madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:25 W 1816 r. Mikołów zbudował synagogę, a w 1854 powstała gmina żydowska, jednak była ona na tyle mała, że aż do 1931 r. funkcję rabinów pełnili kantorzy. W 1861 r. mieszkało w mieście 504. Żydów (ok. 11% społeczeństwa), istniała też żydowska szkoła, do której uczęszczało ponad 100 uczniów. W 1872 r. miejscowa gmina żydowska weszła w skład Związku Górnośląskich Gmin Synagogalnych (Oberschlesische Synagogen-Gemeinden). Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:26 Na przełomie wieków liczba Żydów spadła w wyniku emigracji do Stanów Zjednoczonych i Palestyny – spis z 1900 r. wykazał 192 osoby (na 6638 ogółu mieszkańców), a w 1910 r. 175 osób. W Mikołowie działał Izraelicki Związek Pielęgnowania Chorych i Izraelicki Związek Pogrzebowy „Chewra Kadisza”. Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:26 W czasie plebiscytu większość Żydów głosowała za pozostawieniem miasta w Niemczech, mimo ogólnego zwycięstwa tej opcji, w Mikołowie miasto włączono w granice Polski. Poskutkowało to emigracją wielu Żydów na Zachód. Z drugiej strony nastąpił napływ żydowskich obywateli z głębi Polski, głównie z Zagłębia Dąbrowskiego. Ich przyjazd spotykał się jednak z niechęcią zarówno władz miejskich, jak i zamieszkałych już w mieście członków gminy żydowskiej, których przyczyną były obawy gospodarcze, negatywny wizerunek Kongresówki w oczach mieszkańców Górnego Śląska i obawy o wzrost tendencji propolskich Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:27 W 1931 r. wybrano pierwszego rabina, którym został, Ajzyk Chameides. Ten jednak dojeżdżał do Mikołowa z Katowic. Liczba Żydów mikołowskich wzrosła z 74 (1928 r.) do 243 osób Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:27 Po 1933 r. ruszyła następna fala żydowskich emigrantów, tym razem przyjeżdżali z rządzonych przez nazistów Niemiec na polski Górny Śląsk. Liczba uchodźców była na tyle duża, że Zwierzchność Gmin Izraelickich w Katowicach przeprowadziła zbiórkę pieniężną, aby ich wspomóc. W 1938 r. po anszlusie Austrii wielu Żydów kolejny raz opuszczało polski Górny Śląsk, obawiając się rychłego wybuchu wojny polsko-niemieckiej emigrowali na Zachód. Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:28 Po zajęciu tych terenów przez III Rzeszę mikołowskich żydów wywieziono do getta w Sosnowcu, skąd większość 12 maja 1942 r. trafiła do obozu w Auschwitz-Birkenau Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:46 Po II wojnie światowej społeczność żydowska już się w Mikołowie nie odrodziła. Stary cmentarz żydowski został zlikwidowany, zabudową osiedlową. W 1972 na polecenie ówczesnych władz miasta synagogę wysadzono w powietrze, a na miejscu powstał nowy węzeł komunikacyjny – plac 750-lecia. Jedyną pamiątką jest tzw. nowy cmentarz żydowski. Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:48 Mikołów, m. pow. w województwie śląskim, na Wyż. Katowickiej, nad Jamną (lewy dopływ Kłodnicy), w południowej części GOP. Ludność miasta: ogółem — 40,9 tys. mieszkańców (2019) Gęstość zaludnienia: 517,7 os/km2 (2019) Powierzchnia: 79 km2 Współrzędne geograficzne: długość geograficzna: 18°54′E, szerokość geograficzna: 50°10′N Prawa miejskie: nadanie praw — 1547 gród kasztelański na szlaku handl. Śląsk–ziemia krak., wzmiankowany 1222; w XIV w. należał do księstwa raciborskiego; ośr. górniczo-hutn.; od XIV w. pod zwierzchnictwem Czech, dzielił losy polit. Śląska; od 1742 w państwie pruskim; prawa miejskie 1547; w XVI–XVII w. ważny ośrodek handlu bydłem na drodze z Mołdawii i Ukrainy na Śląsk i Morawy; w XIX w. rozwój przemysłu (m.in. Huta Waltera 1856, Mikołowska ok. 1850); ośr. pol. ruchu wydawniczego (1845 drukarnia T. Nowackiego, od 1875 wydawnictwa K. Miarki), 1896 w Mikołowie powstało Katol. Tow. Robotnicze, 1908 — koło śpiewacze Harmonia; udział mieszkańców w powstaniach śląskich 1919–21; w wyniku plebiscytu, od 1922 w Polsce; w czasie okupacji niem. 3 oddziały robocze jeńców sowieckich z obozu w Łambinowicach i Cieszynie. Od 1999 siedziba powiatu. Ośr. przem.-usługowy: kopalnia doświadczalna Gł. Inst. Górnictwa — Barbara; przemysł elektromaszynowy, chem., materiałów budowlanych, poligraficzny, spoż., papierniczy; węzeł drogowy; w północno-zachodniej części M. nad rz. Jamna (dopływ Kłodnicy) tereny rekreacyjne; kościoły: późnogot. (XVI w., przebudowany), neorom. (XIX w.) i neogot. ewangelicki (XIX w.), synagoga (XIX w.); domy (XVIII–XIX w.). Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:49 Synagoga w Mikołowie – nieistniejąca synagoga, która znajdowała się w Mikołowie przy ulicy Żorskiej. Synagoga została zbudowana w 1816 roku. