madohora Re: Kraków 22.02.14, 16:24 XIX wiek Wraz z trzecim rozbiorem (1795) Wawel znalazł się pod zaborem austriackim. Wojsko austriackie przekształciło wzgórze na koszary, co pociągnęło za sobą liczne zniszczenia i przebudowy: obmurowano krużganki i zmieniono wnętrza zamku, rozebrano część budynków (m.in. kościoły św. Jerzego i św. Michała). Po upadku powstania krakowskiego i zlikwidowaniu Rzeczypospolitej Krakowskiej na Wawelu wzniesiono trzy ogromne gmachy szpitala wojskowego. W II połowie XIX wieku Austriacy przebudowali mury obronne w taki sposób, aby stały się częścią Twierdzy Kraków (powstały m.in. dwie kaponiery). Równocześnie trwały próby odzyskania wzgórza przez Polaków. Gdy pojawił się projekt, aby cały Wawel wraz z katedrą zamknąć dla ludności cywilnej, a kapitułę przenieść do kościoła Św. Piotra, prezydent miasta Mikołaj Zyblikiewicz zaproponował przekazanie wawelskiego zamku na rezydencję cesarską dla Franciszka Józefa I. Powoływano się przy tym na rodzinne związki Habsburgów z polskimi rodami monarszymi. W dn. 3 września 1880 r. deputacja obywateli Galicji pod przewodnictwem marszałka krajowego hr. Ludwika Wodzickiego złożyła w tej sprawie petycję na ręce cesarza, która została przyjęta pozytywnie. Wojskowe władze austriackie zażądały jednak za opuszczenie wawelskiego wzgórza rekompensaty w wys. 750 000 guldenów na budowę nowego szpitala wojskowego oraz także 750 000 guldenów na budowę nowych koszar. Po sześciu latach rokowań ostatecznie ustalono, że społeczeństwo polskie ma zapłacić już w nowej walucie 2 714 606 koron i 89 halerzy. Rozpoczęła się akcja gromadzenia funduszy. Kasa Oszczędności Miasta Krakowa przekazała 800 000 koron, a a Sejm Krajowy Galicji zadeklarował 100 000 koron rocznie na odbudowę Wawelu. Cesarz Franciszek Józef przeznaczył z prywatnej szkatuły także 100 000 koron rocznie na restaurację zabytków wawelskich. Aleksandra Ulanowska zorganizowała wielką kwestę publiczną. Dzięki tym działaniom i licznym datkom od osób prywatnych, instytucji oraz stowarzyszeń, udało się zgromadzić potrzebną kwotę W katedrze w tym czasie odbyły się manifestacyjne pogrzeby Józefa Poniatowskiego i Tadeusza Kościuszki. Przebudowana w stylu klasycystycznym została kaplica Potockich, w której umieszczono pomnik Artura Potockiego autorstwa wybitnego rzeźbiarza Bertela Thorvaldsena. Druga rzeźba tego artysty została ustawiona w kaplicy królowej Zofii. W 1869 roku przypadkowo otwarto trumnę króla Kazimierza Wielkiego, co stało się pretekstem do urządzenia powtórnego pogrzebu. Równocześnie podjęto inicjatywę odnowy innych królewskich grobów – oczyszczono sarkofagi (ufundowane też nowe – m.in. cesarz Franciszek Józef ufundował sarkofag króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego, który miał żonę Habsburżankę), a podziemnie krypty połączono korytarzami. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 22.02.14, 16:27 XX i XXI wiek W 1905 cesarz Franciszek Józef I wyraził zgodę na opuszczenie przez wojska austriackie Wawelu. Rozpoczęto prace konserwatorskie, którymi kierował Zygmunt Hendel, a następnie Adolf Szyszko-Bohusz, który odnalazł rotundę Najświętszej Marii Panny i inne relikty wczesnych budowli. Renowacja wzgórza finansowana była m.in. ze składek społecznych. Ofiarodawców upamiętniano wmurowując cegiełki z ich nazwiskami w mur przy północnym wjeździe na zamek, przy którym wzniesiono także Bramę Herbową i ustawiono konny pomnik Tadeusza Kościuszki. W latach 1904-1907 Stanisław Wyspiański i Władysław Ekielski opracowali plan zabudowy wzgórza, noszący nazwę Akropolis. Ta