 1438)
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:45
        Z racji położenia w centrum miasta, zamieszkanego przez najzamożniejszych obywateli, była to najbogatsza parafia w Poznaniu. W 1930, podczas urzędowania proboszcza ks. prałata prof. dra Teodora Taczaka, kościół otrzymał nowe konfesjonały i stalle przy głównym ołtarzu, a także organy, na których często grywał Feliks Nowowiejski. Na zewnątrz wmurowano brązową tablicę ku czci ks. Piotra Wawrzyniaka autorstwa Władysława Marcinkowskiego. W 1932 przebudowano kaplicę Matki Boskiej z Lourdes, obok której ustawiono Golgotę – krzyż i trzy figury. W 1939 kościół został zamieniony na magazyn zrabowanych dzieł sztuki sakralnej. W 1945 spłonął wraz z zawartością.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 21:50
        Nazwa galerii pochodzi od nazwy dwóch ulic, na zbiegu których centrum się znajduje: ul. Święty Marcin i Alei Marcinkowskiego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:02
        Podczas walk powstania wielkopolskiego w piwnicach zamkowych znajdowały się kuchnie z potężnymi piecami, przygotowujące posiłki dla powstańców
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:03
        Po powstaniu zamek stał się własnością Skarbu Państwa. Uchwałą Rządu RP z 1921 oddany został do dyspozycji Naczelnika Państwa, a następnie prezydenta. Przez okres swojego istnienia mieściło się tu Ministerstwo byłej Dzielnicy Pruskiej, którego zadaniem było doprowadzenie do zjednoczenia Wielkopolski z pozostałymi ziemiami odrodzonego państwa. W Zamku mieściły się również niektóre zakłady Uniwersytetu Poznańskiego, organizacje studenckie, harcerskie oraz redakcje kilku czasopism.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:12
        W ten sposób upadłoby symboliczne miejsce pogromu Bismarcka, upatrzone przez zbiorową wolę społeczeństwa pod pomnik, którego lapidarna, granitowa wymowa miałaby przypominać po wszystkie wieki, że Bóg pokierował wojną ludów, która niepojęta o nas, toczyła się dla nas."

        Kurier Poznański, 12 listopada 1928
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:12
        Na tej ziemi, na której najpierw wzbił się Orzeł polski, w tym pięknym stołecznym mieście, naród stawia swój dokument dziejowy. Jest to dokument wdzięczności tego pokolenia, które cudu wolności było świadkiem
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:13
        Pomnik miał formę łuku triumfalnego wysokości 12,5 m i szerokości 22 m[5]. Od strony frontowej w środkowej wnęce znajdowała się wysoka na 4 m odlana z brązu figura Chrystusa, autorstwa Marcina Rożka. On również wykonał dwa medaliony nad bocznymi przęsłami. Medalion po lewej stronie przedstawiał papieża Piusa XI, a po prawej prymasa Polski Edmunda Dalbora. Stronę północną ozdabiały płaskorzeźby autorstwa Kazimiery Pajzderskiej. Po lewej stronie znajdował się wizerunek rycerza w husarskiej zbroi, a po prawej żołnierza w polowym mundurze i hełmie, trzymającego karabin. W środkowej wnęce znajdowała się alegoryczna płaskorzeźba przedstawiająca trzy stany współczesnej Polski skupione pod polskim godłem. Serce znajdujące się w figurze ufundowane zostało przez katolickie matki miasta Poznania.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:18
        Po wydarzeniach Sierpnia 1980 jedną z pierwszych inicjatyw organizującego się w Poznaniu NSZZ Solidarność była budowa pomnika upamiętniającego Czerwiec '56. Walne zebranie przedstawicieli Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego Wielkopolska NSZZ Solidarność 10 października 1980 sformułowało postulat zbudowania Pomnika Ofiar Czerwca 1956, który został entuzjastycznie przyjęty przez zgromadzonych i 21 października powstał Społeczny Komitet Budowy Pomnika Czerwca 1956 pod przewodnictwem Romana Brandstaettera. Zamierzano postawić pomnik na 25 rocznicę poznańskich wydarzeń, więc aby zdążyć z budową komitet rozpoczął organizować zbiórki publiczne, imprezy kulturalne i sportowe. Dzięki czemu zmobilizowano społeczeństwo i obudzono pamięć o Czerwcu. Następnym krokiem było rozpisanie konkursu na budowę pomnika 5 grudnia 1980, a w grudniu tego samego roku zorganizowano następny na treść napisu na pomniku oraz czterech tablicach pamiątkowych, które miały zostać umieszczone przed bramą główną zakładów Hipolita Cegielskiego (HCP), fabryką lokomotyw i wagonów, ZNTK i MPK. Po wielu dyskusjach, 6 lutego 1981, podjęto decyzję o realizacji projektu rzeźbiarza Adama Graczyka i architekta Włodzimierza Wojciechowskiego opatrzonego godłem "Jedność": "dwa kroczące krzyże spięte jednym ramieniem, więzy na nim, a u boku krzyży strzegący ich orzeł". Ostatnimi kwestiami do rozwiązania pozostawały odpowiednia lokalizacja pomnika oraz uzyskanie zgody od władz na jego postawienie. Komitet budowy rozważał kilka koncepcji. Ostatecznie przeważyło zdanie, że powinien on stanąć na placu Mickiewicza, gdzie w 1956 wielotysięczny tłum upomniał się o swoje prawa i wolność. Miejsce to było szczególnie naznaczone historią, ponieważ w 1932 stanął tam Pomnik Serca Jezusowego – Pomnik Wdzięczności za odzyskaną niepodległość, zniszczony przez hitlerowców w czasie drugiej wojny światowej. Władza zaś starała się nie wpuścić pomnika na teren placu, o czym świadczy ostateczna decyzja administracyjna, która została wydana 16 czerwca 1981.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:20
        Wprowadzenie 13 grudnia 1981 stanu wojennego wyniosło znaczenie krzyży do symbolu walki o wolność. Plac Mickiewicza i sam Pomnik Ofiar Czerwca 1956 stały się głównym miejscem manifestowania przez mieszkańców Poznania ich przywiązania do niezależności i walki o swoje prawa. Pomnik, przy każdej następnej rocznicy Czerwca lub innych z walką o wolność, był w szczególny sposób otaczany dozorem sił milicyjnych i Służby Bezpieczeństwa. Mimo to, po pacyfikacji kopalni "Wujek", nieznana osoba domalowała datę 1981, którą szybko zamalowano białą farbą. Również okolicznościowe i rocznicowe msze święte w kościele o.o. Dominikanów lub w kościele Najświętszego Zbawiciela często kończyły się próbami przemarszu pod Poznańskie Krzyże. Próba manifestacji pod Krzyżami kończyła się zawsze w tamtym czasie wybuchem agresji i atakiem ze strony sił porządkowych. Niestety, protesty przyniosły dwie ofiary śmiertelne. ZOMO i MO śmiertelnie pobiły w 1982 dwóch młodych ludzi: Wojciecha Cieślewicza[h] i Piotra Majchrzaka[i] Po tych wydarzeniach symbol Poznańskich Krzyży stał się powszechnie rozpoznawalnym znakiem używanym przez opozycję: powracał na ulotkach, plakatch, znaczkach, w prasie podziemnej. Poznańskie Krzyże w naturalny sposób wyrażały swoją symboliką niepodległościowe i wolnościowe aspiracje Wielkopolan.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:23
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Poznanskie_Krzyze_Pomnik.jpg/270px-Poznanskie_Krzyze_Pomnik.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:24
        Pod koniec XIX wieku coraz częściej dyskutowano nad przebudową pomnika. Z jednej strony obawiano się, czy materiał, z którego wykonano pomnik, dłużej wytrzyma w naszym klimacie, z drugiej strony chciano uczynić pomnik okazalszym. O zgodę na przebudowę wystąpiono w listopadzie 1902 roku. Ostatecznie zgodę taką uzyskano w czerwcu 1903 roku. Postanowiono zastąpić pomnik wykuty przez Oleszczyńskiego jego odlewem w brązie. Podjął się tego znany poznański rzeźbiarz Władysław Marcinkowski. Dodatkowo przyozdobił balustradę dwoma figurami z brązu. Jedna przedstawiała dziewczynkę podającą wieszczowi wiązankę kwiatów, druga chłopca trzymającego urnę jako symbol przeszłości. Samą balustradę zaprojektował początkujący wówczas architekt Roger Sławski. Pomnik w nowej postaci został ukończony w październiku 1904 roku. Dotychczasowy pomnik, dłuta Oleszczyńskiego, został przeniesiony na dziedziniec Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Obydwa pomniki przetrwały do 1939 roku, kiedy to zostały zniszczone przez okupanta.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:33
        Ostatecznie ze względu na negatywny wpływ na warunki życia w Poznaniu, staraniem władz miejskich doprowadzono do zniesienia lewobrzeżnego rdzenia poligonalnego i w 1901 roku, jeszcze przed oficjalną decyzją o zniesieniu twierdzy, Brama Berlińska została wyburzona. W wyniku zniszczenia bramy, ulica Święty Marcin została przedłużona w kierunku zachodnim, stając się później na tym odcinku elementem ringu Dzielnicy Cesarskiej. Jeszcze w czasie rozbiórki, w sąsiedztwie bramy, w miejscu zniwelowanego wału poprowadzono nową linię tramwajową.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:51
        Collegium Iuridicum stanowi jeden z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych elementów panoramy Poznania od strony zachodniej, uwiecznianych na licznych pocztówkach i zdjęciach okolicznościowych.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.22, 22:56
        Obiekt wybudowany został na potrzeby Akademii Królewskiej w Poznaniu w 1909 według projektu Edwarda Fürstenaua. Uroczyste otwarcie nastąpiło 18 stycznia 1910. Obecnie mieści przede wszystkim Aulę Uniwersytecką i Rektorat UAM, a także siedzibę SAUAM, Małą Aulę i inne agendy uniwersyteckie.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 00:42
        otwórz / zamknij menu
        poznan.pl Święty Marcin Imieniny Ulicy Święty Marcin
        Tradycja wypieku rogali świętomarcińskich
        rozmiar tekstu drukuj kod qr
        Kościół pw. św. Marcina Rogal świętomarciński
        Tradycja wypieku rogali świętomarcińskich w Poznaniu sięga 1891 roku. Gdy zbliżał się dzień św. Marcina (11 listopada), ówczesny proboszcz poznańskiej parafii pod wezwaniem św. Marcina, ks. Jan Lewicki, zaapelował do wiernych, aby - wzorem patrona - zrobili coś dla biednych. Józef Melzer, jeden z poznańskich cukierników, odpowiadając na apel proboszcza, upiekł trzy blachy rogali i przyniósł pod kościół. W następnych latach dołączyli do niego inni, aby każdy mógł w ten dzień najeść się do syta. Bogatsi poznaniacy kupowali smakołyk, a biedni otrzymywali go za darmo. Zwyczaj wypieku w 1901 przejęło Stowarzyszenie Cukierników. A po I wojnie światowej do tradycji obdarowywania ubogich powrócił Franciszek Rączyński, natomiast tuż po II wojnie światowej przed zapomnieniem rogala uratował Zygmunt Wasiński. Tradycja wypiekania rogali świętomarcińskich na dzień 11 listopada przetrwała w Poznaniu do dziś. W tym dniu poznaniacy zjadają go kilkaset ton.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 01:00
        Nie zabraknie również miejsca dla wsparcia osób z Ukrainy. Chcemy pokazać i wesprzeć te inicjatywy, które w codziennym trudzie widzą nie tylko wyzwania, ale też możliwość wspólnego działania. Będzie można je wesprzeć poprzez zbiórkę publiczną, ale też przez zaangażowanie się w ich działalność w ramach oddolnej solidarności. Mamy nadzieję, że to radosne spotkanie stanie się cegiełką w budowie społeczeństwa obywatelskiego.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:19
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0010.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:41
        Drugą populację białych Kubangese uzyskano krzyżując białe gęsi Gorkiego z ukraińskimi dużymi gęsiami szarymi (ros. Крупная серая), gęsiami Emdenilitewskimi Vischtines.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:43
        Die Graugans ist heller als die anderen grauen Gänse. Der Hals wirkt relativ dick und durch die streifige Anordnung der Federn leicht längsgestreift. Die Vorderflügel sind auffällig hell und der Bauch hat mehr oder minder stark ausgeprägte schwarze Flecken. Der Schnabel ist relativ groß und klobig. Die Graugans erreicht eine Länge von 75 bis 90 cm, eine Flügelspannweite von 147 bis 180 cm und ein Gewicht von 2 bis 4 kg. Ganter sind dabei schwerer als Weibchen und wiegen in der Regel zwischen 3 und 4 kg. Die leichteren Weibchen dagegen kommen auf 2 bis 3,5 kg.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 18:56
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Anser_anser_%28aka%29.jpg/330px-Anser_anser_%28aka%29.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:17
        Durch Oxidation kann sich rohe Kartoffelmasse verfärben. Dies kann durch Schwefelung mit einem Schwefelstreifen oder einem Produkt namens Knödelhilfe verhindert werden. Diese Zutat wird unter der Lebensmittelnummer E224 geführt.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:22
        Am 1. Mai 2010 wurde in Jena der bisher größte Kloß mit einem Gewicht von 365 kg zubereitet. Das Kochgefäß war ein Glaszylinder aus Schottglas, der Teig wurde von der ALBIG Feinkost GmbH aus Heichelheim bereitgestellt. Der Kloßteig bestand aus zwei Dritteln rohen, geschleuderten Kartoffeln und einem Drittel gekochter Kartoffeln. Die Garzeit betrug ca. 8 Stunden
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:26
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Semmelkn%C3%B6del.jpg/330px-Semmelkn%C3%B6del.jpg
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 19:28
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0001.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:06
        Dem entspricht in Ostfriesland und anderen evangelischen Gegenden das Martinisingen am Abend des 10. November. Es bezieht sich auf Martin Luther, dessen Vorname entsprechend seinem Taufdatum am 11. November auf den heiligen Martin von Tours zurückgeht (siehe Namenstag), und darf als protestantische Modifizierung der katholischen Brauchtumselemente angesehen werden, die im 19. Jahrhundert einen neuen Inhalt bekamen; jetzt wurde Martin Luther als „der Lichtfreund und der Glaubensmann“ gefeiert, „de de Papst in Rom de Kroon offschlog“. Martin-von-Tours-Lieder wurden zu Martin-Luther-Liedern umgedichtet oder umgewidmet, das Brauchtum wie die Laternenumzüge wurde verknüpft
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 20:24
        https://www.gify.net/data/media/95/latarnia-ruchomy-obrazek-0008.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:09
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0013.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:14
        https://www.gify.net/data/media/373/serce-ruchomy-obrazek-0869.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:15
        Dalekie posunięcie

