Kraków

  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 18:20
    Niepotwierdzone podania podają informację, że stała tu niegdyś świątynia pogańska i na jej miejscu zbudowano kościół romański pw. św. Michała Archanioła. W XIV w. gotycką świątynię postawił król Kazimierz III Wielki. Od 1472 opiekuje się nią Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika, sprowadzony do Krakowa przez Jana Długosza, który niebawem wystawił nowy kościół. Jan Długosz w 1480 spoczął na Skałce.
    Z kościołem na Skałce związana jest historia zmagania się dwóch potęg: świeckiej – króla Bolesława Szczodrego i kościelnej – biskupa krakowskiego Stanisława. W wyniku konfliktu z królem biskup, podając za przekazem Galla Anonima, został skazany w 1079 na obcięcie członków za zdradę, której się dopuścił i zmarł. Dokonać to się miało na Wzgórzu Wawelskim. Według alternatywnej wersji, pozostawionej przez Wincentego Kadłubka, król rozkazał swoim sługom zabicie biskupa w kościele na Skałce w czasie odprawiania przez niego mszy świętej, a gdy ci nie chcieli, sam własnoręcznie zamordował przyszłego świętego. Wersja ta jednak ze względu na moralizatorski charakter kroniki Kadłubka, a także to, że również był biskupem jest mało wiarygodna.
    Król musiał opuścić kraj. Kościół uznał biskupa świętym i kanonizował go w 1253. Papież Innocenty IV jako podstawę kanonizacji przyjął cuda czynione nad grobem biskupa. W 750 rocznicę kanonizacji papież Jan Paweł II podniósł kościół na Skałce do rangi bazyliki mniejszej.
    Od 1089 zwłoki biskupa spoczywają w katedrze wawelskiej, ale to Skałka jest miejscem jego kultu. Przed trumną biskupa na Wawelu koronowano królów polskich. Do ceremoniału koronacyjnego należała także pielgrzymka pokutna z Wawelu na Skałkę.
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 18:21
    XI wiek – ustanowiono kanonicznie biskupstwo krakowskie, szóstym z rzędu biskupem został Stanisław ze Szczepanowa. Do katedry przeniesiono szczątki biskupa.
    1253 – kanonizacja Stanisława ze Szczepanowa. Kościół na Skałce stał się miejscem pielgrzymek i zyskał nowego, właśnie kanonizowanego biskupa.
    1270 – Król węgierski Stefan III wraz z żoną i dziećmi odbył pielgrzymkę do kościoła na Skałce.
    25 marca 1471 – na prośby Jana Długosza, król Kazimierz Jagiellończyk przyzwolił na oddanie kościoła na Skałce ojcom paulinom. Dekret wydał ówczesny biskup krakowski Jan Rzeszowski.
    1593 – Janusz Ostrogski, kasztelan krakowski, pogromiwszy zbuntowane oddziały kozackie, zawiesił na Skałce zdobyte na nieprzyjacielu chorągwie.
    1655 – kościół został oblężony przez Szwedów.
    1727 – prace wykonywane są przy dekoracji elewacji zachodniej oraz wykonaniu więźby dachowej nad kaplicami bocznymi.
    1733-1751 – przebudowa kościoła w stylu barokowym.
    21 czerwca 1787 – król Stanisław August Poniatowski wracając z podróży do Kaniowa odbył procesję z Wawelu na Skałkę.
    1792 – kości Jana Długosza umieszczone zostały w krypcie kościelnej.
    1797 – wykonany został relikwiarz św. Pawła Pierwszego Pustelnika.
    1836 – władze urządziły więzienie polityczne w klasztorze.
    1837 – skradziono jeden ze srebrnych relikwiarzy św. Stanisława.
    1856 – książę Stanisław Jabłonowski funduje relikwiarz osłaniający ślady krwi św. Stanisława.
    1848-1858 – Austriacy zamienili część klasztornych budynków na koszary dla wojska.
    1880 – architekt Teofil Żebrawski urządził w krypcie kościoła Groby Zasłużonych. Uroczyście przeniesiono zwłoki Jana Długosza do grobowca.
    1889
    restauracja kościoła podjęta z inicjatywy przeora paulinów Ambrożego Federowicza, który wcześniej opublikował odezwę do Polaków "W sprawie restauracji kościoła na Skałce" (12 kwietnia). Odezwa zwracała się do wszystkich Polaków z prośbą o datki na restauracje świątyni. Równocześnie odwołał się do wszystkich polskich pism prosząc o powtórzenie apelu.
    powstaje pseudobarokowa polichromia według projektu Juliana Niedzielskiego.
    1890 – prace konserwatorskie przejął Karol Knaus
    1891 – uroczyście poświęcono obraz Matki Boskiej znajdujący się w nawie północnej kościoła
    1889-1890 – powstała neorokokowa polichromia wnętrza kościelnego wykonana przez Antoniego Mikołajskiego, wedle projektu Juliana Niedzielskiego.
