Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi?

    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 13:27
      Sławków jako jedyna miejscowość po referendum wystąpiła z wnioskiem o przyłączenie do województwa śląskiego a nie Małopolskiego
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 24.02.18, 22:32
        Bogusława herbu Topór - w 1196 wieś Łętowice ubogim darowała
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 24.02.18, 22:46
        Bohusz - ks. Korecki - wojewoda Wołyński. Zmarł w 1571
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:14
        Karol Godula planował wybudowanie huty cynku „Godullahütte”, jednak nie zdążył jej zbudować przed swoją śmiercią; budowę zakończył w imieniu opiekunki majątku Joanny Gryzik (główna spadkobierczyni Goduli) Maksymilian Scheffler. Huta została zbudowana w latach 1854–1855, a zlikwidowano ją w 1919. Na miejscu rozebranej huty w 1928 wybudowano fabrykę gwoździ, którą zamknięto w 1934. Obok huty powstała osada, która przejęła jej nazwę (Godula). W latach 1858–1861 powstało 21 pierwszych budynków, które zbudowano wokół placu targowego (dzisiejszy plac Niepodległości).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:14
        W 1875 utworzono obszar dworski Orzegów, w którego skład wchodziła między innymi Godula. Uległ on likwidacji w 1924 i wtedy oficjalnie powstała gmina Godula, licząca 9 tys. mieszkańców. Ratusz gminny mieścił się w budynku przy obecnym placu Wolności 6.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:15
        Ochotniczą straż pożarną w Goduli utworzono w 1888, a w 1930 OSP otrzymała nową remizę. W 1892 otworzono aptekę. Pocztę uruchomiono w 1903. Pierwsze tramwaje zaczęły jeździć w latach 90. XIX w. Kanalizację zbudowano w 1908, w tym samym roku uruchomiono elektryczne oświetlenie; szpital powstał w 1896.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:15
        Pierwsza szkoła powstała w 1861, w niej mieściła się kaplica św. Józefa. W 1866 wybudowano cmentarz, a rok później zaczęto obok budowę kościoła pw. Ścięcia św. Jana Chrzciciela, ufundowanego przez Joannę i Hansa Ulryka Schaffgotschów. Wybudowano go na planie krzyża według projektu Teodora Linkego. W 1881 z okazji 25-lecia kapłaństwa ks. Fryderyka Hofrichtera ufundowano figurę św. Jana Nepomucena znajdującą się obecnie przy pl. Niepodległości.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:16
        W plebiscycie w 1921 padło 2178 głosów za Polską i 1332 za Niemcami. Godulę przyłączono do Polski w 1922. W 1924 odsłonięto pomnik poległych powstańców. W 1929 plac targowy zamieniono na planty
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:16
        Do 1951 miejscowość była siedzibą gminy Godula. W 1951 Godulę przyłączono do Rudy, a wraz z nią w 1959 została jedną z dzielnic Rudy Śląskiej.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:17
        Godula – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945–1951 w woj. śląskim i katowickim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą władz gminy była Godula (obecnie dzielnica Rudy Śląskiej).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:18
        Gmina zbiorowa (o charakterze jednostkowym) Godula powstała w grudniu 1945 w powiecie katowickim w woj. śląskim (śląsko-dąbrowskim).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:19
        1 stycznia 1946 gmina składała się z samej siedziby i przez to nie była podzielona na gromady. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:19
        W związku z likwidacją powiatu katowickiego 1 kwietnia 1951 gmina Godula została zniesiona, a jej obszar włączony do Rudy, oprócz osiedla Chebzie, które włączono do Nowego Bytomia. Zarówno Ruda jak i Nowy Bytom weszły 31 grudnia 1958 w skład Rudy Śląskiej
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:20
        Parafia Ścięcia św. Jana Chrzciciela w Goduli – parafia rzymskokatolicka w Goduli, znajdująca się w dekanacie Ruda Śląska.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:21
        W 1859 roku otrzymano pozwolenie na budowę szkoły i kaplicy w Goduli. Uroczyste poświęcenie budynku szkolnego i kaplicy odbyło się 20 listopada 1861 roku. Kaplicę poświęcono ku czci św. Józefa. Mieszkańcy Goduli mieli już prowizoryczną kaplicę, ale swoich zmarłych grzebali na cmentarzu na przedmieściu Bytomia, przy parafii św. Małgorzaty.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:22
        Do chwili zamianowania kapłana, opiekę nad kaplicą powierzono nauczycielowi Karolowi Pawlikowi, który od roku 1882 był tam jednocześnie organistą. Urządzenie kaplicy w budynku szkolnym zaspokoiło potrzebę miejscowej ludności tylko na pewien czas. Zaczęto myśleć o budowie obszernego kościoła, a więc konsekwentnie także o utworzeniu nowej parafii. Pierwsze projekty oddzielenia Goduli od Bytomia powstały 1864 roku. Zwolennikiem odłączenia Goduli był proboszcz bytomski Józef Szafranek. Wikariusz generalny wyznaczył na przewodniczącego komisji badającej zasady podziału parafii bytomskiej dziekana Pressfreunda z Biskupic. 28 lutego 1866 roku, za zgodą władz kościelnych, nastąpił podział parafii bytomskiej. 17 marca 1866 roku kuria biskupia we Wrocławiu mianowała ks. Fryderyka Hofrichtera z Biskupic pierwszym duszpasterzem z tytułem kuratusa. 3 września 1866 roku poświęcono także miejsce na grzebanie zmarłych.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:23
        Pomimo istnienia od roku 1866 placówki duszpasterskiej (kuracji), parafia w Goduli została kanonicznie erygowana dopiero w roku 1925. Z tego powodu dwaj pierwsi duszpasterze (ks. Fryderyk Hofrichter, ks. Edward Adamczyk) jedynie zwyczajowo określani są w piśmiennictwie tytułem proboszcza.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:23
        Fundatorami kościoła w Goduli są dziedzice Karola Goduli – Jan i Joanna z Gryzików hr. Schaffgotschowie. Budowa kościoła trwała do 1871 r. Poświęcenie kościoła nastąpiło 14 listopada 1871 roku, konsekracja 16 maja 1889 roku. Księgi metrykalne prowadzone są od 1866 roku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:24
        Jako konstruktorów i architektów kościoła źródła archiwalne wymieniają Teodora Linke z Bytomia, Juliusza Raschdorffa i Karla Lüdecke, przy czym uważa się, że głównym autorem projektu był Karl Heidenreich. Kościół w Goduli jest budowlą orientowaną, założoną na planie krzyża łacińskiego, trzynawową, pseudohalową – nawy boczne są niższe od nawy głównej, lecz wyraźnie wyodrębniają się z nawy głównej. Od zachodu, na osi budowli, do nawy głównej przylega wieża, w partii dolnej czworoboczna, na około 2/3 wysokości przechodząca w ośmiobok. Prace przy realizacji budowy kościoła rozpoczęto w maju 1868 roku, 29 czerwca zaś uroczyście położono kamień węgielny. W wieży w 1871 roku zawieszono trzy dzwony, które nazwano: Joanna, Jan i Fryderyk.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:24
        Wieża flankowana jest dwiema ośmiobocznymi wieżyczkami schodkowymi, które łączą się z wąskimi nawami bocznymi. Nawa główna, podobnie jak nawy boczne, jest trójprzęsłowa, przy czym ciągi naw bocznych znajdują przedłużenie w transepcie. Od wschodu do transeptu przylega prezbiterium, zamknięte wielobocznie. Cały kościół opięty jest na zewnątrz przyporami. Nawa podzielona jest przy pomocy kolumn, na które spływają wiązki żeber sklepiennych. Cały kościół, z wyjątkiem wież, sklepiony jest krzyżowo-żebrowe.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:25
        Tego rodzaju budowla stała się popularna w architekturze sakralnej XIX-wiecznych osiedli przemysłowych. Podkreśla się w opracowaniach, że w 1873 roku, a więc w dwa lata po poświęceniu kościoła, zwrócono się do administracji Schaffgotschów z prośbą o wypożyczenie planów kościoła, który miał posłużyć jako wzór dla kościoła w Żyrardowie pod Warszawą.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:26
        Karl Johann Bogislaw Lüdecke także Carl Lüdecke (ur. 21 stycznia 1826 w Szczecinie, zm. 21 stycznia 1894 we Wrocławiu) – niemiecki architekt.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:26
        Studiował w Berlinie, pracę rozpoczął na Pomorzu. Następnie przeniósł się do Wrocławia. Od 1 grudnia 1856 roku zatrudniony był jako nauczyciel architektury i mechaniki w Szkole Budownictwa i Rzemiosł (obecnie siedziba Akademii Sztuk Pięknych) której został dyrektorem w 1875. 5 kwietnia 1869 roku otrzymał tytuł radcy budowlanego.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:27
        W Sali Mieszczańskiej Starego Ratusza we Wrocławiu znajduje się marmurowe popiersie Karla Lüdecke, jako część ekspozycji „Galeria Sławnych Wrocławian”.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:29
        Orzegów (niem. Orzegow, daw. Ossegau) – dzielnica Rudy Śląskiej. W 2006 roku zamieszkiwało ją 8439 osó.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:29
        Pierwszą wzmianką o Orzegowie z 1282 roku jest dyplom Kazimierza, księcia bytomskiego, w którym wymieniono właściciela wsi Orzegów, Macieja. Nazwa Orzegów pochodzi od tego, iż miejscowi rolnicy gdy orali ziemie, znajdowali ludzkie czaszki. Czaszki te najprawdopodobniej pozostały po najazdach tatarskich.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:30
        Początkowo wieś rozrastała się wzdłuż obecnej ul. Bytomskiej. Dopiero w XX wieku powstała część rozbudowana wokół kościoła, był to tzw. Nowy Orzegów. Herb gminy jest niewiadomego pochodzenia. Składa się on z jedenastu pól na których można wyróżnić postacie czapli i lwów, oraz takie przedmioty jak trzy złote kule, kotwicę, oraz skrzyżowane miecze. Sam herb jest trzymany przez dwa lwy głowami zwróconymi do zewnątrz a zwieńczony jest koroną cesarska. Herb w przekazach mieszkańców jest błędnie tłumaczony jako herb rodowy rodziny von Schaffgotsch, lecz te dwa są zupełnie inne
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:30
        Orzegów był określany jako dobra rycerskie. Istniał tu dwór. Właścicielami byli między innymi: Gierałtowscy, baron von Voglar. W 1826 roku cały Orzegów wykupił Karol Godula.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:32
        Przystanek kolejowy w Orzegowie powstał w roku 1899 na trasie z Chebzia do Tarnowskich Gór. Ochotniczą straż pożarną utworzono w tym samym roku, natomiast nową remizę otrzymała w 1906 roku. Pocztę uruchomiono w 1894 roku. Orzegów w wodę bieżącą zaopatrzono w roku 1895, kanalizację i prąd elektryczny doprowadzono w 1906 roku. Aptekę otwarto po roku 1905. Pierwsza szkoła powstała w 1858 roku. Kolejną wybudowano w roku 1879. Dwie kolejne szkoły to szkołą męska powstała w latach 1889–1901, oraz szkoła żeńska powstała w latach 1908–1910
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:32
        Kaplica w Orzegowie powstała w szkole w roku 1882. Dopiero w latach 1894-95 wybudowano kościół pw. św. Michała Archanioła według projektu Wilhelma Wieczorka. Sponsorami tego kościoła była rodzina Schaffgotschów. Kościół został rozbudowany w latach 1911-12 według projektu Maksymiliana Giemsy. Cmentarz utworzono w 1896 roku
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:33
        W Plebiscycie w roku 1921 padło w Orzegowie 2857 głosów za Polską i 1345 za Niemcami. Do 1951 roku miejscowość była siedzibą gminy Orzegów. Orzegów przyłączono do Rudy w 1951 roku, a wraz z Rudą została włączona jako jedna z dzielnic do Rudy Śląskiej w 1959 roku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:35
        ORZEGÓW
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:35
        Orzegów – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945–1951 w woj. śląskim i katowickim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą władz gminy był Orzegów (obecnie dzielnica Rudy Śląskiej).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:36
        Gmina zbiorowa (o charakterze jednostkowym) Orzegów powstała w grudniu 1945 w powiecie katowickim w woj. śląskim (śląsko-dąbrowskim)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:36
        1 stycznia 1946 gmina składała się z samej siedziby i przez to nie była podzielona na gromady. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:37
        W związku z likwidacją powiatu katowickiego 1 kwietnia 1951 gmina Orzegów została zniesiona, a jej obszar włączony do Rudy (która 31 grudnia 1958 weszła w skład Rudy Śląskiej).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:38
        Parafia św. Michała Archanioła – rzymskokatolicka parafia w Orzegowie, dzielnicy Rudy Śląskiej.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:39
        Od początku swego istnienia Orzegów należał do parafii św. Małgorzaty, potem do parafii mariackiej, a od 1888 roku do parafii Trójcy Świętej w Bytomiu, której pierwszy proboszcz ks. Reinhold Schirmeisen został zobowiązany do budowy kościoła w Orzegowie. Budowę kościoła wspomagały finansowo zakłady przemysłowe Schaffgotschów. Projekt architektoniczny wykonał Wilhelm Wieczorek. Pierwszy kościół został wybudowany w latach 1894-95. Wzrost liczby mieszkańców Orzegowa wymusił rozbudowę kościoła. Projekt rozbudowy kościoła w obecnym jego kształcie jest autorstwa Maksymilian Giemsy z Katowic. Budowę pierwszego kościoła zakończono w 1895 roku; w 1911 roku kościół otrzymał taką formę, jaką posiada obecnie. Konsekracji kościoła dokonał biskup wrocławski Adolf Bertram 6 października 1918 roku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:39
        Kościół ma charakter budowli neoromańskiej, jednonawowej, z nawą poprzeczną, prezbiterium znajdującym się po stronie zachodniej zamkniętym ścianą prostą i dwuwieżową fasadą; strop jest belkowo-kasetonowy, prezbiterium zaś nakryte jest sklepieniem kolebkowym. Do prezbiterium przylegają dwie przeszklone kaplice oddzielone od nawy poprzecznej arkadami. Nawa jest jasna, jednolicie oświetlona wysokimi, zamkniętymi półokrągło oknami. Do wystroju kościoła należą przepiękne witraże znajdujące się w ścianach nawy poprzecznej z wizerunkami świętych: Jerzego, Jadwigi, Floriana, Agnieszki, Jana Nepomucena, Antoniego z Padwy, Elżbiety, Franciszka, Alojzego Gonzagi, oraz witraże w bocznych kaplicach: świętych Piotra i Pawła, św. Anny i św. Joachima. Po remoncie generalnym kościoła w 1999 r. dodano wzorowane na witrażach obrazy na deskach: św. Rafała Kalinowskiego, św. Maksymiliana Kolbego, św. Alberta Chmielowskiego, św. Królowej Jadwigi, św. Kingi, bł. Karoliny Kózkówny, bł. Józefa Czempiela, bł. Emila Szramka. Nad trzema wysokimi arkadami oddzielającymi nawę główną od poprzecznej znajdują się namalowane na ścianie wizerunki Archaniołów Rafała i Gabriela.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:40
        W prezbiterium znajduje się piękny szafowy ołtarz przedstawiający sceny ewangeliczne w formie tryptyku, nad którym umieszczono okno w kształcie rozety z witrażem przedstawiającym patrona świątyni św. Michała Archanioła depczącego węża.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:40
        Organy pochodzą z 1929 roku. W trakcie ich inauguracji grał na nich światowej sławy wirtuoz i kompozytor Feliks Nowowiejski. W 1905 roku do parafii przybyły siostry Elżbietanki, które zamieszkały w klasztorze ufundowanym dla nich przez Spółkę Schaffgotschów. W 1915 roku założyły przedszkole, które prowadzą także dzisiaj. Na terenie parafii usytuowany jest również Dom Pomocy Społecznej „Senior” posiadający swoją kaplicę i kapelana.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:41
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Orzeg%C3%B3w_Micha%C5%82a_Archanio%C5%82a_2.jpg/240px-Orzeg%C3%B3w_Micha%C5%82a_Archanio%C5%82a_2.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:42
        Kopalnia Węgla Kamiennego Karol (pierwotnie niem. Gotthardschacht w latach 1922—1935 oraz 1939—1945 Gotthard, w latach 1935—1936 Gotard) – kopalnia węgla kamiennego w Rudzie Śląskiej-Orzegowie założona w 1873 roku, w 1970 roku połączona z kopalnią Szombierki, a następnie zlikwidowana.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:44
        Kopalnia została założona w 1873 roku, była położona w Orzegowie. W latach 1873–1877 powstawała nowa kopalnia i szyb Gotthard (w 1936 roku formalnie zmieniono jego nazwę na Pułaski) zgłębiony do 303 m (później przemianowany na Jurand), a w 1878 roku zgłębiono szyb Kynast (później przemianowany na szyb Krzysztof). W późniejszym czasie powstał szyb Stollberg (przemianowany na Sobiesław) który pogłębiono w 1908 roku i około 1970 roku. Działał także szyb Georg (przemianowany w 1936 roku na Jerzy). Kopalnia dysponowała własną elektrownią, tartakiem i cegielnią. Wydobycie prowadzono pod osiedlowymi zabudowaniami mieszkalnymi z wykorzystaniem podsadzki płynnej
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:45
        Zakład był częścią skonsolidowanej kopalni Paulus-Hohenzollern, a wcześniej należał do kopalni Paulus, którą założono w 1882 roku z połączenia kilku pól górniczych i kopalń, obejmowała ona także kopalnię Hohenzollern w Szombierkach. 18 lipca 1898 roku w polu Gotthard kopalni Paulus-Hohenzollern doszło do katastrofy. Klatka szybowa z załogą na skutek zepsutych łapaczy runęła na dno szybu Jurand, zginęło 25 górników, przeżył tylko jeden. Ofiary wypadku zostały pochowane na starym cmentarzu w Orzegowie
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:47
        Od 1922 roku zakład należał do Towarzystwa Akcyjnego Godulla (niem. Godulla, Aktien-Gesselshaft) założonego 19 stycznia 1922 roku, z siedzibą w Chebziu, spółki filialnej koncernu Schaffgotschów, części koncernu Robur oraz Górnośląskiego Towarzystwa Akcyjnego dla Przemysłu Drzewnego. Kopalnia Gotthard składała się z trzech podwójnych szybów i była częścią kopalni Graf Schaffgotsch, do której należały pola szybowe Gotthard i Godulla (szyb Godula w Chebziu.)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:48
        13 lutego 1932 roku około godziny 15 doszło do zapłonu i wybuchu pyłu węglowego w pokładzie Pochhammer – ogień i dym uchodził szybem Sobiesław, nikt nie zginął. Od 1 października 1936 roku kopalnia nosiła nazwę Karol (Zarząd Spółki Akcyjnej Godula uchwałą z dnia 29 sierpnia 1936 roku formalnie zmienił nazwę kopalni z Gotard na Pułaski). 31 sierpnia oddział Freikorpsu zaatakował kopalnię, polscy górnicy stanęli w obronie zakładu, sztygar zmianowy Antoni Szulc zdjął z wieży szybowej hitlerowską flagę podczas ostrzału
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:49
        1 lutego 1945 roku kopalnia została zajęta przez Armię Radziecką,; następnie władze polskie przejęły kopalnię. Od 1945 do 1957 roku zakład należał do Rudzkiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego, a od 1 kwietnia 1957 wszedł w skład Bytomskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego. 4 grudnia 1948 kopalnia jako pierwsza w przemyśle węglowym wykonała plan trzyletni i tegoż dnia została odznaczona Orderem Sztandaru Pracy II klasy. W 1949 roku zakład zwiedzili Bolesław Bierut i Józef Cyrankiewicz. W 1950 oraz 1956 roku rozpoczęto budowy nowych poziomów wydobywczych.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:49
        Była to najmniejsza kopalnia Bytomskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego, wydobycie wyniosło 806 226 t w 1938 roku, a w 1965 roku – 651 349 t. 1 stycznia 1970 roku Kopalnia Karol została połączona z bytomską kopalnią Szombierki z którą miała być połączona podziemnym przekopem
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:51
        W pobliżu kopalni w Orzegowie, na potrzeby zużytkowania drobnego węgla tłustego właściciel zakładu wzniósł koksownię Gotthardschacht na podstawie umowy z firmą Oberschlesische Kokswerke und Chemische Fabrik A.G. z 19 czerwca 1900 roku[8]; zarządzało nią przedsiębiorstwo Gräflich Schaffgotsch’sche Werke (Gotthard); w latach 20. XX wieku należała do spółki Oberschlesische Kokswerke und Chemische Fabrik A.G. z siedzibą w Berlinie oraz do Towarzystwa Akcyjnego Godulla. Na skutek wyczerpywania się złóż węgla, podjęto eksploatację w filarze ochronnym tejże koksowni nazwanej później Orzegów
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:51
        Budynek maszyny parowej szybu Jurand z końca XIX wieku został wpisany 12 grudnia 1969 roku do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego, nr rejestru 1095/69
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:52
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Gotthard_mine_coking_plant.jpg/240px-Gotthard_mine_coking_plant.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:53
        Chebzie (niem. Morgenroth) − dzielnica Rudy Śląskiej. Obecnie dzielnica pełni funkcję najważniejszego węzła komunikacyjnego w mieście. Ponadto swoją siedzibę ma tu Miejska Biblioteka Publiczna (tzw. Stacja Biblioteka), a także znajduje się tu zabytkowe osiedle przy ul. Styczyńskiego.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:54
        Pod koniec XVIII wieku na terenie obecnego Chebzia powstała karczma. W 1822 roku powstała huta cynku „Gute Hoffnung” (Dobra Nadzieja), kolejna o nazwie „Morgenroth” (Jutrzenka) powstała w roku 1825.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:54
        W 1846 roku uruchomiono przystanek kolejowy na linii z Wrocławia do Mysłowic. W roku 1859 po zbudowaniu linii do Tarnowskich Gór powstał tu dworzec, rozbudowany w roku 1863, oraz w latach 1900–1902. Dopiero wtedy dworzec przybrał dzisiejszy wygląd. Przy dworcu uruchomiono pocztę w roku 1859.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:54
        Kopalnie otworzono w latach 1861−1862, nazywała się ona „Paulus” (Paweł), do dzisiejszego dnia została ulica o tej samej nazwie. W roku 1882 włączono do skonsolidowanej kopalni „Paulus-Hohenzollern”. W 1890 roku zbudowano szyb "Stronprinz". W Chebziu od 1922 roku mieściła się siedziba spółki akcyjnej „Godulla”.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:55
        Pierwsze domy zbudowane w Chebziu to domy kolejarskie powstałe w latach 1902-14. Kolejne domy budowała kopalnia w latach 1910–1920.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:55
        Pierwszą szkołę w Chebziu zbudował Karol Godula, działała ona jako szkołą prywatna w latach 1843–1851. W 1887 roku powstała szkołą ewangelicka, która w roku 1893 otrzymała nowy budynek (obecnie znajduje się tam przedszkole). Szkołę katolicką zbudowano w 1895 roku. W 1910 roku zbudowano katolicki dom związkowy z klasztorem i kaplicą.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:59
        Ruda Chebzie – stacja kolejowa w Chebziu, dzielnicy Rudy Śląskiej, w województwie śląskim. Od 19 października 2006 do listopada 2010 r. zespół stacyjny znajdował się na trasie Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, jednak został z niego usunięty. W roku 2018, w ramach projektu „Stacja Biblioteka”, budynek zaadaptowano na siedzibę biblioteki miejskiej. W roku 2018 stacja obsługiwała 700–1000 pasażerów na dobę
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:59
        Pierwszy budynek dworca kolejowego powstał w 1859 roku wraz z budową linii kolejowej do Tarnowskich Gór. Obecnie używany kompleks stacyjny powstał pod koniec XIX w. i składa się m.in. z budynku głównego dworca, budynku biurowego, poczty, warsztatów i zabudowań peronu. Jednym z ciekawszych obiektów zabytkowych jest budynek kolejowy z elewacją z różnokolorowej cegły z odsłoniętą stalową konstrukcją.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:00
        Oprócz peronu dolnego, który obsługuje linię kolejową nr 137, do stacji należy także peron górny znajdujący się po drugiej stronie budynku stacyjnego. Peron ten obsługiwał linię Kochłowice – Chebzie – Bytom. Na peronie tym nie ma wiaty, a dzisiaj na linii odbywa się tylko ruch towarowy. Peron został zamknięty wraz z zawieszeniem ruchu pasażerskiego na tej linii
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:01
        Ulica Piotra Niedurnego w Rudzie Śląskiej (niem. Morgenrothstraße) − jedna z głównych dróg w Rudzie Śląskiej. Wyznacza ona kierunek N-S (północ-południe). Nazwana imieniem Piotra Niedurnego – działacza polskiego z Górnego Śląska.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:01
        Ulica rozpoczyna bieg na rondzie Górników w dzielnicy Wirek i biegnie dalej przez dzielnicę Nowy Bytom i osiedle Kaufhaus do ronda im. Unii Europejskiej w dzielnicy Chebzie.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:02
        Przy ulicy Piotra Niedurnego mieści się ruch Pokój kopalni Ruda, Plac Jana Pawła II (przy którym mieści się urząd miasta), urząd stanu cywilnego, zabytkowa willa Florianka, Miejskie Centrum Kultury im. H. Bisty, Huta Pokój, zabytkowe osiedle Kaufhaus oraz pętla tramwajowa.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:03
        W budynku przy ulicy Niedurnego 36 mieści się Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia oraz redakcja lokalnego tygodnika Wiadomości Rudzkie
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:03
        Przy ulicy Piotra Niedurnego zlokalizowane są następujące historyczne obiekty, wpisane do rejestru zabytków
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:03
        kamienica mieszkalna (ul. P. Niedurnego 30, ul. Pokoju 1), wybudowana w 1910 (nr rej.: A/161/08 z 20 listopada 1998);
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:04
        willa „Florianka” (ul. P. Niedurnego 73), wzniesiona w 1910 (nr rej.: A/1606/95 z 31 maja 1995; A/945/2022 z 8 marca 2022)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:04
        budynek portierni "Huty Pokój" (ul. P. Niedurnego 79), wybudowany w 1908 r. (nr rej.: A/357/11 z 7 grudnia 2011);
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:05
        wielki piec "Huty Pokój" (ul. P. Niedurnego 79, wybudowany w 1968 r. (nr rej. A/360/12 z 27 listopada 2012)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:05
        Ulicą Piotra Niedurnego kursuje wiele autobusów ZTM oraz linia tramwajowa nr 9. Na całej długości ulicy znajduje się 7 przystanków autobusowych oraz 6 tramwajowych
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:06