        Lesław Nowara
        Dalekie posunięcie
        W Zielonej Gęsi pełno,
        a ona akurat wybiera.
        Posuń się - mówi
        i stawia obok szklankę.
        Przez chwilę stykamy się ściankami.
        Tak samo, jak nasze uda za chwilę.
        Myślę, że na pewno dobrze jej to robi,
        kiedy kładę rękę na kolanie.
        Ona na pewno zrobiłaby to lepiej.
        Próbuję więc przynajmniej posunąć się dalej.
        Nie wiedząc jeszcze,
        że to za daleko.
        Że już dawno jestem za krawędzią.
        Tak jakbym nagle się posunął
        o czterdzieści lat.
        Dla niej jestem już
        zupełnie nagi.
        Dla niej nago leżę już na stole.
        Żeby chociaż chciała
        tylko na mnie spojrzeć.
        Żeby choć zechciała
        wziąć do ręki koniec
        i unieść na chwilę
        krawędź prześcieradła.

        Lesław Nowara
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:16
        Kwiaty Śląskie

        Kwiaty śląskie
        Kwiat literatury śląskiej
        w Gęsi więdnie przy piwie
        obsiada się stolik który już po chwili
        zamieni się we wspólne hotelowe łóżko
        niespiesznie się rozwija zaplatanie rąk
        pocieranie kolanami w dżinsach o rajstopy
        Dowiaduję się wreszcie kto wyruchał tę czarną
        na którą ochotę miałem w Mikołowie
        ze szczegółami Wrocław i Legnica
        trochę o Krakowie
        I pomyśleć, że ja w tym czasie sprzedaję
        artykuły fryzjerskie
        i wycieram stoiska na targach w Berlinie
        Po knajpianym blacie rękaw mojej kurtki
        dopiero teraz wsuwa się pod pościel
        Czuję ciepło
        Kończę drugie piwo
        Mam po brzegi wypełniony pęcherz
        Na dobrą sprawę nie mam
        O czym pisać
        Gdyby chociaż wojna
        Albo koniec świata

        Lesław Nowara
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 21:17
        Swe gęsi za łabędzie uważać każdy rad.
        Remigiusz Kwiatkowski
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:11
        SPRAWA O GĘŚ
        • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 11.11.22, 22:13
          KARTACZE Z GĘSINĄ

          Ciasto ziemniaczane

          1kg ugotowanych ziemniaków
          500g surowych ziemniaków
          2 jajka
          100g mąki pszennej
          100g mąki ziemniaczanej

          Farsz

          2 ugotowane gęsie uda
          cebula
          łyżka gęsiego smalcu
          sól
          pieprz

          Ugotowane ziemniaki przepuść przez praskę a te surowe zetrzyj na tartce o drobnych oczkach. Starte, surowe ziemniaki dokładnie odciśnij (użyj do tego ściereczki lub gazy).

          Do miski włóż przetarte ziemniaki ugotowane i odciśnięte surowe, dodaj mąkę ziemniaczaną oraz pszenną, a także jajka i sól. Całość dokładnie zarób.

          Przygotuj farsz, z ugotowanych udek usuń kości a mięso wraz ze skórą zmiel na maszynce. Do zmielonego mięsa dodaj cebulkę podsmażoną na gęsim smalcu, sól i pieprz, jeżeli farsz jest za suchy dolej odrobinę wywaru z pod gęsiny.

          Na dłoni rozpłaszcz podłużny placek z ciasta, na środku umieść porcję farszu i dokładnie zlep brzegi formując cepelina.