nigdy niezrealizowana idea zakładała umieszczenie na Wawelu m.in. polskiego sejmu i senatu, Muzeum Narodowego, Akademii Umiejętności i Kurii Biskupiej. Całość miała wzorować się na starożytnej architekturze – autorzy założyli wybudowanie np. teatru greckiego czy posągu Nike. Fragment grobowca królowej Jadwigi W tym okresie katedra wzbogaciła się o dwa nowe nagrobki: królowej Jadwigi (z 1902 r.) i symboliczny Władysława Warneńczyka (z 1906 r.), oba autorstwa Antoniego Madeyskiego. Kaplica królowej Zofii została ozdobiona w latach 1902-1904 przez Włodzimierza Tetmajera dekoracją malarską, przedstawiającą polskich świętych i bohaterów narodowych. Natomiast w skarbcu katedralnym malowidła w latach 1900-1902 wykonał Józef Mehoffer. On też jest autorem witraży w oknach transeptu katedry (ukazują one Chrystusa Bolesnego, Maryję i geniusze cierpienia), malowideł i witrażu w kaplicy Szafrańców oraz witraży w kaplicy Świętokrzyskiej. Swoje projekty witraży do katedry, nigdy niezrealizowane, stworzył także Stanisław Wyspiański. W dwudziestoleciu międzywojennym, tuż po odzyskaniu niepodległości, polskie władze centralne, uznały wawelski zamek, za gmach reprezentacyjny Rzeczypospolitej do użytku Naczelnika Państwa, a następnie dla Prezydenta RP. Uchwałą zaś Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 1921 r., krakowski zespół urbanistyczny na Wawelu, stał się jedną z oficjalnych Rezydencji Prezydenta Polski (do dzisiaj, zachował się apartament Prezydenta RP Ignacego Mościckiego). Do dziś nie istnieje taki akt prawny, wydany przez władze niepodległej Rzeczypospolitej (nie licząc decyzji stalinowskiej KRN, ustanawiającej na Wawelu muzeum), który znosiłby ten zapis. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 22.02.14, 16:29 W 1921 r. na bastionie króla Władysława IV Wazy stanął pomnik Tadeusza Kościuszki dłuta Leonarda Marconiego i Antoniego Popiela. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 22.02.14, 16:37 W 1927 r. sprowadzono na Wawel prochy Juliusza Słowackiego i jego matki Salomei Becu; w 1935 r. pochowano tu też Józefa Piłsudskiego. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 22.02.14, 16:51 W czerwcu 1927 r. po.witał kraj cały jak długi i szeroki powracające z obczyzny doczesne szczątki wielkiego poety Polskiego. Juljusza Słowackiego.. Prochy poety spoczywające dotąd w Paryżu na cmentarzu Montmartre zostały wydobyte i przewiezione, uroczyście do Ambasady Polskiej. Po uroczystościach w Paryżu, gdzie złożyła hołd cała kolonja polska, i rząd Francji, odwieziono je do Cherbourga skąd polskim statkiem "Wilja'" popłynęły do Gdyni. Do Gdyni przybyły prochy Słowackiego. 21 czerwca. Następnego dnia zostały zwłoki umieszczone na statku wiślanym "Mickiewicz", skąd przewieziono je do Tczewa a następnie Gniewa i Grudziądza, Do stolicy przybyły zwłoki w niedzielę 26 czerwca. W przystani na Wiśle powitał je przemówieniem w imieniu poetów Zenon Przesmycki Mirjam. Następnie w triumfalnym pochodzie wraz z Rządem, Sejmem, Senatem, przy udziale licznych tłumów odprowadzono zwłoki na Plac Zamkowy. Tam uczcił wielkiego poetę pan Prezydent Rzeczypospolitej Mościcki wygłaszając podniosłe przemówienie. Następnego. dnia J. E. ks. Kardynał Kakowski odprawił w Katedrze uroczystą Mszę św. żałobną - poczem w triumfalnym pochodzie odprowadzono zwłoki na dworzec, skąd specjalnym pociągiem przez Skierniewice. Piotrków, Częstochowę, Sosnowiec, Katowice, przybyły wieczorem do Krakowa. Szczególnie uroczyście witano prochy wielkiego poety w Katowicach. We wtorek mimo ulewnego deszczu cały Kraków wyległ na ulice