        Tramwaje w Rudzie Śląskiej – element systemu komunikacji tramwajowej konurbacji górnośląskiej, który funkcjonuje na terenie Rudy Śląskiej od 1894 r. Sieć ta należy do Tramwajów Śląskich. Łączy ona dzielnice: Bykowina, Chebzie, Godula, Nowy Bytom, Ruda i Wirek.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:06
        30 grudnia 1894 uruchomiono pierwszą linię przez Rudę Śląską na trasie Zabrze - Chebzie - Królewska Huta - Łagiewniki - Bytom. Linia przebiegała przez dzisiejsze dzielnice: Chebzie oraz Ruda. Na terenie miasta pokrywa się z linią nr 1. 5 listopada 1899 uruchomiono linię: Szombierki - Chebzie - Nowy Bytom - Nowy Wirek, której trasa pokrywa się z linią nr 9. 1 sierpnia 1901 zbudowano linię Rudzka Kuźnica - Ruda - Ruda Południowa, która znajdowała się w całości na terenie miejscowości Ruda. Dziś pokrywa się z nią linia nr 18. 6 sierpnia 1901 przedłużono linię z Nowego Wirku do Świętochłowic. 4 grudnia 1958 po raz drugi zbudowano trasę Ruda Południowa - przystanek Ruda Poczta (dziś: Ruda Dworzec PKP), a rok później, 3 grudnia 1959, od przystanku Ruda Poczta - Rudzka Kuźnica. 15 grudnia 1960 zbudowano odcinek Rudzka Kuźnica - Ruda Północna. 12 grudnia 1975 zbudowano pętlę torową w dzielnicy Chebzie
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:07
        Ze względu na zły stan techniczny przepustu nad torowiskiem tramwajowym w rejonie skrzyżowania ul. Piastowskiej i Sobieskiego 14 lutego 2015 zawieszono kursowanie linii nr 18, a wraz z tym zamknięto odcinek przebiegający przez Rudę (wzdłuż ul. Piastowskiej i Wolności). W miejsce tramwaju uruchomiono linię autobusową nr 118 na trasie Bytom Dworzec – Chebzie Dworzec PKP (kursy średnio co pół godziny w dni robocze), a także linię tramwajową nr 30 na trasie Bytom Stroszek Pętla – Zabrze Biskupice Pętla. Likwidacji linii nr 18 domagała się od wielu lat część mieszkańców Rudy ze względów bezpieczeństwa (położenie torowiska w części jezdni, stwarzające niebezpieczeństwo dla ruchu samochodowego i dla pieszych). Urząd Miasta likwidację dodatkowo argumentował tym, że drgania wywołane przez tramwaje powodują pękania ścian budynków, a także koszt utrzymania linii jest stosunkowo wysoki. Decyzja ta spotkała się ze sporym niezadowoleniem, w tym Tramwajów Śląskich, gdyż według spółki po drobnych pracach modernizacyjnych tramwaj mógłby dalej jeździć do czasu generalnego remontu przepustu
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:09
        Parafia św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Chebziu – nieistniejąca parafia rzymskokatolicka w dekanacie rudzkim, w archidiecezji katowickiej
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:09
        W trosce o religijność mieszkańców Chebzia, ks. Edward Adamczyk, zwrócił się z prośbą do dyrekcji generalnej Gräfflich Schaffgotschesche Werke (Hrabiowskie Zakłady Schaffgotschów) o dotację na wybudowanie Domu Związkowego. Odległość dzieląca Chebzie od najbliższego kościoła wynosiła bowiem 20-30 minut. W 1911 roku ówczesny generalny dyrektor Bernard Stephan oddał wybudowany dom do użytku. W 1917 roku budynek zamieszkały Siostry Elżbietanki, które prowadziły w nim przedszkole katolickie. W 1927 roku mieszkańcy złożyli w kurii biskupiej petycję o utworzenie w Domu Związkowym kaplicy.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:10
        W 1939 roku powstał plan budowy kościoła, która miała rozpocząć się w roku następnym. Wybuchła jednak wojna. Okupant niemiecki wypędził w 1942 roku siostry elżbietanki. W latach 1942, 1958, 1959 prowadzona była korespondencja urzędowa o zwrot Kościołowi Domu Związkowego. Walkę o zwrot mienia prowadził ks. Józef Szubert. Po zakończeniu wojny udało się powrócić siostrom zakonnym, które podjęły prace we własnym przedszkolu. W 1950 roku przedszkole zostało skonfiskowane przez władze państwowe.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:10
        W 1989 roku ks. Jan Małysek podjął starania o możliwość sprawowania mszy św. w byłym Domu Związkowym. W 1993 roku parafia w Goduli uzyskała bezterminową umowę użyczenia części magazynowej byłego Domu Związkowego. Tę część budynku adaptowano z przeznaczeniem na kaplicę. W czerwcu 1993 roku arcybiskup Damian Zimoń dokonał poświęcenia kaplicy w Chebziu. Patronką kaplicy obrano św. Katarzynę Aleksandryjską. W tym samym roku Chebzianie mogli przeżywać pierwszy Odpust we własnej kaplicy. Na początku października 2005 roku ks. Krzysztof Wrodarczyk zwrócił się do Kurii Metropolitalnej w Katowicach o wydanie zezwolenia na stałe przechowywanie Najświętszego Sakramentu w kaplicy.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:11
        W 2006 proboszcz Krzysztof Wrodarczyk podjął starania o erygowanie w Chebziu samodzielnej parafii z własnym duszpasterzem. 24 lipca 2007 arcybiskup Damian Zimoń wydał dekret erygujący Parafię św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Chebziu i mianował pierwszego proboszcza. Został nim ks. Krzysztof Szudok. Obszar nowej parafii został wydzielony z terenu parafii Ścięcia św. Jana Chrzciciela w Goduli. Parafia liczy 1080 katolików.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 01:12
        Z dniem 1 września 2011r.parafia została zniesiona, a jej teren przyłączony do parafii pw. Ścięcia św. Jana Chrzciciela w Goduli.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 12:53
        Po plebiscycie 20 marca 1921 pozostała przy Niemczech
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 12:53
        1 kwietnia 1905 obszar dworski Zaborze zniesiono, a z jego obszaru oraz z obszarów gmin Dorota (Dorotheendorf), Stare Zabrze (Alt-Zabrze) i Małe Zabrze (Klein-Zabrze) i obszaru dworskiego Zabrze utworzono nową gminę Zabrze (Zabrze. Gminie Zabrze nadano prawa miejskie 1 października 1922
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 12:54
        1 stycznia 1927, w związku ze zniesieniem powiatu zabrskiego, gminę Zaborze włączono do miasta Zabrza, któremu równocześnie nadano status powiatu grodzkiego
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 12:54
        Obecnie obszar Zaborza podzielony jest na dwie dzielnice: Zaborze Południe i Zaborze Północ.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 12:55
        Zaborze Północ – dzielnica miasta Zabrze.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 12:55
        Ulica Piekarska w Zabrzu (dawna nazwa niemiecka: Bäckerwegstraße) − nieistniejąca krótka ulica w Zabrzu, w dzielnicy Zaborze Południe, pomiędzy ul. Wolności a Bielszowicką (także już nieistniejącą). W familoku przy tej ulicy urodził się Janosch (Horst Eckert). Familoki zostały wyburzone podczas budowy Drogowej Trasy Średnicowej w 2005 roku Mimo starań nie udało się uratować domu Janoscha, wyburzonego wraz z innymi. Dziennikarze Gazety Wyborczej ocalili z niego jedynie kilkadziesiąt cegieł, które następnie stały się nagrodą w konkursie o "Cegłę Janoscha", którego laureata wybierają czytelnicy, spośród osób w ich opinii rozsławiających Górny Śląsk.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 12:55
        Innym znanym mieszkańcem przedwojennej Bäckerwegstraße był reprezentant Niemiec i Preußen Hindenburg, piłkarz Kurt Hanke
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 12:56
        Bůła w Zobrzu hulica Pjekarsko,
        Stůnd co rano na gruba śe szło,
        Sam Ślůnzoki ńy żodne chacharstwo
        Pů bożymu śe żyli sto lot(...)
        Na Pjekarskij ńic już ńy ma,
        Uostoł pů ńij stary bruk
        Przeuorano czorno źymja
        Co zapůmńoł uo ńij Bůg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 12:56
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Zabrze_Elektrociep%C5%82ownia_Zaborze_22_10_2011_PA220804.jpg/360px-Zabrze_Elektrociep%C5%82ownia_Zaborze_22_10_2011_PA220804.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:12
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/aenHSqDaoTIPcYHodB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:12
        Osiedle Borsiga, Kolonia robotnicza Borsigwerk (niem: Siedlung Borsigwerk, śl: Bozywerk) – osiedle robotnicze (należące do grupy śląskich osiedli patronackich) dla pracowników Kombinatu górniczo-hutniczego, należącego do niemieckiego fabrykanta, Augusta Borsiga. Wybudowane zostało w latach 1863–1871, pomiędzy doliną Bytomki a trasą łączącą Bytom z Zabrzem, na południe od pobliskich kopalni Hedwigswünsch („Życzenie Jadwigi”) i Ludwigsglück („Szczęście Ludwika”) i uruchomionej w 1863 roku huty. Obecnie jest częścią dzisiejszej dzielnicy Biskupice w Zabrzu.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:13
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/uVURejW9QVlcZicqRB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:14
        Obecnie osiedle należy do najbardziej unikatowych założeń patronackich na Górnym Śląsku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:14
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/DtYRbanOYWFAjSLTtX.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:15
        [url=https://web.archive.org/web/20151117025757/m.peuk.fiiz.pl/poi/index/poi/3280328/page/1/obj/]BORSWIG[/url]
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:16
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/FrfpMpiiYry4iFd8CB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:16
        August Borsig - Johan Fredrich August Borisg urodził się w 1804 roku we Wrocławiu. Zmarł w 1854 roku w Berlinie. Był niemieckim fabrykantem, twórcą koncernu Borsigwerke - założonego w połowie XIX wieku w Berlinie. Koncern zajmował się produkcją parowozów. Natomiast w Zabrzu Biskupicach założył kopalnie, hutę i koksownie
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:16
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Bundesarchiv_Bild_102-12815%2C_August_Borsig.jpg/150px-Bundesarchiv_Bild_102-12815%2C_August_Borsig.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:31
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/VscV5DBmhskjea99NB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:32
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/qpSJJsYhBV6Bqaw4nB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:32
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/soYzrY1e69vbNJaIAB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:33
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/bDtRAGqUGNzFmtTd7B.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:34
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/xDrlDlChDB2t5oQlVB.jpg

        PIERWSZE PRZEDSZKOLE NA BORSIGU
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:34
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/SbqbLalcTEuTdgBBxB.jpg

        CMENTARZ EWANGELICKI NA BORSIGU
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:35
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/nzJRAKwpEMS526obfB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:36
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/ZjKMfyOv4H5BoDgCdB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:36
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/bTqUi6WnbZUFHOlDKB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:37
        - kaplica ewangelicka (ul. Żmudy 2) - zbudowana ok. 1880r. w stylu historyzmu z
        elementami neogotyku. Pierwotnie szkoła z kaplicą. Rzut regularny, bryła zwarta,
        niesymetryczna. Lico ceglane, wieloosiowe, z użyciem cegły w układzie
        dekoracyjnym. Ryzality ze szczytami i sterczynami w elewacjach bocznych i
        tylnej. Na parterze mieszkania, na piętrze kaplica ewangelicka z oknami
        neogotyckimi. Witraże. Wystrój skromny, typowy dla świątyń ewangelickich.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:37
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/PUo6cHwOQ3GlcbABRB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:37
        Zespół zamkowy: Dawny zespół zabudowań administracyjnych firmy Borsig
        Kokswerke to: zamek fabrykanta, sztygarówka, budynek zarządu i budynek
        mieszkalny. Zespół ten posiada indywidualne cechy stylowe i swobodny układ
        przestrzenny.

        Tzw. "zamek", został zbudowany w 1855 roku w stylu historycznym z elementami
        neoklasycyzmu. Przebudowy w 1889 i 1925 roku zmieniły pierwotną bryłę budynku.
        Dziś zamek posiada nieregularny i niesymetryczny rzut, a cztery skrzydła tworzą
        układ litery "H". Akcentem wysokościowym jest wieża zegarowa, kwadratowa, o
        podziałach ramowych, z gzymsem. W budynku tym, poza biurami, mieściło się
        również mieszkanie dyrektora. Niegdyś, w pobliżu zamku znajdowały się stajnie.
        Obecnie zamek jest siedzibą kilku firm i instytucji. Nastrojowe otoczenie zamku
        podkreślają drzewa, stanowiące pozostałości parku geometrycznego z licznymi
        gatunkami drzew egzotycznych, z których zachowało się kilkanaście plantów, o
        obwodzie pierśnicy do 250 cm. Honorowe usytuowanie - przed budynkiem zamku -
        posiadały niegdyś trzy platany sadzone dla upamiętnienia narodzin kolejnych
        synów Augusta Borsiga: Arnolda (1867), Ernesta (1869), Konrada (1873). Obecnie
        pozostał tylko jeden platan o obwodzie pierśnicy 370 cm. Szczególnymi walorami
        architektonicznymi i plastycznymi wyróżnia się również dawna willa przy ul.
        Zamkowej nr 8, zbudowana ok. 1913 r. w stylu modernizmu. Pierwotnie przeznaczona
        dla dyrektora generalnego huty Borsiga. Rzut regularny, fasada symetryczna,
        półkolisty wykusz. Brama ze snycerką z emblematami górniczymi i motywem girland
        kwiatowych. Wewnątrz stropy kasetonowe. Dawny salon i gabinet - parkiety,
        kominki, polichromia. W klatce schodowej witraże. Dach czterospadowy, kryty
        dachówką.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:38
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/eFcBKhBbTBoWxaI17B.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:38
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/02tiqZLqbp0FjCa2oB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:39
        - budynek mieszkalny przy ul. Zamkowej 5 zbudowany w pocz. XX wieku w stylu
        wczesnego modernizmu, w charakterze willowym, pierwotnie przeznaczony dla radcy
        prawnego Huty Borsiga. Fasada i elewacje symetryczne, artykułowane. W
        bezpośrednim sąsiedztwie zespołu zamkowego zlokalizowane jest osiedle o
        niezwykle atrakcyjnej architekturze zieleni. Kolonia "Anna" Rozbudowa przemysłu
        powodowała wzrost ludności Biskupic. Rozwijał się handel, usługi, rzemiosło. Aby
        zaspokoić rosnące potrzeby mieszkaniowe na początku XX wieku została zbudowana w
        zachodniej części Biskupic - Kolonia Anna. Kolonia ta posiada indywidualne cechy
        stylowe, wyróżniającą, atrakcyjną kompozycją przestrzenną poszczególnych
        zespołów zabudowy, skalę i architekturę budynków oraz zróżnicowany detal drewniany.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:39
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/6K3ixkdOHUfpg3l47B.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:39
        Poszczególne ciągi budynków otoczone są od frontu ogródkami kwiatowymi,
        natomiast na tyłach budynków - sady. Zespołowi towarzyszy również zieleń w
        formie szpalerów wzdłuż ciągów komunikacyjnych - głównie przy ul. Tarnogórskiej
        oraz pojedyncze drzewa o walorach kompozycyjnych i plastycznych. Kompozycję
        przestrzenną kolonii wyznaczają osie podłużne układu wzdłuż ul. Reja i Brondera
        oraz oś poprzeczna łącząca te ulice. Interesującym zamknięciem głównej osi
        widokowej i kompozycyjnej Kolonii Anna jest zespół budynków przy ul.
        Kasprowicza. Pojedynczą enklawę zieleni wysokiej stanowi działka szpitala
        przeciwgruźliczego, a budynek główny szpitala dzięki interesującej bryle,
        stanowi zamknięcie osi ul. Brondera
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:40
        Największe zmiany w historii Biskupic spowodowało pojawienie się w 2 połowie XIX wieku przemysłu górniczo-hutniczego. Spokojna, mała wieś przekształciła się w ośrodek przemysłowy, liczący prawie 10000 mieszkańców. Powstały: kompleks zakładów Borsiga na wschód od Starych Biskupic oraz Pole Ludwik w
        północno-zachodniej części dzielnicy.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:42
        Piaśniki – dzielnica Świętochłowic, od północy graniczy z Chropaczowem, od zachodu z Lipinami, od południa z Centrum, a od wschodu z Chorzowem.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:43
        Rozwój górnictwa na terytorium dzielnicy doprowadził do potrzeby rozbudowy zabudowy mieszkaniowej. Na te cele zaadaptowano kompleks dawnego szybu Matylda Wschód, a w 1934 dawną cechownię, wagę i łaźnię. W 1906 oddano do użytku nowy szpital, który był bardzo okazałym ceglanym gmachem z centralnym, niewielkim ryzalitem zwieńczonym stromym dwuspadowym dachem. Szpital łącznie mógł pomieścić 75 pacjentów. Przy szpitalu postawiono także kaplicę, która stała się pierwszym obiektem sakralnym w Piaśnikach.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:43
        Po I wojnie światowej wzmogły się niepokoje w sprawie przyłączenia tych terenów do Niemiec lub Polski. U schyłku 1918 strajkowały zakłady cynkowe Huta Silesia i kopalnia Matylda. Latem 1919 zaczęto tworzyć tajne siły zbrojne w postaci POW Górnego Śląska. Augustyn Jancik wraz ze swą grupą wdarł się do wartowni Grenzschutzu i zdobył 7 karabinów, amunicję i granaty ręczne. W czasie I powstania śląskiego pomiędzy Piaśnikami i Lipinami miały miejsce silne walki pomiędzy powstańcami i Niemcami. Odbyły się nieudane akcje zdobycia broni oraz piaśnickiego zamku. Właśnie w tym zamku byli torturowani, a później zabici powstańcy. Podczas II powstania śląskiego Piaśniki opanowali miejscowi peowiacy 23 sierpnia 1920 roku. Większe walki nie miały tu jednak miejsca. 20 marca 1921 odbył się plebiscyt. Mieszkańcy Piaśnik głosowali w swojej gminie, czyli w Lipinach. Za Polską opowiedziało się 56,4% głosujących, za Niemcami reszta. W maju tego samego roku odbyło się III powstanie śląskie. Piaśniki zajęto bez walki 3 maja i utrzymano do końca insurekcji w rękach polskich. Ku czci powstańców, którzy zginęli postawiono w 1937 pomnik w parku, jednak przetrwał tylko do wojny. Po wojnie, w latach 70. odtworzono ponownie pomnik.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:44
        W czerwcu 1922 oczekując na wkroczenie wojsk polskich mieszkańcy zbudowali od Piaśnik po rynek w Lipinach cztery bramy triumfalne. W okresie międzywojennym w tej dzielnicy powstały jednokondygnacyjne domki, które istnieją do dzisiaj, zwane jako domki fińskie. 1 lipca 1938 oddano do użytku kościół z zaadaptowanej sali tanecznej Nawrat jako stacja duszpasterska o nazwie: Lokalia Najsłodszego Serca Pana Jezusa w Szarlocińcu-Piaśnikach. Przed wojną wybudowano w parku schron.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:45
        W nocy z 29 na 30 sierpnia 1939 roku doszło do walk na odcinku granicznym w okolicach Chropaczowa między obrońcami Świętochłowic a Freikorpsem. Po rozpoczęciu wojny miały mniejsze lub większe potyczki. W nocy z 2 na 3 września obrońcy z Lipin wycofali się do Piaśnik i przyłączyli do oddziałów z Chorzowa i Katowic. Około 24.00 doszło do wymiany ognia. 3 września Piaśniki były już okupowane przez niemieckie wojsko. W styczniu 1945 wojska sowieckie zbliżały się do Lipin. Między Piaśnikami a Świętochłowicami Wehrmacht zorganizował linię obrony mającą powstrzymać ofensywę radziecką. 28 stycznia oddziały radzieckie pod dowództwem płk. Seredina wkroczyły do miasta od strony Zabrza.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:46
        W 1951 Piaśniki wraz z Lipinami znalazły się w obrębie miasta Świętochłowice. W latach 70. następowała bardzo intensywna zabudowa dzielnicy. W 1979 oddano do użytku nową szkołę wraz z krytym basenem. W następnych latach tj. w 1980 rozbudowano szpital, a w 1990 oddano do użytku kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa. Na obrzeżach znajduje się Ośrodek Sportu i Rekreacji Skałka.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:46
        Przez Piaśniki przebiegają dwie główne drogi biegnące przez całe miasto, a są to ulica Chorzowska, biegnąca ze wschodu na zachód i ulica Bytomska, z północy na południe. Południową granicę dzielnicy stanowi także DTŚ.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:47
        Sieć komunikacji miejskiej jest prowadzona przez KZK GOP, czyli linie tramwajowe: 1, 7, 11 i 17 oraz autobusowe: 102, 201, 840 i 870.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:48
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Swietochlowice_Chorzowska_Matylda_houses.jpg/330px-Swietochlowice_Chorzowska_Matylda_houses.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:49
        Piaśniki (deutsch Piasniki) ist ein Stadtteil der polnischen Stadt Świętochłowice. Das Stadtbild wird von Hochhäusern und einem Einkaufszentrum bestimmt, es gibt aber auch Angelteiche und sehr viel Grün. An der Kreuzung fahren die Bahnen nach Bytom, Chorzów und Katowice sowie ins Zentrum von Świętochłowice und in den Stadtteil Lipiny.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:49
        FRYDERYK WILHELM
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:50
        Urodził się w 1795 r. w Berlinie jako najstarszy syn Fryderyka Wilhelma III i Luizy z dynastii meklemburskiej. Już od dzieciństwa był wszechstronnie uzdolniony, znał się m.in. na sztuce. Należał do osób głęboko religijnych, był przekonany o swoim boskim posłannictwie. Lata młodości były dla przyszłego monarchy czasem ciężkiej próby. Klęska wojsk pruskich w walce z Napoleonem w bitwie pod Jeną w 1806 roku zmusiła Fryderyka Wilhelma III wraz z rodziną do ucieczki. Po ostatecznym zwycięstwie wojsk koalicji nad Napoleonem książę Fryderyk Wilhelm nadzorował z ramienia ojca przywracanie porządku w kraju. Doprowadził do nasilenia cenzury i przyczynił się do znacznego ograniczenia swobód obywatelskich. W 1823 r. ożenił się z Elżbietą Ludwiką Wittelsbach, księżniczką bawarską, ale para nie doczekała się potomstwa.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:55
        Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa – kościół parafialny znajdujący się w Piaśnikach, dzielnicy Świętochłowic przy ul. Chorzowskiej 4.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:56
        Projektantem kościoła i wystroju jego wnętrza był inż. Jacek Kosek, konstruktorami inż. Stanisław Majewski i inż. Marek Właszczuk. Konsekracji kościoła dokonał 8 grudnia 1990 biskup katowicki Damian Zimoń. Stary kościół wyburzono w 1992 roku. Po starym, tymczasowym kościele, pozostała pamiątka w postaci przeniesionego z niego tabernakulum oraz obraz Najświętszego Serca Pana Jezusa.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:57
        Kościół ten to dwukondygnacyjny budynek przypominający wieloboczny namiot wznoszący się z jednej strony ku wysokiej wieży-dzwonnicy, składającej się z kilku elementów przestrzennych. Wnętrze głównego kościoła jest jednoprzestrzenne, wieloboczne, z wysuniętą ku centrum częścią ołtarzową. Wzdłuż ścian są empory podparte prostymi słupami. Pod kościołem głównym znajduje się kaplica św. Józefa, w której odbywają się także msze od poniedziałku do piątku oraz w sobotę rano z powodu małej ilości ludzi.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:57
        Projektantem kościoła i wystroju jego wnętrza był inż. Jacek Kosek, konstruktorami inż. Stanisław Majewski i inż. Marek Właszczuk. Konsekracji kościoła dokonał 8 grudnia 1990 biskup katowicki Damian Zimoń. Stary kościół wyburzono w 1992 roku. Po starym, tymczasowym kościele, pozostała pamiątka w postaci przeniesionego z niego tabernakulum oraz obraz Najświętszego Serca Pana Jezusa
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:01
        12 września 2004 Ks. Abp Damian Zimoń poświęcił nowe dzwony, wykonywane w ludwisarni Felczyńskich w Taciszowie.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:01
        W roku 2006 został zbudowany parking oraz mała architektura (ławki, drzewa) wokół kościoła.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:02
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/Kosciol_Piasniki_Swietochlowice.jpg/360px-Kosciol_Piasniki_Swietochlowice.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:02
        Ośrodek Sportu i Rekreacji Skałka – ośrodek sportu i rekreacji w Świętochłowicach-Piaśnikach.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:02
        Historia powstania i rozbudowy OSiR Skałka sięga lat sześćdziesiątych. W 1964 z inicjatywy przedstawicieli Miejskiej Rady Narodowej, zakładów pracy i organizacji społecznych podjęto uchwałę o zagospodarowaniu nieużytków w mieście w dzielnicy Piaśniki, przy ulicy Bytomskiej. Potężne doły i nierówności oraz znajdująca się w pobliżu hałda stwarzały dobre warunki dla przyszłego ośrodka sportowego, tym bardziej, że zaczęto likwidować inne obiekty sportowe na terenie miasta, kosztem rozbudowy Huty Florian. Usytuowanie ośrodka dawało gwarancję służenia nie tylko mieszkańcom Świętochłowic, ale i także okolicznych miast: Chorzowa, Bytomia i Rudy Śląskiej. Obiekt sportowo-rekreacyjny, przekazywano etapami przy zaangażowaniu społeczeństwa, oficjalnie oddany został do użytku 22 czerwca 1968, a było to otwarte kąpielisko wraz z zapleczem gospodarczym. W kolejnych latach następowała jego rozbudowa. Otwarcie stadionu nastąpiło 1 czerwca 1979 r.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:03
        Rekord frekwencji padł zaraz na początku istnienia, 22 czerwca, kiedy to na stadionie zasiadło blisko 27 000 osób. Ostatnimi wielkimi imprezami na stadionie Skałka były: mecz młodzieżowej reprezentacji Polski U21 oraz spotkania majowe z żużlem.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:03
        Na terenie OSiR Skałka odbywały się m.in. imprezy: Festiwal Polki i Blues na Skałce. Na stadionie swoje mecze rozgrywa zespół piłkarski Śląsk Świętochłowice oraz miały miejsce mecze żużlowe.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:03
        W skład OSiR Skałka wchodzą:

        Stadion – siedziba dyrekcji OSiR Skałka, boisko do piłki nożnej, tor żużlowy z zapleczem, widownia na 26 tys. miejsc (100 siedzących), pawilon sportowy.
