madohora Re: Kraków 13.02.14, 14:07 W tym kościele jest zawsze tak ciemno, że dopiero po "obróbce" widać że element zdobień jest kolorowy Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.14, 14:19 Ulica Grodzka w Krakowie biegnie w kierunku północ-południe, począwszy od południowo-wschodniego narożnika Rynku Głownego, aż pod mury Wawelu i skrzyżowanie ulic św. Gertrudy, Stradomskiej i Bernardyńskiej. Na przestrzeni wieków jej kształt ulegał różnym przeobrażeniom, szczególnie w południowej części. Odcinkiem, który uległ najmniejszym zmianom jest natomiast fragment między Rynkiem Głównym, a obecnym placem Dominikańskim (dawniej nazywanym ulicą Szeroką). Ten fragment już na początku XIV wieku nazywano Burchgasse lub platea Castri (Castrensis). Największą zmianą jaka spotkała tę część ulicy, było jej poszerzenie o ok. 3 metry , co dokonało się kosztem odbudowania po wielkim pożarze 1850 roku domów i fasad po wschodniej pierzei cofniętych wgłąb działek. Odcinek na południe od placu Dominikańskiego i placu Wszystkich Świętych przebiegał początkowo przez teren samodzielnej osady - Okołu, ta część obecnej Grodzkiej nosiła nazwę św. Andrzeja. Po zburzeniu północnego odcinka fortyfikacji Okołu w pierwszej połowie XIV wieku, powstała ulica długością mniej więcej zbliżona do obecnej. Dopiero na przełomie XV i XVI wieku całą ulicę objęto obecną nazwą. Jej dzisiejsza długość, wynosząca prawie 700 metrów ukształtowała sie ostatecznie po wyburzeniu murów miejskich i bramy grodzkiej na początku XIX stulecia. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.14, 14:27 Ulica Grodzka, dom nr 37 - kamienica Pipanowska. Została wybudowana w XIV wieku. Jej nazwa wiąże się z Jerzym Pipan, który został właścicielem domu w pierwszej połowie XVII wieku. Był on ławnikiem sądu wyższego prawa magdeburskiego. Podziały architektoniczne fasady pochodzą z przebudowy budynku w pierwszej połowie XVIII wieku, ufundowanej przez kupca winnego Jana Antoniego Mariani. W drugiej połowie XIX wieku na parterze kamienicy powstała winiarnia, należąca do kupca Jana Kosza. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.14, 14:38 Kościół Świętej Trójcy – zabytkowy kościół położony na Starym Mieście w Krakowie, przy ul. Stolarskiej 12, połączony z konwentem dominikanów. Dominikanie, ze św. Jackiem na czele, przybyli do Krakowa z Bolonii w 1222 roku. Sprowadził ich krakowski biskup Iwo Odrowąż, który oddał dominikanom częściowo drewniany, częściowo murowany kościół parafialny Św. Trójcy, przenosząc parafię do nowego kościoła Mariackiego. 12 marca 1223 roku kościół został konsekrowany. Nowy, gotycki kościół oraz klasztor dominikanie zaczęli wznosić po najeździe Tatarów w 1241 roku. Pierwotnie była to trójnawowa hala, którą następnie, na przełomie XIV i XV wieku, przebudowano na kościół bazylikowy. Do połowy XIX w. jednym z charakterystycznych elementów wyglądu zewnętrznego świątyni była murowana wieża-dzwonnica, stojąca wolno przed fasadą kościoła u wylotu ul. Stolarskiej. Po pożarze miasta w 1850 r. z kościelnej dzwonnicy pozostały jedynie przepalone mury, które zostały rozebrane podczas prac przy odbudowie kościoła. W 1876 r. w miejsce wieży dostawiono do fasady świątyni neogotycką kruchtę. Osłaniała ona gotycki, XIV-wieczny portal głównego wejścia, który został odnowiony w 1893 r. M.in. wymieniono wówczas szereg zniszczonych fragmentów kamiennych. Kres świetności kościoła położył straszliwy pożar Krakowa w 1850 roku. Wypaliło się całe wnętrze z wyjątkiem niektórych kaplic, runęło sklepienie nawy. Natychmiast po pożarze przystąpiono do kompleksowej