by wraz z licznymi delegacjami ludności z całej Polski i obczyzny oddać hołd doczesnym szczątkom wielkiego poety w czasie uroczystości pogrzebowych na Wawelu Źródło: Kalendarz Mariański na rok 1928 Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 22.02.14, 17:37 Przed uroczystym pochodem przybyli do Barbakanu gdzie zwłoki przebywały przez całą noc ministrowie: Dobrucki, Składkowski, Kwiatkowski, Miedziński, Moraczewski, Staniewski i Romocki, marszałek Sejmu Rataj z wicemarszałkiem Dębskim, wicemarszałek Senatu Bojko, senatorowie, posłowie, wojewodowie: Darowski, Grażyński i Mantenfel, reprezentanci wszystkich uniwersytetów polskich, miast polskich, oraz szeregu organizacyj. Po Mszy św. przemówił w imieniu ,emigracji polskiej w Paryzu prof. Pozerski, poczem ruszył kondukt pogrzebowy. Rozpoczęła się imponująca defilada delegacji z całej Polski, przybyłych dla złożenia hołdu szczątkom wielkiego Poety. Przybyła cała Polska od Niemna i Wilji, od Ikwy i Styru, po Bałtyk i Odrę. Lud wiejski i młodzież szkolna, harcerze, górnicy, robotnicy, delegacje miast instytucji społecznych i kulturalnych, wszystkie stany połączyły się w hołdzie dla zmarłego. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 22.02.14, 17:59 Czoło pochodu stanowiła młodzież szkolna, następnie szli rolnicy, kolejarze, górnicy, delegacje Górnego Śląska. Następnie ruszył rydwan ze zwłokami poprzedzony przez orszak duchowieństwa z ks. biskupem Godlewskim. Za trumną postępowali członkowie rządu, przedstawiciele Sejmu, Senatu oraz stowarzyszeń literackich. Ulice Sławkowska i basztowa przystrojone flagami o barwach państwowych i miejskich. Nieprzeliczone rzesze mieszkańców. Po drodze na Wawel pochód zatrzymał się przed kościołem Świętej Anny gdzie przemówił prof. Kanelbach. ...O godzinie 13 udał się na Wawel, gdzie złożono trumnę ze zwłokami na obszerny dziedziniec Wawelski. Na Wawelu przemówił J. Piułsudski sławiąc zasługi dla Polski Słowackiego. kończąc je następująco: "Gdy niegdyś jednego z większych, co ostatnie prowadzili powstania, pytałem, który z wieszczów najwięcej wpłynął, najwięcej działał, gdy miecze na naszej ziemi zadzwoniły - stwierdzał mi zawsze, te, tym poetą jest Słowacki. Miłość Ojczyzny, o! to słońce świetne Dla serc co dumne sieroce, szlachetne. Całe się czystym miłością oddadzą. Jako żórawie, co łań.cuch prowadzą wietniejsze serca wylatuj ą przodem; Umrą, ich duchy lecą przed narodem". Gdy teraz patrząc na trumnę wiem tak, jak wszyscy zebrani, że Słowacki idzie, to wiem, że idzie tam, gdzie głazy na naszym gościńcu stają, świadcząc nieledwie chronologicznie, przez imiona, o naszej przeszłości. Idzie między Władysławy i Zygmunty, idzie między Jany i Bolesławy, idzie nie z imieniem, lecz nazwiskiem, świadcząc także o wielkości pracy i wielkości ducha Polski. Idzie, by przedłużyć swe życie, by być nie tylko z naszem pokoleniem, lecz i z temi, które nadejdą. Idzie jako "Król Duch". Po zakoilczeniu przemówienia. marszałek Piłsudski zwrócił się do okalających nawę z trumną oficerów z następującemi słowy: "W Imieniu Rządu Rzeczypospolitej polecam Panom odnieść trumnę Juliusza Słowackiego do krypty królewskiej, by królom był równy". Poczem orszak udały udał się ze zwłokami do katedry wawelskiej, gdzie- wygłosił podniosłe przemówienie ks. Biskup Godlewski - po pokropieniu zwłok przez ks. Metropolitę Sapiechę - oficerowie ujęli trumnę na barki i znieśli ją do krypty, gdzie spoczęła, obok sarkofagu Mickiewicza. Tak więc spoczął Juljusz Słowacki po wielu latach rozłąki w grobach królewskich, przy dźwięku potężnego "Zygmunta", a 