        kąpielisko - basen ekologiczny o wymiarach 22 x 50 i mały basen dla dzieci, boisko do plażowej piłki siatkowej, miejsce do organizowania wystaw.
        sektor parkowy - alejki spacerowe, przystań kajakowa i wodnorowerowa, stoły do tenisa stołowego, estrada, plac zabaw.
        sektor rekreacyjny - korty tenisowe, boisko trawiaste i żużlowe do piłki nożnej, boisko betonowe do piłki nożnej i ręcznej, boisko do siatkówki, boiska do koszykówki, tor do speedrowera, bulodrom, skatepark) .
        Dom Sportu w Lipinach - koszykówka, siatkówka, szachy, akrobatyka.
        Stadion Naprzodu Lipiny w Lipinach.
        Pływalnia Miejska (dawny basen przy Szkole Podstawowej nr 1 W Świętochłowicach)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:04
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Skala_Swietochlowice.jpg/360px-Skala_Swietochlowice.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:07
        Pomnik ku czci Powstańców Śląskich w Świętochłowicach – pomnik znajdujący się w Piaśnikach, dzielnicy Świętochłowic, przy ulicy Bytomskiej, w Parku Heiloo.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:08
        W latach sześćdziesiątych XX wieku świętochłowicki ZBoWiD podjął starania o odbudowę piaśnickiego pomnika. Dzięki pomocy ówczesnego Rejonowego Przedsiębiorstwa Remontowo–Budowlanego w latach 70. na miejscu przedwojennego monumentu zbudowano nowy, o zupełnie innym kształcie. Obecny pomnik to pionowo ustawiona płyta granitowa zaokrąglona u góry, do której przymocowano żelazną płytę z inskrypcją i nazwiskami powstańców. Płytę zamocowano na dwu niewysokich stopniach, a po lewej stronie znajdował się stylizowany znicz (obecnie nieistniejący). Na początku XXI wieku żelazna tablica została zastąpiona kamienną o tej samej treści.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:09
        Park im. Mieszkańców Heiloo (Park Heiloo) – park miejski założony w 1866 roku w Świętochłowicach-Piaśnikach, wpisany do gminnej ewidencji zabytków; najstarszy park w mieście.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:10
        Najstarszy świętochłowicki park miejski został założony w 1866 roku w Piaśnikach, przy dzisiejszych ulicach Powstańców Śląskich i ul. Bytomskiej, ma powierzchnię około 6 ha. Obecna nazwa została nadana w celu upamiętnienia współpracy Świętochłowic z niderlandzkim miastem Heiloo, którą zapoczątkowano w latach 80. XX wieku. Park wpisano do gminnej ewidencji zabytków Świętochłowic.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:11
        Przy parku zachował się zespół budynków Śląskiej Spółki Akcyjnej dla Górnictwa i Hutnictwa Cynkowego(niem.) (niem. Schlesische Aktiengesellschaft für Bergbau und Zinkhüttenbetrieb): budynek zarządu tejże spółki wzniesiony w 1859 roku, w 1919 roku był siedzibą Grenzschutz Ost po 1945 roku wykorzystywany jako przedszkole (ul. Bytomska 55) oraz budynek administracyjny, przekształcony na obiekt mieszkalny (ul. Bytomska 69). W parku znajduje się zabytkowy schron bojowy nr 39 II linii obrony Obszaru Warownego „Śląsk” z 1937 roku. W 2021 roku postawiono koło niego wieżę wartowniczą prawdopodobnie z okresu II wojny światowej z terenu Zakładów Chemicznych Hajduki, którą odnaleziono przy Stawie Kalina. Na skraju parku znajduje się pomnik ku czci Powstańców Śląskich w miejscu, w którym zamordowano powstańców w czasie I powstania śląskiego[8]. Dla dzieci przygotowano w parku wieloczęściowy plac zabaw, który wyremontowano w 2021 roku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:12
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Swietochlowice_Heiloo_Park_2022.jpg/360px-Swietochlowice_Heiloo_Park_2022.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:15
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Lipiny_Silesia_Zinc_Rolling_Mill_Factory%2C_Walcownia_Silesia_%C5%9Awi%C4%99toch%C5%82owice.jpg/360px-Lipiny_Silesia_Zinc_Rolling_Mill_Factory%2C_Walcownia_Silesia_%C5%9Awi%C4%99toch%C5%82owice.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:16
        W Taciszowie znajduje się przystanek autobusowy, stacja kolejowa Taciszów oraz kościół.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:17
        Wieś lokowana w 1305 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:17
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Tacisz%C3%B3w_Gliwicka_kaplica_DSC_6019.jpg/360px-Tacisz%C3%B3w_Gliwicka_kaplica_DSC_6019.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:18
        Taciszów - stacja kolejowa w Taciszowie, w województwie śląskim, w Polsce. W roku 2017 stacja obsługiwała 20–49 pasażerów na dobę
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:20
        Przed pandemią w ramach Dni Dziedzictwa wybierałam się do Taciszowa. Niestety nie dotarłam, bo...
        1. Owszem dojeżdża tam jeden autobus z Gliwic ale w soboty i niedziele nie kursuje
        2. Jest stacja kolejowa ale zanim się wybierzecie to sprawdźcie. Stacja znajduje się w takim miejscu, że trzeba tak mniej więcej 2 kilometry przejść pieszo - to nie jest problem - ale przez las - i tutaj już pojawia się problem. Nie znam okolicy a nie chciałabym się samotnie błąkać po lesie.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:21
        Nie rozumiem dlaczego autor z Wikipedii nie wspomniał o odlewni dzwonów w Taciszowie.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:23
        HISTORIA TACISZOWA
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:24
        ODLEWNIA DZWONÓW W TACISZOWIE
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:25
        Taciszów jest starą, lecz niedużą miejscowością, położoną kilkanaście kilometrów na wschód od Gliwic. W pobliżu znajdują się jeziora Dzierżno Duże i Pławniowickie oraz Kanał Gliwicki, a w samej miejscowości działają znani z posługiwania chorym ojcowie kamilianie. Od kilkudziesięciu lat pracują tu także Felczyńscy - najbardziej znani ludwisarze w Polsce.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:25
        Podwaliny ludwisarskiej firmy stworzył pochodzący z Poznania Michał Felczyński. Na początku XIX wieku przeniósł się on z Wielkopolski do Galicji i w 1808 roku zajął się w Kałuszu koło Stanisławowa odlewaniem dzwonów. Rodzinna firma szybko się rozwinęła. W następnych dziesięcioleciach potomkowie Michała udanie kontynuowali jego działalność. W 1912 roku Ludwik Felczyński otworzył filię firmy w Przemyślu, a w 1930 roku się usamodzielnił. Po II wojnie światowej w Przemyślu działały dwie odlewnie dzwonów Felczyńskich, wkrótce „wyeksportowali” też swoje ludwisarskie tajemnice na Górny Śląsk. Pierwszym Felczyńskim, który rozpoczął działalność na Śląsku, był Tadeusz, syn Jana. Od lat 70. natomiast dzwony odlewa jego syn – Zbigniew.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:25
        Odlewnia dzwonów mieści się na terenie gospodarstwa, którego zabudowania liczą sobie ponad sto lat. Przyjrzeć się tutaj można z bliska alchemicznej wręcz biegłości twórców dzwonów. Począwszy od kształtowania glinianej formy, nakładania ornamentów, topienia miedzi i cyny w potężnym piecu i wypełniania ciekłym spiżem ukrytej w ziemi formy. A wszystko pod okiem mistrza, bez „wysokiej” technologii, za to z praktyczną wiedzą, przekazywaną z pokolenia na pokolenie. Felczyńscy z Taciszowa odlewają bogato zdobione dzwony do świątyń katolickich i prawosławnych, a także i skromniejsze – do protestanckich. Z manufaktury Zbigniewa Felczyńskiego poszło już w świat ponoć ponad 1000 dzwonów. Ostatnią ich dumą jest „Serce Łodzi” - waży 2,5 tony, a jego bicie rozbrzmiewa od czerwca 2012 roku z wieży łódzkiej katedry.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:29
        Ruda Południowa (niem. Karl/Carl-Emanuel Colonie/Kolonie, śl. Karmańskie) - część dzielnicy Ruda.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:29
        Ruda Południowa graniczy od południa z dzielnicą Czarny Las, od zachodu z miastem Zabrze, od północy z centrum dzielnicy oraz z Osiedlem Mickiewicza, a od wschodu z dzielnicą Chebzie.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:31
        Na terenie Rudy Południowej znajduje się zróżnicowana zabudowa, zbudowane są tam zarówno bloki czteropiętrowe i wieżowce, jak i zabytkowe kamieniczki.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:36
        Na alejkach i kwietnikach parkowych zawsze panował porządek, gdyż ludzie szanowali dobro pozostające do ich dyspozycji. Dolna część pasku, obsadzona akacjami stwarzała ludziom możliwość odpoczynku na trawie w cieniu drzew. Z upływem lat jednak park był coraz bardziej dewastowany.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:38
        dla usprawnienia tranzytu po I wojnie światowej wybudowano obwodnicę Kuźnicy, bowiem Rudzka Kuźnica leży na drodze międzymiastowej Gliwice - Bytom Kuźnica leży w środku ruchu górnośląskiego. 2 km na północ od granicy z Zabrzem biegnie Droga krajowa nr 88. 5 km na południe od Kuźnicy położony jest odcinek Drogowej Trasy Średnicowej oddany do użytku 27 maja 2008. Dalej na południe biegnie autostrada A4.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:38
        Od 6 sierpnia 2008 do 9 września na terenie Rudzkiej Kuźnicy kręcony był film pt. Zgorszenie publiczne.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:40
        Zgorszenie publiczne – komedia romantyczna nagrana po śląsku, kręcona od 6 sierpnia 2008 do 9 września 2008.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:43
        Właścicielami wsi byli między innymi: Rudzcy, Gierałtowscy, baron von Stechow, hrabia von Ballestrem. W 1497 roku wzmiankowany jest tu zamek, później przekształcony w rezydencję pałacową.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:43
        Huta ołowiu w Rudzie powstała już przed rokiem 1401, natomiast kuźnica żelaza „Ruda” jest wzmiankowana w 1642 r. To właśnie od jej nazwy pochodzi nazwa miejscowości.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:46
        Pocztę otwarto w 1850 r., natomiast w 1897 r. otrzymała nowy budynek. Dworzec w Rudzie zbudowano w 1866 r. na linii z Wrocławia do Mysłowic.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:47
        W Rudzie zbudowano wiele szkół o różnym poziomie nauczania. Pierwszą szkołę zbudowano w 1844 r. Kolejną wybudowano na kolonii Karol w 1859 r., budynek został zastąpiony w 1870 r. nowym. Szkołę żeńską zbudowano w 1877 r. W 1900 r. zbudowano szkołę na Porębie, w okresie międzywojennym szkoła ta stała na granicy polsko-niemieckiej. W 1904 roku oddano do użytku dwie szkoły: na Kuźnicy i na kolonii Szczęść Boże.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:48
        W Plebiscycie w roku 1921 padło 6212 głosów za Polską i 4105 za Niemcami. Rudę przyłączono do Polski w roku 1922.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:48
        Na mocy ustawy Sejmu Śląskiego z dnia 10 lipca 1939 roku Ruda otrzymała z dniem 1 stycznia 1940 roku status miasta, który z powodu okupacji niemieckiej został wprowadzony dopiero 1 stycznia 1947 roku. Do Rudy przyłączono Godulę, Orzegów i Chebzie. 1 stycznia 1959 roku Ruda wraz z Nowym Bytomiem utworzyły miasto Ruda Śląska. Do 1946 siedziba wiejskiej gminy Ruda.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:50
        Muzeum Miejskie im. Maksymiliana Chroboka w Rudzie Śląskiej
        Basen kryty MOSiR
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:51
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Kaplica_ko%C5%9Bcio%C5%82a_%C5%9Bw_J%C3%B3zefa_widok_od_ul._Matejki.JPG/330px-Kaplica_ko%C5%9Bcio%C5%82a_%C5%9Bw_J%C3%B3zefa_widok_od_ul._Matejki.JPG
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:52
        Czas to pieniądz. Historia cywilizacji i ekonomii na przykładzie Rudy Śląskiej[1][2]
        Z dziejów górnictwa w Rudzie Śląskiej
        Życie społeczne w Rudzie Śląskiej
        Wnętrze mieszkalne domu robotniczego na Górnym Śląsku
        Elementy kultury ludowej na Górnym Śląsku
        Powstania śląskie i plebiscyt
        Jan Stefan Dworak
        Galeria rudzkich twórców profesjonalnych
        Kochłowickie Grodzisko
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:53
        MUZEUM
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:53
        Ulica rozpoczyna bieg pod dworcem w Rudzie Śląskiej Rudzie. Dalej przy ulicy znajduje się dawny Pałac Ballestremów (dziś restauracja), urząd pocztowy, plac Fryderyka Chopina, Dzielnicowe Centrum Handlowe im. Jana Koniecznego, Muzeum Miejskie im. Maksymiliana Chroboka i komisariat policji.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:54
        Na ulicy kursuje wiele autobusów miejskich KZK GOP (39, 118, 146, 155, 230)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:54
        zespół osiedla robotniczego (ul. Wolności, ul. Kościelna, ul. St. Staszica, ul. Wieniawskiego, ul. A. Mickiewicza), pochodzący z około 1900 (nr rej.: A/1518/93 z 30 kwietnia 1993):
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:55
        cztery domy (ul. Wolności 33, 35, 37, 39);
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:55
        siedem domów (ul. Wolności 102, 104, 106, 108, 110, 112, 114);
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:03
        Przy ulicy znajduje się zabytkowy zespół osiedla robotniczego w rejonie ul. Wolności, ul. Kościelnej, ul. St. Staszica, ul. H. Wieniawskiego, ul. A. Mickiewicza, pochodzący z około 1900, wpisany do rejestru zabytków 30 kwietnia 1993 (nr rej.: A/1518/93); część zespołu zlokalizowana jest przy ul. Kościelnej:
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:04
        zespół kościoła parafialnego (ul. Kościelna 12), pochodzący z około 1869, wpisany do rejestru zabytków także osobno (nr rej.: A/7/99 z 30 kwietnia 1999), obejmujący:
        kościół pw. Matki Bożej Różańcowej, wzniesiony z fundacji hrabiego Wolfganga Ballestrema, w 1869 w stylu uproszczonego neogotyku, według projektu gliwickiego budowniczego Wachtela,
        plebanię,
        ogród;
        cztery domy mieszkalne, z zabudową gospodarczą (ul. Kościelna 2, 4, 6, 8).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:04
        Przy ulicy Kościelnej swoją siedzibę mają: parafia Matki Bożej Różańcowej w Rudzie Śląskiej (ul. Kościelna 12), Placówka Opiekuńczo-Wychowawcza w Rudzie Śląskiej (ul. Kościelna 35), firmy i przedsiębiorstwa handlowo-usługowe.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:05
        http://dir.icm.edu.pl/pages/9/0900-small.png
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:06
        Jest to świątynia neogotycka, wybudowana w latach 1869–1872. Budowlę zaprojektował budowniczy Wachtel z Gliwic. Kościół ufundował hrabia Karol Wolfgang von Ballestrem. W świątyni znajdują się witraże wykonane przez A. Rende z Wrocławia. Świątynia jest bez wieży, posiada tylko przedsionek, nawę i prezbiterium
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:07
        1 stycznia 1929 roku erygowana została parafia Matki Bożej Różańcowej, wydzielona z parafii św. Józefa
        W roku 1983 z części południowej parafii Matki Bożej Różańcowej została wydzielona Parafia św. Piusa X w Rudzie Śląskiej.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:07
        12 lutego 1987 roku dekretem Ojca Generała zakonu Jezuitów rozwiązano rezydencję tegoż zakonu przy parafii M.B. Różańcowej i Parafię przejęli księża diecezjalni.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:08
        Jak czytamy w książce Antoniego Ratka „Gdy liczba mieszkańców Rudy osiągnęła blisko 5000, stojący wciąż na czele majoratu hr. Karol Wolfgang Ballestrem, gorliwy katolik, postanowił zbudować kościół aby ułatwić rudzkim katolikom, przeważnie pracownikom jego zakładów przemysłowych spełnianie praktyk religijnych. Rozumiał bowiem, że ludność zamieszkująca Rudę potrzebuje nie tylko pracy i mieszkań lecz także zaspokojenia potrzeb duchowych. Świątynię zlokalizował w ówczesnym centrum miejscowości, w pobliżu dworu i w bezpośrednim sąsiedztwie najstarszej części Rudy, wznoszącej się na terenach otoczonych ulicami: Gutsstrasse (teraz ul. Kościelna) od południa, Schlosstrasse (teraz ul. Marii Skłodowskiej-Curie) od zachodu, Schulstrasse (obecnie ul. Wincentego Janasa) od północy i Hauptsttasse (dzisiaj ul. Wolności) od wschodu.Projekt kościoła i towarzyszących mu budynków opracował budowniczy i mistrz murarski Wachtel z Gliwic. Budowę rozpoczęto w kwietniu 1869 roku. Po poświęceniu fundamentów przez starszego wikarego parafii Biskupickiej ks. Jaroschka, który (dokonał tego aktu w zastępstwie proboszcza Karola Pressfreunda, w tym czasie obłożnie chorego, budowa ruszyła w szybkim tempie. Prowadził ją wykonawca projektu Wachtel, ale pod specjalnym nadzorem dyrektora generalnego dóbr ballestremowskich Andrzeja Vüllersa. Prace budowlane zakończono szczęśliwie, bez wypadku, już na początku listopada tego samego roku! Tak oto został wzniesiony zaledwie w okresie ośmiu miesięcy, ten bezwieżowy, o cechach neogotyckich, pierwszy kościół w Rudzie, o całkowitej długości wewnętrznej (przedsionek + nawa + prezbiterium) 46 i szerokości 14 metrów. Solidne mury zewnętrzne świątyni o grubości 90 centymetrów, wykonane zostały z kamienia łamanego i cegły, której użyto jedynie do budowy filarów przyściennych.”
