madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:13 Okół − istniejąca w średniowieczu osada (przez pewien czas zapewne miasto) położona na terenie południowej części dzisiejszego Starego Miasta w Krakowie. Pierwotnie Okół stanowił podgrodzie u stóp grodu wawelskiego. Ukształtował się przy osi dzisiejszej ulicy Grodzkiej, a właściwie wokół placu targowego położonego u stóp kościoła św. Andrzeja. Granice osady pokrywały się mniej więcej z późniejszym przebiegiem murów obronnych Krakowa, a północna granica przebiegała w rejonie dzisiejszej ulicy Poselskiej. Po lokacji Krakowa w 1257 Okół stał się pomostem łączącym go z Wawelem. Wkrótce (około połowy XIV w.) został włączony bezpośrednio do Krakowa, jednak istnieją źródła świadczące o tym, iż w międzyczasie być może sam Okół uzyskał na pewien czas prawa miejskie (np. wzmianka z 1338 o Nova Civitas in Okol). Obecnie dawny Okół stanowi południową część Starego Miasta w Krakowie. Główną osią komunikacyjną jest ulica Grodzka, równolegle zaś do niej biegnie ulica Kanonicza. Znajduje się tu szereg zabytkowych budynków, w tym kościoły św. Andrzeja, św. Idziego i św. Piotra i Pawła, budynek Collegium Iuridicum UJ oraz liczne kamienice i pałace ul. Kanoniczej. Centralny punkt stanowi plac św. Marii Magdaleny, powstały na miejscu zburzonego kościoła o tym samym wezwaniu. Od wschodu i zachodu dzielnicę otaczają Planty Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:16 Kościół św. Andrzeja zbudowany został w latach 1079-1098 z fundacji Sieciecha, palatyna księcia Władysława Hermana. Prawo patronatu nad kościołem należało do benedyktyńskiego opactwa w Sieciechowie, co pozwala dopuszczać możliwość związku między nim, a budową świątyni. Zlokalizowany w osadzie Okół, stał przy biegnącym skośnie gościńcu na miejscu którego powstała później ulica Grodzka, a prowadzącym do przewozu na Wiśle. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:16 Kościół św. Andrzeja jest wspaniale zachowaną budowlą w stylu romańskim, zbudowaną z kamienia, złożoną z krótkiego jednoprzęsłowego, trójnawowego korpusu, z transeptu i chóru, zamkniętego apsydą. Całość wieńczą dwie wieże. świątynia św. Andrzeja ma charakter obrony, o takim charakterze budowli świadczy grubość murów [1,6m] oraz brak dolnych okien. Zewnętrzne mury wykończone są drobną wapienną kostką, obok której występuje piaskowiec w szczegółach architektonicznych. Z zachodniej fasady kościoła wyrastają dwie smukłe wieże, przechodzące wyżej w ośmiobok, wypełniony na górze bliźniaczymi okienkami, które wraz z potrójnym oknem u szczytu fasady, kontrastują z ciężką masą jej dolnej części, poprzecinanej tylko w kilku miejscach wąskimi okienkami strzelniczymi. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:17 Pierwszy kościół św. Marcina został wzniesiony na tym miejscu przed rokiem 1257, czyli przed lokowaniem miasta przez króla Bolesława Wsydliwego. Fundowały go zamożne rody rycerskie Gryfitów i Ostojów. Na początku XVII wieku zostało przekazany karmelitankom bosym, do których należał przez niespełna dwadzieścia lat, bowiem w 1637 roku rozpoczęła się budowa nowej świątyni w tym miejscu, która miała zastąpić rozebrany nieco wcześniej stary kościół Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:18 Architektem obecnie istniejącej, skromnej, barokowej budowli, jest Giovanni Trevano, który projektując świątynię wzorował się na niedalekim kościele św. Piotra i św. Pawła. W roku 1787 karmelitanki opuściły zabudowania kościelne, a od roku 1816 świątynia należy do Gminy Ewangelicko-Augsburskiej Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:19 Wnętrze jest niezwykle surowe, pozbawione ozdób. Dominującym kolorem jest czysta biel ścian i sklepienia. W XIX-wiecznym ołtarzu głównym znajduje się obraz Henryka Siemiradzkiego, przedstawiający Jezusa uciszającego burzę (1882r.). Powyżej ołtarza zawieszony jest gotycki krucyfiks, pochodzący z końca XIV wieku - prawdopodobnie najstarszy wizerunek ukrzyżowanego