rekonstrukcji świątyni. Prace trwały w latach 1850-1884, a kierował nimi architekt Teofil Żebrawski. Przepalone mury były tak słabe, że musiano rozebrać część grożącej zawaleniem fasady. Po przystąpieniu do odbudowy okazało się, że i niższe partie ścian i filarów są zbyt uszkodzone, aby mogły udźwignąć ciężar nowego sklepienia. Podparto zatem prowizorycznie filary drewnianymi stemplami i ściśnięto metalowymi obręczami. W l. 1853-1854 tempo odbudowy było bardzo powolne, ale m.in. udało się sprowadzić nowe witraże autorstwa niemieckiego artysty Hübnera. W roku następnym prace budowlane podjęto na nowo, podpierając rysujące się mury i nakrywając je sklepieniem wspartym na filarach ceglanych, przekładanych jedynie kamieniem. Po usunięciu podpór spod łuków sklepienia nawy głównej, rano, 12 kwietnia 1855 roku część sklepienia i murów runęła, uszkadzając sąsiedni dom. Ta katastrofa budowlana poruszyła krakowską opinię publiczną. Krytykowano zwłaszcza politykę oszczędnościową przy doborze materiałów. W celu zapewnienia odpowiedniej kontroli powołano w roku 1856 specjalny komitet konserwatorski. Po zebraniu niezbędnych funduszy i uprzątnięciu gruzu, dopiero w 1858 roku przystąpiono do kładzenia nowych fundamentów pod filary. W trzy lata później przykryto dachem nawy boczne, a w roku 1863 - nawę główną. Podstawowe prace przy odbudowie zakończono w roku 1872. W ich wyniku wygląd świątyni uległ znacznym zmianom, co spotkało się z krytyką środowisk artystycznych. Szczególnie stanowczo wystąpił m.in. rzeźbiarz Edward Stehlik. Później z licznymi atakami spotkała się też działalność przeora Mariana Pavoniego, który dokonał pseudogotyckich przeróbek wnętrza, wyposażenia i detali architektonicznych kościoła[3]. W tym czasie powstał obecny ołtarz główny, stalle oraz konfesjonały. Po odbudowie, w roku 1884, kościół konsekrowano. Od 1957 roku kościół posiada godność bazyliki mniejszej. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.14, 14:50 Plac św. Marii Magdaleny w Krakowie – plac znajdujący się na Starym Mieście w Krakowie, usytuowany między ulicami Grodzką i Kanoniczą, w centrum dawnego Okołu. Ma 997 m² powierzchni. Od północy do placu przylega Collegium Iuridicum, mieszczące Instytut Historii Sztuki UJ, a od południa kamienica nr 2, nazywana Zerwikapturem lub Malarnią, w której znajduje się Instytut Cervantesa. Od strony wschodniej, po drugiej stronie ulicy Grodzkiej, stoją dwa kościoły: św. Andrzeja i św. Piotra i Pawła, po stronie zachodniej znajduje się zabytkowa kamienica (ul. Kanonicza 9), w której ma siedzibę kilka instytutów Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II. Nazwa placu pochodzi od kościoła św. Marii Magdaleny, który niegdyś tu się znajdował. Do Collegium przylegała wówczas nieistniejąca dziś kamienica, a do niej kościół, powstały prawdopodobnie w XIII wieku; po pożarze w XV wieku został odbudowany. W XVII wieku został zbarokizowany, a ostatecznie zburzony w roku 1811. Obecnie na nawierzchni placu jest ukazany obrys kościoła. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.14, 14:53 Pośrodku stoi pomnik Piotra Skargi dłuta Czesława Dźwigaja, odsłonięty w 2001 roku. Jego ustawienie stało się przedmiotem licznych kontrowersji i protestów. Oprócz pomnika, na placu znajduje się mała fontanna z kamienia, wykonana w 1996 według projektu Józefa Białasika i Michała Szymańskiego Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.14, 15:04 Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła – parafialny kościół rzymskokatolicki położony przy ulicy Grodzkiej 52a, w Krakowie. Znajduje się po wschodniej