          Wrzucaj do wrzątku i gotuj 15-20 minut aż do wypłynięcia.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:00
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0035.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:11
        Choć może się wydawać, że Dzień św. Marcina jest polskim, a nawet poznańskim świętem, wcale tak nie jest. 11 listopada obchodzi się święto imienia Marcina z Tours, czy też święto świętego Marcina, biskupa żyjącego w IV wieku. Jest popularny nie tylko w Polsce, jest właściwie jednym z najbardziej znanych świętych, zwłaszcza we Francji, której jest patronem.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:20
        Tradycyjnie w Poznaniu obchodzi się święto św. Marcina 11 listopada. Wszędzie można kupić świeże rogale świętomarcińskie, a ulica św. Marcin ma swoje imienny.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:22
        W nim 11 listopada święto rozpoczyna się uroczystą mszą świętą. Stamtąd, co roku wyrusza święty Marcin w stroju legionisty (na którego przeprowadzany jest casting) na białym koniu, podążając ulicą święty Marcin. Za nim podąża pochód, składający się z różnych grup artystycznych. Na całej długości ulicy znajdują się tego dnia stoiska, na których można kupić przede wszystkim rogale. Pochód kończy się pod Zamkiem Cesarskim, gdzie Marcin otrzymuje klucze do bram miasta o Prezydenta Miasta Poznania.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:29
        W tej sytuacji, z ogromnym żalem podjęliśmy decyzję o jednorazowym odwołaniu Imienin, zapraszając gości na Dni Świętomarcińskie realizowane na placu Kolegiackim, Wolnym Dziedzińcu Urzędu Miasta, w Parku Chopina, a także w naszej siedzibie – Centrum Kultury ZAMEK, gdzie pierwsze świętomarcińskie wydarzenia rozpoczną się już przed 11 listopada.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:32
        W Parku Chopina nie zabraknie atrakcji zarówno dla dorosłych, jak i dzieci. Będzie można wziąć udział m.in. w: warsztatach plastycznych i muzycznych, mikrokoncertach, prezentacjach, przejażdżkach rikszą i rowerem towarowym. Swój udział potwierdziły organizacje i grupy, które przez wiele lat współtworzyły Korowód Świętomarciński, takie jak uwielbiany przez publiczność Teatr z Głową w Chmurach czy Klub Sportowy Warta Poznań.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 01:35
        W Polsce Dzień świętego Marcina obchodzony jest co najmniej od XVI wieku. Na to wskazują źródła, jednakże prawdopodobnie jest to święto pogańskie jeszcze ze średniowiecza, które Kościół dopasował i zmienił w święto kościelne.
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 13:59
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0034.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 14:39
        🥐
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:01
        ŚWIĘTEGO MARCINA - Wprost - 12.11.2022
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:01
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0012.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:05
        https://www.gify.net/data/media/1756/ges-ruchomy-obrazek-0024.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:12
        https://media.tenor.com/sA4S_G81qWUAAAAM/puff-pastry.gif
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 15:20
        Razem z Melchiorem od św. Augustyna udał się do Nagasaki wspomagać prześladowanych chrześcijan. Pochwycono ich 3 listopada 1632 roku a 10 grudnia zostali przywiązani do kolumn i spróbowano nakłonić ich do wyrzeczenia się wiary. Następnie spalono ich jako żywe pochodnie.
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:42
      While Martin was still a soldier at Amiens he experienced the vision that became the most-repeated story about his life. He was at the gates of the city of Amiens with his soldiers when he met a scantily dressed beggar. He impulsively cut his own military cloak in half and shared it with the beggar. That night Martin dreamed of Jesus wearing the half-cloak he had given away. He heard Jesus say to the angels: "Here is Martin, the Roman soldier who is not baptised; he has clad me." (Sulpicius, ch 2). In another story, when Martin woke his cloak was restored, and the miraculous cloak was preserved among the relic collection of the Merovingian kings of the Franks.
      The dream confirmed Martin in his piety and he was baptized at the age of 18.[3] He served in the military for another two years until, just before a battle with the Gauls at Worms in 336, Martin determined that his faith prohibited him from fighting, saying, "I am a soldier of Christ. I cannot fight." He was charged with cowardice and jailed, but in response to the charge, he volunteered to go unarmed to the front of the troops. His superiors planned to take him up on the offer, but before they could, the invaders sued for peace, the battle never occurred, and Martin was released from military service.[4]
      Martin declared his vocation and made his way to the city of Tours, where he became a disciple of Hilary of Poitiers, a chief proponent of Trinitarian Christianity, opposing the Arianism of the Imperial Court. When Hilary was forced into exile from Poitiers, Martin returned to Italy, converting an Alpine brigand on the way, according to his biographer Sulpicius Severus, and confronting the Devil himself. Returning from Illyria, he was confronted by the Arian archbishop of Milan Auxentius, who expelled him from the city. According to the early sources, he decided to seek shelter on the island then called Gallinaria, now Isola d'Albenga, in the Ligurian Sea, where he lived the solitary life of a hermit.
      During the Middle Ages, the relic of St. Martin’s cloak, (cappa Sancti Martini), conserved at the Marmoutier Abbey, near to Tours, one of the most sacred relics of the Frankish kings, would be carried everywhere the king went, even into battle, as a holy relic upon which oaths were sworn. The cloak is first attested in the royal treasury in 679, when it was conserved at the palatium of Luzarches, a royal villa that was later ceded to the monks of Saint-Denis by Charlemagne, in 798/99.[5] The priest who cared for the cloak in its reliquary was called a cappellanu, and ultimately all priests who served the military were called cappellani. The French translation is chapelains, from which the English word chaplain is derived.[6] One of the many services a chaplain can provide is spiritual and pastoral support for military service personnel by performing religious services at sea or in the battlefield
      • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 12.11.22, 00:54
        W 360 roku Hilary odzyskał biskupstwo. Na wiadomość o tym Marcin powrócił do Poitiers. Hilary powierzył mu gallo-rzymską posiadłość nieopodal Poiteirs, z której Marcin stworzył swoją pustelnię. W 361 roku w tym miejscu powstało opactwo Ligugé, dziś znane jako Opactwo św. Marcina w Ligugé.
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:43
      With the return of Hilary to his see in 361, Martin joined him and established a monastery nearby, at the site that developed into the Benedictine Ligugé Abbey, the first in Gaul; it became a center for the evangelization of the country districts. He traveled and preached through western Gaul: "The memory of these apostolic journeyings survives to our day in the numerous local legends of which Martin is the hero and which indicate roughly the routes that he followed." (Catholic Encyclopedia).
      In 371 Martin was acclaimed bishop of Tours, where he impressed the city with his demeanor, and by the enthusiasm with which he had pagan temples, altars and sculptures destroyed. It may indicate the depth of the Druidic folk religion compared to the veneer of Roman classical culture in the area, that "when in a certain village he had demolished a very ancient temple, and had set about cutting down a pine-tree, which stood close to the temple, the chief priest of that place, and a crowd of other heathens began to oppose him; and these people, though, under the influence of the Lord, they had been quiet while the temple was being overthrown, could not patiently allow the tree to be cut down" (Sulpicius, Vita ch. xiii). Sulpicius affirms that he withdrew from the press of attention in the city to live in Marmoutier (Majus Monasterium), the monastery he founded, which faces Tours from the opposite shore of the Loire (river). Martin introduced a rudimentary parish system.
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:44
      Martin's order at Marmoutier

      The Abbey of Marmoutier was a monastery just outside Tours in Indre-et-Loire, France. It was founded by St. Martin approximately around 372 A.D. after he had been made Bishop of Tours in 371 A.D. The saint founded the monastery in order to escape attention and live a life of monasticism. Martin was not just the source of status for the abbey, he was also responsible for drafting the blueprint for Marmoutier’s institutional inviolability by appointing the abbot, Walbert. Walbert’s story demonstrated that that while Martin was Bishop of Tours, Marmoutier possessed its own abbot, which meant the abbey should remain “outside the dominion of every bishop except as it is necessary for the ordaining of canons.” The best way to protect the abbey’s autonomy was to give it its own abbot. The abbey was destroyed and ransacked by Normans in 853. The abbey continued to grow and in 1096, Pope Urban II consecrated a new chapel. In 1162, Pope Alexander III consecrated the Chapel of Saint Benoit. Huguenot Protestants pillaged the abbey a second time at the onset of the French Wars of Religion. The abbey recovered but was disestablished in 1799 during the French Revolution.[8]

      Sulpicius Severus described the severe restrictions of the life of Martin among the cave-dwelling cenobites who gathered around him, a rare view of a monastic community that preceded the Benedictine rule:

      Many also of the brethren had, in the same manner, fashioned retreats for themselves, but most of them had formed these out of the rock of the overhanging mountain, hollowed into caves. There were altogether eighty disciples, who were being disciplined after the example of the saintly master. No one there had anything which was called his own; all things were possessed in common. It was not allowed either to buy or to sell anything, as is the custom among most monks. No art was practiced there, except that of transcribers, and even this was assigned to the brethren of younger years, while the elders spent their time in prayer. Rarely did any one of them go beyond the cell, unless when they assembled at the place of prayer. They all took their food together, after the hour of fasting was past. No one used wine, except when illness compelled them to do so. Most of them were clothed in garments of camels' hair. Any dress approaching to softness was there deemed criminal, and this must be thought the more remarkable, because many among them were such as are deemed of noble rank. (Sulpicius, Vita, X)
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:44
      Mercy to the Priscillianists

      His role in the matter of the followers of Priscillian was especially remarkable. The First Council of Saragossa had condemned Priscillian and his supporters as heretics. Priscillian and his supporters had fled, and some bishops of Hispania, led by Bishop Ithacius brought charges before Emperor Magnus Maximus. Although greatly opposed to the Priscillianists, Martin hurried to the Imperial court of Trier on an errand of mercy to remove them from the secular jurisdiction of the emperor. At first, Maximus acceded to his entreaty, but, when Martin had departed, yielded to the solicitations of Ithacius and ordered Priscillian and his followers to be beheaded (385), the first Christians executed for heresy. Deeply grieved, Martin refused to communicate with Ithacius, until pressured by the Emperor.
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:45
      https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Simone_Martini_028.jpg/225px-Simone_Martini_028.jpg
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:47
      The shrine and the devotion

