madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 20:49 Wystawa w głównej sali modlitewnej poświęcona jest synagodze i najważniejszym żydowskim świętom religijnego. Prezentowane są na niej przedmioty użytku obrzędowego, tradycyjny strój męski i kobiecy, wyroby rzemiosła artystycznego, obrazy oraz reprodukcje fotografii i kart pocztowych stanowiące ilustracje tradycji i zwyczajów. Są to m.in. parochety, lambrekiny, haftowane sukienki na zwój Tory, tasy, rimonim, srebrne korony Tory, jady, menory, świeczniki chanukowe, balsaminki, kasetki do przechowywania etrogu, oprawki na Księgę Estery, porcelanowe i srebrne talerze sederowe, torebki na macę, kieliszki i puchary kiduszowe, lampki oliwne, pocztówki oraz reprodukcje zdjęć. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 20:54 Z budową synagogi wiąże się legenda, mówiąca o tym że zgodę na jej budowę otrzymali kazimierscy Żydzi od króla Kazimierza Wielkiego. Król przekazał również dwa srebrne miecze, które miały być przetopione na świeczniki. Jako wyraz szacunku dla władcy Żydzi zawiesili je jednak w przedsionku synagogi. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 21:10 Podgórze (oficjalnie Wolne, Królewskie Miasto Podgórze) – obszar Krakowa obejmujący zachodnią część obecnej Dzielnicy XIII. Dawniej samodzielne miasto, które otrzymało prawa miejskie 26 lutego 1784 jako Josefstadt. 4 lipca 1915 połączyło się z Krakowem i zostało jego XXII dzielnicą katastralną. Nazywane bywa często Starym Podgórzem. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 21:15 W 1810 r. wprowadzono centralistyczny system administracyjny wzorowany na francuskim, w konsekwencji Podgórze zostało włączone do Krakowa. Po raz pierwszy w historii granice administracyjne miasta Krakowa sięgnęły na południe poza główne koryto Wisły. Kraków został podzielony na cztery gminy (dzielnice); Podgórze zostało IV gminą, zachowując jednak odrębność administracyjną. W 1815 r. kongres wiedeński zdecydował o podziale ziem Księstwa Warszawskiego – odłączył Podgórze, które wróciło do Austrii, od terenów Rzeczypospolitej Krakowskiej. Wisła została rzeką graniczną pomiędzy Wolnym Miastem Krakowem a Galicją. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 21:21 W 1991 r., po reformie administracyjnej Kraków podzielono na osiemnaście dzielnic samorządowych. Dzielnica XIII objęła historyczną część Podgórza, część Ludwinowa, Płaszów, Rybitwy i Przewóz. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 21:37 Usytuowany w Rynku Podgórskim na północnych stokach Krzemionek Podgórskich w południowo-środkowej części Krakowa. Obiekt wraz z dzwonnicą i ogrodzeniem został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 21:43 W 1832 roku inż. Franciszek Brotschneider wybudował na Rynku Podgórskim kościół, który pod koniec XIX wieku był w złym stanie technicznym i za mały dla parafii liczącej ponad 17 tys. wiernych. W 1905 roku obiekt wyburzono Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 21:45 Budowla neogotycka, trójnawowa z transeptem i ambitem wokół prezbiterium oraz kaplicami przy nawach bocznych i ambicie. Wieża wzorowana na wieży Kościoła Mariackiego w Krakowie. Sylwetka kościoła została świadomie wyeksponowana nad architekturą Rynku. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 21:51 16 kwietnia 1922 poświęcono organy, wmurowując równocześnie w ścianę kościoła tablicę, że parafianie "z własnych funduszów ufundowali ten organ na chwałę Boga i na pamiątkę zmartwychwstania Polski Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 22:12 ryba pożerająca mniejszą – Łakomstwo; Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 22:14 Dom Pod Jeleniami z XVIII wieku, w narożniku którego znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca dwa jelenie połączone wspólną głową (Rynek Podgórski 12, dom narożny z ul. Brodzińskiego 2) Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 22:17 Budynek powstał jako dom mieszkalny w początkach XIX wieku i został zaadaptowany na cele magistratu (działającego tu do roku 1854, kiedy po ukończeniu regulacji Rynku Podgórskiego wybudowano nowy Ratusz). Od 1946 roku mieścił się w tym budynku Zakład Witrażów i Oszkleń Braci Paczków. Obecnie znajdują się w nim mieszkania, sklepy oraz punkty usługowe. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 22:19 Część cmentarza, ok. 1/4 powierzchni, zniwelowali spychaczami Niemcy w 1942 roku przy budowie linii kolejowej, bezpardonowo niszcząc znajdujące się tam nagrobki. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 22:22 Wojciech Eljasz-Radzikowski (1814–1904) artysta malarz, ojciec Władysława oraz malarza Walerego Eljasz-Radzikowskiego. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 22:25 Grobowiec Agnieszki Jałbrzykowskiej (1818–1902), przełożonej pensji dla panien i honorowej obywatelki Podgórza, został zniszczony w 1942 przez Niemców. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 22:30 P L A N T A C JE , OGRODY, KOPCE P L A N T Y obiegające śródmieście, około 3 km dług. Koło teatru. » D R Z E W O WOLNOŚCI« zasadzone 3 m aja 1792 roku. Na plantach pomniki: Straszewskiego, projektu Stehlika; M. Bałuckiego, dłuta Błotnickiego; B. Zalewskiego, P. Welońskiego; Jadwigi i Jagiełły, dłuta O. Sosnowskiego; Rejtana, A. Grottgera, rzeźba W. Szymanowskiego; Grażyna i Lilia Wenedar dłuta Dauna P L A N T Y D IE T LO W S K IE założone przez J. Dietla w XIX wieku. Przy ulicy Kopernika Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 22:36 W latach 1788–1792 zbudowany został gmach Obserwatorium Astronomicznego (przebudowany w 1858–1859). W obserwatorium pracował Jan Śniadecki, znany krakowski matematyk i astronom, a także astronom Tadeusz Banachiewicz. Obecnie w budynku zwanym Collegium Śniadeckiego mieści się Instytut Botaniki UJ. W 1792 na terenie ogrodu powstała jedna z najstarszych stacji meteorologicznych na terenie Polski. Posiada ona nieprzerwaną serię pomiarową od 1825. Pierwotnie w miejscu tym rozciągała się jurydyka Wesoła, założona w 1639 r. przez Katarzynę Zamoyską, która sama nadała jej taką właśnie nazwę. Prawdopodobnie już w okresie renesansu istniała tu rozległa podmiejska posiadłość z niewielkim pałacykiem typu „villa suburbana”. Rezydencję otaczał geometryczny, kwaterowy park, w którego południowej części przebiegał kanał wodny z dawnego starorzecza. Książęta Czartoryscy uczynili z niej jeden z najładniejszych podkrakowskich pałaców. Przebudowy gmachu na potrzeby Obserwatorium Astronomicznego dokonano według projektu warszawskiego architekta Stanisława Zawadzkiego, a nad jego realizacją czuwał Feliks Radwański. Budowla otrzymała umieszczone na dachu kopuły obserwacyjne („postrzegalnie”), a wysokie sale na parterze przeznaczono na potrzeby Ogrodu Botanicznego (m.in. mieszkali tam jego dyrektorzy). W latach 1829–1833 znajdujący się po prawej stronie pałacu domek ogrodnika przebudowano na siedzibę kancelarii Ogrodu. Mieszczące się po lewej stronie dawne stajnie dworskie przekształcono natomiast na mieszkania dla służby ogrodowej. Kolejna przebudowa miała miejsce w 1859 r., kiedy to dawny pałac został uformowany w stylu klasycyzmu. Z okolic pałacu w 1 kwietnia 1784 r. odbył się słynny wzlot balonu, zorganizowany przez J. Śniadeckiego i J. Jaśkiewicza Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 22:39 Kolekcje roślin tropikalnych – szklarnie Victoria – nazwa pochodzi od wiktorii królewskiej Victoria amazonica rosnącej w basenie Jubileuszowa – zbudowana z okazji jubileuszu 600-lecia Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1964 r. Holenderka – nazwa oznacza typ szklarni Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 22:42 Miejscem ćwiczeń mieszczan krakowskich był tzw. Celestat – pierwotny istniał na wschodnich obrzeżach miasta (za Bramą Mikołajską), a w XVI w. przeniesiono go do międzymurza obok Bramy Mikołajskiej – tu mieścił się aż do pożaru w 1794. Już w XV w., jak wspomina Długosz, celem, do którego strzelano, był kur, co pozostało niezmienione aż po dzień dzisiejszy. Zmieniała się jedynie broń, jakiej do tego używano – pierwotnie zapewne były to łuki, potem kusze (miniaturę przedstawiającą takie strzelanie zawiera Kodeks Behema z 1505), dopiero od końca XVI w. broń palna. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 22:48 W 1837 z inicjatywy ówczesnego króla kurkowej, Józefa Louisa, Towarzystwo kupiło rozległy ogród na przedmieściu Wesoła zwany Ogrodem Steinkellerowskim, gdzie urządzono nową strzelnicę i wzniesiono siedzibę bractwa – nowy Celestat (zbudowany według projektu Tomasza Majewskiego oraz Franciszka Lanciego w stylu neogotyku angielskiego). Już wkrótce park (który bracia kurkowi otwarli dla ogółu Krakowian) zaczął być nazywany Ogrodem Strzeleckim. Wkrótce też zaczęto ozdabiać go portretami kolejnych królów kurkowych. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 22:51 Reaktywacja Towarzystwa nastąpiła niedługo później – w 1957. Było to możliwe dzięki odwilży, która nastąpiła po XX Zjeździe KPZR, a stało się podczas uroczystych obchodów 700-lecia lokacji Krakowa. Nie udało się jednak wówczas Towarzystwu odzyskać swoich nieruchomości (zresztą, niszczejących w tym okresie). Początkowo dysponowali oni jedynie niewielkim lokalem przy ul. Paderewskiego 4, a od 1978 obszerniejszym przy ul. Mikołajskiej 16. Pierwszy powojenny wybór króla kurkowego miał miejsce dopiero w 1964 (odbyło się to na stadionie „Wisły” Kraków). Organizacja rozwijała swoją działalność, nawiązując m.in. bliską współpracę z organizacjami polonijnymi oraz ze stacjonującymi w Krakowie „czerwonymi beretami”, uczestnicząc w wydarzeniach kulturalnych i religijnych, współuczestnicząc w odbudowie pomnika Grunwaldzkiego, angażując się w działalność Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 22:54 Kopiec Wandy – kopiec w Nowej Hucie, dzielnicy Krakowa, zbudowany prawdopodobnie ok. VII – VIII wieku. Jeden z pięciu kopców krakowskich. Wedle legendy jest mogiłą Wandy, córki księcia Kraka, której ciało miano wyłowić z nurtów nieopodal przepływającej Wisły. Kopiec zwieńczony jest marmurowym pomnikiem projektu Jana Matejki, ozdobionym kądzielą skrzyżowaną z mieczem oraz napisem „Wanda”. Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 22:59 1222 – pierwsza wzmianka o wsi Mogiła, której nazwa wiązana jest z Kopcem Wandy. 2. połowa XV wieku – Jan Długosz połączył kopiec w Mogile z grobowcem Wandy. 1584 – pierwsza wzmianka o wyglądzie kopca. 2. połowa XIX wieku – cystersi oddali kopiec w ręce narodu. 1860 – Austriacy otoczyli kopiec szańcem ziemnym w ramach fortyfikacji Twierdzy Kraków. 1888–1890 – zamiana ziemnego szańca na ceglano-kamienny fort. 1890 – Kornel Kozerski na własny koszt odnowił kopiec, na szczycie umieszczając marmurową rzeźbę orła, zaprojektowaną przez Jana Matejkę. ok. 1890 – prawdopodobnie w związku z opisanymi powyżej pracami, kopiec został (pierwszy, i jedyny jak do tej pory raz) przebadany przez nieformalnego naczelnika Ekonomatu w Krakowie i współzałożyciela Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Teodora Kułakowskiego. Nie było to jednak badanie archeologiczne sensu stricto 1968–1970 – rozebrano fort. grudzień 2016 – przeprowadzono po raz pierwszy badania georadarowe, w wyniku których stwierdzono obecność anomalii Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 23:02 Historyczne wzgórze Lasoty, na którym wznosi się Kopiec Krakusa, należało pierwotnie do rodziny Awdańców, polskiej szlachty pochodzenia skandynawskiego, nazwą upamiętnia komesa Lassotę (Lassote castellanus Cracovie) Odpowiedz Link
madohora Re: Wspomnienia z podróży:) 18.09.21, 23:04 Badania nie doprowadziły do znalezienia pochówku wewnątrz kopca. Odpowiedz Link