stronie placu św. Marii Magdaleny, obok kościoła św. Andrzeja. Jest to pierwsza budowla architektury barokowej w Krakowie. Ufundowana została dla jezuitów przez króla Zygmunta III Wazę. Plan kościoła wykonał prawdopodobnie Giovanni de Rossis, plan ten był realizowany od 1597 roku – najpierw przez Józefa Britiusa, a następnie modyfikowany przez Giovanniego Marię Bernardoniego. Ostateczny kształt kościołowi nadał w latach 1605-1619 Giovanni Trevano i to on jest autorem fasady, kopuły i wystroju wnętrza. Uroczystej konsekracji kościoła dokonano 8 lipca 1635 roku.W latach 1809-1815 świątynia służyła jako cerkiew prawosławna. Od 1842 roku służy parafii Wszystkich Świętych. Około roku 1890 posługę wikarego sprawował w nim św. Józef Bilczewski. Historia budowy tego kościoła łączy się z zakonem Jezuitów, którzy pojawili się w stolicy państwa - Krakowie w 1579 roku. Pierwotnie przybyli zakonnicy, osiedlili się przy kościele św. Szczepana (ówcześnie stojącym w południowo-wschodnim narożniku obecnego placu Szczepańskiego), a w ciągu kilku lat, dzięki poparciu króla Stefana Batorego, uzyskali dla swoich celów kościół św. Barbary. Jednakże i on był zbyt mały by pomieścić wielkie plany działalności duszpasterskiej zakonu. W wyniku tych niedogodności, niemalże od samego przybycia, Jezuici poszukiwali możliwości wybudowania nowego, własnego kościoła. Nie była to łatwa sprawa w szesnastowiecznym Krakowie, gdyż w obrębie murów miejskich, mocnym pierścieniem chroniących Kraków, miasto było gęsto zabudowane i wzniesienie nowej świątyni wiązało się z wykupieniem parcel wraz ze stojącymi na nich budynkami. Rozważano dwie potencjalne lokalizacje nowego kościoła Jezuitów: pierwsza, w zachodnim rogu rynku, przy ulicy Wiślanej oraz druga: na ulicy Grodzkiej. Drugi wariant był lepszy ze względu na rozległość terenu, która dawała możliwość dowolnego zaprojektowania okazałej budowli. Jako że pierwszy protektor finansowy nie był w stanie podołać obowiązkom fundatora (kardynał Jerzy Radziwiłł), Jezuici zwrócili się do króla Zygmunta III Wazy z prośbą o przejęcie fundacji. Pozyskanie fundatora pozwoliło rozpocząć prace przygotowawcze. Ekspertem budowlanym został Włoch, działający w Polsce od dwudziestu lat, architekt-jezuita Józef Britius. W 1596 jezuici rozpoczęli wykupywanie na koszt króla placów i domów w miejscu planowanej budowy. Przyszły krakowski kościół jezuitów, zarówno w planie układu przestrzennego jak i wyglądzie fasady, wzorowany był na kościele Pana Jezusa w Rzymie. 23 Czerwca 1597 nastąpiło uroczyste położenie kamienia węgielnego i rozpoczęto budowę fundamentów. Pracami przy budowie kierował Józef Britius, a po jego wyjeździe, kierownictwo przejął inny Włoch, architekt-jezuita Jan Bernardyni. To właśnie on, dostosowując wygląd świątyni do upodobań mieszkańców Krakowa, zdecydował się podwyższyć mury, przez co wnętrze nabrało wysmukłego, niemalże gotyckiego charakteru. Po jego śmierci, budowę dokończył architekt królewski Jan Trevano. Pierwotnie zbudowaną kopułę na krzyżu kościoła wraz z podtrzymującymi ją ceglanymi filarami musiano rozebrać, gdyż była niedostatecznie wzmocniona, powodując zarysowywanie się murów. Druga kopuła została ukończona w 1619 roku, wsparta jest na kamiennych filarach i możemy podziwiać ją do dziś. Uroczysta konsekracja kościoła odbyła się 8 lipca 1635 roku. W 1722 roku, wykonano ogrodzenie placu przed fasadą w formie dwunastu postumentów, na których umieszczono wielkie posagi apostołów. Kasata zakonu jezuitów z 1772 roku, miała niekorzystny wpływ na losy ich kościoła. Pozbawiony stałego użytkownika, podlegał