    3 listopada 1889 – odnowiony kościół poświęcił kardynał Albin Dunajewski. Po uroczystości poświęcono ołtarz św. Rodziny wyobrażający ucieczkę do Egiptu, zamieszczony w ołtarzu bocznym.
    1890 – została ukończona główna restauracja świątyni. Na tę pamiątkę na fasadzie świątyni umieszczono tabliczkę z datą.
    1892 – kościół zyskuje obraz Matki Boskiej Częstochowskiej autorstwa Jana Nepomucena Grotta wraz z sukienką wykonaną przez Tadeusza Rybskiego.
    1892 – nazwiska wszystkich poważniejszych ofiarodawców datków na kościół zostały umieszczone na stopniach wiodących do świątyni.
    1892-1894 – kolejne prace.
    1894-1895 – świątynia zyskała neobarokową bramę zamykającą ulicę Skałeczną. Zaprojektował ją Karol Knaus, kratę wykonała firma ślusarska Józefa Goreckiego. Była ona eksponowana we Lwowie wzbudzając powszechne zainteresowanie cesarza Franciszka Józefa I i arcyksięcia Karola Ludwika oraz uznanie, czego dowodem był złoty medal dla Goreckiego.
    1893 – wewnątrz powstały stalle z płaskorzeźbami Teofila Lenartowicza (oblężenie Jasnej Góry i ks. Augustyn Kordecki przed królem Janem Kazimierzem) oraz 2 popiersia: księdza Augustyna Kordeckiego oraz księdza Jana Długosza.
    początek XX wieku – wykonano lampy wieczne wzorowane na koronach królewskich z nagrobków monarszych na Wawelu.
    1899 – przeor podpisał umowę z Wojciechowskim dotyczącą gruntownej przebudowy organów.
    1902 – pomnik Kordeckiego umieszczony został przy ołtarzu Matki Boskiej Częstochowskiej. Wykonała go Tola Certowiczówna, a architektoniczne obramowanie zaprojektował Knaus.
    1917 – w niszy zaprojektowanej przez Zygmunta Hendla umieszczono popiersie Jana Długosza ozdobione herbem Wieniawa, fundowane przez paulinów.
    1927 – rozpoczęto restaurację kościoła. Powołano specjalny komitet, a protektorat objął metropolita Sapieha. Kierownictwo było w rękach prof. Adolfa Szyszko-Bohusza.
    1940 – okupanci niemieccy zabrali ze Skałki srebrny pozłacany relikwiarz z początku XVI w., przedstawiający św. Stanisława w stroju pontyfikalnym wskrzeszającego Piotrowina.
    1950 – zaczęły się prace konserwatorskie polegające na odnowieniu fasady, oczyszczeniu kościoła, założeniu nowych tynków. Uporządkowany został plac przed kościołem i klasztorem, odnowiono groby zasłużonych, jak i brakujące detale.
    1971 – Jan Strojny wraz z Janem Nawałką odnowili dekoracje stiukową.
    1979 – do kościoła przybył papież Jan Paweł II by spotkać się z intelektualistami Krakowa i odbyć rozmowę z młodzieżą.
    1981 – popiersie Jana Pawła II zostało odsłonięte obok ołtarza w kaplicy Matki Boskiej Częstochowskiej.
    1983-1984 – gruntownej renowacji poddano XVIII-wieczne organy. Były one wówczas jednym z najpiękniejszych instrumentów w Krakowie i stanowiły wyjątkowo piękny prospekt o bogatej dekoracji motywów.
    1978-1984
    w latach przeoratu ojca Stanisława Turka do kościoła przybywały dwa posągi św. Kazimierza i królowej Jadwigi wykonane przez Adama Wojnara.
    firma Truszczyńskich dokonała rekonstrukcji i rozbudowy organów.
    firma Fleczyńskich wykonała trzy nowe dzwony.
    1993-2002
    w latach przeoratu ojców Zygmunta Oklińskiego i Jana Mazura dokonano gruntownej renowacji elewacji kościoła.
    2005 – Kościół na Skałce otrzymał tytuł Bazyliki Mniejszej. Był to dar papieża upamiętniający 750-lecie kanonizacji św. Stanisława, biskupa i męczennika. Ojciec Święty wydał z tej okazji list „Beatum Stanislaum", zaś na krakowskie uroczystości rocznicowe wysłał jako swojego legata kardynała Józefa Ratzingera, późniejszego papieża Benedykta XVI.
    2008 – na dziedzińcu koło kościoła 8 maja kardynał Stanisław Dziwisz poświęcił Ołtarz Trzech Tysiąclecia
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 18:22
    1732 – narodził się projekt przebudowy gotyckiego kościoła.