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:08
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Ruda_Slaska_Our_Lady_of_the_Rosary_church.jpg/240px-Ruda_Slaska_Our_Lady_of_the_Rosary_church.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:10
        Budowla jest wzorowana na rzymskiej bazylice San Lorenzo di Campo Verano. Kościół jest usytuowany na osi północ-południe, wybudowany w układzie bazylikowym, na planie krzyża łacińskiego, z wieżą w północno-wschodnim narożniku. Nad nawami bocznymi umieszczone są empory. Portale zamknięte są półkoliście z rzeźbami w tympanonach (Baranka Paschalnego w wejściu głównym i św. Józefa w elewacji wschodniej). Wejście od strony południowo-wschodniej prowadzące do kaplicy fundatorów ozdobione jest herbem rodu Ballestremów. Prezbiterium zamknięte jest apsydą, po jego bokach umieszczone są loże kolatorskie, otwarte do wnętrza kościoła triforiami. Pod prezbiterium znajduje się krypta z grobami fundatorów. Strop nawy ozdobiony jest kasetonami, ozdobiony polichromią wykonaną w 1938 roku przez Pradera z Tarnowa, prezbiterium nakrywa sklepienie kolebkowe
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:11
        Na szczególną uwagę zasługują kolumny w nawie, których kostkowe głowice ozdobione są symbolicznymi płaskorzeźbami. Na poszczególnych kolumnach przedstawiono: cztery charaktery ludzkie, cztery stany społeczne (szlachcic, mieszczanin, duchowny i rycerz), cztery żywioły, cztery rasy ludzkie, cztery etapy życia człowieka (dziecko, młodzieniec, mężczyzna i starzec), cztery cnoty kardynalne (roztropność, sprawiedliwość, męstwo i umiarkowanie)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:12
        Ołtarz skromny, w stylu neoromańskim. W kościele znajdują się dwa ołtarze boczne - prawy poświęcony Sercu Pana Jezusa, lewy z figurą Matki Bożej Wszechświata. Ambona ozdobiona jest wizerunkiem Chrystusa - Nauczyciela i czterech ewangelistów
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:13
        W kaplicy w wieży znajduje się marmurowa Pietà wyrzeźbiona przez J. Weiricha w 1905, ufundowana przez Franciszka Pielera
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:17
        W roku 1800 rodzina Ballestremów weszła w posiadanie dóbr górnośląskich przekazanych jej przez rodzinę v. Stechow (Fideicommis), która zarządzała dobrami z terenu Pławniowic. Majorat obejmował wówczas Pławniowice, Rudę oraz Biskupice. Minęło już 160 lat, odkąd regencja wymienionych posiadłości oddała pierwszą rudzką kopalnię "Brandenburg" do eksploatacji.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:18
        Te dwa wydarzenia uczczono uroczyście 18 lipca 1900r., gdy hrabia Franciszek Karol von Ballestrem oświadczył publicznie, że pragnie pozostawić po sobie trwały pomnik i wybudować nowy kościół w Rudzie. Podobnie uczynił wcześniej jego zmarły ojciec, hr. Karol Wolfgang von Ballestrem, fundując wybudowanie kościoła Matki Boskiej Różańcowej i kaplicy św. Józefa. Franciszek Karol pragnął też otoczyć opieką religijną zarówno swoich pracowników i ich rodziny, jak również i mieszkańców Rudy. Ponadto chciał ułatwić odłączenie Rudy od parafii Biskupice, by utworzyć nową parafię w Rudzie, co z biegiem lat stało się uzasadnioną koniecznością.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:18
        Hrabia Franciszek Ksawery zamierzał rozbudować kaplicę pw. Św. Józefa, jednak, po wymianie poglądów z doradcami i architektami, zmienił zamysł i zdecydował się na ufundowanie nowej świątyni, której lokalizacja miała dominować nad terenem - miała być w możliwie najwyższym punkcie miejscowości. Nabył więc odpowiednią parcelę należącą do Józefa Osickiego i Jusków. W taki oto sposób powstał w Rudzie neoromański kościół. Ballestremowie darzyli szczególnym kultem św. Józefa, robotnika i Oblubieńca N.M.P., dlatego też ten właśnie Święty został patronem kościoł
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:20
        Dekretem Metropolity Katowickiego, Arcybiskupa Damiana Zimonia, dnia 30 kwietnia 2010 roku kościół św. Józefa został podniesiony do rangi archidiecezjalnego Sanktuarium Świętego Józefa.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:21
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/6J6mVw9Sl6wyqym4cX.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:22
        Zamek został zbudowany prawdopodobnie pod koniec XIV wieku przez ród Rudzkich, którzy są wzmiankowani w 1401 roku jako właściciele zamku w Rudzie. Zamek był także wzmiankowany w 1497 roku. Od roku 1543 obiekt przypuszczalnie należał do Jana Gierałtowskiego (m.in. właściciela zamku w Chudowie). W pierwszej połowie XVII wieku podczas wojny trzydziestoletniej obiekt został zniszczony. Wzmianka z dokumentu z 1665 roku opisuje, że budowla była już podupadła. W następnych latach zamek zaczęto powoli odbudowywać, przekształcając go na niewielki pałac. W 1754 roku czynna była w tym obiekcie kaplica. Pałac został przebudowany w XIX wieku w stylu neogotyckim i w tym stanie dotrwał do II wojny światowej. Obiekt należał również do Ballestremów. W 1945 roku został spalony przez żołnierzy Armii Czerwonej, a następnie opuszczony i nieremontowany całkowicie popadł w ruinę. Teren zamku pozostawał przez wiele lat zarośnięty krzewami i drzewami. Do dziś zachowały się tylko kamienne fragmenty murów o grubości do 3 metrów wskazujące na średniowieczną metrykę tego obiektu, jednak do tej pory nie przeprowadzano żadnych badań archeologicznych dotyczących tego założenia.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:23
        30 grudnia 2009 zamek wraz z pobliskim domem Karola Goduli został przez miasto oddany w ręce Fundacji Zamek Chudów. Fundacja zamierza ożywić to miejsce poprzez renowację kompleksu oraz udostępnieniu go do zwiedzania, a następnie zacząć organizować tam cykliczne imprezy. Najpierw jednak dojdzie do prac archeologicznych ze względu na to, że nie zachowały się żadne plany budynku, a fundacja nie wyklucza odbudowania kompleksu. Pierwsze plany próbowała narysować już fundacja Karola Goduli
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:23
        Dwór Ballestremów od zawsze był tajemniczą budowlą w Rudzie Śląskiej, stąd wśród mieszkańców pojawiła się legenda o tym, że zamek wcześniej należał do zakonu Templariuszy
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:24
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/Ruda_Slaska_castle.jpg/360px-Ruda_Slaska_castle.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:28
        ZAMEK RUDZKI I DOM GODULI - Moja Ruda - (archiuwm)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:29
        RUINY ZAMKU W RUDZIE ŚLĄSKIEJ
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:31
        RUDA NA STAREJ POCZTÓWCE
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:36
        W 1785 r. było w Bobrku 6 kmieci (właścicieli dużych gospodarstw) oraz 14 zagrodników. Chłopów z Bobrka uwłaszczono w 1821 r.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:37
        Projekt w stylu neoromańskim wykonał architekt Ludwig Schneider. Prace budowlane trwały od 1900 do 1902 r. Poświęcenie kościoła nastąpiło 31 sierpnia 1902 r., a konsekracja 18 czerwca 1905 r. Parafie erygowano 20 marca 1906 r. Pierwszym proboszczem został ks. Józef Kubis.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:37
        W 1859 r. przez Bobrek przeprowadzono linię kolejową z Tarnowskich Gór do Chebzia. Drugą linię, z Bytomia do Zabrza otwarto w 1872 r. Powstał przy niej dworzec kolejowy.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:38
        W 1899 r. powstał klasztor sióstr elżbietanek, który w 1902 r. otrzymał własny budynek naprzeciw szkoły. Założona też cmentarz parafialny. Już wcześniej w latach 1866/67 powstał cmentarz ofiar epidemii cholery na zachód od huty. Dom związków katolicki zbudowano na południowym krańcu wsi, nad linią kolejową (obecnie przedszkole).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:38
        Obok znajduje się dawna willa burmistrza gminy Bobrek. Ratusz gminy znajdował się w budynku na rogu ul. Konstytucji i Piecucha. 1 kwietnia 1928 r. połączono w jedną całość gminę Bobrek, Karb i obszar dworski w Bobrku. Powstała gmina Bobrek-Karb.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:40
        Powstanie huty wiąże się z założeniem w Bytomiu w 1856 r. spółki akcyjnej Vulkan. Spółka zakupiła w Bobrku majątek ziemski zwany Elisenruh. Huta otrzymała także nazwę Vulkan. Spółka w 1870 r. zbankrutowała. W tym samym roku huta przeszła na własność Otto i Emil Friedländerów. Nazwę zakładu zmieniono na Moritz i założono spółkę Moritzhütte AG. W 1883 r. ogłoszono upadłość i tej spółki. Nowymi właścicielami zostali Oskar i Georg Caro. W 1887 r. nastąpiło połączenie zakładu z firmą Wilhelma Hegenscheidta i powstała spółka akcyjna Oberschlesische Hüttenwerke (Oberhütten) w Gliwicach.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:40
        W 1856 r. rozpoczęto budowę czterech wielkich pieców. Dwa z nich uruchomiono w 1859 r. W 1888 i 1889 r. uruchomiono dwa wielkie nowe piece, nowocześniejsze od pozostałych. W sumie przed I wojną światową było siedem wielkich pieców. W 1939 r. pozostały tylko dwa z nich, zaś w 1942 r. uruchomiono nowy jako trzeci.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:40
        Od 1859 r. istniała też koksownia. Piece były przez cały czas sukcesywnie wymieniane na nowsze systemy.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:42
        W XIX wieku istniała w Bobrku huta cynku „Bobrek”. W okresie międzywojennym na tym miejscu urządzono stadion (KS Stal). Pamiątką po tym zakładzie jest nazwa ulicy Stara Cynkownia. Przy końcu tej ulicy w latach 1922-1939 znajdowało się przejście graniczne niemiecko-polskie. Pozostał po nim niemiecki domek celny. W 1951 r. Bobrek włączono do miasta Bytomia.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:42
        Od 2009 roku w dzielnicy realizowany jest Program Aktywności Lokalnej przez MOPR Bytom. Skupia się on na rewitalizacji społecznej Bobrka a jego celem jest przywrócenie tej dzielnicy jej dawnej świetności i zmiana jej wizerunku za pomocą pracy samych jej mieszkańców.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:43
        Gwałtowny rozwój osady obrazują liczby:

        1797 rok – 143 mieszkańców,
        1852 rok – 497 mieszkańców,
        1874 rok – 1861 mieszkańców,
        1891 rok – 2300 mieszkańców,
        1904 rok – 6000 mieszkańców,
        1928 rok – 12947 mieszkańców.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:08
        1473 rok – od 23 kwietnia do 11 listopada na terenie Bobrka i okolic nie spadła ani jedna kropla deszczu
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:08
        1683 rok – przejazd króla Jana III Sobieskiego przez Bytom do Tarnowskich Gór na odsiecz Wiednia
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:09
        1857 rok – pierwsza szkoła w Bobrku,
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:10
        1894 rok – huta buduje dla swych pracowników szpital,
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:10
        1900 rok – prałat Kuboth zapoczątkował budowę kościoła w Bobrku,
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:11
        1922 rok – Po plebiscycie Bobrek pozostaje w granicach Niemiec,
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:11
        1928 rok – Karb zostaje przyłączony do Bobrka,
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:16
        Elewacje nieotynkowane, główna elewacja rozdzielona gzymsem na dwie kondygnacje, duże okna w prostokątnych polach zamknięte pełnym łukiem z archiwoltą, nad nimi arkady utworzone z szeregu poczwórnych okien z kolumienkami poniżej fryzu arkadowego. Elewacje boczne udekorowane ceramicznymi kształtami, podzielone lizenami. Obie części zabezpieczono za pomocą stalowych ściągów przed szkodami górniczymi. Od strony zachodniej i północnej znajdują się przyległe późniejsze przybudówki.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:17
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Bobrek_Kraft-Zentrale.jpg/180px-Bobrek_Kraft-Zentrale.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:17
        Nowa Kolonia Robotnicza – zespół osiedla mieszkaniowego, który został wniesiony w latach 1907–1922 w Bytomiu-Bobrku, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:19
        Trójkondygnacyjne domy tworzące osiedle zostały wzniesione z cegły w stylu nawiązującym do historyzmu i secesji, nakryto je dachami naczółkowymi, elewacje dekorowano imitacją muru pruskiego
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:20
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Bytom_Wytrwalych_13.jpg/180px-Bytom_Wytrwalych_13.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:22
        W 1451 wzmiankowano staw Karwia, a w 1455 roku wspomniano o dwóch stawach, prowadzono hodowlę ryb prawdopodobnie do XVIII wieku. Na początku XIX wieku w osadzie znajdowało się niewiele zabudowań, była tam m.in. gospoda z końca XVIII wieku, zagroda oraz pola uprawne. Franz Aresin[6] sprowadził do Karbia osadników, których potrzebował do tworzonej w Miechowicach kopalni galmanu Maria (kopalnia została uruchomiona w 1823 roku). Zabudowania powstawały głównie wokół skrzyżowania dróg biegnących od Miechowic do Bytomia oraz z Rudy do Tarnowskich Gór W 1850 roku przez Karb poprowadzono kolejową linię normalnotorową (zob. stacja Bytom Karb), w 1854 roku otwarto dwie linie kolei wąskotorowej. Na północ od Wzgórza Gryca znajdowała się kopalnia piasku, pozostałości po niej można było dostrzec jeszcze w latach 90. XX wieku[. Działalność górnicza oraz rozwój transportu doprowadziły do rozwoju kolonii i przyrostu liczby mieszkańców
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:23
        Karb należał do wsi Miechowice jako jej kolonia, został od niej odłączony w 1875 roku i utworzył samodzielną gminę], w tymże roku kolonia liczyła 48 właścicieli domów
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:25
        Dzielnicę przecina droga krajowa nr 94. Na terenie Karbia znajdują się:

        Kopalnia Węgla Kamiennego Bobrek-Piekary
        zabytkowy neogotycki kościół pw. Dobrego Pasterza z 1909 roku
        dom zakonny wspólnoty Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej
        kaplica pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Domu Sióstr Służebniczek NMP Niepokalanie Poczętej (ul. ks. Popiełuszki 6).
        kaplica pogrzebowa na cmentarzu przy ul. ks. Popiełuszki
        stacja kolejowa Bytom Karb obsługująca do pociągi osobowe relacji Katowice-Lubliniec
        Cmentarz parafialny przy ul. ks. Popiełuszki
        Centrum Handlowe Plejada Bytom
        Przedszkole nr 36 w Bytomiu
        Gimnazjum nr 8 im. J. Korczaka w Bytomiu
        Szkoła Podstawowa nr 21 im. J. Lompy w Bytomiu
        Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Niemców Województwa Śląskiego, koło Karb
        Młodzieżowy Dom Kultury nr 2
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:25
        Bytom Karb – stacja kolejowa w Bytomiu, w woj. śląskim, w Polsce.
        W roku 2019 Urząd Transportu Kolejowego opublikował raport dotyczący dobowej wymiany pasażerów na stacjach i przystankach kolejowych w Polsce, przystanek ten znalazł się w przedziale 10–19 pasażerów na dobę.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:27
        W 2010 roku rozpoczęto kolejne prace budowlane związane z rozbudową terenów Centrum Handlowego Plejada o hipermarket remontowo-budowlany. 15 listopada 2010 r. otwarto hipermarket Castorama. Obiekt zlokalizowany jest w południowo – zachodniej części CH Plejada, przy wjeździe na parking od strony Zabrza.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:32
        Bobrek-Karb (1945–46 Bobrek) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1928–1945 jako tzw. gmina jednostkowa oraz 1945–1951 jako tzw. gmina zbiorowa w woj. śląskim (śląsko-dąbrowskim) i katowickim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą władz gminy był Bobrek (drugi człon nazwy pochodzi od Karbia; obecnie są to dzielnice Bytomia).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:33
        Gmina zbiorowa Bobrek powstała w Polsce po II wojnie światowej (w grudniu 1945) w powiecie bytomskim na terenie tzw. Ziem Odzyskanych (tzw. I okręg administracyjny – Śląsk Opolski) powierzonym 18 marca 1945 administracji wojewody śląskiego, a z dniem 28 czerwca 1946 przyłączonym do woj. śląskiego (śląsko-dąbrowskiego).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:51
        Podczas plebiscytu 58% mieszkańców opowiedziało się za Polską, a po podziale Górnego Śląska gmina została dołączona do Polski, do utworzonego w 1922 roku powiatu świętochłowickiego, a po jego zniesieniu 1 kwietnia 1939 roku gminę włączono do powiatu katowickiego.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:51
        1 kwietnia 1951 roku gmina została zniesiona, a jej obszar włączony do Bytomia.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:52
        W Łagiewnikach działał od 1919 do 2015 roku klub piłkarski ŁKS Łagiewniki grający w ostatnich latach działalności w klasie okręgowej. W latach 80. w drużynie grał m.in. Michał Probierz, Ryszard Gilge (Nowakowski), Robert Wobnic, Krzysztof Mosz. Stadion klubowy mieści się przy ul. Krzyżowej 3 i mieści 3000 osób. Najpopularniejszym klubem sportowym wśród mieszkańców dzielnicy, jest Ruch Chorzów. To jedyna dzielnica Bytomia w której nie dominują fani Polonii Bytom[
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:53
        średniowieczny krzyż pokutny
        Remiza strażacka z 1911 roku
        Osiedle robotnicze Kolonia Zgorzelec z lat 1897–1901
        Fortyfikacje Obszaru Warownego Śląsk – punkt oporu „Łagiewniki”, powstałe w latach 1936-1939
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:53
        Na granicy Łagiewnik z Chropaczowem znajduje się trójkąt torowy, wykorzystywany przez linie tramwajowe nr 7 i 17 oraz przystanki autobusowe dla linii 102, 127, 201, 227 i 830N). Ulica Świętochłowicka w Bytomiu łączy się z ulicą Bytomską w Świętochłowicach i prowadzi do Drogowej Trasy Średnicowej.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:54
        W Łagiewnikach urodzili się m.in.:
        Henryk Markwica – duchowny rzymskokatolicki
        Feliks Piotr Musialik – górnik, dziennikarz i folklorysta
        Robert Nowoczek – kolarz, trener kolarstwa
        Eryk Tatuś – reprezentant Polski w piłce nożnej
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:56
        Kopalnia Węgla Kamiennego Król (pierwotnie Prinz Karl von Hessen lub Königliche Kohlenzeche, od 1800 roku Königsgrube) – zlikwidowana kopalnia węgla kamiennego, która działała w Chorzowie, została założona w 1791 roku, w 1937 roku została podzielona na kopalnie Prezydent Mościcki i Barbara-Wyzwolenie
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:57
        Kopalnia fiskalna, tj. państwowa powstała z inicjatywy Friedricha Wilhelma von Reden w 1791 roku i nosiła nazwę Prinz Karl von Hessen, w 1800 roku przemianowana została na König (pol. Król)[5], na cześć pruskiego króla Friedricha Wilhelma III. Na początku XX wieku kopalnię podzielono na 4 pola eksploatacyjne: Wschodnie, Południowe, Zachodnie i Północne. W latach 40 XIX wieku górnicy z kopalni Król przeprowadzili strajk o podłożu ekonomicznym przeciwko właścicielom kopalni. Protest górników został uśmierzony przez wojsko pruskie. W 1922 roku została wydzierżawiona polsko-francuskiej spółce Skarboferm i zmieniła nazwy pól na: pole Wschodnie – Król-Święty Jacek, pole Południowe – Król Piast, pole Zachodnie – Święta Barbara, a Północne – Wyzwolenie. W 1937 została rozdzielona na dwie kopalnie: Prezydent Mościcki i Barbara-Wyzwolenie.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:59
        W czasie okupacji hitlerowskiej kopalnie pod niemieckimi nazwami sprzed 1922 roku należały do koncernu Reichswerke Hermann Göring
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:00
        W kopalni tej, przy Szybie Krug swój początek miała Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:01
        Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna (niem. Hauptschlüsselerbstollen) – sztolnia wodna, a jednocześnie podziemny kanał wodny wybudowany w latach 1800–1869 między Zabrzem a Królewską Hutą na Górnym Śląsku głównie na potrzeby kopalni Królowa Luiza. Najdłuższa sztolnia dziedziczna, a jednocześnie najdłuższa budowla hydrotechniczna w europejskim górnictwie węglowym. Udostępniona częściowo dla zwiedzających jako Sztolnia Królowa Luiza.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:03
        Budowa sztolni miała dwa cele: odwodnienie państwowych kopalń: Królowa Luiza w Zabrzu i „Król” w Królewskiej Hucie oraz transport urobku łodziami poprzez Kanał Sztolniowy do huty w Gliwicach lub dalej, do Kanału Kłodnickiego. Całe przedsięwzięcie kosztowało ponad 889 tys. talarów[1]. Do sztolni podziemnymi chodnikami odprowadzały też wody dołowe kopalnie prywatne (tzw. gwareckie). Transport węgla łodziami odbywał się już od 1806 roku[2]. Łodzie poruszane były siłą mięśni ludzkich: robotnik stojąc zapierał się nogami na łodzi i jednocześnie odpychał się rękami od drewnianych kołków, osadzonych szeregiem w ścianach kanału. Jednorazowo w 3 lub 4 łodziach przewożono ok. 16 ton urobku[5], a zdolność transportowa wynosiła około 60 ton węgla kamiennego na zmianę. W celu usprawnienia transportu sztolnia miała 5 mijanek oraz trzy porty.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:03
        Wzrost wydobycia węgla spowodował, że przepustowość sztolni okazała się zbyt mała. Węgiel był przeładowywany na barki u wylotu sztolni. Ze względu na wyczerpanie się płytko położonych pokładów węgla kamiennego oraz na rezygnację z jego odbioru przez Królewską Odlewnię Żeliwa w Gliwicach (obecnie Gliwickie Zakłady Urządzeń Technicznych), a także w związku z rozwojem transportu kołowego (drogowego i szynowego) najpierw zrezygnowano z transportu węgla. Sztolnia była wykorzystywana do transportu urobku do końca lat 30. XIX wieku[6], od 1834 roku[2] rozpoczęto eksploatację pokładów zalegających poniżej poziomu sztolni[6], co doprowadziło do problemów z utrzymaniem niwelacji sztolni, a także naruszyło skały spągowe, czego efektem było wyciekanie wody ze sztolni do niższych wyrobisk[
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:04
        Rozwój nowoczesnych metod odwadniania kopalń w drugiej połowie XIX w., opartych na wykorzystaniu maszyn parowych, zmniejszył zainteresowanie funkcjonowaniem sztolni. Do końca lat 60. XIX wieku sztolnia odwadniała kopalnie gwareckie: „Franz” w Świętochłowicach, „Quintoforo” w Chropaczowie, „Saara”, „Eintracht”, „Belovsegen” i „Lithandra” w Nowym Bytomiu, „Catharina” i „Carl Emanuel” w Rudzie Śląskiej[6]. Najpierw z odwadniania tą drogą zrezygnowała kopalnia „Król” oraz kopalnie gwareckie. Od lat 60. XIX wieku do 1953 roku sztolnia była wykorzystywana jako kolektor ściekowy dla pola zachodniego kopalni Królowa Luiza (Zabrze)[6]. W 1953 roku zlikwidowany został wylot[2] (okno) sztolni[6] ozdobiony napisem Glück Auf (niemiecki odpowiednik używanego przez górników na Śląsku Szczęść Boże) mieszczący się przy ulicy Miarki (dawniej Stollenstrasse - ulica Sztolniowa), a sama sztolnia zamurowana, otamowana i częściowo podsadzona[2], a jakiekolwiek jej wykorzystanie zostało zaprzestane[6]. Sztolnia była niewątpliwe interesującym projektem górniczym, lecz długi czas realizacji tego projektu – ponad 64 lata – spowodował, że już w momencie ukończenia straciła na znaczeniu zarówno jako droga transportowa, jak i jako element systemu odwadniania kopalń (rozpowszechnienie się wydajnych pomp o napędzie parowym) i pełniła jedynie funkcje pomocnicze.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:06