      The veneration of Martin was hugely popular in the Middle Ages, above all in the region between the Loire and the Marne, where Le Roy Ladurie and Zysberg noted the densest accretion of hagiotoponyms[9] commemorating Martin,[10] but Fortunat declared, "Partout où le Christ est connu, Martin est honoré."[11] When Bishop Perpetuus took office at Tours in 461, the little chapel over Martin's grave, built in the previous century by Martin's immediate successor, Bricius,[12] was no longer sufficient for the crowd of pilgrims it was already drawing. Perpetuus built a more suitably grand basilica, 160 ft long (49 m) and 60 ft wide (18 m), with 120 columns.[13] His body was taken from the simple chapel at his hermitage at Candes-St-Martin to Tours and his sarcophagus was reburied behind the high altar of the great new basilica;[14] A large block of marble above the tomb, the gift of bishop Euphronius of Autun (472-475), rendered it visible to the faithful gathered behind the high altar, and perhaps, Werner Jacobsen suggests,[15] also to pilgrims encamped in the atrium of the basilica, which, contrary to the usual arrangement, was sited behind the church, close to the tomb in the apse, which may have been visible through a fenestrella in the apse wall.
      St. Martin's popularity can be partially attributed to his adoption by successive royal houses of France. Clovis (Cholodovech), King of the Salian Franks, one of many warring tribes in sixth century France, promised his Christian wife Clotilda that he would be baptised if he was victorious over the Alemanni; he credited the intervention of St Martin with his success, and with several following triumphs, including the defeat of Alaric II. As a result, Clovis was able to move his capital to Paris, and he is considered to be the 'Founder of France'. The popular devotion to St Martin continued to be closely identified with the Merovingian monarchy: in the early seventh century Dagobert I commissioned the goldsmith Saint Eligius to make a wonderful work in gold and gems for the tomb-shrine.[16] The later bishop, Gregory of Tours, made it his business to write and see distributed an influential Life filled with miraculous events of the saint's career. Martin's cultus survived the passage of power to their successors, the Carolingian dynasty.

      The Abbey of Saint-Martin at Tours was one of the most prominent and influential establishments in medieval France. Charlemagne awarded the position of Abbot to his friend and adviser, the great English scholar and educator Alcuin. At this time the Abbot was able to travel between Tours and the court at Trier in Germany and always stay overnight at one of his own properties. It was at Tours that Alcuin's scriptorium (a room in monasteries devoted to the copying of manuscripts by monastic scribes) developed Caroline minuscule, the clear round hand which made manuscripts far more legible. The basilica was destroyed by fire on several occasions, and it and the monastery were sacked by Norman Vikings in 996.