    31 marca 1733 – paulini zawarli kontrakt z cieślą Matyjaszem Mieradzkim, który zobowiązał się rozebrać więźbę dzwonnicy i spuścić zeń dzwony. Później, 23 kwietnia zawarta zostaje druga umowa z Mieradzkim oraz Sebastianem Plichem w celu zburzeniu w ciągu tygodnia całego kościoła aż po fundamenty[2]. Równocześnie prowincjonał Anastazy Kiedrzyński i przeor Celestyn Obiegłowicz zawierają umowę z architektem Antonim Gerhardem Müntzerem z Brzegu na Śląsku na budowę kościoła na Skałce. Uzgadniają, że Müntzer będzie osobiście prowadził budowę, dobierając wedle woli pomocników i murarzy. Nieokreślony zostaje przy tym termin zakończenia prac.
    1733-1738
    Müntzer rozpoczął prace. Nazwany "architektem fabryki kościoła św. Stanisława" pobierał przy tym stałą pensję. Prace postępowały szybko, pracowali przy nich kamieniarze polscy i niemieccy, w tym wcześniej zatrudnieni na Jasnej Górze. W związku z tym Müntzer często wyjeżdża do Częstochowy.
    1734 – zostały wykopane kości Jana Długosza i przełożone są do glinianego naczynia
    1735 – zawarto kontrakt z Adamem Stylem, majstrem kunsztu kamieniarskiego, który "według terminatu i informacji pana architekta obliguje się odkryć, wyłamać i obalić ze wszystkich tyle kamieni ile będzie potrzeba (..)" m.in. na gzymsy kościoła.
    1736
    budowę kościoła opuścił Jan Adam Tiel, pozostawiając niewykonane kamienie na filary kościelne. Obróbki podjął się Jerzy Machacz.
    19 sierpnia drewniane modele trzynastu kapiteli zobowiązał się wykonać Hieronim Fuchs.
    1737
    cieśle z Tyńca przygotowali galer do spuszczania w dół rzeki materiałów z cegielni zwierzynieckiej (cegła, wapno, dachówki)
    przygotowywano kamienie na facjatę tylną oraz wiązania dachowe nad nawami bocznymi
    3 sierpnia mistrz kotlarski Ferdynard Heidel zobowiązał się wykonać rynnę miedzianą między klasztorem a nowym kościołem.
    1738
    mur prowizorycznego kościoła został nakryty prowizorycznym zadaszeniem.
    nieporozumienia pomiędzy paulinami a Müntzerem doprowadziły do ostrego konfliktu dotyczącego finansów. Pod koniec roku Müntzer zrezygnował z kierowania budową kościoła i opuścił Skałkę.
    1739-1740 – roboty prowadził krakowski majster budowlany Mikołaj Pucek.
    1740 – polecony przez warszawskich paulinów na Skałce zjawił się Antoni Solarii. Pierwsze honorarium otrzymał za korektę "abrysów kościelnych" czyli planów Skałki. Jego projekt odbiegał od projektu Müntzera i wzorowany był na panującym w Italii i krajach habsburskich malowniczym baroku.
    1741 – snycerz Wacław Beranek wyrzeźbił piętnaście kapiteli w kamieniu pińczowskim, według obrysu Solariego i informacji Mikołaja Pucka.
    1742
    27 maja – kontrakt z kamieniarzem Krzysztofem Daykiem, Wojciechem Łuczyńskim i Janem Opoczką na wykonanie elementów kamiennych na drugą kondygnację fasady.
    31 maja w ramach kontraktu kamieniarzy powstał portal główny, odkuty przez Tomasza Góreckiego oraz Jana i Kazimierza Stachowskich z Czernej koło Krzeszowic.
    drzwi portalu są dziełem Franciszka Fogta, podobnie jak krzyż na fasadzie.
    wiązanie dachowe zostało wykonane przez cieślę Salutarskiego
    powstały kapitele jońskie z gipsu na pilastrach fasad bocznych i tylnej oraz korynckie na prezbiterium.
    w Dębniku zaczęto wykonywać czarno-białą posadzkę.
    budowa kościoła została ukończona w stanie surowym, ukończono projekty ołtarzy – wszystkie otrzymały kształt retabulum z zwielokrotnionymi pilastrami lub kolumnami i bogatym zwieńczeniem.
    1743 – przez cały rok miało miejsce szklenie okien w kościele.
    1742- 1743
    powstały kapitele kondygnacji fasady drugiej, okute wedle umowy przez myślenickiego kamieniarza Łuczyńskiego.
    Cieśla Salutarski ukończył więźbę dachową nad nawą główną i kaplicami (nawami bocznymi).
    1743 – Ludwik Ladisław wykonał kapitele jońskie na pilastrach elewacji bocznych oraz korynckie na prezbiterium.
    1744
    powstała dekoracja stiukowa w sklepieniu prezbiterium i sklepieniu nawy kościoła (Jan Jerzy Lehner).
    zamontowane zostały kapitele na drugiej kondygnacji wież wykonane przez Wojciecha Łuczyńskiego.
    wewnątrz kościoła została ułożona marmurowa posadzka.
    wykonywany był ołtarz św. Pawła Pustelnika i św. Rodziny
    1745
    powstał ołtarz św. Stanisława odkuty przez Tomasza Góreckiego z Czernej oraz Kazimierza Stachowskiego.