Chrystusa Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:19 Skoro kościół jest kościołem ewangelickim to nie ma nic dziwnego w tym, że jest skromnie wyposażony. (m), Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:22 Kościół św. Idziego - jest romańską budowlą wzniesioną z fundacji Władysława Hermana i jego żony, w podzięce za urodzenie syna. Dzięki przekazowi Galla Anonima, wiemy że poprzez modły, i dary wysyłane do opactwa św. Idziego we Francji, para książęca wyprosiła urodzenie syna i stąd ten kościół. Z tej pierwotnej fundacji w romańskim stylu, nie zachowały się żadne pozostałości, a stojąca dziś świątynia, pochodzi z pierwszej połowy XIV wieku, z okresu panowania Władysława Łokietka. Zakon dominikanów, który w 1595 roku, przejął opiekę nad kościółkiem, przy pomocy finansowej rodziny Tęczyńskich, dokonał odnowienia budowli. Wtedy gotyckie sklepienie zostało zastąpione beczkowym, dokonano także wielu innych przeróbek Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:23 Może to zabrzmi śmiesznie, ale nie udało mi się wejść na Wawel (specjalnie mi nie zależało, moim celem był Kościół Mariacki ale o tym później oraz przede wszystkim krakowskie szopki) z bardzo prozaicznego powodu. Było tak ślisko a ja jeszcze miałam takie "miejskie" buty, że nie byłam w stanie wspiąć się pod górkę. Śliskie płyty chodnikowe pokryte marznącym śniegiem, może to ładnie wygląda ale nie nadaje się do chodzenia. Dotyczyło to również placu pod Sukiennicami i wyjścia ze Starego Miasta na dworzec. Stawało się na płycie i zaraz zjeżdżało w dół. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:31 Wawel – wzgórze na Pomoście Krakowskim, w Krakowie, w Dzielnicy I Stare Miasto, na lewym brzegu Wisły; historyczna dzielnica Krakowa. Wawel ma charakter zrębu tektonicznego, który powstał w miocenie i zbudowany jest z liczących 161–155 mln lat górnojurajskich wapieni wieku oksfordzkiego. Wzgórze wznosi się na wysokość ok. 228 m.n.p.m. Na wzgórzu znajdują się dwa zabytkowe zespoły budowlane: Zamek Królewski na Wawelu Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:31 W 1978 Wawel wraz ze Starym Miastem, Kazimierzem i Stradomiem został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, w 1994 razem ze Starym Miastem, Stradomiem, Kazimierzem, Podgórzem, Nowym Światem i Piaskiem został uznany za pomnik historii. Częścią tego kompleksu są także fortyfikacje Wawelu. Odnalezione zostały relikty innych budowli, pochodzących z różnych epok. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:32 Wzgórze mogło pierwotnie nazywać się wądół, wąwał, wąwel ze względu na krasowy charakter wapieni, z których jest zbudowane, jak i na liczne jaskinie (np. Smocza Jama). Według pełnej fantastycznych etymologii Kroniki wielkopolskiej słowo Wawel miało pochodzić od Wøwel (pierwotnie Bøbel)[5][6] (stąd dzisiaj rekonstruuje się tę formę jako jako „wąwel” z nosowym o, czyli „ǫ” i zestawia z podobnie brzmiącymi wąwóz, wądół, u Brücknera od „wąwał”=wąwóz, słabość tej teorii tkwi w mało logicznym wywodzeniu nazwy wzgórza, a więc struktury geologicznej wypukłej od wgłębnej). Według tejże Kroniki wielkopolskiej nazwa Wawel mogła również oznaczać zgrubienie na szyi spowodowane niedoborem jodu w wodzie wywołujące powiększanie tarczycy. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:33 Inni uważają, że owo „wąwel” oznaczało „wyniosłość wśród mokradeł”, którymi otoczone było wzgórze, od „wą” (odpowiednik dzisiejszego „w”wink i „wel” (wilgoć, woda) co oznaczało miejsce położone „w wodzie, otoczone wodą”, według Stanisława Rosponda wąwel = grąd, tj. „miejsce wyniosłe i suche wśród łąk błotnistych, ostrów oblany wodą” od psł. *vъlь = stpl. wel, wla (stąd: Wleń). Zestawia się tutaj „Wąwel” z nazwami miejscowymi typu Wąwelnica, Wąwolnica, Wąwelno jednak nie tłumaczy procesu fonetycznego, który miałby doprowadzić do przejścia ą → a (Jan Długosz Wąwolnicę dwukrotnie podaje jako Wanwelnycza, wcześniej w 1325-1327 r. zapisano Wanvelnitia[12], w 1377 r. Wanwelnicza, jeszcze w 1531 