        Sztolnia została udostępniona dla zwiedzających szybem Carnall, który udrożniono na odcinku 46 m. Udrożniono także szyb Wyzwolenie do głębokości 42 m. W 2017 r. został udostępniony dla zwiedzających fragment o długości 1,5 km wraz z chodnikiem podstawowym w pokładzie węgla 510 kopalni „Królowa Luiza”. Chodnik ten powstał w 1819 roku[13], co czyni go najstarszym dostępnym wyrobiskiem wykonanym w węglu. W 2018 r. została udostępniona druga część sztolni, która zawiera też podziemny spływ o długości ponad 1100 m
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:07
        Zespół szybu Elżbieta w Chorzowie – murowane zabudowania zlikwidowanego szybu Elżbieta Kopalni Węgla Kamiennego Król z początku XX wieku w Chorzowie, wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:08
        Pierwotna nazwa szybu to Heinrich, Thomas lub Meitzen (od nazwiska dawnego dyrektora kopalni Król, Volkmara Meitzena). Szyb Elisabeth (wariant nazwy: szyb Elżbiety) był szybem wentylacyjnym i materiałowym (drzewnym)[5]. Miał on głębokość 189 metrów i średnicę 3,5 metra. Był w użytku do 1982 lub 1984 roku. Został zlikwidowany przez zasypanie
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:10
        Zespół budynków powstał na początku XX wieku na potrzeby kopalni węgla kamiennego König, zależnie od źródeł - w 1908 roku[8], w latach 1911–1912, bądź w latach 1913-1914. Został zaprojektowany przez mistrza budowlanego Hermanna Tschentschera. Wchodził w skład Pola Wschodniego (Ostfeld) Kopalni Węgla Kamiennego Król. Pomiędzy szybem Prezydent kopalni Prezydent a szybem Elisabeth/Elżbieta jeździła kolejka wąskotorowa, zlikwidowana w latach 80. XX wieku[5]. W 1994 roku wieża szybowa przeszła w ręce prywatne. Została ona zrewitalizowana i spełnia obecnie funkcje restauracyjne jako Centrum Imprez Okolicznościowych „Szyb Elżbiety”
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:11
        Budynki przypominające zameczek powstały w stylu neogotyku epoki romantyzmu, zostały wykonane z cegły i potynkowane (imitacja rustykalnego kamienia), mury wieńczą attyki krenelażowe. W skład zabytkowego zespołu wchodzą: wieża z budynkiem nadszybia, budynek sprężarek i maszyny wyciągowej, rozdzielnia, szatnia i portiernia[l
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:12
        Bardzo zbliżonymi stylistycznie zabudowaniami było nadszybie szybu Wandy z 1911 roku, przy ulicy Katowickiej w Chorzowie, rozebrane z powodu szkód górniczych
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:13
        Kopalnia Węgla Kamiennego Łagiewniki (Florentyna, niem. Florentine, Florentinengrube) – zlikwidowana kopalnia węgla kamiennego, która istniała jako samodzielna jednostka od około 1822 roku do 1 lipca 1971 roku. Znajdowała się w Łagiewnikach i częściowo w Rozbarku, dzielnicach Bytomia.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:14
        1 lipca 1971 roku włączona do kopalni Rozbark, która z kolei została zlikwidowana w 31 lipca 2004 roku
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:15
        Obszar górniczy kopalni po konsolidacji wynosił 3,95 km² i obejmował poza obszarami leśnymi również filar łagiewnicki
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:16
        Warstwy węgla w środku niecki bytomskiej zalegają niemal poziomo, przy północnej granicy występuje nachylenie do maks. 10°. Warstwy układają się w przybliżeniu z kierunkiem osi niecki, tj. z NWW na SSE. Karbońskie złoże cechuje skomplikowana tektonika, co jest częściowo związane z niezgodnym zaleganiem utworów triasowych, przecina je sieć uskoków, z których najważniejsze znaczenie mają: uskok radzionkowski, wschodni, Lompa, południowy, Barbara
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:16
        Złoże karbońskie jest poprzecinane licznymi uskokami, z których największe znaczenie mają: uskok południowy o przebiegu SWW-NEE, uskok o przebiegu SWW-NEE obok szybu Marta, uskok o kierunku NS, na zachód od szybu Damrota, uskok przebiegający na południe i zachód od szybów Rycerskich, uskok o kierunku SWW-SWW, na zachód od szybów Karola Miarki, uskok radzionkowski o kierunku N-S oraz uskok o kierunku NWW-SE
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:17
        Na początku XIX wieku Żyd Salomon Isaac, sprowadzony na Górny Śląsk przez Friedricha Wilhelma von Redena odkrył duże złoża węgla m.in. w okolicach Łagiewnik. Pierwsze wiercenia poszukiwawcze na terenie późniejszej kopalni Łagiewniki miały miejsce ok. 1815 roku. Obok węgla natrafiono również na występowanie galeny
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:18
        W 1820 zbudowano szyb Schwerin (miał około 38 m głębokości), który znajdował się na terenie huty żelaza Hubertus. Kopalnia powstała już w 1822 roku pod nazwą Florentine i była własnością rodu von Donnersmarcków. Nadanie pierwszych pól górniczych Florentine nastąpiło 21 grudnia 1824 roku, co uznaje się za oficjalną datę rozpoczęcia działania kopalni z racji usankcjonowania statusu prawnego[14]. Wielkość pól sięgała 2 108 322 m². Do 1825 wydrążono szyby: Leonard, Hoffnung, Detlev, Schalscha, Waldemar. Węgiel początkowo wydobywano z niemal poziomych pokładów: Florentyna, Franciszek, Maria i Valesca. Dwa ostatnie pokłady były obsługiwane przez wyciąg parowy głębokim na około 77 m szybem Schalscha.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:19
        Po Donnersmarckach zakład przejął Franz von Winckler i jego żona Waleska; była to wówczas największa i najwydajniejsza kopalnia należąca do von Wincklerów. Inwestycje poczynione w tym czasie to wydrążenie otworu wiertniczego przy szybie Schwerin sięgającego warstw siodłowych w 1837 roku oraz wykonanie otworu wiertniczego do poziomu 230 m w 1847 roku[16]. Wzmożenie działań górniczych nastąpiło po nadaniu kolejnych pól górniczych Bernhard 28 grudnia 1841 roku i 11 stycznia 1842 roku, mających łączną powierzchnię 187 963 m² i pola Redensblick na terenie tzw. dóbr Rycerskich, nadanego 1 grudnia 1855 roku, mającego powierzchnię 157693 m². Kolejne wiercenia wykazały obecność 11 pokładów węglowych na polu Redensblick. W południowej części przygotowano kolejne nowe głębokie poziomy, co przyczyniło się do pogłębienia szybu Grundmann do głębokości ok. 87 m[16]. W latach 1844, 1855, 1857 i 1865 wykonano kilka szybów wentylacyjnych do pokładu Valesca.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:20
        Odwadnianie kopalni wykonywano przy pomocy parowego kunsztu wodnego – od 1838 roku zastosowano do odwadniania maszynę wysokociśnieniową, wówczas jedną z dwóch tego typu na całym Śląsku. Urobek trafiał kolejką konną głównie do pobliskiej huty żelaza Hubertus oraz huty cynku Marienwunsch. Wydobycie w 1859 roku wynosiło ponad 52 tys. ton, przy załodze liczącej 329 osób. 14 lutego 1870 za sprawą zezwolenia Wyższego Urzędu Górniczego we Wrocławiu nastąpiło połączenie nadanych wcześniej pól górniczych Florentyna, Bernhard i Redensblick. W 1870 roku rozpoznano również złoże dobrej jakości węgla koksowego. Eksploatację pokładu węgla koksowego i gazowego rozpoczęto w 1873 roku
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:21
        Połączona kopalnia otrzymała nowe pola górnicze: König XV (nadane 24 lutego 1875 roku, o powierzchni 119167 m²), wydzierżawione od kopalni „Paulus-Hohenzollern” pole Florentinchen (nadane 4 września 1891 roku), należące wcześniej do kopalni „Król” pole Florentine-Erweiterung (nadane 14 września 1899 roku, o powierzchni 459 979 m²) oraz Friede (nadane w 1903 roku). Obszar górniczy ok. 1936 roku wynosił 6 472 781 m². W 1881 miał miejsce pożar na kopalni, który wyrządził poważne szkody i odbił się znacząco na wielkości wydobycia
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:22
        W 1889 nastąpił spadek wydobycia w wyniku kolejnego dużego pożaru.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:23
        Scalenie wcześniej odstąpionych pól nastąpiło 12 lutego 1912 pod nazwą Florentine.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:23
        Kolejne istotne inwestycje to drążenie szybu Carnall w latach 1893–1896 do poziomu 220 m na polu Carnall nadanym 20 maja 1857 roku, mającym powierzchnię 1 033 127 m² (obecnie os. Arki Bożka w Bytomiu). W 1903 roku nastąpiło pogłębienie tegoż szybu Carnall do głębokości 320 m
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:24
        W 1894 zastosowano ruszt Karropa do sortowania węgla, w tym czasie system ten był wykorzystany tylko w kopalni Mysłowice i kopalni Florentine. W latach 1899–1901 wydrążono szyb Reden I do poziomu 320 m i otwór doświadczalny w szybie Reden
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:25
        W latach 1899–1902 wydrążono wentylacyjny II, w 1903 wykonano szyb Reden II do poziomu 330 m, jak również szyb podsadzkowy Hubertus I. Rok później oddano do użytku szyb Hubertus II. Na początku XX wieku zaczęto stosować podsadzkę płynną, ze względu na wysokie koszty jedynie w grubych pokładach
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:25
        W 1907 szyby Reden II i Carnall zostały połączone przekopem o długości ok. 1,5 km
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:26
        W 1911 szyb Schwerin został pogłębiony z poziomu 270 do 296 m. Rok później wykonano przekop z poziomie 296 m z tegoż szybu do pola Friede
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:26
        Odkrycie złóż węgla koksowego z grupy 500 w 1870 roku przyczyniło się do założenia przykopalnianej koksowni, którą wyposażono w 14 pieców systemu Appolta. Jej produkcja w latach 1900–1901 to: 63 562 ton koksu, 4881 ton smoły i 32 137 ton wody amoniakalnej
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:27
        Zatrudnienie na kopalni w 1900 wynosiło 1955 robotników, na wyposażeniu znajdowały się 34 maszyny parowe i 165 koni. W 1911 roku zatrudnienie wyniosło 2052 osoby
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:27
        W okresie I wojny światowej na pracę kopalni wpłynęła mobilizacja pracowników na front, co miało decydujący wpływ na wielkość wydobycia.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:28
        Przewroty polityczne w Europie zachodniej znalazły swe odbicie w formowaniu się ruchu robotniczego wśród górników. Na wiosnę 1918 roku załoga urządziła jednodniowy strajk – domagano się lepszych warunków pracy i poprawy zaopatrzenia w żywność. Decyzją dyrekcji, na skutek protestu postanowiono przyznawać robotnikom racje słoniny i tytoniu. Pracownicy po wojnie formowali się w różne stowarzyszenia: Centralny Związek Górników, Zjednoczenie Narodowe Polskie, Wolne Związki Zawodowe, Bergarbeiter Verband Union
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:28
        W czasie I powstania śląskiego górnicy uformowali czterdziestoośmioosobowy oddział Polskiej Organizacji Wojskowej pod dowództwem Feliksa Szklorza, który pokonał silniejszą dwukrotnie kompanię Reichswehry. Ostatecznie jednak Łagiewniki zostały brutalnie spacyfikowane.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:29
        Podczas III powstania śląskiego pododdziały baonu J. Ziarnka z pułku zabrskiego Pawła Cymsa zdobyły Łagiewniki 3 maja 1921 roku. Polacy rozbroili kompanię Heimwehry, stacjonującą w dawnej kopalnianej sypialni[30]. Granica państwa przebiegała jednak poprzez eksploatowane przez kopalnię pola z nadań górniczych. Około 75% powierzchni znalazło się na terenie Polski, pozostała część należała nadal do Nie. Na mocy konwencji genewskiej podpisano umowę, na mocy której Polska przejęła część kopalnianych terenów niemieckich
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:29
        Kopalnia Florentine jednak została podzielona na dwie części:
        skonsolidowana kopalnia „Florentyna A” – w Rzeszy, o powierzchni 467 191 m² – pola górnicze dzierżawione od kopalni „Heinitz”, na mocy umów z 26 sierpnia i 14 grudnia 1907 roku,
        skonsolidowana kopalnia „Florentyna B” – w Polsce, o powierzchni 1 73 042 m
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:30
        Do Polski należały także pola górnicze Carnall (1 022 128 m²), Florentyna (7440 m²), Przedłużenie Florentyny(4599790m²), König XV(119 167 m²) i Friede (114 409 m²) o łącznej powierzchni 5 873 934 m². W 1922 roku nazwę spolszczono na Florentyna[3]. 15 września 1936 roku kopalnia i koksownia zmieniły nazwy na Łagiewniki, zgodnie z zaleceniami Unii Polskiego Przemysłu Górniczo-Hutniczego. Spolszczeniu uległy również nazwy szybów
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:31
        Zmiany nazw szybów:

        Redensblick I i II – Rycerski I i II (Rycerz I i II)
        Carnallsfreunde (Carnall) – Karola Miarki
        Grundmann – Ks. Damrota
        Schwerin – Drzymały
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:32
        Po włączeniu Łagiewnik do Polski kopalnia nadal należała do Katowickiej Spółki Akcyjnej dla Górnictwa i Hutnictwa
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:33
        W 1932 roku Pole Północne kopalni Hrabina Laura zostało przekazane czasowo kopalni do eksploatacji; szyb Drzymały był nieczynny w 1936 roku, co doprowadziło do zwolnień kilkudziesięciu pracowników.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:33
        W czasie międzywojnia praca kopalni była zorganizowana wokół trzech jednostek. Był to: rejon szybu Karola Miarki (obecnie os. Arki Bożka), rejon Szybów Rycerskich (okolice ul. Szyby Rycerskie), rejon szybu Drzymały (okolice Huty Zygmunt). Wszystkie wymienione szyby były zaopatrzone w parowe maszyny wyciągowe. Na poziomie 30 m szybu „Drzymały” użytkowano także do rozpędzania lokomotywę elektryczną.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:34
        Odwadnianie kopalni prowadzono za pomocą pomp elektrycznych, a wypompowaną wodę przeznaczano do picia i kopalnianych łaźni znajdujących się przy szybach Karola Miarki i szybach Rycerskich.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:34
        Wydobywany wówczas węgiel z pokładów o dużej miąższości (2,5–9 m) charakteryzował się wysoką kalorycznością (ponad 7000 cal.) i wytrzymałością, dzięki czemu znaczna część urobku była przeznaczana na eksport. W tym czasie kopalnia miała normalnotorowe towarowe połączenie kolejowe oraz dworzec kopalniany Redensblick-schacht
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:35
        W 1930 roku przy kopalni powstał Chór Męski im. I. Paderewskiego.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:35
        Co najmniej od 1936 roku kopalnia należała do Wspólnoty Interesów Górniczo-Hutniczych
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:36
        Górnicy kopalni Łagiewniki w latach międzywojennych brali udział w strajkach ekonomicznych i politycznych, strajkującym przewodzili komuniści z Komunistycznej Partii Polski. Największy strajk miał miejsce w 1936 roku – był zorganizowany przeciwko obniżce wynagrodzeń, trwał 7 dni i zakończył się sukcesem – dyrekcja zrezygnowała z obniżek. Ostatnią komunistyczną manifestacją przed wojną było świętowanie 1 maja 1939 roku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:38
        Wojska radzieckie wkroczyły do Łagiewnik 28 stycznia 1945 roku, co było równoznaczne z wyzwoleniem kopalni spod okupacji niemieckiej. Powołano Komitet Obywatelski, górnicy podjęli niezbędne działania: ratowanie kopalni przed zatopieniem, gaszenie pożaru na poziomie 320 m w rejonie szybu Karola Miarki, gaszenie płonących zwałów w pobliżu szybów Rycerskich. Powrócono także do dawnej nazwy Łagiewniki
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:40
        22 maja 1951 roku miał miejsce pożar w komorze narzędziowej szybu Rycerskiego, który spowodował śmierć 19 górnikœw. Od 1945 roku kopalnia należała do Bytomskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:40
        Od ok. 1946 do 1949 roku przy kopalni powstał Obóz Pracy Rudzkiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego, w sierpniu 1946 znajdowało się w nim 318 więźniów, w tym 227 wykorzystywanych do pracy pod ziemią. W obozie zmarło od 8 do 30 osób, które pochowano na cmentarzu w Łagiewnikach
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:41
        Powojenne unowocześnienia to: wprowadzenie kombajnów ścianowych, zastąpienie rynien potrząsalnych pancernymi przenośnikami zgrzebłowymi i taśmociągami, wybudowanie płuczki osadzarkowej w miejsce taśm przebierczych (eliminowanie skały płonnej), obsługiwanych dotychczas ręcznie przez kobiety.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:42
        Powyższe innowacje i powiększenie obszaru eksploatacji o pola kopalni Rozbark doprowadziły do stopniowego zwiększenia wydobycia po 1956 roku, kiedy to zakończono eksploatację najbogatszych pokładów. Rozpoczęto w związku z tym eksploatację filara ochronnego Łagiewnik, w celu zminimalizowania szkód górniczych zastosowano podsadzkę płynną ze zbiornika przy szybie Marta (obecnie ul. Adamka). Zatrudnienie w kopalni po systematycznie wzrastało od 1955 roku, kiedy to wyniosło ogółem 2013 osób. W 1960 roku wzrosło do 2425 pracowników, a w 1970 roku wyniosło 2680 osób. Dalsze prace inwestycyjne to: pogłębienie szybu Rycerskiego I i szybu Karola Miarki do poziomu 470 m i wymiana maszyn wyciągowych, dzięki czemu było możliwe wybranie cienkich pokładów, wcześniej uznanych za nieprzydatne do wydobycia. Inwestycje te doprowadziły do zwiększenia długości frontu eksploatacyjnego w ścianach oraz zmniejszenia długości frontu w zabierkach. Wykonano również nowy szyb wentylacyjny Karola Miarki II (Nowy-Karola Miarki[55]), w celu przewietrzania pokładów w partii kopalni Rozbark[52], a także uruchomiono szybik 21, którym udostępniono pokłady 615 i 620 na poziomie 590 m[55]. Wykonano także dwa przekopy: główny na poziomie 320 m oraz wentylacyjno-rurowy na poziomie 160
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:43
        W 1963 roku zostały przyłączone pokłady 412 a/b i 416 a/b, stanowiące filar Zakładów Górniczo-Hutniczych „Orzeł Biały”, których zasoby oceniono na 7,2 mln t
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:44
        1 lipca 1971 roku nastąpiła konsolidacja kopalni Łagiewniki z kopalnią Rozbark[1] w jedną kopalnię o nazwie Rozbark[] na mocy uchwały Ministerstwa Górnictwa i Energetyki. Górnicy z dawnej KWK Łagiewniki mieli być transportowani dołem do pracy w wyrobiskach w rejonie szybu Lompy w KWK Rozbark, co było motywowane również przewidywanym zakończeniem wydobycia w rejonie Łagiewnik w 1973[59]. Połączenie obu kopalń było podyktowane względami ekonomicznymi, kopalnia Łagiewniki w dużym stopniu wyeksploatowała nadane jej złoża, już w czasach okupacji hitlerowskiej została uznana za nierentowną i przeznaczono ją do likwidacji[56]. Poniesione koszty przy pracach modernizacyjnych nie doprowadziły do oczekiwanych wyników ekonomicznych, a deficyt finansowy kopalni coraz bardziej powiększał się. Połączenie kopalń sprowadzało się do zmniejszenia nakładów inwestycyjnych na dawną kopalnię Łagiewniki i wykorzystanie jej załogi do pracy na terenie kopalni Rozbark
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:45
        Likwidację kopalni rozpoczęto oficjalnie 1 stycznia 1997 roku. Dawna kopalnia Łagiewniki została ostatecznie zlikwidowana w latach 90. XX wieku, a kopalnię Rozbark, wówczas Zakład Górniczy Bytom II zamknięto 31 lipca 2004 roku i rozpoczęto jego fizyczną likwidację
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:46
        Z racji niemal ciągłych niedoborów pracowników, konieczne było zatrudnianie osób zamiejscowych, których lokowano w hotelu robotniczym przy ul. Łagiewnickiej. Dla osób miejscowych kopalnia przeznaczyła w 1945 roku 69 budynków o łącznej liczbie 1718 izb, których stan techniczny był zły – były to stare, zaniedbane przez lata obiekty. W latach 50. poddano remontowi 14 z nich. Konieczność zwiększenia puli mieszkaniowej sprawiła, że kopalnia otrzymała w latach 50. od Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych 265 mieszkań o 696 izbach. W 1954 roku kopalnia miała do dyspozycji 74 budynki mieszkalne[68]. Następne inwestycje mieszkaniowe to: powstanie 8 domków dwurodzinnych oraz budowa w latach 60. 3 większych budynków mieszkalnych
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:47
        Kopalnia wraz z pobliską Hutą Zygmunt zainwestowała w park wypoczynkowy w Łagiewnikach (obecnie park Amendy) o powierzchni 24 hektarów, gdzie zrewitalizowano staw, stworzono przy nim przystań kajakową, kawiarnię, wypożyczalnię sprzętu sportowego, a także wybudowano amfiteatr i basen kąpielowy.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:48
        Ponadto na terenie dzielnicy Łagiewniki założono kilka ogródków jordanowskich, założono również w 1964 roku lodowisko przy Zasadniczej Szkole Górniczej
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:06
          PARK AMENDY W ŁAGIEWNIKACH
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:08
        KATASTROFY GÓRNICZE
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:10
        Kolonia Zgorzelec (niem. Skorzeletz) – kolonia robotnicza zbudowana w latach 1897–1901 położona w Bytomiu–Łagiewnikach. Powstała z inicjatywy Huberta von Tiele-Wincklera[3] na zamówienie Katowickiej Spółki Akcyjnej dla Górnictwa i Hutnictwa dla pracowników pobliskiej ówczesnej Huty Hubertus
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:11
        Na kolonię składają się 34 wolnostojące familokibdwurodzinne i czterorodzinne zbudowane w latach 1897–1901, 14 z nich zostało wyłączonych z użytkowania; na początku XXI wieku w kolonii mieszkały około 152 osob. Zachowały się pojedyncze komórki lokatorskie (śl.chlewiki). Budynki mają wysokość 1 i 2 kondygnacji (2 i 3 licząc łącznie z poddaszem) i są całkowicie podpiwniczone. Lica ścian zewnętrznych wykonano z czerwonej cegły[3], bez ozdób. W skład zespołu wchodził również budynek usługowy – pralnia. Kolonia stanowi przykład zespołu urbanistyczno-architektonicznego z okresu największego rozwoju przemysłu na terenie Górnego Śląska.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:12
        W 1994 roku osiedle zostało wpisane do rejestru zabytków pod numerem A/1533/94. Ochrona obejmuje zespół osiedla robotniczego „Kolonia Zgorzelec” w Bytomiu-Łagiewnikach, który tworzą budynki nr 1,2 oraz 6-39
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:12
        W latach 90. XX wieku planowano przekształcić osiedle w „kolonię artystyczną”, co jednak nie doszło do skutku
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:13
        Prowadzono jednak częściową rewitalizację kolonii przy współpracy z krajem związkowym Północna Nadrenia-Westfalia oraz miastem partnerskim Recklinghausen, projekt jednak upadł, wyremontowano 9 budynków