    Jan Jerzy Lehner zaczął rzeźbić orły i cyrady alabastrowe.
    1746
    wyrzeźbione zostały późnobarokowe portale w prezbiterium. Wykonał je Mateusz Chudzikowski.
    Górecki i Stachowski ukończyli ołtarz św. Rodziny.
    zostało sprawione szkło żółte do promieni oraz wyzłocony został ołtarz św. Stanisława.
    Jan Jerzy Lehner wykonał rzeźby: bł. Uzebiusza z Ostrzychomia i św. Tomasza z Akwinu oraz Glorię do ołtarzy św. Pawła i św. Rodziny.
    1747 – kolumny i pilastry zyskały kapitele na ostatniej kondygnacji wieży.
    1748 – powstała dekoracja stiukowa fasady – Jan Rojowski – z figurą anioła z wieńcem i herbem Prus I odnoszącym się do św. Stanisława oraz kartusz z godłem paulinów
    1748-1752 nadzorem prac budowlanych zajmował się Bruno Chojnacki, który zarządzał konwentem skałecznym
    1749
    budowa monumentalnych schodów zewnętrznych (Wojciech Łuczyński, Krzysztof Janek), przypominających rozwiązanie przed rzymskim kościołem S. Domenico e Sisto.
    Kamieniarze Tomasz Górecki i Franciszek Bielawski ukończyli ołtarz św. Jana Nepomucena.
    rzeźbiarz Jan Rojowski wykonał dekorację stiukową fasady kościoła (tarcza z godłem paulinów, postać anioła, motywy muszli i wstęg).
    4 lipca – kościół na Skałce został poświęcony.
    1750 – Wojciech Rojowski ukończył dekorację stiukową wraz z figurami do ołtarza św. Nepomucena. Obraz wykonał Łukasz Orłowski
    1751
    Andrzej Stanisław Kostka-Załuski uroczyście konsekrował nową świątynie, nadając jej podwójne wezwanie świętych Michała Archanioła i Stanisława Biskupa, naznaczając coroczne święto konsekracji w trzecią niedzielę po Wielkanocy.
    powstała ambona zdobiona figurami czterech ewangelistów i aniołów na jej zwieńczeniu wyrzeźbionych przez Wojciecha Rojowskiego.
    1752 – wyrzeźbione zostały ornamenty do konfesjonałów (stojących pod chórem kościoła)
    1756 – powstał ołtarz Matki Boskiej Częstochowskiej z płaskorzeźbą oblężenia Jasnej Góry przez Szwedów (Tomasz Górecki i Franciszek Bielawski)
    1758
    rozpoczęły się prace nad ołtarzem głównym. Obraz do ołtarza sprawił biskup Andrzej Stanisław Kostka-Załuski, a namalował go Tadeusz Kunze.
    1760 – powstał chór muzyczny, późnobarokowy o falistej linii.
    1761-1762 – snycerz Józef Weissmann stworzył organy i być może balustradę chóru muzycznego, Antoni Rotter – rokokowe ławki oraz konfesjonały.
    1762 – zostały wzniesione malownicze hełmy wieżowe, tym samym definitywnie budowa się skończyła. Roboty przy więźbie hełmów wykonał cieśla Jakub Hertel, natomiast pobicie blachą zlecono mistrzowi Idziemu Guzikiewiczowi sprowadzonemu w tym celu aż z Widawy. Autor projektu architektonicznego lekkich ażurowych hełmów jest nadal nieznany.
    1766 – powstała późnobarokowa ambona z rokokową dekoracja snycerską autorstwa Wojciecha Rojowskiego. Zostały ukończone prace przy ołtarzu głównym (kapitele zostały wyrzeźbione przez o. Mojżesza Formińskiego – stolarza konwentu częstochowskiego)
    1782
    ukończony został ołtarz św. Barbary. Wykonali go według "obrysu ołtarza św. Jana Nepomucena" kamieniarze Jan Królicki i Stanisław Frankiewicz. Rzeźby św. Tekli i św. Katarzyny w tym ołtarzu są dziełem nieznanego artysty.
    1785 – Andrzej Woykowski wykonał cztery konfesjonały o kształcie barokowo-klasycystycznym.
  • madohora Re: Na Śląskim Szlaku VI 22.02.14, 19:09
    Obecny barokowy kościół św. Michała i Stanisława powstał w latach 1733-1751 według pierwotnych planów architekta Antoniego Müntzera, zmienionych kilka lat później przez Antonio Solariego, który to przeprojektował fasadę budynku i wystrój wnętrza. Wejście do świątyni poprzedzają schody, których stopnie noszą nazwiska ofiarodawców wspierających przeprowadzaną w latach 1888-1899 renowację, kierowaną przez Karola Knausa.
