madohora Re: Kraków 13.02.15, 19:13 Dziś plac zdobi "studzienka gołębi" z figurą z brązu. Studzienka zaprojektowana została przez Jana Budziłłę, a figurę (powiększoną replikę jednej z rzeźb proroków z obramienia szafy środkowej ołtarza Wita Stwosza) wykonał Franciszek Kalfas. Jest to dar rzemieślników krakowskich dla miasta wykonany w 1958 roku. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 19:14 Przy placu Mariackim stoi kilka kamienic: nr 2 - kamienica księży penitencjarzy mariackich, został wybudowany w końcu XIV wieku. W 1637 r. penitencjarze nabyli tę kamienicę od Ryniewiczów. Ostateczny wygląd budowli nadano w 2 połowie XIX wieku. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 19:16 nr 3 - dom Hipolitów - kamieniczka mieszczańska. Zachowało się w niej wiele starych detali architektonicznych: kamienne portale gotyckie, renesansowe i barokowe, stropy belkowe, bogate stiuki Baltazara Fontany, malowidła z XVIII wieku. Kiedyś fasada zdobiona była dekoracją sgraffitową. Nazwa domu pochodzi od jego dawnych właścicieli - włoskiej rodziny kupieckiej. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 19:17 nr 4 (w narożu ulicy Szpitalnej) - Prałatówka ozdobiona sgraffitem wzniesiona została w miejscu dwóch starszych domów w latach 1618-1619 przez Macieja Litwinkowicza. Wieńczącą budynek attykę, uważaną za przykład typowej krakowskiej attyki, zbudował architekt Jan Zatorczyk w roku 1625. Na budynku widnieje łacińska sentencja Pateat amicis et miseris (Niech będzie otwarty dla przyjaciół i biednych), a nad bramą herb Sulima archiprezbitera Krzysztofa Trzcińskiego. Wewnątrz domu znajdują się komnaty, drewniane stropy, w sieni zaś zabytkowe stiuki. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 19:18 nr 5 - Wikarówka. Dawna, stara, stojąca w tym miejscu Wikarówka została zburzona w roku 1931. Obecną, według projektu Franciszka Mączyńskiego, zbudowano w roku 1932 Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 19:19 nr 7 został wybudowany w 1912 na podstawie projektu Adolfa Szyszko-Bohusza. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków. 13.02.15, 19:19 nr 8 została gruntownie przebudowana. Dawniej zdobiła ją rzeźba Wita Stwosza "Chrystus w Ogrojcu". Przed I wojną światową właściciel domu, znany krakowski kupiec i społecznik Ludwig Halski, ofiarował ją Muzeum Narodowemu, a na jej miejsce osadził kopię, która stoi tu do dziś. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 19:20 nr 9, na rogu placu Mariackiego i Rynku Głównego stoi dom Czynciela, w którym przed przebudową mieszkał i pisał (Warszawianka, Legion, Klątwa, Wesele) Stanisław Wyspiański. Fakt ten upamiętnia tablica, wykonana według projektu Karola Hukana. Dom stojący tu obecnie traktowany jest jako przykład architektury secesyjnej. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków. 13.02.15, 19:46 Kościół św. Barbary – gotycki kościół rzymskokatolicki między Placem Mariackim a Małym Rynkiem na Starym Mieście w Krakowie. Położony obok kościoła Mariackiego. Do kościoła od strony południowej przylega dominujący na Małym Rynku budynek kurii prowincjalnej Prowincji Polski Południowej Jezuitów. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 19:48 Wzniesiony w latach 1338-1402. Prawdopodobnie pierwotnie pełnił funkcję kościoła cmentarnego (plac Mariacki przed kościołem był przez wiele wieków cmentarzem parafialnym). W 1583 roku kościół został przekazany jezuitom. W tym czasie swoje kazania wygłaszał tutaj o. Piotr Skarga. Po kasacie zakonu jezuitów w 1773 roku, kościół przejęła Krakowska Kongregacja Kupiecka, a w roku 1796 przejęli go bożogrobcy. Od 1874 roku ponownie kościół jest w posiadaniu jezuitów. Budynek klasztoru jezuitów wzniesiony został w XVI i XVII wieku i, oprócz klasztornych, pełnił także inne funkcje (pod nieobecność jezuitów były tu m.in. szpital, liceum i bursa); przebudowany został w latach 1908-1909 przez Józefa Pokutyńskiego. Pod kościołem spoczywa o. Jakub Wujek, pierwszy tłumacz Biblii na język polski. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków. 13.02.15, 19:49 Jest to gotycka budowla ceglana, jednonawowa z apsydą od strony wschodniej (od Małego Rynku). Nakryta jest dwuspadowym dachem z barokową wieżyczką na sygnaturkę, przypisywaną Franciszkowi Placidi (1763). Fasada kościoła znajduje się od strony pl. Mariackiego; jest bezwieżowa, ze szkarpą na osi, zamknięta trójkątnym szczytem. Poprzedza ją tzw. Ogrojec – kaplica cmentarna połączona z kruchtą, z zewnątrz dekorowana rzeźbiarsko, wewnątrz z mieści ołtarz z rzeźbionym przedstawieniem Modlitwy w Ogrojcu wykonanym najprawdopodobniej przez Wita Stwosza lub jego warsztat, kompozycję uzupełnia polichromia pędzla nieznanego mistrza. W zewnętrzne ściany kościoła wmurowane są epitafia, m.in. renesansowe Anny i Jerzego Pipanów (z ok. połowy XVI wieku). Wnętrze kościoła uległo barokizacji (1688-1692); wyposażenie wykonano w latach 1700-1767. Ołtarz główny, z lat 1760-1764, zawiera gotycki krucyfiks z ok. 1420 roku. Wewnątrz, na tle późnogotyckich malowideł, stoi pełnoplastyczna grupa rzeźbiarska przedstawiająca Modlitwę w Ogrójcu, przypisywana kręgowi Wita Stwosza (XV wiek). Po lewej stronie w kaplicy-wnęce znajduje się wykonana w ostatniej dekadzie XIV wieku gotycka, kamienna rzeźba Piety, prawdopodobnie dzieło z kręgu Mistrza Pięknej Madonny Toruńskiej. W kaplicy Matki Boskiej Bolesnej wisi obraz Matki Boskiej Jurowickiej, uważany przez wyznawców za cudowny, czczony w Jurowicach na Polesiu, a w 1886 roku ofiarowany krakowskim jezuitom. Organy 16-głosowe. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 19:53 Mały Rynek – rynek pomocniczy[1] Starego Miasta w Krakowie, regularny, prostokątny, wytyczony w wyniku lokacji Krakowa na wschód od Rynku Głównego, na tyłach kościoła Mariackiego, między ulicą Mikołajską i ulicą Sienną. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 19:54 Nazywany niegdyś Forum antiquum (Starym Rynkiem), Wandetą, Tandetą, a w drugiej połowie XVIII w. Rynkiem Rzeźniczym. Na Małym Rynku handlowano mięsem, później także starzyzną (od XVI w.); znajdowały się na nim jatki rzeźnicze, a także kuchnia dla ubogich. Według informacji z roku 1626 jedna z jatek rzeźniczych znajdowała się w południowo-zachodniej części Małego Rynku, a druga – według notatki z 1646 – usytuowana była prawdopodobnie w pobliżu cmentarza kościoła Mariackiego. Ta druga jatka dotrwała do końca XVII w., kiedy to rozebrano ją, aby wznieść na jej miejscu Wikarówkę kościoła Mariackiego (została zburzona w 1931, a w 1932 wzniesiono tam nową wikarówkę). W roku 1785 jatki rzeźnicze zajmowały środek Małego Rynku, tworząc wydłużony prostokąt, którego dłuższy bok biegł ukośnie ku północnemu zachodowi, zbliżając się swoim narożnikiem do starej wikarówki. W roku 1797 zajmowały one już tylko teren w rejonie kościoła św. Barbary. Na przełomie XVIII i XIX w. drewniane jatki rzeźnicze były częściowo zbutwiałe i znajdowały się w ruinie. W takim stanie dotrwały do roku 1820, kiedy to zostały całkowicie rozebrane Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 19:57 W południowej części Małego Rynku, u zbiegu ulic Stolarskiej i Siennej, znajdowała się niegdyś szkoła Panny Marii (Szkoła Archiprezbiterialna N.P. Marii). Budowla ta istniała już w XIII w., a jej fundatorem był prawdopodobnie Iwo Odrowąż. Szkoła Panny Marii wzniesiona została w stylu gotyckim. Był to budynek obszerny i okazały, o dwóch piętrach. Wchodziło się do niego od strony ul. Siennej. Po pewnym czasie zabudowania szkolne obwiedziono murem. Gmach szkoły Panny Marii w znacznym stopniu ograniczał teren i tworzył nieregularności przestrzenne w południowo-zachodniej części rynku, zwężając jednocześnie prześwit ul. Siennej. Stało się to przyczyną późniejszej jego zagłady. Już w ramach porządkowania układu komunikacyjnego Krakowa, na przełomie XVIII i XIX w. postanowiono umożliwić wozom konnym przejazd ul. Sienną w kierunku wschodnim, poprzez Mały Rynek, aż ku Nowej Bramie. Na przeszkodzie temu zamierzeniu stała szkoła Panny Marii. Władze austriackie wciągnęły ją zatem na listę obiektów przeznaczonych do wyburzenia. Ostateczną decyzję w tej kwestii podjął rząd Wolnego Miasta, nakazując ok. roku 1812 przystąpienie do prac wyburzeniowych. Do ok. 1812 roku rynek zamykał budynek szkoły mariackiej, po jego zburzeniu i zlikwidowaniu jatek, plac uporządkowano tworząc targ owocowo-warzywny. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 19:58 Na rynku znajdują się m.in.: kościół św. Barbary XIV-wieczna kamienica (nr 7) zamieszkiwana kiedyś przez altarystów, potem penitencjarzymariackich. Kamienica posiada dziedziniec z drewnianymi krużgankami z XVII wieku i późnobarokową fasadę z XVIII wieku. kamienica Szoberowska (nr 6) - miejsce w którym w 1661 wydrukowano pierwszą w Polsce gazetę "Merkuriusz Polski"; w domu tym mieszkał w dzieciństwie Bronisław Malinowski. kamienica Lamellich gotycka kamienica Fritscha (nr 1, przebudowana w stylu barokowym). Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 20:00 Do 2007 płyta Małego Rynku służyła przede wszystkim jako parking samochodowy oraz postój taxi, jednak z okazji 750-lecia lokacji Miasta Krakowa postanowiono go całkowicie zmodernizować, nadając mu dzisiejszy charakter – przywrócono zabytkowy bruk, latarnie, ławki, wybudowano iluminowaną fontannę i ograniczono ruch samochodowy do minimum. Mały Rynek stał się miejscem wspomagającym Rynek Główny w organizacji występów artystycznych, ekspozycji i obchodów różnych wydarzeń. Mały Rynek znajduje się na trasie Małopolskiej Drogi św. Jakuba z Sandomierza do Tyńca. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków. 13.02.15, 20:01 Mały Rynek, obecnie jeden z placów Starego Miasta posiada bogate tradycje handlowe sięgające średniowiecza. W czasie Wielkiej Lokacji Krakowa zaplanowano go jako pomocnicze targowisko Rynku Głównego - handlowano tutaj mięsem. Obecna nazwa placu - Mały Rynek, przyjęła się w pierwszej części XIX wieku. Wcześniej miejsce to zwano Wendetą, Tandetą, a także rynkiem lub ulicą Rzeźniczą. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 20:02 Jego dzisiejsza postać w niczym nie przypomina placu sprzed kilkuset lat. Początkowo nie był tak bardzo odseparowany od Rynku Głównego, bowiem pomiędzy kościołem Mariackim, a Małym Rynkiem nie istniała Wikarówka (wzniesiono ją dopiero w XVIII wieku) - trzeba również wziąć pod uwagę, że do okresu rozbiorów kościół Mariacki otoczony był cmentarzem... Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 20:04 Pierwotnie jatki rzeźnicze ulokowane były właśnie na miejscu Wikarówki, dopiero po jej wybudowaniu przeniesiono je na środek placu targowego. Wyglądu zbliżonego do dzisiejszego Mały Rynek nabrał po zburzeniu jatek rzeźniczych i rozebraniu gmachu szkoły mariackiej, która zamykała plac od strony południowej. Po zmianach architektonicznych, inne było również przeznaczenie placu, bowiem ulokowano na nim targ owocowo-warzywny, który funkcjonował przez cały XIX wiek, do czasu budowy linii tramwajowej w 1902 roku. Natomiast od połowy dwudziestego wieku, po likwidacji torów, większą część placu zajmował parking. Dopiero renowacja przeprowadzona w 2007 roku zmieniła charakter Małego Rynku z funkcjonalnego na reprezentacyjny. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 20:07 Mały Rynek jest dziś prostokątnym placem, od południa ogranicza go ulica Sienna, od północy - Mikołajska. Zachodnią pierzeję tworzą trzy budowle: klasztor Jezuitów, absyda kościoła św. Barbary i wikarówka kościoła Mariackiego. Przeciwna strona zajęta jest przez rząd ośmiu kamienic, z charakterystycznym tarasem ciągnącym się wzdłuż całej pierzei - kiedyś w tym miejscu znajdowały się przedproża. Plac ten jest miejscem do przyjrzenia się XVII- i XVIII-wiecznym szkarpom, którymi w tamtym okresie wzmacniano coraz bardziej podupadające kamienice. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.15, 20:08 róg Siennej 7 i Stolarskiej 2 - kamienica Gutkowskiego wzniesiona w latach 1851-1861 dla restauratora A. Gutkowskiego. Przy jej budowie wykorzystano zachowane mury stojącego tu wcześniej domu, który spalił się w wielkim pożarze Krakowa 1850 roku. Obecna fasada posiada cechy klasycystyczne. Zachodnia część kamienicy zachowała w sobie pozostałości szkoły psałterzystów kościoła Mariackiego - tzw. Psałterii. Do północnego boku Psałterii przylegał rozebrany w XIX wieku budynek szkoły Mariackiej. Odpowiedz Link