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:14
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Kolonia_Zgorzelec%2C_Bytom_%28w_tle_Ruda_%C5%9Al.os._Pary%C5%BC_i_Godula%29.jpg/558px-Kolonia_Zgorzelec%2C_Bytom_%28w_tle_Ruda_%C5%9Al.os._Pary%C5%BC_i_Godula%29.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:15
        Remiza strażacka w Bytomiu – murowana remiza strażacka z 1911 roku, w Bytomiu-Łagiewnikach, wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:16
        Budynek został wybudowany w 1911 roku z czerwonej cegły w stylu historyzmu. Został wyposażony w sześciokondygnacyjną drewnianą wieżę obserwacyjno-ćwiczebną, zbudowaną na planie kwadratu, nakrytą dachem namiotowym. 17 lipca 1912 roku w budynku remizy otwarto publiczną łaźnię.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:16
        Właścicielem budynku jest podmiot prywatny, do którego należy pobliski serwis samochodowy Fiat. W pobliżu remizy znajduje się zbliżony stylistycznie budynek dawnego ratusza gminy Łagiewniki z 1910 roku, którego elewacja również jest wykonana z czerwonej cegły.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:17
        30 czerwca 1992 roku budynek został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:19
        Huta Zygmunt (niem. Hubertushütte, do 1936 roku Huta Hubertus) – zlikwidowana huta żelaza, która znajdowała się w Bytomiu–Łagiewnikach, formalnie istniała od 1857 roku do 10 marca 2000 roku, kiedy została postawiona w stan upadłości.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:20
        Została założona w 1857 rok przez Huberta von Tiele-Wincklera, wcześniej, od 1845 roku działała jako cynkownia. Huta była zaopatrywana w węgiel przez pobliską kopalnię Łagiewniki, na terenie huty znajdował się szyb Schweria. Od 1889 roku należała do koncernu Katowickiej Spółki Akcyjnej dla Górnictwa i Hutnictwa. W 1901 roku ukończono budowę robotniczej Kolonii Zgorzelec dla pracowników zakładu. W 1904 roku zakład powiększono o nowo wybudowaną stalownię i koksownię[7]. Zmiana nazwy huty z Hubertus na Zygmunt nastąpiła w 1936. W 1937 huta została włączona w skład Wspólnoty Interesów Górniczo-Hutniczych z siedzibą w Katowicach. W latach 1940–1942 zakład należał do I.G. Betriebsgruppe Bismarckhütte, następnie do Berghütte Königs und Bismarckhütte AG
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:20
        Przy hucie od grudnia 1944 do stycznia 1945 mieścił się podobóz KL Auschwitz o nazwie Hubertushütte. Funkcjonował także jako: Arbeitslager Hohenlinde, Lager Nr 4923, 1028 Gemeinschaftslager Steinhof, Gefangen- und Zivilarbeiterlager der Hubertushütte[9]. Więźniowie pracowali w hucie na rzecz firmy Berghütte Königs und Bismarckhütte AG. 17 stycznia 1945 znajdowało się w nim 202 więźniów. 19 stycznia 1945 nastąpiła likwidacja obozu i ewakuacja więźniów do Gliwic, a później do KL Sachsenhause. 22 lipca 1979 roku zakład został odznaczony Orderem Sztandaru Pracy
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:21
        W 1990 roku zdolności produkcyjne huty były oparte o stalownię elektryczną i martenowski, a zakład zajmował się głównie produkcją urządzeń i maszyn hutniczych. W 1995 roku huta została sprywatyzowana w ramach Programu Powszechnej Prywatyzacji
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:22
        Od 2004 roku część dawnego majątku huty, tj. wydziału mechanicznego, należy do firmy Zamet Budowa Maszyn, część terenu po hucie kupił koncern ArcelorMittal i utworzył tam centrum serwisowe U2S-Usinor Stal Serwis, które zajmuje się przetwórstwem blach.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:22
        Po II wojnie światowej zakład objął patronatem założony w 1919 roku lokalny klub sportowy nazwany na krótko HKS Stal Łagiewniki, który przez większość swojej aktywności działał jako ŁKS Łagiewnik
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:24
        Krzyż pokutny w Bytomiu – kamienna średniowieczna rzeźba w Bytomiu-Łagiewnikach, wpisana do rejestru zabytków ruchomych województwa śląskiego.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:25
        Rzeźba, uważana przez niektórych badaczy za krzyż pokutny postawiony jako zadośćuczynienie za popełnione morderstwo (wedle tej wersji byłby to najdalej wysunięty na północ krzyż pokutny w obrębie archidiecezji katowickiej) oraz za najstarszy zabytek Bytomia, ma 57 centymetrów wysokości, zdaniem dra Edwarda Głuchowskiego obiekt powstał z piaskowca z okolic Kłodzka (według innych źródeł materiałem miał być granit[1]), w formie litery
        przypominającej kowadło. Prawdopodobnie jest to jego pierwotna forma, jednak na jego powierzchni widnieją ukośne znaki krzyżyków (można je uznać zdaniem dra Janowskiego za znaki solarne, które bywały umieszczane na brzuchach rzeźb zwierząt, a nie na ich grzbietach), mogące sugerować pogańską proweniencję rzeźby i świadczyć o jej fragmentaryczności.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:27
        Rzeźba jest umieszczona na murowanym postumencie, w 1997 roku umieszczono na nim tablicę z napisem: KAMIENNY KRZYŻ POKUTNY Z WCZESNEGO ŚREDNIOWIECZA, / ZNAK WIARY POKOLEŃ, W TRADYCJI LUDU, / PAMIĄTKA APOSTOŁÓW SŁOWIAN / CYRYLA I METODEGO. Treść napisu odwołuje się do tradycyjnych przekonań ludowych, gdyż rzeźba powstała prawdopodobnie później (chociaż dr Janowski sugeruje nawet IV wiek jako datę jej powstania). Legenda ludowa wiąże rzeźbę z osobami świętych Cyryla i Metodego. Nie ma jednakże żadnych informacji o obecności tychże świętych w Łagiewnikach.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:27
        W lipcu 2011 roku dokonano dewastacji obiektu poprzez oblanie go żółtą farbą, w tym samym roku krzyż został oczyszczony
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:29
        ZNISZCZONO KRZYŻ POKUTNY W ŁAGIEWNIKACH - Nasze Miasto - 15.10.2022
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:30
        KRZYŻ POKUTNY W ŁAGIEWNIKACH
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:31
        Kościół świętego Jana Nepomucena – kościół wzniesiony w latach 1894–1896 w Bytomiu-Łagiewnikach, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego. Rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Świętochłowice archidiecezji katowickiej.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:31
        Jest to świątynia wzniesiona na podstawie projektu przygotowanego przez miejskiego mistrza budowlanego z Bytomia, Paula Jackischa, który zaprojektował kościół w stylu eklektycznym, łączącym styl neoromański ze stylem neogotyckim. Prace budowlane rozpoczęły się w 1894 roku; w 1896 roku świątynia została poświęcona, natomiast uroczystość konsekracji odbyła się w 1902 roku. Kościół jest orientowany, został wybudowany z cegły, na planie krzyża łacińskiego, posiada wieżę nakrytą ostrosłupowym dachem hełmowym od strony zachodniej i półkolistym prezbiterium od strony wschodniej. Wnętrze jest trzynawowe, znajdują się w nim empory.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:34
        W związku z likwidacją powiatu katowickiego 1 kwietnia 1951 gmina Łagiewniki została zniesiona, a jej obszar włączony do Bytomia.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:35
        Królewska Huta w Świętochłowicach (niem. Königshütte in Schwientochlowitz) – nieistniejąca stacja z dworcem kolejowym w Świętochłowicach, funkcjonująca w latach 1845–1913.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:36
        W dniu 16 listopada 1845 roku oddano do użytku odcinek linii Kolei Górnośląskiej (Oberschlesische Eisenbahn) z Gliwic, z końcową stacją (ósmą na linii) Königshütte ('Królewska Huta', przedłużony rok później do Mysłowic. Od 1849 roku stacja ta nosiła nazwę Königshütte in Schwientochlowitz ('Królewska Huta w Świętochłowicach'. Stacja miała status dworca I klasy (niem. Bahnhof I. Klasse) z pełnym zakresem obsługi ruchu pasażerskieg i była oddalona od Rynku w Królewskiej Hucie o 2,7 km (w linii prostej 2,3 km).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:36
        Pierwsze pociągi osobowe w 1846 roku pokonywały trasę Wrocław – Królewska Huta w czasie 6 godzin i 23 minuty (Wrocław Górnośląski, odjazd o godz. 12:15 – Królewska Huta, przyjazd o godz. 18:38)[3]. Stacja Królewska Huta (w Świętochłowicach) była pierwszą w okolicy, obsługującą w latach 40–70. XIX wieku mieszkańców wielu miejscowości, m.in. Bytomia, Frydenshuty, Świętochłowic, Dolnych i Górnych Hajduk i Królewskiej Huty.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:37
        W latach 1848–1849 wytyczono i rozpoczęto budowę utwardzonej drogi o długości 2 km, prowadzącej w linii prostej w okolicę dworca z późniejszego Rynku w Królewskiej Hucie, którą nazwano Schwientochlowitzerstrasse (‘ul. Świętochłowicka’), czyli dzisiejszej ul. Wolności
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:38
        Po oddaniu do użytku 27 października 1872 roku nowego dworca w centrum Królewskiej Huty (dzisiejszy dworzec Chorzów Miasto) na odgałęzieniu Kolei Górnośląskiej ze Świętochłowic (od Górnych Hajduk) do Bytomia, starą stację w 1873 roku przemianowano na Schwientochlowitz ('Świętochłowice'). Dworzec w 1880 roku znalazł się w gminie Górne Hajduki, a w 1903 roku w nowej gminie Bismarkhuta
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:38
        Od 30 grudnia 1894 roku koło dworca przebiegała linia tramwaju parowego, łącząca Gliwice z Niemieckimi Piekarami (przez Chebzie, Zgodę, Królewską Hutę i Bytom – dzisiejszymi ulicami Wojska Polskiego, Katowicką i Wolności)[8]. Druga, łącznikowa linia tramwajowa (elektryczna) z Piaśnik do Dolnych Hajduk, dotarła w pobliże dworca 29 lipca 1900 roku, przebiegając obecnymi ulicami Katowicką, Wiktora Polaka i dalej obok koryta Rawy aż do skrzyżowania z ob. ul. Wolności, gdzie krzyżowała się z linią tramwaju parowego.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:39
        Niedogodne skomunikowanie dworca z poprowadzonym w 1860 roku w okolicy huty „Bismarck” odgałęzieniem do Królewskiej Huty, było jedną z przyczyn podjęcia decyzji o zastąpieniu go nowym obiektem dworcowym przy głównym skrzyżowaniu dróg w Hajdukach (umożliwiającym pełne skomunikowanie również z liniami tramwajowymi) oraz przystankiem osobowym w zachodniej części Świętochłowic. Ostatnie pociągi odprawiono we wtorek, 30 września 1913 roku, a następnego dnia dworzec wyłączono z ruchu. Większość zabudowań stacji (m.in. parowozownię, wieżę wodną, nastawnię i posterunki) przejął nowy dworzec w Hajdukach.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:40
        Budynek dworca znajdował się po północnej stronie torów, na przedłużeniu obecnej ul. Konstytucji 1997 roku (odcinek prostopadły do torów kolejowych), która prowadziła do niego z Królewskiej Huty poprzez dzisiejszą ul. Wolności w Chorzowie, a ze Świętochłowic przez Bahnhofstrasse (dzisiejsza ul. Katowicka).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:40
        Budynek dworca jest jeszcze widoczny na mapach topograficznych w skali 1:25.000 z 1939 i 1942 roku, jednak nie wiadomo czy zabudowania stacji faktycznie wtedy istniały, czy też kartografowie posłużyli się starymi podkładami, nie aktualizując akurat tego fragmentu mapy. Wieża wodna stała jeszcze w latach 60. XX wieku, a ośmiostanowiskową parowozownię wyburzono w 2016 roku[
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:41
        Współcześnie pamiątką po dworcu z lat 1845–1913 jest Kolonia Dworcowa w Świętochłowicach (wzdłuż ul. Hajduki)], leżąca po południowej stronie torów, oraz wspomniany odcinek obecnej ul. Konstytucji 1997 roku, prostopadły do ul. Katowickiej.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:42
        Z dniem 1 października 1913 roku (środa) dworzec wyłączono z ruchu, a w jego miejsce uruchomiono dwa nowo wybudowane obiekty
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:42
        dworzec kolejowy I klasy (niem. Bahnhof I. Klasse) Bismarckhütte w Hajdukach, położony koło huty „Bismarck” (na wschód od starego), czyli dzisiejszy dworzec Chorzów Batory, który przejął infrastrukturę oraz obsługę ruchu pociągów ze starego dworca w kierunku Mysłowic, Wrocławia i Bytomia (przez Królewską Hutę), z pełnym zakresem obsługi ruchu pasażerskiego
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:43
        przystanek kolejowy (niem. Haltepunkt) Schwientochlowitz w Świętochłowicach, położony koło huty „Falva” (na zachód od starego), czyli dzisiejszy przystanek kolejowy Świętochłowice, przeznaczony dla zwykłej obsługi podróżnych z tej miejscowości.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:44
        Kolonia Dworcowa (śl. Banonskolonijo, niem. Bahnhoffskolonie) – dawna kolonia znajdująca się w Świętochłowicach. Obecnie wchodzi w skład dzielnicy Zgoda.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:44
        Początki powstania kolonii sięgają 1845 roku, kiedy to oddano do użytku stację kolejową Bahnhof Königshütte (‘Królewska Huta’), która znajdowała się na terenie Świętochłowic stąd też wkrótce, bo w 1849 roku zmieniono jej nazwę na Bahnhof Königshütte in Schwientochlowitz ('Królewska Huta w Świętochłowicach’). W latach 1857 oraz 1860−1868 na południe od dworca i linii kolejowej powstała kolonia nazwana Bahnhoffskolonie, a później po polsku Kolonią Dworcową. W wyniku rozwoju sieci kolejowej i budowy nowego dworca w Królewskiej Hucie nazwę stacji zmieniono w 1873 roku na Bahnhof Schwientochlowitz (‘Świętochowice’), jednak już 7 lat później całą kolonię włączono do gminy Górne Hajduki, a wraz z nią w 1903 roku do nowej gminy Bismarkhuta (niem. Bismarckhütte). Pamiątką tego włączenia jest dzisiejsza nazwa głównej ulicy tej kolonii (ul. Hajduki w Świętochłowicach). Pobliski dworzec funkcjonował do 1913 roku, kiedy to powstał przystanek kolejowy Świętochłowice.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:44
        Kolonia powróciła w granice Świętochłowic decyzją Sejmu Śląskiego z 1 kwietnia 1939 roku razem z innymi terenami wyłączonymi z Wielkich Hajduk w zamian za tereny świętochłowickiego Szarlocińca, które przekazano miastu Chorzów.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:47
        Powierzchnia obszaru górniczego kopalni została powiększona o pola górnicze Gott gebe Glück (pol. Boże Daj Szczęście) i pole Ernst August, co spowodowało jej niemal dwukrotne zwiększenie. Eksploatację prowadzono szybami Hugo I i II (później Kuba I i II)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:48
        Około 1921 roku kopalnia Gräfin Laura zatrudniała łącznie 3880 pracowników oraz dysponowała czterema głównymi szybami. Były to dwa szyby wydobywcze: Bahnschacht (późniejszy szyb Kolejowy) i dwuprzedziałowy Hugoschacht (później nazywany szybem Hugona) w Chorzowie, szyb podsadzkowy Ernst-August-Schacht w Maciejkowicach oraz Gott-gebe-Glück-Schacht, który wówczas służył jako głębinowe ujęcie wody przemysłowej i pitnej[6]. Zakład posiadał także w tym czasie własną cegielnię, produkującą rocznie około 2 miliony cegieł na własne potrzeby
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:49
        W 1926 roku Zjednoczone Huty Królewska i Laura utworzyły filialną spółkę akcyjną: Górnośląskie Zjednoczone Huty Królewska i Laura, Spółka Akcyjna Górniczo-Hutnicza, do której należała m.in. kopalnia Hrabina Laura.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:49
        30 marca 1932 roku zdecydowano unieruchomić kopalni. W czasie II wojny światowej wznowiono pracę zakładu; kopalnia należała wówczas do niemieckiego koncernu państwowego Berghütte. W kopalni pracowali m.in. jeńcy radzieccy z obozu w Cieszynie, który tworzyli Kommando R 143 Stalag VIII B Teschen. 7 stycznia 1945 roku oddział składał się z 210 jeńców.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:50
        Przy kopalni od 1945 roku istniał obóz pracy przymusowej dla więźniów, internowanych i jeńców. Pod koniec listopada 1945 roku przebywało w nim przeszło 400 osób. Obóz został zlikwidowany w 1949 roku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:50
        1 stycznia 1970 roku kopalnia Chorzów została połączona z kopalnią Barbara-Wyzwolenie pod nazwą Barbara-Chorzów. Kopalnia Barbara-Chorzów została z kolei zlikwidowana w 1995 roku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:52
        Pierwsza nieprecyzyjna wzmianka o eksploatacji górniczej na terenie późniejszej kopalni Rozbark z 1839 roku wskazuje na rok 1828 jako czas pierwszych prób drążenia szybu, być może przez okolicznych mieszkańców.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:53
        23 czerwca 1855 roku Hugo I Henckel von Donnersmarck zgłosił do Urzędu Górniczego we Wrocławiu zakup pola górniczego Rossberg (wcześniej Elise), które zostało powiększone 29 czerwca 1867 roku. 4 lutego 1856 roku zostało zgłoszone pole Heinitz, powiększone 29 marca 1867 roku. Przyszłe tereny kopalni to również pola Moritz, Emil i Hugo, kupione w 1864 roku przez braci Friedlaenderów, właścicieli huty "Moritz" w Bobrku. Na tych polach rozpoczęto drążenie szybów "Prittwitz" (późniejszy "Stalmach") i "Mauve" (późniejszy "Bończyk"). Przy drążeniu szybu "Mauve" natknięto się na kurzawkę, przez co nastąpiło zalanie wykonanego odcinka wraz ze sprzęte. Po usunięciu przeszkód, "Mauve" został pogłębiony do 190 m, a "Prittwitz" do 182 m[4]. Eksploatacja w tym czasie sięgała ponad 10 tys. ton węgla koksującego rocznie. Friedlaenderowie zadecydowali o zakupie pól Rossberg i Heinitz od H. Donnersmarcka w 1870 roku. Następny zakup w 1871 roku obejmował 2 parcele rozbarczanina Józefa Lampki o łącznej powierzchni przeszło 46 mórg.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:54
        W 1874 roku zainstalowano pompę odwadniającą typu Wolff na głębokości 300 . U schyłku lat 70. XIX wieku zbudowano sortownię, początkowo o sitach nieruchomych, później w oparciu o ruchome przesuwacze Briarta.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:55
        W 1878 roku zastosowano w kopalni oświetlenie elektryczne. Kolejne unowocześnienie to montaż taśm Corneta na szybie "Dechen" w 1879 roku. Były to przenośne przebieracze do grubego asortymentu węgla, z których ręcznie wybierano skałę płonną. Poniesione nakłady finansowe na modernizację okazały się niewspółmierne do osiąganych zysków, na co wpływ miał zarówno spadek ceny węgla jak i przede wszystkim mylnie oszacowane zasoby tego surowca. Doprowadziło to w konsekwencji do sprzedaży kopalni bankierowi Friedmannowi[6]. Nowy właściciel postanowił rozpocząć eksploatację na poziomie 350 m, czyli 100 m głębiej, niż dotychczas, z uwagi na przewidywane grube pokłady węgla. W 1883 roku kopalni nadano nazwę "Heinitz" na cześć ministra górnictwa Friedricha Antona von Heynitza.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:55
        Ustabilizowanie cen węgla umożliwiło Towarzystwu udostępnienie pokładów na poziomach 450 i 540 m, a także powrót do eksploatacji pokładów pola wschodniego, zarzuconego z powodu trudności związanych z natknięciem się na duży uskok. Inwestycje obejmowały wybicie nowego szybu wentylacyjnego, przystosowanie maszyn do obsługi dużych głębokości a także zastosowanie w 1892 roku ręcznych kołowrotów i wiertarek.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:56
        Pomimo dotarcia do bogatych pokładów kopalnia znalazła się w trudnej sytuacji, z uwagi na pożar, który spowodował duże straty, jak również przez niedoinwestowanie, uniemożliwiające eksploatację przynoszącą duże zyski. W konsekwencji, w 1890 roku Friedmann sprzedał kopalnię Towarzystwu Górniczemu Georg von Giesches Erben za 4,5 mln marek
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:56
        Na tej kopalni w 1923 zdarzył się największy wypadek w Bytomiu spowodowany pożarem.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:56
        Przy szybie Barbara od 1945 roku istniał obóz pracy przymusowej dla więźniów, internowanych i jeńców. Pod koniec listopada 1945 roku przebywało w nim przeszło 1200 osób. Obóz został zlikwidowany wiosną 1949 roku
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:57
        4 grudnia 1981 roku, podczas uroczystości barbórkowych z udziałem ks. prymasa Józefa Glempa poświęcono sztandar NSZZ „Solidarność” kopalni "Rozbark". Ks. prymas w tymże dniu zwiedzał również podziemia kopalni. Przed 1991 rokiem stary budynek maszyny wyciągowej szybu "Bończyk" został zaadaptowany na potrzeby warsztatów szkolnych.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:58
        Wydobycie zakończono w lipcu 2004 roku, pozostałe po kopalni "Rozbark" złoże „Rozbark” przygotowano do eksploatacji, którą prowadziła Kopalnia Węgla Kamiennego Piekary z wykorzystaniem wydrążonych w tym celu przekopów.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:59
        Zespół zabudowy rejonu głównego dawnej kopalni Rozbark został wpisany 8 października 2007 roku do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego (nr rej.: A/213/07). Zespół tworzą następujące obiekty oraz ich najbliższe otoczenie: budynek dawnej cechowni, budynek kotłowni, budynek maszynowni szybu Bończyk (później warsztaty szkolne), mur oporowy. Wpis do rejestru zabytków obejmuje zespół, w skład którego wchodzą wymienione budynki, obiekty oraz ich najbliższe otoczenie
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:00
        7 marca 2014 roku w budynku cechowni dawnej kopalni otwarto Teatr Tańca i Ruchu Rozbark. 4 lipca 2019 roku runął kopalniany komin, który początkowo zamierzano częściowo rozebrać (obniżyć wysokość, a w środku komina miała znaleźć się ścianka wspinaczkowa (ostatecznie, przed zawaleniem komina, wydano nakaz rozbiórki tegoż z uwagi na zły stan techniczny.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:05
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Beuthen_Heinitz_mine_postcard.jpg/220px-Beuthen_Heinitz_mine_postcard.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:06
        Katastrofa górnicza w kopalni Heinitz – katastrofa w niemieckiej kopalni węgla kamiennego Heinitz (od 1945 do 2004 roku działającej jako kopalnia Rozbark) w gminie Rozbark. W wyniku wybuchu gazów oraz pyłu węglowego w dniu 31 stycznia 1923 roku zginęło 145 górników. Jest to jedna z najtragiczniejszych katastrof górniczych na obszarze dzisiejszej Polski oraz największa w bytomskim górnictwie.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:08
        Ratownicy dotarli do pierwszych poszkodowanych 7 godzin po wybuchu. Podczas trwającej kilkanaście dni akcji ratunkowej wydobyto 145 zabitych (w tym 4 ratowników) oraz kilkuset rannych.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:08
        21 lutego wydobyto kolejne 7 ofiar, a w następnym dniu pozostałe 2 ofiary. Ostatnia ofiara została wydobyta dopiero w marcu i pochowana w Rozbarku
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:10
        4 lutego odbył się pogrzeb 122 ofiar, które do tego czasu wydobyto. Uroczystość rozpoczęła się na placu przed kopalnianą cechownią, gdzie ustawiono 122 trumny. Po nabożeństwie prowadzonym przez księży katolickich i ewangelickich, na 25 ciężarówkach przewieziono trumny na cmentarze. Na cmentarzu w Rozbarku pochowano we wspólnym grobie 104 górników (100 katolików i 4 ewangelików). Finalnie spoczęło tam 122 górników, pozostałych pochowano w Piekarach Śląskich (20 osób), Karbiu, Chechle oraz Radzionkowie (po 1). W imieniu rządu Polski udział w pogrzebie wzięli konsul generalny Rzeczypospolitej dr Szczepański i konsul Radowski