    Ołtarz główny kościoła zawiera obraz Tadeusza Kuntzego, wykonany około roku 1758 i przedstawiający św. Michała Archanioła. W lewej, południowej nawie (ostatniej licząc od wejścia) znajduje się ołtarz św. Stanisława. Zawiera on XVII-wieczny obraz świętego, a także relikwię w postaci drewnianego stopnia ołtarza, na którym zachować miały się ślady krwi biskupa. Ściana na prawo od ołtarza nosi ponadto trzy wyeksponowane ślady krwi, przykryte szklanymi osłonami w metalowej tablicy.
    W kościele znajduje się popiersie o. Augustyna Kordeckiego, paulina – obrońcy Jasnej Góry, wykonane w 1902 przez Tolę Certowiczównę. W prawej bocznej nawie świątyni stoi popiersie papieża Jana Pawła II, wykonane w 1981 przez Adama Wojnara.
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:11
    W latach 1876-1880 urządzono według projektu Teofila Żebrawskiego w podziemiach kościoła narodowy panteon w postaci Krypty Zasłużonych, w której spoczęły znamienite postacie polskiej kultury i nauki.
    Rolę Skałki jako panteonu narodowego utrwalił zwyczaj specjalnych paradnych pogrzebów, które zaczynały się u pijarów, w farze Mariackiej czy u franciszkanów. W latach zaborów tradycja ta stała się wyrazem patriotyzmu. Otwarcie krypty wiązało się z 400-leciem śmierci Jana Długosza. Tę tradycję kontynuowano także w wolnej Polsce. W każdym roku – 28 listopada – w rocznicę śmierci Stanisława Wyspiańskiego, odbywa się w Krypcie Zasłużonych żałobna msza św., niejednokrotnie związana z wystąpieniami aktorów z Teatru im. Juliusza Słowackiego.
    Oprócz wielkiego kronikarza spoczywają tu:
    Wincenty Pol, poeta (w 1881)
    Lucjan Siemieński, poeta (w 1881)
    Józef Ignacy Kraszewski, pisarz (w 1887)
    Teofil Lenartowicz, poeta (w 1893)
    Adam Asnyk, poeta (w 1897)
    Henryk Siemiradzki, malarz (w 1903)
    Stanisław Wyspiański, malarz i poeta (w 1907)
    Jacek Malczewski, malarz (w 1929)
    Karol Szymanowski, muzyk (w 1937)
    Ludwik Solski, aktor (w 1954)
    Tadeusz Banachiewicz, matematyk i astronom (w 1955)
    Czesław Miłosz, poeta (w 2004)
    ojcowie i bracia paulini, (od 1482 do 1880 roku była to krypta zakonna paulinów), (w 2007)
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:12
    Znajdująca się nieco na północ od wejścia do kościoła sadzawka św. Stanisława, zwana "Kropielnicą Polski", to prawdopodobnie miejsce pradawnych obrzędów pogańskich, o których w swoich pismach wspomina Jan Długosz. W tym właśnie miejscu porzucone zostały według legendy rozczłonkowane zwłoki św. Stanisława tuż po jego zabójstwie. Istniejąca obecnie kamienna obudowa sadzawki powstała w okresie wczesnego baroku w latach 1683-1689, wykonana przez kamieniarza Jacka Naporę według pomysłu biskupa krakowskiego Jakuba Zadzika z 1638 roku. Jego to herb Korab obok herbu Długosza (Wieniawa) oraz emblematu Paulinów umieszczony został w zwieńczeniu bramki przed sadzawką.
    W środku sadzawki stoi rzeźba biskupa, wykonana nieco później od samej obudowy bo w roku 1731. Autorem jej jest prawdopodobnie szwajcarski Jezuita Dawid Heel, który wykonał również posągi przed kościołem św. św. Piotra i Pawła.
    Sadzawka odrestaurowana została w latach 1895-1896, podobnie jak sam kościół według zamysłu Karola Knausa. Dodane zostały lampy, a istniejące wcześniej kamienne posągi orłów (legendarnych strażników ciała świętego) zastąpione zostały metalowymi odlewami.
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:13
    W 1472 ks. Jan Długosz sprowadził na Skałkę zakonników z Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika. Są oni tu nieprzerwanie po dziś dzień, tworząc ważną część historii paulińskiego zakonu. W 1653 r. Paulini otrzymali pozwolenie od Stolicy Apostolskiej na otworzenie domu studiów filozoficzno-teologicznych. Los padł na Skałkę. Od 350 lat krakowska Skałka jest związana ze studiami, które obejmują filozofię – 2 lata i teologię – 4 lata, jako etap formacji przyszłych kapłanów – oo. Paulinów. Różne burze dziejowe sprawiły, że nie zawsze na Skałce odbywało się przygotowanie paulińskich kandydatów do kapłaństwa.