      Rebuilt beginning in 1014, by Hervé de Buzançais, treasurer of Saint Martin, both to accommodate the crowds of pilgrims and to attract them, the shrine of St. Martin of Tours became a major stopping-point on pilgrimages; Gothic vaults replaced the Romanesque ones and in 1453 the remains of Saint Martin were transferred to a magnificent new reliquary offered by Charles VII of France and Agnes Sorel. The basilica was sacked by Huguenots in 1562, during the French Wars of Religion, then during the French Revolution, deconsecrated, used as a stable, then utterly demolished, its dressed stones sold in 1802 when two streets were opened on the site, to ensure it would not be rebuilt.
      In 1860, excavations of Leo Dupont (1797-1876) established the dimensions of its former site and recovered some fragments of architecture. The project for a new basilica took shape in the resurgence of conservative Catholic piety after the radical Paris Commune of 1871. The architect selected was Victor Laloux; the style eschewed Gothic for a mix of Romanesque and Byzantine.[17] The new Basilique Saint-Martin on a portion of its former site that was repurchased from the owners, was consecrated 4 July 1925.
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:47
      https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Head_reliquary_Martin_Louvre_OA6459.jpg/170px-Head_reliquary_Martin_Louvre_OA6459.jpg
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:48
      Revival of the popular devotion to St. Martin in the Third Republic
      The tomb of St. Martin was rediscovered on December 14, 1860, which aided in the nineteenth century revival of the popular devotion to St. Martin. Martin’s renewed popularity was in large part due to his promotion as a military saint during the Franco-Prussian War of 1870-1871. During the military and political crisis of the Franco-Prussian war, the Napoleon III’s second empire collapsed. After the surrender of Napoleon to the Prussians after the Battle of Sedan in September 1870, a provisional government of national defense was established and France’s Third Republic was proclaimed. Paris was evacuated due to the advancing enemy and for a brief time, Tours (September-December 1870) became the effective capital of France. St Martin was promoted by the clerical right as the protector of the nation against the German threat. Conservatives associated the dramatic collapse of Napoleon III’s regime as a sign of divine retribution on the irreligious emperor. Priests interpreted it as punishment for a nation led astray due to years of anti-clericalism. They preached repentance and a return to religion for political stability. The ruined towers of the royal basilica of St. Martin at Tours came to symbolize the decline of traditional Catholic France.[19]
      With the government's move to Tours during the Franco-Prussian War, 1870, a great number of pilgrims were attracted to St. Martin’s tomb, which was covered by a temporary chapel that Monsignor Guibert (archbishop of Tours, 1857-1871) built. The popular devotion to St. Martin was also associated with the nationalistic devotion to the Sacred Heart. The Flag of Sacre-Coeur, borne by Ultramontane Catholic Pontifical Zouaves who fought at Patay, had been first placed overnight in St. Martin’s Tomb before being taken into battle on October 9, 1870. The banner read "Heart of Jesus Save France" and on the reverse side Carmelite Nuns of Tours embroidered "Saint Martin Protect France".[20] The French army was victorious in Patay, which led many among the faithful to believe that the victory was due to divine favor. Popular hymns of the 1870s developed the theme of national protection under the cover of Martin's cloak, the "first flag of France". [19]
      The popularity of devotion to St Martin among men is significant because historical evidence shows that "feminization" had affected French Catholicism in the nineteenth century. During the nineteenth century Frenchmen influenced by secularism, agnosticism, and anti-clericalism deserted the church in great numbers. Martin was a man's saint and the devotion to him was an exception to this trend. For men serving in the military, Martin of Tours was presented by the Catholic Right as the masculine model of principled behavior. He was a brave fighter, knew his obligation to the poor, shared his goods, performed his required military service, followed legitimate orders, and respected secular authority.
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:50
      https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Basiliquestmartin.jpg/170px-Basiliquestmartin.jpg
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:51
      Opposition from Anticlericals
      During the 1870s, the procession to St. Martin’s tomb at Tours became an impressive display of ecclesiastical and military cooperation. Army officers in full uniform acted as military escorts, symbolically protecting the clergy and clearing the path for them. Anti-clerics viewed the holding of public religious processions as a violation of civic space. In 1878, M. Rivière, the provisional mayor of Tours with anticlerical support banned the November procession in honor of St. Martin. To anti-clerics, religion was supposed to be a private matter and religious devotions were to be practiced at home or church. With the resignation of President Patrice de Mac-Mahon, the first president of the Third Republic, came Republican Jules Grevy, who created a new anticlerical offensive on a national level. On the opposite side of the spectrum, Bishop Louis-Édouard-François-Desiré Pie of Poitiers united conservatives and devised a massive demonstration for the November 1879 procession. Pie’s ultimate hope was that St Martin would stop the “chariot” of modern society and create a France where the religious and secular sectors merged.
      The struggle between the two can be seen with the struggle between conservatives and anti-clerics over the church’s power in the army. From 1874, military chaplains were allowed in the army in times of peace, but anti-clerics viewed the chaplains as sinister monarchists and counter-revolutionaries. Conservatives responded by creating the short lived Legion de Saint Maurice in 1878 and the society, Notre Dame de Soldats to provided unpaid voluntary chaplains with financial resources. Ultimately, the anticlerical Duvaux Bill of 1880 reduced the number of chaplains in the French army. Anticlerical legislators wanted commanders, not chaplains, to provide troops with moral support and to supervise their formation in the established faith of patriotic Republicanis
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:51
      St. Martin as a French Republican patron
      St. Martin has long been associated with France’s Royal heritage, however it was not until the episcopate of Monsignor René François Renou (Archbishop of Tours, 1896-1913) that St. Martin was regarded as a specifically republican patron. He served as a chaplain to the 88e Régiment des mobils d'Indre-et-Loire during the Franco-Prussian war and was known as the army bishop. Renou was a strong supporter of St. Martin and believed that the national destiny of France and all its victories are attributed to him. He linked the military to the cloak of St. Martin, which was the “first flag of France” to the tricolore, “the symbol of the union of the old and new.” This flag symbolism connected the devotion to St. Martin with the Third Republic. However, the tensions of the Dreyfus Affair renewed anti-clericalism in France and drove a wedge between the Church and the Republic. By 1905, under Rene Waldeck-Rousseau and Emile Combes combined with deteriorating relations with the Vatican, church and state was separated.
      St. Martin’s popularity was renewed with the First World War. Anticlericalism declined, as priests served in the French forces as chaplains, with the result that over five thousand of them were killed. In 1916, Assumptionists organized a national pilgrimage to Tours that attracted people from all of France. The devotion to St. Martin was further amplified in the dioceses of France, where special prayers were offered to the patron saint. When the armistice fell on the Saint Martin’s Day, 11 November 1918, the French people saw it was a sign of his intercession in the affairs of France
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:52
      Hagiography
      The early life of Saint Martin that was written by Sulpicius Severus who knew him personally[25], while it expresses the intimate closeness the 4th century Christian felt with the Devil in all his disguises, is at the same time filled with accounts of miracles so extravagant as apparently to challenge disbelief. Some follow familiar conventions— casting out devils, raising the paralytic and the dead— others are more unusual: turning back the flames from a house while Martin was burning down the Roman temple it adjoined; deflecting the path of a felled sacred pine; the healing power of a letter written from Martin, indeed "threads from Martin's garment, or such as had been plucked from the sackcloth which he wore, wrought frequent miracles upon those who were sick."
      The first occasion on which Martin restored the dead to life was that of the catechumen who lived with him in his cell near Poitiers. He returned from a three-day absence to find
      The body being laid out in public was being honored by the last sad offices on the part of the mourning brethren, when Martin hurries up to them with tears and lamentations. But then laying hold; as it were, of the Holy Spirit, with the whole powers of his mind, he orders the others to quit the cell in which the body was lying; and bolting the door, he stretches himself at full length on the dead limbs of the departed brother. Having given himself for some time to earnest prayer, and perceiving by means of the Spirit of God that power was present, he then rose up for a little, and gazing on the countenance of the deceased, he waited without misgiving for the result of his prayer and of the mercy of the Lord. And scarcely had the space of two hours elapsed, when he saw the dead man begin to move a little in all his members, and to tremble with his eyes opened for the practice of sight. Then indeed, turning to the Lord with a loud voice and giving thanks, he filled the cell with his ejaculations (Sulpicius Severus, Vita).
      In one instance, the pagans agreed to fell their sacred fir tree, if Martin would stand directly in the path of its fall. He did so, and it miraculously missed him very narrowly. Sulpicius, a classically educated aristocrat, related this anecdote with dramatic details, as a set piece. Sulpicius could not have failed to know the incident the Roman poet Horace recalls in several Odes, of his narrow escape from a falling tree (Odes ii.13 and .17 and iii.4) — a tree that Horace says, addressing it, was "reared with a sacrilegious hand for the destruction of posterity" (sacrilega manu produxit, arbos, in nepotum perniciem).
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:55
      Folklore
      From the late 4th century to the late Middle Ages, much of Western Europe, including Great Britain, engaged in a period of fasting beginning on the day after St. Martin's Day, November 11. This fast period lasted 40 days, and was, therefore, called "Quadragesima Sancti Martini," which means in Latin "the forty days of St. Martin." At St. Martin's eve and on the feast day, people ate and drank very heartily for a last time before they started to fast. This fasting time was later called "Advent" by the Church.
      On St. Martin's Day, children in Flanders, the southern and north-western parts of the Netherlands, the Catholic areas of Germany and Austria participate in paper lantern processions. Often, a man dressed as St. Martin rides on a horse in front of the procession. The children sing songs about St. Martin and about their lanterns. The food traditionally eaten on the day is goose. According to legend, Martin was reluctant to become bishop, which is why he hid in a stable filled with geese. The noise made by the geese betrayed his location to the people who were looking for him. In Malta, children are sometimes given a bag full of nuts, hazelnuts, oranges and tangerines. In old days, nuts were then used by the children in their games. The parish of Baħrija is dedicated to Saint Martin and on his feast a fair with agricultural produce and animals is organized.
      Also, in the east part of the Belgian province of East-Flanders (Aalst) and the west part of West Flanders (Ypres), children receive presents from St. Martin on November 11, instead of from Saint Nicholas on December 6 or Santa Claus on December 25. There are also lantern processions, for which children make lanterns out of beets.
      In recent years, the lantern processions have become widespread, even in Protestant areas of Germany and the Netherlands, despite the fact that most Protestant churches do not recognize Saints as a distinct class of believers from the laity.
      In Portugal, where the saint's day is celebrated across the country, it is common for families and friends to gather around the fire in reunions called "magustos", where they typically eat roasted chestnuts and drink wine, "jeropiga" (drink made of grape must and firewater) and "aguapé" (a sort of weak and watered-down wine). According to the most widespread variation of the cloak story, Saint Martin cut off half of his cloak in order to offer it to a beggar and along the way he gave the remaining part to a second beggar. As he faced a long ride in a freezing weather, the dark clouds cleared away and the sun shone so intensely that the frost melted away. As this evolution was extremely odd for the time of the year (early November), it is credited to God's intervention. The phenomena of a sunny break to the chilly weather on Saint Martin's Day (11 November), which curiously enough still occurs today is called "Verão de São Martinho" (Saint Martin's Summer) in honor of the cloak legend
      Many churches in Europe are named after Saint Martinus, also known as Saint Martin of Tours. St. Martin is the patron saint of Szombathely, Hungary with a church dedicated to him, and also the patron saint of Buenos Aires. In the Netherlands he is the patron of the cathedral and city of Utrecht. In the Philippines, he is also the patron of the church and town of Bocaue.
      St. Martin is the patron saint of the Polish towns of Bydgoszcz and Opatów. His day is also celebrated with a procession and festivities in the city of Poznań, where he gives his name to the main street (Święty Marcin, from a church in his honor originally built there in the 13th century), and where a special type of crescent cake (rogal świętomarciński) is baked for the occasion. (November 11 is also Polish Independence Day, and is therefore a public holiday.)
      In Latin America, he has a strong popular following and is frequently referred to as San Martín Caballero, in reference to his common depiction on horseback. Mexican folklore believes him to be a particularly helpful saint toward business owners. In some folk magic traditions he is appealed to for financial help and gambling luck, and some practitioners of Santeria associate him with the orisha Ellegua. San Martín de Loba is the name of a municipality in the Bolívar Department of Colombia. Saint Martin, as San Martín de Loba, is the patron saint of Vasquez, a small village in Colombia.
      Though no mention of St. Martin's connection with viticulture is made by Gregory of Tours or other early hagiographers, he is now credited with a prominent role in spreading wine-making throughout the Touraine region and facilitated the planting of many vines. The Greek myth that Aristaeus first discovered the concept of pruning the vines after watching a goat eat some of the foliage has been applied to Martin.[30] He is also credited with introducing the Chenin Blanc grape varietal, from which most of the white wine of western Touraine and Anjou is made.
      Martin Luther was named after St. Martin, as he was baptized on November 11 (St. Martin's Day), 1483. Many Lutheran congregations are named after St. Martin which is unusual (for Lutherans) because he is a saint who does not appear in the Bible. (Lutherans regularly name congregations after the evangelists and other saints who appear in the Bible but are hesitant to name congregations after post-Biblical saints.)
      Martin of Tours is the patron saint of the U.S. Army Quartermaster Corps, which has a medal in his name[31] and also the Church Lads' and Church Girls' Brigade.

      Źródło dotyczące historii Świętego Marcina oraz zdjęcia: Wikipedia.pl

      en.wikipedia.org/wiki/Martin_of_Tours
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:56
      https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Odolanow4a.jpg/220px-Odolanow4a.jpg
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:57
      "Jak Święty Marcin pomógł żebrakowi"

      Dzisiaj święty Marcin wjechał do Poznania,
      Aby wszystkim dzieciom od wczesnego rana,
      Rozdawać świeżutkie, drożdżowe rogale,
      Żeby polskie dziatki wzór z niego brać chciały
      I chlebem z ubogim dzielić się umiały.

      Dawno, dawno temu - przed wielu wiekami,
      Na Węgierskiej Ziemi(Panonia) rósł Marcinek mały.
      Matkę miał on zacną, choć poganką była
      I dlatego chłopca dobroci uczyła.
      Zaś ojciec - poganin rzymskim był żołnierzem,
      Przyszłość chłopca widział w legionach z puklerzem.

      Wola ojca święta - katechumen Marcin,
      W obronie ceszarz i cesarskich granic,
      Wstąpił do legionów, pojechał do Galii.
      Aby dzielnie pełnić swą żołnierska służbę,
      By stamtąd przegonić barbarzyńską ciżbę.

      Mężny, młody wojak sił swych nie żałował,
      W obronie cesarstwa zawsze chętnie stawał.
      Aż razu pewnego w mieście Amiens zwanym,
      Ujrzał legionista u szerokiej bramy, co do miasta wiodła,
      Głodnego, nagiego, nędznego człowieka.

      Siedział smutny, głodny, prawie całkiem siny,
      Bo jesienne wichry go nie oszczędziły.
      Nasz młody bohater na siwiutkim koniu,
      W krasnej, z grubej wełny, wielkiej pelerynie już stamtąd odjeżdżał.
      Wtem żal serce ścisnął nad losem żebraka,
      Dobył Marcin miecza, odciął mu pół płaszcza.

      Gdy już kilka metrów ujechał z Amiens,
      Odwrócił się Marcin i wstrzymał oddech.
      Żebraka nie było - zniknął jak we mgle.
      Zrozumiał ów młodzian, że to Chrystus Pan,
      Poddał go swej próbie u miejskich tych bram.