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:13
        23 lutego odbył się pogrzeb kolejnych 8 ofiar. 2 zostały pochowane w Piekarach, a 6 w Rozbarku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:14
        20 lutego 1923 w piśmie „Górnoślązak” opublikowano informację, że problem katastrofy został poruszony podczas obrad sejmu pruskiego przez posła socjalistycznego Franza. Miało to miejsce podczas obrad w sprawie bezpieczeństwa w kopalniach dolnośląskich. Już w 1922 roku złożono wniosek podniesienia bezpieczeństwa w kopalniach. Według posła w kopalni nie odbywały się ćwiczenia ratowników. Nie wypróbowano aparatów ratunkowych, dlatego z 4 ratowników, którzy zjechali do kopalni aż 3 zginęło
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:14
        Na początku lutego redakcja Katolika ogłosiła apel w którym prosiła o zbieranie datków dla rodzin ofiar. 20 lutego 1923 roku wydział prowincji górnośląskiej postanowił przekazać 5 mln marek na zapomogi dla wdów i sierot po górnikach, którzy zginęli w kopalniach Abwechr, Heinitz i Knof
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:16
        W kwietniu poinformowano, że przekazywaniem pieniędzy z dobrowolnych datków będzie zajmował się specjalny wydział. Uchwalono wypłatę zapomogi rodzinom ofiar jeszcze przed świętami Wielkanocnymi. Każda rodzina otrzymała 40 tys. marek, potem na każde dziecko poniżej 14 roku życia miała otrzymać kolejne 10 tys. marek. Rodzice i osoby dla których zmarły był jedynym żywicielem mieli otrzymać po 40 tys. marek
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:16
        1 lutego 1925 roku, na miejscu zbiorowej mogiły odsłonięto pomnik z nazwiskami wszystkich ofiar katastrofy. W 2009 roku pomnik został odnowiony.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:18
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Bytom-Rozbark_-_Heinitz_mining_disaster_monument_01.jpg/240px-Bytom-Rozbark_-_Heinitz_mining_disaster_monument_01.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:20
        G9RNIŚLĄZAK
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:23
        1799 – zapadła decyzja o nadaniu nazwy „Königshütte”, czyli Huta „Królewska” na cześć króla pruskiego. Król Fryderyk Wilhelm III przeznaczył na budowę huty 40 tys. talarów
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:24
        1802 – ukończono budowę huty, uruchomienie pierwszego wielkiego pieca, nazwanego „Reden” W grudniu tego samego roku uruchomiono drugi wielki piec – „Heinitz”. Całkowity koszt budowy huty: dwa wielkie piece wraz z budynkami gospodarczymi wyniósł 57439 talarów.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:24
        1806 – ruszył trzeci wielki piec pod nazwą „Weddling”
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:25
        1807 – rozpoczęto budowę huty cynku „Lydognia”. W roku 1810 wybudowano w hucie cynku piec 8-muflowy. Huta cynku „Lydognia” do 1889[5] (1899[6]) funkcjonowała na terenie Huty Królewskiej jako jeden z jej wydziałów.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:25
        1818 – został uruchomiony czwarty wielki piec, nazwany „Gerhard”
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:25
        1819 – produkcja surówki wzrosła do 3053 ton
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:26
        1843 – wybudowanie wydziałów pudlingarni, walcowni i młotowni. Huta stała się zakładem produkującym gotowe wyroby walcowe, specjalizując się w wytwarzaniu szyn kolejowych
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:26
        1853–60 – rozbudowa huty o 4 nowe wielkie piece
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:26
        1862 – otwarcie wydziału walcowni szyn kolejowych
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:27
        1865 – otwarcie wydziału stalowni bessemerowskiej
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:27
        1868 – 18 lipca – po wykupieniu huty przez hrabiego von Donnersmarcka utworzone zostało miasto pod nazwą Huta Królewska (formalnie od 1869 po otrzymaniu dekretu króla)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:28
        1871 – huta „Królewska” zostaje włączona do koncernu „Zjednoczone Huty Królewska i Laura”
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:28
        1872 – kilkutygodniowy pobyt znanego berlińskiego malarza Adolpha von Menzela, podczas którego powstały szkice do późniejszego słynnego obrazu „Eisenwalzwerk (Moderne Cyklopen)”, ukończonego w 1875
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:28
        1895 – na terenie huty powstaje fabryka wagonów (Waggonfabrik), które to zakłady stanowią zalążek przyszłych Zakładów Konstrukcji Stalowych „Konstal”
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:29
        1917 – otwarto Warsztaty Przetwórcze (późniejszy Konstal)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:44
        1935 – następuje zmiana nazwy z Huta Królewska na Huta „Piłsudski”
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:45
        1937 – zbudowano nowy wielki piec „A”, wizyta ministra przemysłu i handlu Antoniego Romana na terenie huty
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:46
        1939–45 w czasie okupacji hitlerowskiej huta pod przywróconą nazwą „Königshütte” pracowała na potrzeby okupanta. Po wojnie hutę nazwano imieniem Tadeusza Kościuszki
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:46
        1998 – Huta Kościuszko została przekształcona z przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:47
        2000 – na bazie majątku Huty „Kościuszko” S.A. utworzono spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwie Huta Królewska Sp. z o.o., w skład której weszły walcownia-zgniatacz oraz walcownia duża
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:47
        2007 – Huta „Kościuszko” S.A. zbyła posiadane 48% udziałów Huty Królewskiej Sp. z o.o. firmie ArcelorMittal Poland, która stała się odtąd wyłącznym właścicielem Huty Królewskiej
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:48
        2010 – Ministerstwo Skarbu Państwa przewidziało prywatyzację Huty „Kościuszko” S.A.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:48
        6 sierpnia 2008 na obszarze huty rozpoczęły się zdjęcia do filmu fabularnego „Zgorszenie publiczne”. Producentem jest Paisa Films studio filmowe założone w 2005 roku przez Macieja Ślesickiego, a reżyserem Maciej Prykowski tegoroczny absolwent wydziału reżyserii Warszawskiej Szkoły Filmowej.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:51
        W XX wieku zanotowano zanikanie tradycji noszenia strojów ludowych na całym Śląsku, a miejski strój stawał się coraz bardziej popularny. Nie pomogły zachęty w postaci akcji mającej na celu ożywienie folkloru bytomskiego, którą rozpoczął w 1910 roku Henckel von Donnersmarck urządzając na zamku w Świerklańcu uroczystości strojów górnośląskich. W 1912 roku zorganizowano procesję ludności z ziemi bytomskiej do klasztoru w Panewnikach, wyłącznie w strojach ludowych. Wśród uczestników była grupa mężczyzn i kobiet z Dąbrówki Wielkiej. W 1922 roku weszła w skład państwa polskiego. Od tego roku do 1939 roku należała do powiatu świętochłowickiego. Od 1 kwietnia 1939 roku wchodziła w skład powiatu tarnogórskiego. W latach 1945−54 siedziba wiejskiej gminy zbiorowej Dąbrówka Wielka. W 1954 roku Dąbrówka Wielka została gromadą, a w 1958 roku osiedlem[1]. W 1973 utraciła samodzielność i weszła w skład Brzezin Śl., a dwa lata później stała się dzielnicą Piekar Śl. W Dąbrówce znajduje się nieczynny szyb „Rozalia”, który stał się popularnym miejscem rozgrywek ASG (Air soft guns) oraz paintball. Przez dzielnicę przebiega linia polskich umocnień Obszaru Warownego „Śląsk”. Odcinek tych fortyfikacji stanowił grupę warowną zdolną do samodzielnej obrony (p.o. „Dąbrówka Wielka”). W 1967 roku na terenie ówczesnego osiedla założono kopalnię Dąbrówka, która działała do około 1989 roku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:52
        W Dąbrówce Wielkiej znajdują się zabytkowe budynki:
        kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych
        kaplica św. Antoniego w Dołkach
        budynek Zakładu św. Józefa
        budynek dawnego młyna, tzw. Młyn Reszki, przy ul. gen. J. Sadowskiego 10 (nr rej. A/587/2019 z 16 grudnia 2011)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:53
        W Dąbrówce Wielkiej działa Klub Sportowy "Orkan" Dąbrówka Wielka. Prezesem jest Marcel Gmyrek. Trenerem pierwszej drużyny na dzień 18.11.2016 r. jest Andrzej Jęczek. Na terenie Dąbrówki Wielkiej działa chór im. „Dąbrówki”, pod dyrygenturą pani Anny Goj. Zajęcia w Domu Parafialnym w poniedziałki i czwartki o 18.45.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:54
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Piekary_Slaskie_st_Joseph_refuge.jpg/220px-Piekary_Slaskie_st_Joseph_refuge.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:56
        Kaplica od 1963 roku była objęta posługą rektora, a od 1976 roku jest zarządzana przez parafię Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Dąbrówce Wielkiej, wcześniej należała do parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Kamieniu. Odprawia się w niej msze święte[6], udzielano w niej sakramentów bierzmowania, małżeństwa i Eucharystii
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:57
        19 września 2010 roku odsłonięto tablicę upamiętniającą 80-lecie budowy kaplicy: uroczystości towarzyszyło wystąpienie prezydenta Piekar Śląskich, Stanisława Korfantego. 15 stycznia 2015 roku kaplica została wpisana do rejestru zabytków województwa śląskiego
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:58
        Budynek wzniesiono w stylu historyzmu, z elementami właściwymi dla neogotyku. Wewnątrz znalazły się figury świętych Stanisława i Kazimierza, ufundowane przez mieszkańców, a także obraz św. Antoniego oraz monstrancja, ufundowane przez Karola Mutza, wójta Kamienia. W ołtarzu umieszczono relikwie św. Placyda oraz relikwiarz św. Antoniego. Na frontonie kaplicy znajdował się wizerunek Orła Białego (zob. godło Rzeczypospolitej Polskiej), który został zniszczony przez hitlerowców
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:59
        Na prawo od wejścia do kaplicy znajduje się tablica z inskrypcją o treści: „Kaplica św. Antoniego / wybudowana w latach 1929–1930 / z inicjatywy i dzięki ofiarności / mieszkańców Dołków jako / wotum wdzięczności za przyłączenie / Śląska do Polski w roku 1922 / Dla upamiętnienia 80. rocznicy tych wydarzeń decyzją / Prezydenta Miasta Piekary Śląskie Stanisława Korfantego / niniejszą tablicę zabudowano w dniu 19 września 2010 roku”
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:59
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Piekary_Slaskie_Dolki_Dabrowka_Wielka_st_Anthony_chapel.jpg/180px-Piekary_Slaskie_Dolki_Dabrowka_Wielka_st_Anthony_chapel.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:00
        Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Dąbrówce Wielkiej – rzymskokatolicki kościół parafialny, w Piekarach Śląskich, w dzielnicy Dąbrówka Wielka, w województwie śląskim. Należy do dekanatu Piekary Śląskie archidiecezji katowickiej.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:01
        Świątynia została wybudowana w latach 1882–1883 jako kaplica według projektu Paula Jackischa, następnie została rozbudowana w latach 1902–1903 według projektu Ludwiga Schneidera, konsekrowana w 1903 roku. Budowla reprezentuje styl neoromański. Od strony południowej jest wmurowana tablica ofiar lat 1914-1918 oraz 1919-1921
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:02
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Piekary_Dabrowka_Wielka_church.jpg/137px-Piekary_Dabrowka_Wielka_church.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:06
        W 1973 roku rozpoczęto eksploatację; podjęto wydobycie rudy blendowej o stosunkowo wysokiej zawartości cynku (szacowana zawartość cynku w rudzie na poziomie 4,2%, ołowiu – 1,2%), która była poddawana dalszej obróbce w bytomskim Zakładzie Przeróbki Marchlewski. Wcześniej poprzez budowę kopalni dążono do wzrostu wydobycia rudy galmanowej w kombinacie Orzeł Biały
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:07
        Eksploatacja była prowadzona do grudnia 1989 roku (według innych źródeł prace wstrzymano w 1987 roku). Kopalnia została zlikwidowana w 1990 roku, wyczerpaniu uległy zasoby bilansowe; na zamknięcie kopalni miała również wpływ likwidacja procesu przewałowego produkcji tlenku cynku z rud galmanowych w Hucie Cynku Miasteczko Śląskim. Po zamknięciu kopalni, wyłącznie pozabilansowe zasoby pozostałego złoża rud cynku i ołowiu Dąbrówka Wielka oszacowano na 23 187 000 m³ (według stanu na 2001 rok)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:08
        Na terenie dawnej kopalni znajdują się siedziby różnych przedsiębiorstw, mieści się tam np. punkt zbierania surowców wtórnych.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:11
        Według stanu z 1 lipca 1952 gmina w dalszym ciągu nie była podzielona na gromady. Gmina została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:11
        Jednostki nie przywrócono 1 stycznia 1973 wraz z kolejną reformą reaktywującą gminy
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:12
        Dąbrówka Wielka – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:12
        Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:13
        Gromadę Dąbrówka Wielka z siedzibą GRN w Dąbrówce Wielkiej (obecnie w granicach Piekar Śląskich) utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie tarnogórskim w woj. stalinogrodzkim, na mocy uchwały nr 23/54 WRN w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954. W skład jednostki wszedł obszar dotychczasowej gromady Dąbrówka Wielka (z wyłączeniem niektórych parceli z kart 1 i 2 obrębu Dąbrówka Wielka, włączonych do miasta Brzeziny Śląskie) ze zniesionej gminy Dąbrówka Wielka oraz kolonia Dołki (tzn. niektóre parcele z obrębu Kamień z karty 1/1 i 2/3) ze zniesionej gminy Brzozowice-Kamień w tymże powiecie. Dla gromady ustalono 27 członków gromadzkiej rady narodowej.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:17
        W latach 1870–1917 w pobliżu Bizji na moście na rzece Brynicy znajdowało się przejście graniczne pomiędzy Cesarstwem Niemieckim a Imperium Rosyjskim.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:18
        W pobliżu Bizji rzeka tworzy malownicze rozlewisko będące ostoją ptactwa wodnego. Można tam również podziwiać stanowiska grzybieni białych i grążela żółtego
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:18
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Swierklaniec_Bizja_4_2_2021.jpg/240px-Swierklaniec_Bizja_4_2_2021.jpg
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 13:28
      SŁAWSKO
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:02
        Sławsko (niem. Alt Schlawe) – wieś w północnej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Sławno. W pobliżu wsi znajdują się ślady starego grodziska. Patrz: Sławsko (grodzisko) W miejscowości ma remizę jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej włączona do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Obecna nazwa została nadana miejscowości po 1945, wcześniej określanej jako Alt Schlawe (niem. = Stare Sławno). Wieś usytuowana w miejscu osady przedlokacyjnej położonej na północ od Sławna. Sławno było stolicą księstwa: Wartzislaus Zlauine został wspomniany w 1186, później Dobroslaua de Slauna w 1200. Nazwa księstwa występuje jako terre Sianie w 1222, terre Slauensis w 1223, de terra Zlauna w 1277, etc. W słowiańskim nazwa ta brzmiała Sloцno lub Sloцąvno. Łączy się ją bądź z nazwą Słowianie, bądź z rdzeniem *slov-1/*slav-, który pojawia się w wielu nazwach wodnych, oznaczał więc jakieś mokre lub położone nad wodą miejsce
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:03
        Sławsko (grodzisko) - jest to grodzisko nizinne całkowicie już zniwelowane, typu pierścieniowatego, usytuowane wśród podmokłych łąk, pochodzące z X- XII wieku. Grodzisko przypisywane jest Słowianom. Grodzisko jest oddalone 0,5 km w kierunku południowo-wschodnim od miejscowości Sławsko.Grodzisko nizinne, całkowicie zniwelowane, pierwotnie zapewne pierścieniowate, usytuowane wśród podmokłych łąk (to najbardziej typowe usytuowanie grodziska słowiańskiego było właśnie schowaniem na bagnach). Obecnie widoczne jest tylko koliście przebiegające nieznaczne zagłębienie, będące być może pozostałością zasypanej fosy. Wymiary: Powierzchnia ograniczona domniemaną fosą — około 117 X 122 m, szerokość domniemanej fosy — do 20 m. Stan zachowania: obiekt całkowicie zniwelowany — pastwisko.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:04
        Znaleziono następujący inwentarz:
        z badań w XIX wieku pochodzi nieokreślona ilość przedmiotów żelaznych, m. in. noże, nożyce, miecz (?), sztylety (?), fragmenty zbroi, klucze oraz osełki kamienne, kości i rogi zwierzęce, przęśliki gliniane, liczne ułamki wczesnośredniowiecznych i średniowiecznych naczyń glinianych zdobionych żłobkami poziomymi, w tym dna ze znakami (krzyże i swastyki). Zapewne też z grodziska pochodzi nieokreślona ilość monet (brakteaty?).
        z badań D. Kleista w 1935 r. pochodzą 2 nieokreślone przedmioty żelazne, podkowa, bryłki polepy, kości zwierzęce, ułamki naczyń glinianych, z których zachowało się:
        a) 9 ręcznie lepionych (kultura łużycka?),
        b) 11 górą obtaczanych zdobionych pasmami żłobków falistych i ukośnymi nakłuciami wykonanymi patykiem, w tym 5 den i 2 brzegi — 1 silnie wychylony o zaokrąglonej krawędzi i 1 lekko wychylony o ukośnej krawędzi. Glina z domieszką o przewadze średnioziarnistego tłucznia,
        c) 231 zapewne całkowicie obtaczanych zdobionych regularnymi żłobkami poziomymi (zdecydowana większość) i pojedynczymi żłobkami falistymi (sporadycznie).
        z badań w 1968 r. pochodzi szereg kolejnych drobnych przedmiotów i wiele pokruszonej ceramiki.
        Ogółem z grodziska pochodzi ułamków naczyń glinianych:
        ręcznie lepionych (kultura łużycka?) 9
        górą obtaczanych 21
        zapewne silnie górą obtaczanych 37
        zapewne całkowicie obtaczanych 237
        całkowicie obtaczanych 32
        toczonych 27
        mało charakterystycznych bez śladów obtaczania 38
        razem: 401
        Na podstawie analiz z tych wszystkich badań określono pochodzenie grodu z X-XII wiek i okres późnośredniowieczny.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:21
        Mieszkańcy Goduli – osiedla powstającego w połowie XIX wieku, podobnie jak ich sąsiedzi z Orzegowa, Huty Dobrej Nadziei, Chebzia i huty orzegowskiej Morgenroth uczęszczali na nabożeństwa do parafii mariackiej w Bytomiu. Na prośbę mieszkańców biskup wrocławski Heinrich Foerster zezwolił na odprawianie mszy św. w lokalu szkolnym w Orzegowie. Pierwsza msza św. odprawiona została w Goduli 5 października 1859 roku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:31
        Pierwszą kopalnią węgla kamiennego w tym rejonie była kopalnia König David, która jest wzmiankowana w roku 1768. Kopalnię tę zwiedzał w roku 1790 sam Johann Wolfgang von Goethe. Jedną z większych kopalń była kopalnia Orzegów wybudowana przez Karola Godulę w roku 1829. W roku 1844 została wchłonięta przez powstałą kopalnię Paulus (Paweł). Głównym szybem tejże kopalni był szyb Zofia (Sophienschacht), został zbudowany w latach 1848-50, działał 29 lat po czym został zamknięty na skutek katastrofy. W latach 1860-62 wybudowano dwa nowe szyby Godulla i Schaffgotsch. Zarządzeniem prezydenta Bolesława Bieruta z 29 listopada 1949 kopalnia Karol została odznaczona Orderem Sztandaru Pracy II klasy
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:56
        Po wojnie Chebzie wchodziło w skład gminy Godula w powiecie katowickim. W związku z likwidacją powiatu katowickiego 1 kwietnia 1951 gmina Godula została zniesiona, a jej obszar włączony do miasta Rudy oprócz Chebzia, które włączono do leżącego na południe miasta Nowego Bytomia. Nowy Bytom, wraz z Chebziem, wszedł 31 grudnia 1958 w skład nowego miasta Ruda Śląska
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 12:56
        Teren byłej ulicy Piekarskiej znajduje się na trasie Drogowej Trasy Średnicowej, której odcinek z Zaborza do Centrum został oddany do użytku w 2011 roku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:12
        Równocześnie z podobnymi do siebie domami robotniczymi i pomieszczeniami gospodarskimi w postaci komórek i piwnic, powstała także szkoła, domy dla nauczycieli, park, sala gimnastyczna oraz kaplica ewangelicka i cmentarz, który mieści się przy południowych granicach osiedla. W późniejszych latach dobudowane zostały dwa przedszkola, jedno dla dzieci robotników i jedno dla dzieci pracowników zarządu oraz wyższych rangą inżynierów.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:13
        http://dir.icm.edu.pl/pages/1/0323-small.png
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:13
        Na ówczesne czasy standard wszystkich mieszkań był bardzo wysoki. Liczyły one średnio 55 metrów kwadratowych, posiadały pomieszczenia kuchni i maksymalnie nawet 3 izby, na zewnątrz mieszkania – na klatce schodowej znajdowały się ubikacje i dostęp do bieżącej wody. Na zabudowania osiedla składało się ponad 50 dwupiętrowych domów, wykonanych tradycyjnie z czerwonej cegły familoków. Kształt osiedla wyznaczony był przez geometryczny układ zabudowań i ulic, zaprojektowany w sposób symetryczny i harmonijny.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:14
        Północna część osiedla, powyżej ul. Okrzei, charakteryzowała się lepszym standardem i inną formą, gdyż przeznaczona była dla pracowników wyższego szczebla. W północnej i środkowej części osiedla znajdują się zabytkowe, prawie stuletnie aleje kasztanowców.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:15
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/FP01oB2v0wfs5sTBPB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:17
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/A0sJa2wNojArBbAuYB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:33
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/igSHPG3JddUQnFr5iB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:35
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/yFfa4da993rgVk2MUB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:36
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/LwD9ar8nm4C1eZBGjB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:38
        Zespół zabudowań zamkowych uzupełniają:
        - budynek mieszkalny przy ul. Zamkowej 3 zbudowany w drugiej połowie XIX wieku w
        stylu historyzmu z elementami neorenesansu, dwupiętrowy. Pierwotnie przeznaczony
        dla pracowników naukowych Huty Borsiga. Fasada niesymetryczna, artykułowana.