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę. Po zakończeniu wojny została początkowo przeznaczona jako hala sportowa dla bokserów, a potem dostosowana do potrzeb magazynowych. W 1972 roku przed obchodami 750-lecia miasta, na polecenie ówczesnych władz miasta górnicy KWK Bolesław Śmiały wysadzili synagogę w powietrze. Powodem tego była rzekoma konieczność przebudowy układu komunikacyjnego. Obecnie po synagodze pozostały tylko ukryte w ziemi fundamenty. W miejscu, gdzie kiedyś stała synagoga, utworzono Plac 750-lecia - jeden z centralnych placów Mikołowa. Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:55 Stary cmentarz żydowski w Mikołowie – to nieistniejąca nekropolia żydowskiej społeczności Mikołowa. Powstał prawdopodobnie w XVII wieku. Po wojnie, w latach 70., na miejscu zniszczonego kirkutu wzniesiono osiedle mieszkaniowe (osiedle Słowackiego). Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:55 Nowy cmentarz żydowski w Mikołowie – został założony prawdopodobnie w XVIII wieku i zajmuje powierzchnię 0,5 ha (według innych informacji 1 ha[) na skrzyżowaniu ulic Starej Drogi i Konstytucji 3 Maja. Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:56 Najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z pochodzi z 1726 roku i należy do Chaima syna Judy Lejba. W 1828 roku cmentarz powiększono. Chowano tutaj Żydów mikołowskich oraz wyznawców judaizmu z okolic, m.in. z Pszczyny i Żor. W okresie międzywojennym przy wejściu stał dom przedpogrzebowy, a teren otoczony był murem ceglano-kamiennym. Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:58 Drugą wojnę światową nekropolia przetrwała praktycznie bez zniszczeń, ale w styczniu 1945 roku stała się świadkiem tzw. Marszu śmierci z KL Auschwitz-Birkenau. Więźniowie, zmarli z wycieńczenia lub zabici przez strażników, zostali pochowani na cmentarzu (jest duża rozbieżność - od 50 do około 160 osób); niedługo potem Niemcy pod wschodnią ścianą cmentarza rozstrzelali 14 więźniów, być może członków ruchu oporu, przywiezionych z Katowic. Ich zwłoki także pochowano na żydowskim cmentarzu. Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:58 Po wojnie cmentarz został zamknięty i zaczął niszczeć - kradziono płyty nagrobne, przewracano i łamano macewy. Wiele nagrobków mogło posłużyć jako materiał do pobliskiego zakładu kamieniarskiego, inne okradziono ze szlachetnych kamieni. Dzieła zniszczenia miała pogłębiać obecność rodziny romskiej, mieszkającej w dawnym domu grabarza, do której wielokrotnie zjeżdżały się liczni krewni, urządzając uroczystości na terenie cmentarza Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 21:59 W latach 50. XX wieku z części dawnej nekropolii wydzielono fragment i umieszczono tam pamiątkowy pomnik ofiar "Marszów śmierci" i tylko ta część cmentarza nie była zaniedbana. Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 22:00 W 1973 roku cmentarz wpisano do rejestru zabytków, jednak nie zapobiegło to dalszej degradacji, potęgowanej przez kwaśne deszcze. W 1982 rozebrano zniszczony mur, który po kilku latach zastąpiony metalowym ogrodzeniem. W 1988 został w końcu uporządkowany. Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 22:01 Obecnie zachowało się ponad trzysta nagrobków. Inskrypcje są w języku hebrajskim i niemieckim. Obecnie brak możliwości jego oficjalnego zwiedzania, gdyż w ogrodzeniu nie ma żadnej furtki. Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 22:46 Mikołów - miasto powiatowe, kasztelania i osada handlowa z początków XIII wieku. Mikołów otrzymał prawa miejskie w 1547 roku. Jest to ośrodek przemysłowy na obrzeżach GOP. W Mikołowie mieści się kopalnia doświadczalna Barbara, Mikołowska Fabryka Maszyn, Fabryka Palenisk Mechaniczntch. Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 11.06.22, 22:51 W Mikołowie zachowany jest układ urbanistyczny Starego Miasta z rynkiem i ratuszem. Znajduje się tutaj neoromańska bazylika Świętego Wojciecha, późnogotycki kościół Matki Boskiej Śnieżnej oraz neogotycki kościół ewangelicki. A także willa Biały Domek. Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 12.06.22, 14:26 Mikołów leży w dolinie rzeki Jamny. Pierwsze wzmianki o grodzie kasztelańskim pochodzą z 1222 roku - na jednym z budynków widnieje taka data - niestety teraz została zakryta. Przed wiekami ziemia ta była pod panowaniem polskim, czeskim, austriackim i niemieckim. W 1876 roku powstała tu drukarnia Karola Miarki. Odpowiedz Link
madohora Re: Mikołów 12.06.22, 14:28 Po powstaniach i plebiscycie Mikołów przyłączono do Polski. We wrześniu 1939 roku dzielny opór stawiały tu oddziały wojska polskiego - Sośnia Góra i Wyry. Odpowiedz Link