    Rektorzy Seminarium (po reaktywowaniu studiów w 1975 r.):
    O. Rufin Józef Abramek (1975-1978)
    O. Stanisław Turek (1978-1984)
    O. Zachariasz Szczepan Jabłoński (1984-1987)
    O. Bronisław Krąp (1987-1993)
    O. Zygmunt Okliński (1993-1996)
    O. Jan Mazur (1996-2002)
    O. Andrzej Napiórkowski (2002-2008)
    O. Michał Roman Lukoszek (2008 - …wink
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:13
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/D4Koo9hHiRx9k9gbpB.jpg
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:14
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/jqZhdady2RAHsp3GbB.jpg
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:16
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/OYGxkrPtSytf7gs8UB.jpg
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:17
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/9nBbAPoYWBH3gUigTB.jpg
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:18
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/yyDdRBcOfvSBfNKpyB.jpg
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:19
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/nGoSY6EoWfGnhQkWsB.jpg
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:20
    Stradom – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy I Stare Miasto. Był dawniej południowym przedmieściem Krakowa, położonym pomiędzy linią plantacyjną, a korytem Starej Wisły[1]. Granicę Stradomia od zachodu, południa i wschodu tworzyło kolano Wisły oddzielające go od Kazimierza (dzisiejsze planty Dietlowskie), od północy zaś odnoga Rudawy. Był to teren podmokły i często ulegający zalewom przez Wisłę.
    Obecnie główną osią, jak i szlakiem komunikacyjnym Stradomia jest ulica Stradomska.
    W 1994 roku Stradom wraz ze Starym Miastem, Wawelem, Kazimierzem, Piaskiem, Podgórzem i Nowym Światem został uznany za Pomnik historii
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:22
    Pierwsza wzmianka o Stradomiu pochodzi z 1378: pro wlneracione [uulneracione] cuiusdam mulieris de Stradomia. Wtedy to królowa Elżbieta zatwierdziła darowiznę znajdującego się tu ogrodu. Ogród ten podarował kościołowi św. Stanisława na Skałce, obywatel krakowski Stanisław Czaja. Przedmieście to nosiło też nazwę Mostu Królewskiego (hortum suum in Stradomia alias in Ponte Regali – Kodeks dyplomatyczny Katedry Krakowskiej św. Wacława, cz. II, dokument nr 465 z r. 1402, później Stradom: Pons Regalis alias Stradomya) – od mostu, który łączył Kraków z Kazimierzem[1]. Władysław II Jagiełło w roku 1419 włączył Stradom do Kazimierza, a społeczności tego przedmieścia zagwarantowano udział jej reprezentantów w kazimierskiej radzie miejskiej.
    W wydanej w Kolonii w 1618 roku Theatri praecipuarum totius mundi urbium Kraków nazwany jest Cracovia nobilissima et celeberrima Sarmatiae urbs "Kraków najszlachetniejsze i najsławniejsze miasto Sarmacji" a scharakteryzowany określeniem Sarmatica Tripolis seu potius Pentapolis - "Sarmackie Trój- względnie Pięciomiasto" gdzie obok Krakowa, Kazimierza, Kleparza uwzględniano również Garbary i Stradom. W okresie zaborów Stradom mieścił kilka ważnych urzędów (m.in. celny i pocztowy), dlatego też uznawany był za dzielnicę austriacką. W latach 1858-1954 był VII katastralną dzielnicą Krakowa.
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:24
    Nazwy z rdzeniem strad- występują w znacznej ilości na całym obszarze języka polskiego (z przyrostkiem -om Stradomia, Stradomka, Stradomicko, Stradomno, Stradomszczyzna, Stradomskie jezioro, jak i innymi przyrostkami: Stradań, Stradecz, Stradecka góra, Stradcz, Stradlice, Stradnik, Stradniki, Stradno, Stradoń, Stradopol, Stradowo, Stradów), a także na terenie języków wschodnio-słowiańskich. Występujący tu rdzeń strad- jest dobrze znany zarówno w polszczyźnie, jak i we wszystkich innych językach słowiańskich. Dzisiejsza odmiana stradać stradam stradasz nie była w polszczyźnie pierwotna, jak na to wskazują przykłady, i w formach tych można się dopatrywać śladów odmiany wg koniugacji III: stradać (*strad-a-ti) stradzę (*strad-iǫwink stradzesz (*strad-ieši) porównaj s-c-s stradati straždǫ straždeši. Znaczenie czasownika stradać w tekstach średniowiecznych można określić jako tracić; nie mieć czegoś, być czegoś pozbawionym; cierpieć niedostatek. W XVI w. przybywa jeszcze nowe znaczenie pozbawiać.