      Gdy noc już nastała nad rzymskim obozem,
      I księżyc spoglądał na legion z wysoka,
      Marcin - katechumen, po dniu pełnym wrażeń,
      Zapadł w sen głęboki, nie przypuszczał wcale,
      Że ujrzy za chwilę Pana w wielkiej chwale,
      Ubranego w krasną, z wełny pelerynę,
      Co ją dzisiaj oddał temu biedaczynie.

      Pan Jezus siedzący na niebiańskim tronie,
      Odziany w purpurę pięknej peleryny,
      Tak rzekł do Aniołów, co Go otaczali:
      "Patrzcie, patrzcie moi Aniołowie, jak Mnie
      Ubrał miłosierny Marcin legionista, gdym
      Go dziś na próbę wystawił u tych miejskich bram,
      Gdzie zziębnięty siedziałem jako żebrak sam".

      "To Ja z nieba zszedłem na ziemski ten padół,
      By sprawdzić, czy ludzie kochają biedaków.
      Czy pomni na słowa, którem do nich głosił,
      Widzą ludzką nędzę, potrafią się dzielić.
      Marcinie kochany, dziękuję ci wdzięcznie,
      Że masz wielkie serce, bardzo miłosierne!"

      Gdy słońce po niebie wędrówkę zaczęło
      I ciepłym promieniem twarz Marcina grzało,
      Ocknął się ów wojak ze snu przedziwnego,
      Odmówił pacierze do Boga swojego.
      I odtąd zapragnął bez miecza i zbroi być Jego żołnierzem,
      Modlitwą Go chwalić, żyjąc jak pustelnik we wspomnianej Glii.

      Do dowódcy idzie i miecz mu oddaje:
      "Już dłużej nie będę w legionach przebywał.
      Bom inną dziś służbę na zawsze jam wybrał.
      W grocie pustelniczej dopełnię żywota,
      Służąc wiernie Bogu, co jest Panem świata".

      Dowódca mu rzecze:
      "Marcinie, tyś tchórzem, że nie chcesz wojować!
      Właśnie wróg się zbliża, czy chcesz mu się poddać?!"
      Marcin na to:
      "Bez zbroi i miecza na siwym swym koniu,
      Ja pójdę do boju to sprawa honoru,
      Mą tarczą i bronią będzie jedno Bóg,
      On zawsze zwycięża, nie straszny Mu wróg".

      Jak powiedział, tak zrobił ten mężny nasz druh,
      Bez tarczy i miecza walczył dzielny zuch.
      Zwyciężył Germanów, bo wysłuchał Bóg,
      Gorliwych jego modlitw i błagalnych słów.
      Wróg się poddał a laur za odwagę swą,
      Wojak-Marcin otrzymał z legionistów rąk.

      Pora kończyć ten wiersz, bo za długi on już,
      Marcin - żołnierz, a później Marcin biskup z Tours,
      Za miłość do Boga i do bliźnich swych,
      Dziś patrzy na nas z nieba, bo to święty ten,
      Który razu pewnego u bram Amiens.
      Oddał płaszcz żebrakowi i wzorem dziś jest.

      Na Świętego Marcina, każde dziecko to wie,
      W każdym poznańskim domu rogale się je.
      Tradycję tę dawną od ponad już wieku,
      Wprowadził pewien znany, hojny poznański piekarz.
      Za wzór biorąc patrona parafii swej,
      Tak jak dobry Marcin umiał dzielić się.

      Słodkimi, drożdżowymi podkówkami,
      Które zwą się marcińskimi rogalami, karmił ubogich całego Poznania.
      Aby wszyscy pamiętali, że Marcinowy siwy koń zgubił podkowę swą,
      Gdy legionista ten uchodził z Amiens,
      Tego samego dnia, kiedy u miejskich już bram,
      Próbie poddał go sam miłosierny Chrystus Pan!

      (Lidia Rybicka)

      Źródło: Prawica.net

      www.prawica.net/node/1842
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 16:58
      https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/4d/Saintmartinoftours.jpg/220px-Saintmartinoftours.jpg
    • madohora Zwyczaje związane ze Świętym Marcinem 10.11.10, 17:00
      Przez wieki kultura ludowa wzbogacała listopadową uroczystość św. Marcina o nowe obrzędy, splatając prawdę o świętym mężu Marcinie z wieloma legendami. Dzięki temu przetrwał wzbogacony wizerunek świętego Marcina, z którym związały się liczne zwyczaje i obyczaje.
      Dzień świętego Marcina oznaczał oficjalnie zakończenie roku gospodarskiego w rolnictwie i zakończenie jesieni, o której mówią słowa piosenki „Jesień, jesień piękna pora, do podarków bardzo skora". Była to pora zakończenia gromadzenia zapasów na zimę. Na świętego Marcina piwnice zawierały już obfite zapasy żywności na zimę, stąd zwano je „Marcinowymi spichlerzami". Dzień poświęcony świętemu Marcinowi tradycyjnie był wolny od pracy dla służby w gospodarstwie. W tym dniu nie pracowały też młyny, w obawie przed połamaniem koła młyńskiego. Ten zwyczaj został opisany przez Czechowica w „Epitomium", 1583 r.: „Marcina świętego tkają do młyna, aby w dzień swój młynarzom robić nie dał, ale im palce i cwy połamał...". „Ogród fraszek" W. Potockiego zawiera ciekawy opis marcinkowych zwyczajów: „...nabożnie Kościół katolicki święci, wszelka stoi robota i ma przed niedzielą pierwsze, że weń, starym zwyczajem, ani młyny mielą, Kolęda w roku tu wszelakie dani: panom czynsz, księży meszne oddają poddani. (...) śnieg ziemię zwykle bieli i rzeki się szryszą, a stąd na białym koniu tego świątka piszą".Wówczas zamykał się również wypas bydła na pastwiskach. Rybacy w tym dniu zamykali sezon połowów. Przychodził czas zakończenia prac polowych i sezonowych w gospodarstwie. Przed nadejściem adwentu należało zapłacić służbie, a termin marcinkowy był ostateczny.
      Na zakończenie roku gospodarskiego gospodarz fundował zabawę ludową swej służbie z którą rozstawał się wraz z zakończeniem prac polowych.
      Tradycyjne świętowanie obejmowało wesołe zabawy z tańcami, wróżby i charakterystyczne potrawy, nawiązujące do barwnej legendy o żywocie św. Marcina
      • madohora Pieczona gęś 10.11.10, 17:01
        Nieodłącznym atrybutem wieczoru marcińskiego była pieczona gęś. Obecność tej potrawy podawanej na różne sposoby przypominała barwną legendę sprzed wieków. Otóż kiedy zmarł biskup Lidor z Tours, kapłani i wierni chcieli, aby biskupstwo objął Marcin. On jednak zdecydowanie odmawiał.
        Według opowieści skrywał się, aby nie przyjąć tej zaszczytnej funkcji. Ukrył się nawet w pomieszczeniu gospodarskim, by nikt go nie znalazł. Wydały go jednak swoim gęganiem zamknięte z nim gęsi. Wola ludu zadecydowała i 4 lipca 371 roku Marcin otrzymał sakrę biskupią. W taki więc sposób gęsi zadecydowały o życiowej drodze św. Marcina.
        Dawna Polska musiała na Marcina mieć zawsze pieczoną gęsinę na półmiskach. „Na św. Marcina najlepsza gęsina. Dzień świętego Marcina dużo gęsi zarzyna. Na Marcina gęś do komina”.
        Na świętego Marcina obowiązywał zwyczaj zanoszenia tłustych gęsi do dworu, klasztoru i do kościoła, ponieważ póĽną jesienią gęsi są najtłuściejsze i najdorodniejsze. Niektóre wsie organizowały w dzień św. Marcina konkursy na najokazalszą gęś. Klucze dzikich gęsi odlatujących jesienią do ciepłych krajów nazywano „ptakami św. Marcina" lub „gęsiami św. Marcina".
      • madohora Młode wino 10.11.10, 17:02
        Post Martinum bonum vinum

        Wesołej zabawie towarzyszyło młode wino, które w dzień św. Marcina otwierano, by uczcić pamięć hojnego świętego, nazywając je „winem św. Marcina". Trunkiem św. Marcina było i jest wino. Od najdawniejszych czasów w tym dniu odbywała się pierwsza degustacja młodego wina. Mówiono wówczas „spuszczaj wino na św. Marcina i pij je przez cały rok". W dniu św. Marcina był zwyczaj rozdawania wina ludziom ubogim. Wino św. Marcina miało szczególne właściwości, dodawało sił i urody. Znane też było określenie „dolegliwości świętomarcińskie", powstałe na skutek przedawkowania trunków.
        • madohora Re: Młode wino 10.11.10, 17:03
          https://www.wytwornia-zn.pl/images/winko4.jpg
      • madohora Dzień Iskier 10.11.10, 17:06
        W wigilię marcinkowego święta zapalano lampiony św. Marcina, które przyczyniały się do osiągnięcia szczególnej atmosfery wieczoru, porównywalnej chyba tylko z tamtym wieczorem sprzed stuleci, kiedy poszukiwano Marcina, by nadać mu godność biskupa.
        Tradycja palenia ogni tego wieczoru nawiązuje do cudownej mocy Marcina zatrzymywania płomieni pożaru. Marcin uchronił od pożaru dom sąsiadujący z płonącą świątynią pogańską. Sam też został cudownie uratowany od pożaru w swej celi.
        W wielu regionach utrzymywał się zwyczaj, sięgający XVI stulecia, palenia stosu koszy wiklinowych, zużytych w czasie prac polowych minionego sezonu. Tańczono wokół płonących koszy i śpiewano pieśni ludowe sławiące świętego Marcina.
        W Niemczech nazywano dzień św. Marcina „Funkentag", „dniem iskier". Śpiewano:
        piosenkę: „Palcie ognie, krzeszcie ognie, święty Marcin idzie tu, jego ręce gołe są, ogrzeję je chętnie tu". Wierzono, że rozciągający się dym ogniska z koszy wiklinowych, służących do zbierania obfitych plonów, obejmie pola potrzebnym błogosławieństwem na dobre zbiory w następnym roku.
        Święty Marcin jest patronem koni. Na tę pamiątkę, że był kawalerzystą, właściciele koni w dzień św. Marcina objeżdżali konno trzy razy kaplicę pod wezwaniem św. Marcina, składając hojne dary przed wizerunkiem świętego, by przez cały rok szczęśliwie zachowały zdrowie
      • madohora Rogale i pierniki 10.11.10, 17:08
        Rogale i pierniki