ciągłej dewastacji, a w latach 1809-1815 służył nawet jako cerkiew prawosławna. Dopiero gdy w 1824 przeniesiono tu parafię ze zburzonego kościoła Wszystkich świętych, zaczęto powoli przeprowadzać niezbędne prace remontowe. Obecnie potężna bryła kościoła św. Piotra i św. Pawła, zwieńczona wysmukłą kopułą, jest jednym z głównych akcentów w panoramie Krakowa. Wzniesiony obok romańskiego kościoła św. Andrzeja, nadal kontrastuje skalą z sąsiednimi budynkami. Jest to kościół zbudowany na planie prostokąta o długości ponad dwukrotnie przekraczającej szerokość, w który wpisano formę krzyża łacińskiego utworzonego przez krótkie prezbiterium zakończone półkolistą absydą, równie krótki i szeroki transept oraz szeroką nawę główną. Bardzo charakterystyczna jest wspaniała barokowa fasada z początku XVII stulecia. W jej dolnej kondygnacji umieszczono figury czterech świętych, których wydał zakon Jezuitów. Nad portalem wejściowym widoczne jest duże godło zakonu. W wyższej kondygnacji znajdują się figury patronów dynastii Wazów (św. Zygmunt i św. Władysław), a na samym szczycie herb Wazów - Zygmunt III Waza, był fundatorem kościoła. Wewnątrz kościoła warto zobaczyć stiukowe płaskorzeźby umieszczone w sklepieniu absydy, przedstawiające ukrzyżowanie św. Piotra i ścięcie św. Pawła. Poniżej tych rzeźb stoi ołtarz główny zaprojektowany przez Kacpra Bażankę. Nad centralną częścią transeptu wznosi się najwyżej położona w Krakowie barokowa kopuła. Jej wnętrze jest zdobione stiukami, znajdują się w niej także figury czterech ewangelistów, wykonane przez Dawida Heela w pierwszej części XVIII wieku. W północnej nawie znajduje się ciąg trzech kaplic połączonych niewielkimi przejściami. Wszystkie pokryte są dekoracją stiukową z XVIII wieku, w niektórych miejscach widoczne są pozostałości XVII i XVIII-wiecznej polichromii. Od strony wejścia do kościoła są to kaplice: Męki Pańskiej, Matki Boskiej Loretańskiej, św. Ignacego Loyoli. Południowa nawa również składa się z trzech podobnych kaplic: Wieczerzy Pańskiej, Michała Archanioła, Trójcy Świętej. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.14, 15:08 Kościół św. Andrzeja zbudowany został w latach 1079-1098 z fundacji Sieciecha, palatyna księcia Władysława Hermana. Prawo patronatu nad kościołem należało do benedyktyńskiego opactwa w Sieciechowie, co pozwala dopuszczać możliwość związku między nim, a budową świątyni. Zlokalizowany w osadzie Okół, stał przy biegnącym skośnie gościńcu na miejscu którego powstała później ulica Grodzka, a prowadzącym do przewozu na Wiśle. Kościół św. Andrzeja jest wspaniale zachowaną budowlą w stylu romańskim, zbudowaną z kamienia, złożoną z krótkiego jednoprzęsłowego, trójnawowego korpusu, z transeptu i chóru, zamkniętego apsydą. Całość wieńczą dwie wieże. świątynia św. Andrzeja ma charakter obrony, o takim charakterze budowli świadczy grubość murów [1,6m] oraz brak dolnych okien. Zewnętrzne mury wykończone są drobną wapienną kostką, obok której występuje piaskowiec w szczegółach architektonicznych. Z zachodniej fasady kościoła wyrastają dwie smukłe wieże, przechodzące wyżej w ośmiobok, wypełniony na górze bliźniaczymi okienkami, które wraz z potrójnym oknem u szczytu fasady, kontrastują z ciężką masą jej dolnej części, poprzecinanej tylko w kilku miejscach wąskimi okienkami strzelniczymi. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.14, 15:12 Kościół św. Idziego - jest romańską budowlą wzniesioną z fundacji Władysława Hermana i jego żony, w podzięce za urodzenie syna. Dzięki przekazowi Galla Anonima, wiemy że poprzez modły, i dary wysyłane do opactwa św. Idziego we Francji, para książęca wyprosiła urodzenie syna i stąd ten kościół. Z tej pierwotnej fundacji w romańskim stylu, nie zachowały się żadne pozostałości, a stojąca dziś świątynia, pochodzi z pierwszej połowy XIV wieku, z okresu panowania Władysława Łokietka. Zakon dominikanów, który w 1595 roku, przejął opiekę nad kościółkiem, przy pomocy finansowej rodziny Tęczyńskich, dokonał odnowienia budowli. Wtedy gotyckie sklepienie zostało zastąpione beczkowym, dokonano także wielu innych przeróbek. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 13.02.14, 15:14 Kościół św. Idziego – zabytkowy kościół rzymskokatolicki dominikanów, znajdujący się przy ulicy Grodzkiej 67 w Krakowie obok Wawelu . Według tradycji został on wybudowany w końcu XI w. przez księcia Władysława Hermana jako dziękczynienie po urodzeniu się jego syna Bolesława Krzywoustego, które mieli zawdzięczać modłom i darom zanoszonym do prowansalskiego opactwa St. Gilles. Pod obecnym kościołem gotyckim nie odnaleziono jednak żadnych reliktów romańskich, a trudno oczekiwać, iż świątynia fundowana z takich powodów, byłaby drewniana. Z tego powodu część badaczy skłania się ku przypuszczeniu, że pierwotnie wezwanie św. Idziego nosił dzisiejszy kościół św. Andrzeja, a pierwszym budynkiem na tym miejscu była świątynia gotycka. Kościół gotycki został zbudowany w pierwszej połowie XIV w. Początkowo znajdował się pod patronatem benedyktynów, potem dominikanów. Z czasem budowla obrosła szeregiem XVII- i XVIII-wiecznych przybudówek, z których dużą część rozebrano w XIX w. Około roku 1905 Rada Miejska Miasta Krakowa - w ramach architektonicznego porządkowania ulic miasta - podjęła decyzję o wyburzeniu znajdujących się w złym stanie zabytkowych obiektów przylegających do kościoła, co doprowadziło do głośnego sporu ze środowiskiem miłośników zabytków Krakowa. Sprzeciw zgłosili m.in.: Stanisław Wyspiański, Leon Wyczółkowski, Konstanty Laszczka, Stanisław Tomkiewicz, Jerzy Mycielski, Marian Sokołowski, Józef Muczkowski, Leonard Lepszy, Klemens Bąkowski i Stanisław Krzyżanowski. Zatarg został zażegnany, dzięki interwencji Helferta, prezydenta Najwyższej Komisji Centralnej w Wiedniu, który pismem z dn. 24 listopada 1905 r. wywarł nacisk na prezydenta Krakowa i spowodował w konsekwencji uchylenie uchwały Rady Miejskiej. Prawdopodobnie był to też efekt zakulisowych działań prof. hr. Mycielskiego, którego łączyła przyjaźń z nastepcą tronu arcyksięciem Franciszkiem Ferdynandem. Ostatecznie więc częściowo zburzono otaczające kościół rudery, pozostawiając jedynie XVIII-wieczny dom z dachem łamanym. Wtedy też powstały podcienia łączące ów dom z kościołem. Stojące w sąsiedztwie świątyni od strony ul. Grodzkiej dwie duże kamienice zostały zburzone z polecenia władz niemieckich podczas okupacji[2], w ramach urbanistycznego "porządkowania" przez okupanta otoczenia Wawelu. Kościół jest ceglany, ma bardzo prostą, jednonawową formę. Wewnątrz znajdują się stalle z różnobarwnych marmurów, wapienia pińczowskiego, piaskowca i alabastru. Jest to pozostałość po nagrobku św. Jacka z jego kaplicy w kościele dominikanów (wykonanym w XVI w. przez Jana Michałowicza z Urzędowa). W tęczy znajduje się późnogotycki krucyfiks, na sklepieniu herby Tęczyńskich z XVI wieku. Kościół został odremontowany pod kierownictwem o. Adama Studzińskiego w latach 80. XX wieku. Przy wyjściu z kościoła widnieje brązowa tablica z 1987 roku upamiętniająca przysięgę krakowskich harcerzy złożoną w roku pielgrzymki do ojczyzny Jana Pawła II. Na placu przed kościołem znajduje się Krzyż Katyński (1990). Odpowiedz Link