    Dzisiejsza odmiana Stradom/Stradomia wskazuje na to, że pierwotnie końcowe -m było miękkie, składał się więc ten wyraz z następujących cząstek słowotwórczych: *Strad-om-jь. Najczęstszą (choć nie wyłączną) funkcją formantu/przyrostka -jь było tworzenie nazw dzierżawczych, oznaczających miejscowości będące w chwili powstania nazwy własnością człowieka, od którego imienia nazwa została utworzona. Tak gród Poznana otrzymał nazwę Poznań, Myślibora - Myślibórz, Radogosta - Radogoszcz, Przemysła - Przemyśl itd. Najmniej widoczna jest dziś różnica między podstawową nazwą osobową a pochodną miejscową w nazwach kończących się na spółgłoski wargowe i wargowo-zębowe, ponieważ te są w wygłosie zawsze twarde. Miękkość tematu utrzymała się jednak w przypadkach zależnych: nazwa miejscowa Jarosław, dopełniacz Jarosławia (nazwa osobowa zaś: Jarosław Jarosława), n.m. Oświęcim Oświęcimia (n.o. Oświęcim Oświęcima), n.m. Radom Radomia (n.o. Radom Radoma), n.m. Wrocław Wrocławia (n.o. *Vortislavъ/Vratъslavъ[6]/Wrocisław Wrocisława) itd. Gdybyśmy więc uznali nazwę miejscową Stradom (dopełniacz Stradomia) za dzierżawczą, podstawową dla niej nazwą osobową byłby Stradom (dopełniacz Stradoma). Według Witolda Taszyckiego[7] polskie nazwy osobowe zawierające przyrostek -om (np. Dzigoma/Digoma z 1136 r., Witoma z 1318, Lubom z 1424, Trzaskoma 1435, Trzeskoma z 1438, Jaroma z 1461) to skrócenia dwutematowe, tzn. takie, gdzie w skrócie z imienia dwuczłonowego pozostaje cały człon pierwszy i część członu drugiego. Tak jak od pełnego imienia dwuczłonowego Broni-sław powstaje imię skrócone Broni-sł, a Suli-mira - Suli-m, tak od pełnego imienia Wito-mir mamy skrócone Wito-m, Radzi-mira - Radzi-m, Jaro-mira Jaro-m-a, Rado-mira Rado-m itd. Niestety nie wiemy, czy istniała jakaś postać imienia *Stradomił (*Stradomir, *Stradomysł), której skrótem mogłaby być forma Stradom, wyjątkiem jest zapiska pod rokiem 1425 (nr 3810) o treści: Wenczla Stranczka de Stradomiria salsator[8] ale też nazwa Stradomia mogła zostać przez piszącego urobiona do sąsiedniego miasta Casimiria tj. Kazimierza. Jednak istnienie takiego imienia jest prawdopodobne[9] gdyż dysponujemy zapisem południowo-słowiańskiego imienia Stradosław/Stradoslav (Stradosclauua, Stradasclau)
    Druga teoria wiąże się z uwagą Jana Rozwadowskiego tj. możliwością uznania imion takich jak Chocim, Chwalim oraz podobnych na -om za imiesłowy odnośnych czasowników. W formie stradomъ moglibyśmy więc widzieć twór przymiotnikowy utworzony za pomocą wyabstrahowanego z tworów imiesłowowych przyrostka -om. Przymiotnik stradom(y) mógł służyć do określania osoby tak jak łakomy, widomy (częściej niewidomy). Przyjmując więc to znaczenie otrzymalibyśmy "skłonny do cierpienia, biedowania; boleściwy", więc zbliżone do znanego ze staropolszczyzny stradny "ubogi, nędzny, nieszczęsny".
    Trzecie wyjaśnienie, najprostsze, a więc chyba prawdopodobniejsze wydaje się to, które Stradom widzi jako nazwę topograficzną odprzymiotnikową. Objaśnienie nazwy *Stradom-jь (lub pierwotnie jak sądził Rozwadowski *Stradom-je) jako topograficznej jest zupełnie proste. Przyrostek *-jь *-ja *-je tworzył najczęściej nazwy dzierżawcze, ale nie tylko, służył on także do tworzenia ogólnoprzymiotnikowych nazw miejscowych. Od przedstawionego powyżej przymiotnika stradom(-ъwink powstać mogła przy pomocy formantu -jь, czy pierwotnie -je Stradom-jь (co najlepiej porównać ze staroruskim stradomaja zemlja/страдомая земля - "ziemia orna"). To znaczenie ruskiego przymiotnika pochodzącego z imiesłowu można wyprowadzić z pierwotnego znaczenia czasownika stradati "ciężko pracować" następująco: stradati "ciężko pracować" → "z trudem uprawiać" (porównaj rosyjskie strada/страда "ciężka praca, szczególnie w czasie żniw"): stradomъ, "z trudem uprawiany" → "uprawny". Można więc nazwie Stradom przypisać pierwotne znaczenie "z trudem uprawiany", co zgadzałoby się z topografią terenu, gdyż Stradom był niewielkim obszarem uprawnym pomiędzy rozlewiskami Wisły a mokradłami ciągnącymi się wzdłuż dzisiejszej ul. św. Sebastiana i aż do końca średniowiecza zachował charakter przeważnie rolniczy, pomimo że uprawa tego terenu była szczególnie trudna. Położenie jego bowiem było niskie a częste wylewy Wisły musiały niszczyć uprawy.