        Na św. Marcina zwyczajowo piecze się różnej wielkości rogale z nadzieniem makowym, marcepanowym, orzechowym lub z powidłami. Rogale mogą być wykonane z ciasta drożdżowego lub kruchego. W tym dniu dziewczęta obdarowywały swoich wybranych dorodnymi rogalikami. Rogaliki marcińskie, naśladują podkówki konia św. Marcina. Zwyczaj wypieku dorodnych rogali na św. Marcina szczęśliwie przetrwał do dziś i jest praktykowany w Wielkopolsce i na Śląsku. Tradycja wypieku wybornych rogali i rożków z okazji święta świętego Marcina rozpowszechniona jest także w Niemczech i w Czechach. Wieczorem, przed świętym Marcinem, chodził żebrak, dzwoniąc dzwonkiem dla bydła, oznajmiał swoje przybycie, prosząc o żywność. Gdy nazbierał cały worek, dzielił się z potrzebującymi. W dzień świętego Marcina rzemieślnicy przynosili pod kościół rogale dla biednych. Na świętego Marcina był zwyczaj rozdawania dzieciom drobnych podarków: jabłek, orzechów, ciastek, rogalików. W święto patrona wypiekano także małe pierniki z przedstawieniem świętego Marcina na koniu
      • madohora Przyszłość narzeczonych 10.11.10, 17:09
        Przyszłość narzeczonych

        Zwyczaje marcińskie splatają się także z losem narzeczonych, którzy w noc św. Marcina udają się do ogrodu, by zerwać po gałązce z drzewa owocowego. Następnie każde z nich z osobna wkłada je w domu do wody. Jeśli obie gałązki zakwitną do Bożego Narodzenia wróżą dobrze przyszłemu związkowi
        • madohora Re: Przyszłość narzeczonych 11.11.16, 14:54
          Na Świętego Marcina najlepsza gęsina.
        • madohora Re: Przyszłość narzeczonych 05.11.17, 18:40
          Gdy św. Marcin z śniegiem przybieżał, będzie po pas całą zimę w nim leżał.
        • madohora Re: Przyszłość narzeczonych 05.11.17, 19:19
          PIERŚ Z GĘSI PIECZONA NA JABŁKACH

          1 podwójna pierś gęsi z kością (około 1 kg), 4 ząbki czosnku, sól, pieprz, 7 łyżek otartego majeranku, 3 winne jabłka

          Przygotowujemy solankę - w dwóch litrach przegotowanej, ostudzonej wody rozpuszczamy łyżkę soli. Wkładamy do niej pierś i wstawiamy na noc do lodówki. Pierś osuszamy i nacinamy skórę (w kratkę). Kładziemy na suchej i zimnej patelni (bez usuwania kości) skórą do dołu. Rozgrzewamy patelnię i na małym ogniu wytapiamy jak najwięcej tłuszczu, aż do zrumienienia skórki. Przekładamy na parę minut na drugą stronę. Studzimy. Czosnek przeciskamy przez praskę i mieszamy z 6 łyżkami majeranku. Doprawiamy solą i pieprzem i powstałą mieszanką nacieramy gęś. Odstawiamy na godzinę.
          Jabłka obieramy, usuwamy gniazda nasienne i kroimy w ósemki. Układamy na dnie żaroodpornego naczynia. Doprawiamy pieprzem i pozostałą łyżką majeranku. Kładziemy gęś skórą do góry. Przykrywamy i wstawiamy do piekarnika nagrzanego do 200 stopni na 40 minut. Zmniejszamy piekarnik na 180 stopni i pieczemy przez kolejne 25 minut, od czasu do czasu polewając wytworzonym sosem. Następnie zdejmujemy przykrywkę, zmniejszamy temperaturę do 160 stopni i pieczemy jeszcze przez około 20 minut. Upieczone mięso odłączamy od kości. Piersi kroimy w plastry, podajemy z jabłkami.
        • madohora Re: Przyszłość narzeczonych 05.11.17, 23:18
          ROGALIKI DROŻDŻOWE Z MAKIEM

          3 i 1/3 szklanki mąki, 5 dag drożdży, 1 szklanka mleka, 1 szklanka cukru, 3 żółtka, 1/2 kostki masła, 1 torebka cukru waniliowego, 3 dag sparzonych rodzynków, sól Nadzienie: 1i1/2 szklanka maku, 2 jaja, 1 szklanka cukru, kilka kropli esencji migdałowej, 1 jajo do smarowania, siekane orzechy, cukier kryształ (duży) do posypania