r. Vanwelnicza, czyli z protezą samogłoski nosowej w postaci „an”, a brak takich zapisów w stosunku do Wawelu). Dawniej doszukiwano się też genezy nazwy w zgodnościach bałto-słowiańskich, litewskiemu rdzeniu au, av, va, avr, var, vavr, babr, miał odpowiadać ruski varъ, polski wał, stąd według Mikołaja Akielewicza nazwa wsi Wawr, Wawer → Wanwoł, Wąwel, Wawel, tj. miejsce obwarowane. Istnieje także teoria, jakoby nazwa Wawel pochodziła od nazwy Babel (s-c-s Вавилонъ, stąd również współczesne rosyjskie Вавилон, tr. Wawilon, czyli Babilon, częsta w średniowieczu oboczność w:b, m.in. grecka Beta (obecnie Wita), zobacz: Korbea, Kordoba. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:33 Według badań archeologicznych ślady pierwszego osadnictwa datuje się na środkowy paleolit, około 100 tys. lat p.n.e. Jako osada położona na skrzyżowaniu szlaków handlowych szybko się rozwijał. Wawel był prawdopodobnie jednym z ośrodków władzy plemienia Wiślan, których organizacja państwowa powstała na przełomie VIII i IX wieku. O ich legendarnych władcach Kraku i Wandzie, mających żyć podobno w VII i VIII wieku, wspomniał XIII-wieczny kronikarz Wincenty Kadłubek. W X wieku ziemie Wiślan, i tym samym Kraków, weszły w skład powstającego państwa polskiego. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:34 W 1000 roku zostało utworzone biskupstwo krakowskie, czego konsekwencją była budowa katedry – siedziby biskupa. Jednak ze względu na toczące się walki z cesarstwem, budowę prawdopodobnie rozpoczęto dopiero po zawarciu pokoju w Budziszynie, czyli około lat 20 XI wieku. Ze względu na bardzo nikłe pozostałości po pierwszej katedrze, nazywanej czasem „Chrobrowską” i pomimo trwających od dawna badań archeologicznych, nie udało się zrekonstruować jej wyglądu. Do lat 80 relikty kościoła św. Gereona utożsamiane były właśnie z pierwszą katedrą, ale teza ta, wysunięta przez Adolfa Szyszko-Bohusza, została odrzucona przez nowsze badania. Także co do momentu zniszczenia katedry nie ma zgodności – przypuszcza się, że mogło się to stać podczas najazdu księcia Brzetysława I w latach 40 XI wieku lub podczas pożaru w latach 80 Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:34 Oprócz katedry na wzgórzu istniały także inne zabudowania. Pierwsze odnalezione szczątki po budowlach drewnianych pochodzą z IX wieku, a kamienne – z przełomu X i XI wieku. Z tego okresu pochodzą pozostałości przedromańskich budowli murowanych, takich jak: - Rotunda Najświętszej Marii Panny, prawdopodobnie z przełomu X i XI wieku - Kościół św. Jerzego, przebudowywany w późniejszych okresach - rotunda przy bastionie Władysława IV, być może baptysterium - budowla „czworokątna z korytarzykiem” z przełomu X i XI wieku, o nieznanym przeznaczeniu, być może grobowiec - Kościół B (rotunda z dwoma absydami). Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 03.09.18, 23:35 Na przełomie 1038 i 1039 Kazimierz Odnowiciel powrócił do Polski i przyjmuje się, że tym samym Kraków został siedzibą władzy królewskiej i stolicą państwa. Budowę drugiej katedry, tzw. „Hermanowskiej” rozpoczęto pod koniec XI wieku, prawdopodobnie właśnie z fundacji Władysława Hermana. Jej konsekracja nastąpiła w 1142 roku. O budowli tej wiadomo zdecydowanie więcej, choćby ze względu na jej zachowany wizerunek na odcisku pieczęci kapituły krakowskiej z XIII wieku. Także pozostałości są zdecydowanie lepiej zachowane – dolna część Wieży Wikaryjskiej (Srebrnych Dzwonów) oraz w całości trójnawowa krypta św. Leonarda, wsparta na 8 kolumnach. W 1118 roku pochowano tam biskupa Maurusa, z którego grobu wyjęto m.in. patenę i kielich. Z tego okresu pochodzą także: - Sala o 24 słupach, być może palatium książęce - kościół przy Smoczej Jamie (interpretowany ostatnio jako romańska wieża) - Kościół św. Gereona, prawdopodobnie kaplica pałacowa - Kościół św. Michała (romański) - rotunda z emporą przy baszcie Sandomierskiej, być może z 2 połowy XI wieku - czworokątna wieża obronna przy „Kurzej Stopie”. Odpowiedz Link