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:25
    Klasztor xx. Misjonarzy i Ogród Księży Misjonarzy
    Kościół Nawrócenia św. Pawła w Krakowie
    Klasztor oo. Bernardynów i Kościół św. Bernardyna w Krakowie
    Dawny Dom dla Starców - Towarzystwa Dobroczynności, wcześniej klasztor ss. Koletek (ul. Koletek 10 i 12)
    Nadwiślan Kraków
    Dawny Hotel Pod Złotym Wołem (późniejszy hotel Londyński), ulica Stradomska 11
    Dawny hotel Pod Białą Różą, ul. Stradomska 13
    Komora celna i dawny kościół św. Jadwigi, ul. Stradomska 12-14
    Nowy Dom Celny (wzniesiony w latach 1856-1863)
    Dworek kanonika Dubickiego z tablicą powodziową z 1813 roku, ul. Koletek 9
    Kamienica Mojżesza Löbla Ohrensteina wybudowana w latach 1911-1913, róg ul. Stradomskiej i Dietla (ul. Dietla 42)
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:25
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/uDmxaiKC4wMadJY2bB.jpg
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:50
    Kościół Nawrócenia św. Pawła – barokowy kościół rzymskokatolicki Misjonarzy przy ul. Stradomskiej 4 w Krakowie.
    Na tyłach kościoła, w kwartale między ulicami Stradomską, św. Gertrudy, św. Sebastiana i J. Dietla znajduje się Ogród Księży Misjonarzy.
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:52
    Zakon Misjonarzy Świętego Wincentego à Paulo do Krakowa sprowadził biskup Jan Małachowski w 1682 r. z Chełmna pierwotnie umieszczając ich na Wawelu. Kamień węgielny pod budowę kościoła Nawrócenia św. Pawła Apostoła położono w 1693 r. Obecny kościół wznoszono w latach 1719-1728 według projektów Kacpra Bażanki. Konsekracji świątyni dokonał Biskup sufragan krakowski, Michał Kunicki w 1732 r.
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:53
    Kościół posiada fasadę wzniesioną z ciosów piaskowca i elementami dekoracji rzeźbiarskiej z wapienia. Jest świątynią zaliczaną do okresu późnego baroku. Do dekoracji wnętrza wprowadził Kacper Bażanka lustra, które poszerzają optycznie przestrzeń jak również powodują równomierne oświetlenie kościoła. Ołtarz główny powstał w latach 1761-62 wykonano go z czarnego marmuru dębnickiego z postaciami św. Piotra i św. Andrzeja na konsolach. W ołtarzu znajduje się obraz atrybuowany Tadeuszowi Kuntze przedstawiający nawrócenie św. Pawła pochodzący z ok. 1756. Na uwagę zasługuje także srebrne tabernakulum pochodzące z lat 1732-33. W jednym z bocznych ołtarzy znajduje się obraz Łukasza Orłowskiego Archanioł Michał (ok 1746).
    W niszach nawy ustawiono figury dziesięciu Apostołów autorstwa snycerza Antoniego Frąckiewicza. Są one uważane za jeden z ciekawszych przykładów krakowskiej plastyki doby baroku. Ten sam artysta wykonał także ołtarz św. Kazimierza pochodzący z 1738 r. Obraz przedstawiający św. Kazimierza namalował Walery Eliasz-Radzikowski w 1868 r. W 1866 r. Walery Eliasz malował też na zlecenie oo. Misjonarzy obraz Matki Boskiej Bolesnej umieszczony w rokokowej ramie relikwiarzowej. Polichromia pokrywająca sklepienia i sufity powstała pod kierunkiem Izydora Jabłońskiego w latach 1862-1864. Z zespołu malarzy współpracujących przy jej wykonaniu należy wymienić: Aleksandra Kotsisa i Walerego Eliasza-Radzikowskiego. Przedstawia ona patronów Polski, Ojców Kościoła i świętych z Zakonu Misjonarzy. W klasztorze Misjonarzy przechowywany jest portret króla Stefana Batorego autorstwa nadwornego malarza Marcina Kobera namalowany w 1583 r., który trafił tutaj z katedry wawelskiej. W 1960 roku przeprowadzono remont fasady kościoła, uzupełniając ją trójkątnym tympanonem nad częścią środkową oraz attykami nad kaplicami. Zmiany projektowali architekci Wiktor Zin oraz Stanisław Murczyński.
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:55
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/EoH3Qi5oMWsHOhiC3B.jpg
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:56
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/3co8bfQRtagyxO8SbB.jpg
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:57
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/3YrtVo2mSZOAcrQkKB.jpg
  • madohora Re: Kraków 22.02.14, 19:58
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/Mo24SgAoy5ObLFV4hB.jpg
Inne wątki na temat:
Pełna wersja