          Przesiać mąkę do miski. Drożdże rozprowadzić niewielką ilością ciepłego mleka, dodając łyżeczkę mąki i łyżeczkę cukru. Wymieszać. Pozostawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Do mąki dodać wyrośnięte drożdże. Wlać resztę ciepłego mleka, delikatnie wymieszać i ponownie odstawić na kilka minut. Do wyrośniętego ciasta dodać utarte z pozostałym cukrem żółtka i skórkę cytrynową. Starannie wyrobić ciasto. Pod koniec wyrabiania (kiedy ciasto przestanie się lepić do rąk) stopniowo dodać stopiony, ciepły tłuszcz. Wyrabiać aż tłuszcz zostanie wchłonięty przez ciasto. Na końcu dodać rodzynki, skórkę pomarańczową i szczyptę soli. Ponownie odstawić do wyrośnięcia. Gdy ciasto podwoi swą objętość partiami wyjmować na oprószoną mąką stolnicę. Rozwałkować, pokroić na trójkąty. Na każdy kłaść nadzienie z maku. Masa makowa: Mak opłukać. Podgotować aż będzie miękki. Przelać zimną wodą, osączyć. Jaja umyć, oddzielić białka od żółtek. Przepuścić mak przez maszynkę. Dodać cukier, żółtka, esencję migdałową. Utrzeć na jednolitą masę i delikatnie wymieszać ze sztywno ubitą pianą z białek. Trójkąty ciasta nadziewać masą makową. Ponownie odstawić do wyrośnięcia. Wyrośnięte posmarować rozmąconym jajkiem. Posypać orzechami lub cukrem. Piec najpierw w średnio nagrzanym piekarniku a gdy wyrosną zwiększyć temperaturę do 220 C aż się zrumienią
        • madohora Re: Przyszłość narzeczonych 06.11.17, 19:37
          Nadzianie z kasztanów Ugotować pół funta kasztanów, obrać z podwójnej łupy przefasować przez sito i wymieszać z farszem z pół funta wieprzowiny od karku, zmielonej na maszynce; dodać kilka usmażonych w maśle i przefasowannych szalotek, trochę soli, pieprzu, muszkatułowej gałki i utartego majeranku.
        • madohora Re: Przyszłość narzeczonych 06.11.17, 19:39
          Nadzianie pasztetowe. Wątróbkę gęsią, ćwierć funta cielęciny i kawałek słoniny, przepuścić przez maszynkę, dodać pół bułki namoczonej w mleku i dobrze odciśniętej, jedno żółtko, trochę soli, pieprzu i tymianku. Wymieszać wszystko razem i nadziać tem gęś. Można dodać także dwa trufle pokrajane w cienkie plasterki.
        • madohora Re: Przyszłość narzeczonych 12.11.17, 00:34
          ŚWIĘTY MARCIN SKĄD SIĘ TO WZIĘŁO - Nasze Miasto -11.11.2017
        • madohora Re: Przyszłość narzeczonych 02.11.19, 11:30
          Jego ojciec, który doszedł do godności trybuna, nadał synowi imię pochodzące od boga wojny Marsa. Jako dziecko przeniósł się wraz z rodzicami do Pawii, miasta we Włoszech. Tam poznał chrześcijan i, mając zaledwie 10 lat, wpisał się na listę katechumenów. Rodzina świętego nie chciała się zgodzić na jego chrzest, również miejscowy biskup był temu niechętny, obawiając się gniewu ojca Marcina. Stąd też św. Marcin przyjął chrzest później.
        • madohora Re: Przyszłość narzeczonych 21.10.20, 20:07
          Podobnie wyglądają miejskie, publiczne obchody, z tym że odbywają się 11 listopada, orkiestra jest większa, a pochód prowadzi jadący na białym koniu, uroczyście ubrany żołnierz reprezentujący postać św. Marcina. Typową piosenką śpiewaną w tym czasie jest np. „Durch die Straßen auf und nieder leuchten die Laternen wieder: rote, gelbe, grüne, blaue, lieber Martin komm und schaue.” (Moc lampionów na ulicach: Czerwień, błękit nas zachwyca! Przyjdź i patrz święty Marcinie, ile barw na ziemię płynie!)
        • madohora Re: Przyszłość narzeczonych 18.10.21, 19:49
          Nie jest znana dokładna historia tego wypieku. Wiadomo, że istniały już w dwudziestoleciu międzywojennym, jednak w tamtym czasie były nazywane trąbami,.
          • madohora Re: Przyszłość narzeczonych 18.10.21, 20:00
            https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Poznan_-_local_food_%28rury_pozna%C5%84skie%29.JPG/330px-Poznan_-_local_food_%28rury_pozna%C5%84skie%29.JPG
        • madohora Re: Przyszłość narzeczonych 18.10.21, 20:59
          W Poznaniu tradycja wypieku rogali świętomarcińskich na 11 listopada istniała już na pewno w 1860 roku, kiedy to opublikowano w „Dzienniku Poznańskim” najstarszą dziś znaną reklamę rogala świętomarcińskiego
        • madohora Re: Przyszłość narzeczonych 22.10.21, 18:51
          Kiedy spotkał się z biskupem Poitiers św. Hilarym i zwierzył mu się z pragnienia poświęcenia się na wyłączną służbę Bożą w charakterze ascety, biskup wydzielił mu w pobliskim Ligugé pustelnię. Tam Marcin zamieszkał z kilkoma towarzyszami. W ten sposób stał się ojcem życia zakonnego we Francji. Sława życia i cudów Marcina rozniosła się po całej okolicy. Po śmierci biskupa Tours kapłani i wierni - używając pewnego wybiegu - przywiedli go do miasta, a potem błagali, by przyjął godność biskupią. 4 lipca 371 roku Marcin otrzymał święcenia kapłańskie i sakrę biskupią. Mimo zasiadania przez 26 lat na stolicy biskupiej żył Święty Marcin nader skromnie; "ciało swe trapił włosiennicą i postami". Porzucił on styl życia hierarchów ówczesnej Galii, co niektórzy mieli mu za złe. Marcin stawał zawsze w obronie niewinnych i niesłusznie oskarżonych, wobec bliźnich zawsze okazywał wyrozumiałość i miłosierdzie.
        • madohora Re: Przyszłość narzeczonych 22.10.21, 19:14
          Marcinowa pogoda mrozów zimie doda
      • madohora Święty Marcin chroni młyny 10.11.10, 17:15
        Święty Marcin chroni młyny
        W dzień świętego Marcina zakazana była praca młynów. Zwyczaj zatrzymywania pracy młynów w dzień św. Marcina nawiązuje do starej legendy. Kiedyś, gdy diabli zarządzali młynami nikt inny nie mógł mleć. Święty Marcin namówił diabłów, że wynajmie im młyny dotąd, aż szpilki oblecą z drzew iglastych, na co diabli się zgodzili. Na szczęście drzewa iglaste nigdy nie zrzucają igliwia, a na jodłach rosną młode gałązki w kształcie krzyżyków i to one na dobre spłoszyły diabłów. Święty Marcin nie pozwala mleć w swoje święto. Wierzono, że kto nie stosuje się do zakazu ryzykuje awarią młyna.
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 17:08
      https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Rogale_%C5%9Bwi%C4%99tomarci%C5%84skie_RB1.JPG/220px-Rogale_%C5%9Bwi%C4%99tomarci%C5%84skie_RB1.JPG
    • madohora Święty Marcin pokonał Turków? 10.11.10, 17:17
      Św. Marcin pokonał Turków ?
      Imię św. Marcina nosi 197 kościołów. Kiedy 11 listopada 1673 roku Jan Sobieski pokonał Turków pod Chocimiem, zwycięstwo to bywało przypisywane wstawiennictwu św. Marcina.
      Św. Marcin obecny jest w topografii polskiej. 77 miejscowości zapożyczyło swoją nazwę od jego imienia. Postać naszego patrona można oglądać w herbach niektórych miast polskich, jak np. Pacanowa i Jawora.
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 17:18
      https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/0/03/St-martin-of-tours-stained-glass.jpg/220px-St-martin-of-tours-stained-glass.jpg
    • madohora Rogaliki Marcinki 10.11.10, 17:21
      ROGALIKI MARCINKI

      Ciasto: 2 szklanki mąki (ok. 500 g), 2 łyżki masła dkg drożdży, ok. 1/2 szklanki ciepłego mleka, 3 żółtka, szczypta soli, 1 kostka (250 g) bardzo zimnego masła; (proporcje na 25 sztuk); Tłuszcz do wysmarowania blachy, nieco mąki do wałkowania, 1 żółtko i łyżka mleka do smarowania rogali;
      Nadzienie orzechowe:150 g zmielonych orzechów włoskich, 150 g zmielonych migdałów, 1 łyżka tartej bułki, 2 łyżki cukru pudru, 2 jajka, szczypta soli
      Wykonanie: drożdże rozprowadzić ciepłym mlekiem, dodać 1 łyżeczkę mąki, 1 łyżeczkę cukru i wanilię. Odstawić zaczyn do wyrośnięcia, aż podwoi swoją objętość. Masło roztopić. Żółtka ubić z cukrem na puszystą masę. Dodać do mąki zaczyn drożdżowy, ubite żółtka. Wyrobić ciasto, dolewając w miarę potrzeby trochę ciepłego mleka. Ciasto powinno być nieco gęściejsze niż na zwykły placek drożdżowy. Gdy ciasto zacznie odstawać i ręki, wlać ciepły tłuszcz i jeszcze chwilę wyrabiać. Włożyć do miski, lekko posypać mąką i przykryć ściereczką. Odstawić do lodówki na 2-3 godziny. Następnie ciasto rozwałkować na prostokąt (25x35 cm). Zimne masło pociąć na plastry, położyć na środku rozwałkowanego ciasta, ciasto pozaginać i zakryć nim całkowicie masło. Rozwałkować ciasto do poprzedniej wielkości, złożyć na 3 części i jeszcze raz rozwałkować. Poskładać i odstawić do lodówki na ok. 1/2 godziny. Wałkowanie i składanie powtórzyć jeszcze 2 razy, za każdym razem chłodząc przez 1/2 godziny.
      Nadzienie: Żółtka utrzeć z cukrem, dodać orzechy i tartą bułkę. Białka ubić na sztywną pianę i delikatnie wymieszać z orzechami.
      Ciasto rozwałkować dosyć cienko, radełkiem lub bardzo ostrym nożem pokroić na nieduże trójkąty. Na połowę trójkątów nałożyć masę orzechową i przykryć drugą połową trójkącików. Blachy wyłożyć papierem do pieczenia wysmarowanym masłem, ułożyć marcinki i odstawić na 20 minut do wyrośnięcia. Piekarnik nagrzać do 200 stopni C. Wyrośnięte rogaliki posmarować żółtkiem rozmąconym z mlekiem, uważając, by nie skleić brzegów. Piec ok. 20 minut. Można polukrować i posypać posiekanymi, podpieczonymi migdałami lub makiem.
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 17:22
      https://www.wytwornia-zn.pl/images/rogale.jpg
    • madohora Re: Świętego Marcina - na stół rogal i gęsina 10.11.10, 17:25
      PIECZONA GĘŚ Z KASZĄ I WĄTRÓBKAMI

      Pieczona gęś nadziewana kaszą i wątróbkami

      Składniki: gęś, 4 ząbki czosnku, 2 łyżki majeranku, łyżeczka bazylii, łyżka soku z cytryny, sól, pieprz świeżo zmielony.
      Nadzienie: 1 szklanka kaszy jęczmiennej grubej, 20 dkg wątróbki z drobiu, 3 duże cebule, pietruszka w korzeniu, 1 marchewka, 5 pieczarek, 3 ząbki czosnku, po łyżce zielonej pietruszki i koperku, sól, pieprz świeżo zmielony, 2 surowe jajka, łyżka tartej bułki.
      Wykonanie: umytą gęś osuszyć papierowym ręcznikiem, odciąć szyję i końce skrzydeł. Gęś nacierać wewnątrz i na wierzchu utartym czosnkiem, solą i pieprzem, sokiem z cytryny oraz ziołami: majerankiem i bazylią. Gęś włożyć na 3 godziny do lodówki.
      Kaszę ugotować na sypko. Wątróbki usmażyć z drobno posiekaną cebulą i pieczarkami. Marchew i pietruszkę ugotować, a następnie drobno pokroić. Kaszę połączyć z usmażoną i pokrojoną wątróbką, z marchewką i pietruszką. Dodać surowe żółtka i zieleninę. Pianę ubić z białek. Dokładnie wymieszać składniki farszu. Wypełnić gęś farszem, zaszyć nitką bawełnianą lub umiejętnie spiąć wykałaczkami. Tak przygotowaną gęś ułożyć na blaszce i wstawić do mocno nagrzanego piekarnika (250 stopni). Gdy skórka się przyrumieni zmniejszyć temperaturę do 180-200 stopni. W czasie pieczenia gęś przekręcamy, by uzyskać zarumienioną skórkę po każdej stronie oraz polewamy mięso sosem z blachy. Czas pieczenia gęsi zależy od jej wagi. Jeśli ważyła 3 kg, to należy ją piec trzy godziny

      Opis zwyczajów oraz przepisy pochodzą ze strony Wytwórnia Zdarzeń

      www.wytwornia-zn.pl/index.php?page=zwyczaje
Pełna wersja