101 strzałów królewskich artylerji Wojska Polskiego obwieściło całej Polsce, iż jeden z najlepszych jej synów spoczął na wieki w grobach zasłużonych. Kalendarz Mariański na rok 1928 Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 22.02.14, 18:08 W nawale prac około budowy państwa, w trudzie pracy p chleb codzienny, w zamęcie walki o zakreślenie granic Polska pamiętała o honorowym długu wobec przeszłości narodu o obowiązku odbudowy Wawelu. Katedra i Zamek na Wawelu to kamienne kroniki naszej przeszłości, w której zapisały się wszystkie koleje życia polskiego. Każda zdobycz duchowa, każde wywyższenie i każdy upadek narodu. Gdy Polska runęła barbarzyńska ręka zaborcza zniszczyła Wawel, odarło go z wszelkiej świetności w który go ubrała Polska. Gdy Polska powstała do nowego życia przyszedł czas by Wawel dźwignąć z ruin, by mógł świadczyć światu i nam samym o naszej przeszłej wartości. Za kilkanaście lat pracy po przerażającej pustce i ruinie sal królewskiego zamku nie zostało już ani śladu. Nie dosyć na tym. Część sal posiada już dziś nawet urządzenie wewnętrzne ...także dzięki ofiarności społeczeństwa na cele urządzenia Zamku. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 22.02.14, 18:10 W czasie II wojny światowej Wawel był siedzibą generalnego gubernatora Hansa Franka. Ukradziono wówczas wiele cennych zabytków, które do dziś nie wróciły do Polski. W 1978 r. Wawel wraz ze ścisłym Starym Miastem oraz zabytkami Kazimierza został zapisany na liście światowego dziedzictwa UNESCO. W 1992 r. sprowadzono na Wawel urnę z ziemią z Monte Cassino. W 1993 r. sprowadzono na Wawel zwłoki gen. Władysława Sikorskiego. W 2001 r., na Wawelu znalazła się grudka ziemi z mogiły zbiorowej w której pochowany był Cyprian Kamil Norwid, znalazła miejsce w Krypcie Wieszczów Narodowych. W lutym 2010 roku w Krypcie Wieszczów Narodowych ustawiono tablicę ku pamięci Fryderyka Chopina, w kwietniu w przedsionku krypty pod Wieżą Srebrnych Dzwonów pochowano prezydenta Lecha Kaczyńskiego wraz z małżonką. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 22.02.14, 18:11 Zwiedzającym udostępnione są: na zamku: reprezentacyjne komnaty królewskie – wystawa obejmuje znajdujące się na parterze pomieszczenia wielkorządcy zamku i komnaty na drugim piętrze, m.in. Salę Poselską, której strop ozdobiony jest rzeźbionymi głowami (tzw. głowami wawelskimi) i Salę Senatorską prywatne apartamenty królewskie skarbiec koronny, gdzie prezentowany jest m.in. miecz koronacyjny Szczerbiec zbrojownię wystawę Sztuka Wschodu w katedrze: groby królewskie Krypta Wieszczów Narodowych Dzwon Zygmunt Muzeum Katedralne Wawel Zaginiony – rezerwat archeologiczny z częściowo zrekonstruowaną Rotundą Najświętszej Marii Panny Smocza Jama Trasa Ogrody Królewskie – zrekonstruowany, renesansowy ogród Wawel znajduje się na trasie Małopolskiej Drogi św. Jakuba z Lublina i Sandomierza do Tyńca. Jest to także miejsce styku Via Regia. Ze Wzgórza Wawelskiego do litewskiego Wilna, przez białoruskie Grodno prowadzi Szlak Jagielloński. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków 22.02.14, 18:19 Kościół św. Michała Archanioła i św. Stanisława Biskupa i Męczennika i przylegający do niego klasztor paulinów – kompleks sakralny, znajdujący się w Krakowie przy ulicy Skałecznej 15. Nazywany jest potocznie Skałką lub na Skałce. Jest to według legendy sanktuarium męczeństwa św. Stanisława, biskupa krakowskiego, znajdujące się niedaleko Wawelu, nad Wisłą, na niewielkim wzgórzu, zbudowanym z białego wapienia jurajskiego. Pełni też rolę Panteonu Narodowego. Odpowiedz Link