        Wejście ujęte pilastrami toskańskimi.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:40
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/Kk1LFljg0ckKNFgmmB.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:46
        W grudniu 1997 Rada Miejska Świętochłowic podjęła uchwałę w sprawie nadania, zmiany i zniesienia nazw dzielnic, osiedli, placów i parków. Wtedy to Piaśniki zyskały rangę samodzielnej dzielnicy.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:48
        W 1818 rozpoczęto budowę pierwszej na Górnym Śląsku bitej drogi. Miała ona łączyć Gliwice z Królewską Hutą i prowadzić m.in. przez Piaśniki i Lipiny. Inicjatorem budowy był Zarząd Huty Królewskiej. Drogę ukończono w 1826 i nazwano Kronprinzenstrasse, czyli Drogą Następcy Tronu na cześć Fryderyka Wilhelma IV. Później ulica nosiła nazwę także Lenina (do 1990). Pierwsza linia tramwajowa, tzw. wąskotorowa kolejka uliczna, o napędzie parowym została uruchomiona 30 grudnia 1894. W 1900 roku uruchomiono drugą linię tramwajową, tym razem elektryczną.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:50
        Fryderyk Wilhelm IV (ur. 15 października 1795 w Berlinie, zm. 2 stycznia 1861 w Poczdamie) – król Prus od 1840 r. z dynastii Hohenzollernów.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:51
        Fryderyk Wilhelm należał do zwolenników zjednoczenia Niemiec. W 1840 r. po śmierci swojego ojca wstąpił na tron pruski, ogłaszając amnestię dla więźniów politycznych i łagodząc konflikt z Kościołem katolickim. Opowiadał się przeciwko reformom w duchu liberalizmu, jednak w obliczu wydarzeń Wiosny Ludów w Paryżu i Wiedniu (luty i marzec 1848), zdecydował się zwołać 18 marca 1848 r. do Berlina Zjednoczony Landtag, obiecując jednocześnie nadanie konstytucji. Nie zapobiegło to jednak wybuchowi rewolucji w Berlinie (rewolucja marcowa), którą Fryderyk Wilhelm IV początkowo próbował stłumić siłą, lecz już wkrótce zgodził się na powołanie liberalnego rządu i zwołanie Zgromadzenia Narodowego. Dopiero osłabienie nastrojów rewolucyjnych umożliwiło władcy rozwiązanie Zgromadzenia i oktrojowanie (nadanie) Konstytucji Królestwa Pruskiego, 5 grudnia 1848 r. Po rewizji niektórych zbyt liberalnych artykułów Fryderyk Wilhelm IV ostatecznie złożył przysięgę na nową konstytucję – 5 grudnia 1850 r., przekształcając tym samym Prusy w monarchię konstytucyjną.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:51
        Jako władca konserwatywny dał się również poznać w kwietniu 1849 r., kiedy odrzucił koronę cesarską ofiarowaną mu przez Frankfurckie Zgromadzenie Narodowe, obradujące we Frankfurcie nad Menem. Za powód do takiego kroku uznał fakt, iż korona nie została mu dana przez władców innych państw niemieckich, lecz przez przedstawicieli ludu, których nie uznawał za kompetentnych do decyzji godnych wyższych sfer. Jego odpowiedź była dosadna: Nie będę podnosił korony z błota.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:52
        Obowiązująca w Prusach konstytucja zapewniała władcy silną pozycję w rządzeniu państwem, którą wykorzystywał Fryderyk Wilhelm IV, mianując na premierów bliskich sobie konserwatywnych polityków. Fryderyk Wilhelm zaczął zdradzać objawy choroby psychicznej, określanej łagodnie „zmiękczeniem mózgu”. W 1857 roku zachowanie króla stało się tak ekscentryczne, że jego młodszy brat zaczął zastępować króla w sprawowaniu władzy. Gdy Fryderyk nie wracał do zdrowia Wilhelm został ustanowiony regentem w 1858. Fryderyk zmarł w 1861 r. w Poczdamie w Sanssouci.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:53
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/FrWIV-Karikatur-1849-Farbe.jpg/210px-FrWIV-Karikatur-1849-Farbe.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:56
        Parafia powstała 1 lipca 1938 jako stacja duszpasterska o nazwie: Lokalia Najsłodszego Serca Pana Jezusa w Szarlocińcu-Piaśnikach. Pierwszym kościołem została ówczesna sala taneczna Nawrat, a kuratusem ks. Aleksander Guzy. Jednak tereny Piaśnik rozbudowywały się, a w pobliżu powstało wielkie osiedle wieżowców i postanowiono wystąpić o wniosek budowy nowego kościoła. Pierwsze starania w tej sprawie zaczęto w 1976. W 1977 r. nowym proboszczem został ks. Józef Palka, który podjął się zadania budowy kościoła. Po wydaniu zezwolenia 20 marca 1980 rozpoczęto budowę w lutym 1982. 2 grudnia 1984 biskup Herbert Bednorz wydał dekret erygujący parafię w Piaśnikach
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:04
        Powinnam gdzieś mieć stare zdjęcia ze Skałki ale oczywiście teraz nie znajdę.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:07
        W pierwszej połowie 1936 roku powstał komitet organizacyjno-wykonawczy uroczystości ufundowania pomnika ofiar I powstania śląskiego w Piaśnikach. Jego zadaniem była budowa pomnika upamiętniającego śmierć dziewięciu uczestników I powstania śląskiego, którzy zostali zaaresztowani przez Grenzschutz, a następnie pomiędzy 18 a 20 sierpnia 1919 roku rozstrzelani. Wydarzenie to miało miejsce w parku w Piaśnikach, w pobliżu budynku urzędniczego, w którym mieściła się wówczas komenda Grenzschutzu i sąd polowy.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:08
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Pomnik_w_Pia%C5%9Bnikach.jpg/360px-Pomnik_w_Pia%C5%9Bnikach.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:12
        Kopalnia Węgla Kamiennego Matylda (niem. Mathilde) – zlikwidowana kopalnia węgla kamiennego, która znajdowała się w Lipinach, działała od 1853 do 16 listopada 1974 roku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:13
        W 1823 roku właściciel dóbr świętochłowickich Józef Porębski[2] wykupił pole górnicze i nazwał je na cześć swojej żony Matyldy. Nadania górnicze przyznano 13 i 30 stycznia 1827 roku[2]. Karol Łazarz Henckel von Donnersmarck wykupił od Porębskiego 119 kuksów w 1827 roku, 3 pozostałe kuksy odkupił Karol Godula w 1838 roku. Spółka Schlesische AG für Bergbau und Zink Hüttenbetrieb odkupiła od Donnersmarcka jego udziały w 1857 roku, resztę kuksów nabyła w 1874 roku[2]. Eksploatacja została rozpoczęta w 1853 roku[2]. W 1869 pogłębiono szyby kopalniane do 240 metrów. W latach 1860-1864 uruchomiono kopalnię Matylda Zachód. Spółka w 1875 roku zdecydowała o skonsolidowaniu następujących pól górniczych: Franz, Merkur, Quintoforo, Paris, König, Saul, Mathilde i Mathilde Erweiterung, z nich powstała kopalnia nazwana wówczas vereinigte Mathilde-Grube, której obszar górniczy miał powierzchnię 3 524 485 m² około 1926 roku[3]. Eksploatowano również pola dzierżawione od kopalni Śląsk i Paulus-Hohenzollern. Kopalnia w 1913 roku wydobyła ponad 830 tysięcy ton węgla. Od 1921 roku należała do spółki Śląskie Kopalnie i Cynkownie z siedzibą w Katowicach. W 1932 roku w wyniku pogorszenia się koniunktury na węgiel zakończono eksploatację w Matyldzie Wschód i przystąpiono do likwidacji zakładu. Od 1945 do 1957 roku kopalnia była częścią Chorzowskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego. Wydobycie w kopalni spadło, więc 1 stycznia 1967 roku połączono ją z chropaczowską kopalnią Śląsk pod nazwą Śląsk-Matylda[2]. Wydobycie z rejonu dawnej kopalni Matylda zakończono 16 listopada 1974 roku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:13
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/%C5%9Awi%C4%99toch%C5%82owice%2C_Kopalnia_w%C4%99gla_kamiennego_%22Matylda%22_-_fotopolska.eu_%28197020%29.jpg/360px-%C5%9Awi%C4%99toch%C5%82owice%2C_Kopalnia_w%C4%99gla_kamiennego_%22Matylda%22_-_fotopolska.eu_%28197020%29.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:14
        Huta Silesia – huta cynku w Świętochłowicach w dzielnicy Lipiny, założona w 1847 roku, działała do 2000 roku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:14
        Powstała w 1847 jako Huta Konstancja. W 1852 obok wybudowano Hutę Gabor. Obie huty w roku 1857 przeszły na własność pol. Śląskiej Spółki Akcyjnej dla Górnictwa i Hutnictwa Cynkowego we Wrocławiu. W latach sześćdziesiątych XIX wieku nastąpiła dalsza rozbudowa hut i wówczas otrzymały nazwę Zakłady Cynkowe „Silesia”. W 1859 uruchomiono walcownię cynku o napędzie parowym. W latach 1885–1895 wybudowano walcownię blachy cynkowej, która przed I wojną światową była największym tego typu zakładem na kontynencie europejskim. W 1961 doszło do połączenia Zakładów Cynkowych „Silesia” w Lipinach i Zakładów Cynkowych „Wełnowiec” w Katowicach, dawna Huta „Hohenlohe”, w Zakłady Cynkowe „Silesia” w Katowicach, od 1984 Zakłady Metalurgiczne „Silesia”. W latach 1998–2000 zakład w Lipinach zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, a produkcję głównego wyrobu – stopów odlewniczych przeniesiono do walcowni w Wełnowcu. W 2001 nieczynny zakład kupiło przedsiębiorstwo MetalCo, gdzie prowadzi przetwarzanie skupowanych odpadów cynkowych.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:16
        W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Taczisow.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:22
        KOŚCIÓŁ ŚWIĘTEGO JÓZEFA ROBOTNIKA W TACISZOWIE
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:31
        W Rudzie Południowej znajduje się Przedszkole Miejskie nr 38 im. Słoneczna Kraina, Szkoła Podstawowa nr 30 oraz Gimnazjum nr 3 im. Karola Miarki.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:35
        W latach 1898–1929 przez ul. Sobieskiego (niem. Borsigwerkerstrasse) jeździł tramwaj. W 1922 w wyniku wytyczenia nowej granicy polsko-niemieckiej Rudzka Kuźnica znalazła się w Polsce, ale otoczona z trzech stron terytorium niemieckim. Niemieckie tramwaje kursujące między Zabrzem a Bytomiem jeździły tutaj w ramach tzw. uprzywilejowanego tranzytu - bez zatrzymywania się na polskiej ziemi. W 1929 strona niemiecka zbudowała drogową i tramwajową obwodnicę miejscowości i przestała korzystać z torów po polskiej stronie.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:36
        Park w Rudzkiej Kuźnicy założony został w drugiej połowie XIX wieku przez hrabiego Ballestrema. W parku była restauracja z salą taneczną. W budynku tym ponadto mieścił się sklep - konsum, który do 1945 roku prowadziła p.Winkler. Zaopatrywała się w nim większa część mieszkańców. Park do lat pięćdziesiątych XX wieku stanowił miejsce rekreacji - niedzielnego odpoczynku. Urządzano tam bowiem koncerty i inne imprezy. W części przyległej do restauracji ustawione stoły i ławki na betonowych stojakach.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:37
        W południowej części budynku, która została odrestaurowana, urządzono restaurację i salę gier. Kiedyś restauracja, biblioteka (lata 60, 70, początek lat 80 XX wieku) a potem założono w miejscu biblioteki bar pod kasztanami, którego właścicielem był Pańczyk. Obiekt ten od 2007 roku nie istnieje. W latach 70 XX wieku w parku znajdował się amfiteatr. Park jest obecnie w dużej mierze porośnięty lasem, a w nim pozostało jedynie boisko do piłki nożnej i koszykówki, stół do tenisa i plac zabaw.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:37
        Charakterystyczny dla Rudzkiej Kuźnicy jest Staw Szkopka, który jest objęty sekcją wędkarską (dzierżawiony przez Polskie Koło Wędkarskie - PZW-Okręg Katowice). Powierzchnia całkowita stawu to około 8107 m². Staw ten jest pochodzenia antropogenicznego. Zarybiany jest przez koła wędkarskie. Wśród łowionych gatunków ryb są: karpie, płocie, amury, szczupak i wiele innych gatunków. W stawie można nie tylko spotkać ryby, ale też żaby zielone i wodne, ropuchy szare oraz ptaki lęgowe: kaczkę krzyżówki, kokoszki wodne. Tereny stawu Szkopka stanowią malownicze zakątki, pośród których rozkwitają różne formacje roślinne, a przedstawiciele różnych gatunków zwierząt wybierają je na miejsca lęgowe. Najczęstszą formacją roślinną są szuwary i trzcinowiska. Często w otoczeniu szkopki występują zarośla wierzbowe składające się z wierzb płaczących, białych i kruchych oraz zwykłe drzewa liściaste.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:38
        Przez Rudzką Kuźnicę przebiegają dwie linie komunikacyjne KZK GOP. Linia autobusowa numer 39 (przewoźnik Transport Pawelec) i linia tramwajowa nr 18 przez ulicę Piastowską.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:39
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Ulica_Bytomska_w_Zabrzu.jpg/375px-Ulica_Bytomska_w_Zabrzu.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:41
        Mieszkańcy Fytla w Łagewnikach (dzielnica Bytomia), chociaż film został nakręcony w Rudzie Śląskiej w Rudzkiej Kuźnicy i Hucie Kościuszki w Chorzowie żyją w specyficznym rytmie, poza współczesną cywilizacją. Ich spokój został zakłócony przez Zgorszeńca, którym okazał się być kochanek żony listonosza. Kiedy listonosz niespodziewanie wraca do domu, zalotnik ratuje się ucieczką przez okno. Dlatego, że nie zdążył się ubrać, to podczas ucieczki biega nago po osiedlu[2]. Przedstawiona została miłość dwóch par na różnych etapach życia i ich perypetie w odnajdywaniu miłości.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:45
        Wybudowano tu największą hutę cynku w Europie Wschodniej. Nosiła nazwę „Carlshütte” (Huta Karol), a działała w latach 1816-1908. Obok huty w 1855 r. powstała huta żelaza „Bertha”.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:45
        W 1770 roku utworzono kopalnie „Brandeburg” (później „Wawel”), była to jedna z pierwszych kopalni węgla kamiennego na Górnym Śląsku. W 1841 r. uruchomiono wydobycie w kopalni „Wolfgang” (później „Walenty”). Obydwie kopalnie połączyły się w jedną w roku 1931. W 1913 roku powstała kolejna kopalnia – „Graf Franz”. W 1916 roku powstała koksownia „Wolfgang” (później „Walenty”). Natomiast rok później powstała elektrownia „Nikolaus” (później „Mikołaj”).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:46
        Elektryczne oświetlenie w Rudzie doprowadzono w 1889 r., była to pierwsza wiejska gmina Rzeszy Niemieckiej, gdzie taką instalacje utworzono.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:46
        Aptekę otwarto w 1893 r. Szpital zbudowano w latach 1908-1910, jednak musiano go rozebrać w 1935 r. z powodu szkód górniczych. W 1903 r. powstała ochotnicza straż pożarna, która w 1928 r. otrzymała nową remizę.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:47
        Pierwszy kościół pw. Matki Boskiej Różańcowej powstał w latach 1869-1872 według projektu Wachtela. W 1870 r. zbudowano kaplicę, przekształconą w kościół pw. św. Piusa X, także według projektu Wachtela. Kościół pw. św. Józefa zbudowano na wzór rzymskiej bazyliki San Lorenzo di Campo w latach 1901-1904.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:47
        W 1895 roku powstała szkoła średnia. Szkoła dokształcania i gospodarstwa domowego powstała w 1912 r., dzisiaj w jej budynku znajduje się Muzeum Miejskie. W 1914 r. zbudowano szkołę relaną (obecne 1 LO)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:48
        1816–1873 – powiat bytomski (Niemcy)
        1873–1922 – powiat zabrski (Niemcy)
        1922–1924 – powiat rudzki (Polska)
        1924–1939 – powiat świętochłowicki (Polska)
        1939–1951 – powiat katowicki (Polska)
        1951–1958 – powiat miejski Ruda (Polska)
        od 1959 – powiat miejski Ruda Śląska (po połączeniu z Nowym Bytomiem) (Polska)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:49
        W sierpniu 2019 roku rada miasta Ruda Śląska uchwaliła prezydencki projekt utworzenia w dzielnicy parku kulturowego, tym samym rozpoczynając prace nad jego utworzeniem.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:50
        kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Różańcowej
        sanktuarium pod wezwaniem Świętego Józefa
        kaplica pw. św. Piusa X
        kamienice przy ul. Wolności, numery: 8, 10, 13
        kolonie robotnicze przy ul. Kościelnej – ul. Staszica – ul. Wolności oraz ul. Wolności – ul. Raciborskiej - ul. Szczęść Boże
        zespół zabudowań szybu Franciszek
        budynek przy ul. Wolności 1
        dom Karola Goduli
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:51
        Muzeum Miejskie im. Maksymiliana Chroboka w Rudzie Śląskiej – muzeum obejmujące swoją działalnością Rudę Śląską w obecnych granicach i ościenne miejscowości. Muzeum znajduje się przy ulicy Wolności w dzielnicy Ruda.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:52
        W 1976 roku w Rudzie Śląskiej utworzono Miejską Izbę Regionalną, działającą przy Towarzystwie Przyjaciół Miasta Rudy Śląskiej. W roku 1983 placówka ta otrzymała status i nazwę Muzeum Społecznego. W 1984 nadano jej imię Maksymiliana Chroboka – jej współorganizatora i pierwszego dyrektora. W grudniu 1990 roku na mocy uchwały Rady Miejskiej Muzeum Społeczne im. Maksymiliana Chroboka przejęte zostało na własność gminy i przekształcono je w placówkę miejską.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:53
        Ulica Wolności − główna ulica w dzielnicy Ruda w Rudzie Śląskiej. Zlokalizowanych jest przy niej wiele historycznych obiektów zabytkowych.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:54
        Przy ulicy Wolności zlokalizowane są następujące historyczne obiekty, wpisane do rejestru zabytków
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:55
        dawny budynek urzędu gminy − obecnie muzeum i komisariat policji (ul. Wolności 26), wzniesiony około 1900,
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:55
        układ urbanistyczny i zabudowa kolonii robotniczej (ul. Wolności, ul. Zabrzańska, ul. Raciborska), pochodzący z początku XX wieku (nr rej.: A/1574/95 z 10 listopada 1995):
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:07
        W roku 1869 hrabia Karol Wolfgang von Ballestrem wybudował kościół pod wezwaniem Matki Bożej Różańcowej. Pierwszymi duszpasterzami byli Jezuici. W roku 1922 Jezuici zostali wypędzeni.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:09
        Kościół świętego Józefa w Rudzie Śląskiej – ceglany kościół rzymskokatolicki wzniesiony w latach 1902–1904 w Rudzie Śląskiej, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:10
        Jest to świątynia wybudowana z fundacji hrabiego Franciszka Ksawerego von Ballestrema w latach 1902-1904. Projekt wykonał August Menken z Berlina prawdopodobnie przy współpracy radcy budowlanego Jana Joachima von Pöllnitz. Kamień węgielny został poświęcony w dniu patronki górników św. Barbary - 4 grudnia 1901 roku przez proboszcza z Biskupic Augustyna Bertzik. Budowę prowadził budowniczy Kremer z Gliwic. Jego współpracownikami byli: budowniczy König, mistrzowie murarscy Albert i Gustaw Koschela, robotami ciesielskimi kierował Koc, natomiast Antoni Sieroń z Rudy wykonał prace kowalskie. Cegły na budowę świątyni pochodziły z cegielni "Karol-Emanuel" z Rudy. Wznoszenie kościoła nadzorowali August Menken, Jan Joachim von Pöllnitz oraz Franciszek Pieler. Kościół konsekrowany został 21 czerwca 1905 roku przez kardynała Georga Koppa z Wrocławia. Kościół był prywatną własnością rodziny Ballestrem, w 1910 roku z okazji swojego 50-lecia małżeństwa hrabia Franciszek przekazał go na własność parafii
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:12
        Wielki żyrandol, wykonany w warsztacie Antoniego Sieronia symbolizuje Jerozolimę: obręcz to odniesienie do murów miasta, na niej umieszczonych jest 12 bram i 12 wieżyczek. 144 lampki to biblijna liczba wybranych, zgodnie z Apokalipsą św. Jana. Żyrandol wykonany został w Akwizgranie.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:13
        Umieszczona pod prezbiterium kościoła. Przy zejściach do krypty znajdują się dwie rzeźby wykonane przez berlińskiego rzeźbiarza Józefa Limburga, odlane z brązu w pracowni Hermana Gladenbecka w Berlinie. Przedstawiają one anioły śmierci: jeden trzyma wieniec, drugi przedstawiony jest w trakcie modlitwy. Krypta ma charakter kaplicy grobowej. Anioły zostały przeniesione w 1938 roku do kościoła z cmentarza parafialnego, gdzie stały przed wejściem do grobowca rodziny Pielerów. W krypcie pochowani są: Franciszek Ksawery Ballestrem, jego żona Joanna von Saurma-Jeltsch oraz Walenty Wolfgang Ballestrem i jego żona Agnieszka zu Stolberg-Stolberg.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:19
        Budowę realizowano z prywatnych funduszy hrabiego, według jego własnych planów i życzeń przez 29 miesięcy, tj. od kwietnia 1902 roku do września 1904 roku. 4 października 1904 roku ks. dziekan Emil Korus z parafii świętochłowickiej dokonał benedykcji, a po 9 miesiącach, 21 czerwca 1905 roku ks. kardynał Georg Kopp z Wrocławia uroczyście konsekrował kościół. Świątynia jednak była prywatną własnością fundatora, co uniemożliwiało powstanie parafii. Ostatecznie znaleziono wyjście z patowej sytuacji - 29 sierpnia 1905 roku ks. kardynał Georg Kopp wydał akt erekcyjny o utworzeniu w Rudzie parafii, lecz z zastrzeżeniem, że decyzja wejdzie w życie dopiero 1 listopada 1906 roku, tj. po 14 miesiącach. W tym właśnie czasie hrabia Franciszek von Ballestrem przekazał kościół tworzącej się parafii rudzkiej, która w ten sposób stała się pierwszą parafią w Rudzie, gdyż wcześniejszy kościół pw. Matki Boskiej Różańcowej był jedynie kuracją.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:21
        Zamek w Rudzie Śląskiej (Zamek Rudzki) – zamek w Rudzie Śląskiej-Rudzie z XIV wieku, przebudowany w XIX wieku, zachowały się fragmenty murów w ruinie.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:25
        ZAMEK BALLESTREMÓW W RUDZIE ŚLĄSKIEJ - Nasze Miasto - (archiwum)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:30
        RUDA WIDOK OGÓLNY
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:37
        Bobrek należał pierwotnie do parafii w Miechowicach. Inicjatorem budowy kościoła w Bobrku był miechowicki proboszcz ks. Jan Kuboth. Plac pod budowę uzyskano od hrabiego Schaffgotscha. Koszty pokryli m.in. huta Julia (55 000 marek), fundusz wolnych kuksów (47 000 marek), oraz parafianie (45 000 marek).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:39
        W 1925 r. powstał przy ścianie kościoła parafialnego pomnik mieszkańców Bobrka poległych w I wojnie światowej.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:39
        W 1932 r. zbudowano w Bobrku drewniany filialny kościół ewangelicki należący do parafii w Miechowicach.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:39
        Istnieją w Bobrku dwa budynki szkolne: starszy – koło kościoła (obecnie Zespół Szkół Nr 3 w Bytomiu), oraz nowszy przy ul. Rataja pochodzący z lat 20. (mieszczący obecnie szkołę nr 16, wcześniej była to siedziba III Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Broniewskiego).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:41
        W latach 1905-1906 uruchomiono stalownię martenowską. Do 1910 r. liczbę pieców zwiększono do sześciu. Do II wojny światowej było ich osiem.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:41
        Walcownia zgniatacz firmy Demag powstała w latach 1909-1910. Padła ona ofiarą wywózek przez wojska sowieckie w 1945 r.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:41
        W latach 20. XX wieku obok huty powstała karbidownia (niedawno unieruchomiona). Dyrektor huty mieszkał w tak zwanym zameczku (byłym żłobku przy ul. Stalowej). Szpital hutniczy to obecna przychodnia zdrowia przy ul. Pasteura (dawniej zwanej Lazarettstr.).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:41
        Na początku XX wieku powstały trzy osiedla robotnicze: huty „Julia” (rejon ul. Wytrwałych, Stalmacha oraz Stalowej (Bremka) oraz kopalni „Johanna” (ul. Zabrzańska i Ustronie).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:42
        W 1856 zaczęła powstawać huta żelaza. Rozwój miejscowości był ściśle związany z rozwojem huty, a w niedługim czasie kopalni.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:07
        W roku 1580 gmina posługiwała się pieczęcią, która przedstawiała baranka z chorągwią pod drzewem. Był to herb właściciela majątku, w Bobrku Macieja Bujakowskiego.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:09
        1832 rok – epidemia cholery,
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:09
        1893 rok – 17 sierpnia, na Bobrek przybywają pierwsze siostry ze zgromadzenia św. Elżbiety,
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:10
        1906 rok – budowa dworca kolejowego,
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:11
        1932 rok – budowa kościoła ewangelickiego na Bobrku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:12
        W rejestrze zabytków województwa śląskiego znajdują się:
        zespół kościoła parafialnego pod wezwaniem Świętej Rodziny (1900–1902, styl neoromański), wpisany pod numerem A/246/09,
        zespół osiedla tzw. Nowa Kolonia Robotnicza obejmujący kwartał ograniczony ulicami: Konstytucji, Baczyńskiego, Zabrzańską, Żwirową i Stalmacha, wzniesiony w stylu historyzmu z elementami modernizmu oraz funkcjonalizmu (niektóre budynki), wpisany pod numerem A/1554/94,
        osiedle robotnicze przy ul. Zabrzańskiej, Konstytucji i Stalmacha, z lat 20 XX wieku, wpisane do pod numerem 1359/85,
        budynek siłowni Huty Bobrek przy ul. Konstytucji, z lat 1900-1907, wzniesiony w stylu neoromańskim, wpisany pod numerem A/1329/84.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:14
        7 listopada 1984 roku obiekt wpisano do rejestru zabytków nieruchomych województwa katowickiego (numer w rejestrze: A/1329/84). Obiekt nieużytkowany (stan na 2011 rok)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:15
        Siłownia Huty Bobrek to dwa połączone budynki wzniesione z cegły w stylu neoromańskim (w jednolitej dekoracji), na planie wydłużonego prostokąta (o długości około 108 m), przy czym budynek południowy jest nieco węższy. Budynki niepodpiwniczone, wzniesione na podmurówce, jednokondygnacyjne, nakryte dachem dwuspadowy o konstrukcji stalowej z wiązarów systemu Polonceau z doświetleniem Kalenicowym.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:18
        Zarząd Huty Julia wzniósł dla swoich pracowników dwie kolonie pierwsza powstała w latach 1888–1889 w rejonie ulic: Konstytucji, Ludwika Pasteura, Stalowej, Huty Julia (wcześniej Konrada Piecucha). Drugie osiedle zwane Nową Kolonią Robotniczą zostało również wybudowane na potrzeby pracowników huty Julia w obrębie ulic: Konstytucji, Karola Jochymczyka, Żwirowej, Piotra Czajkowskiego. Pierwsze budynki wzniesiono w 1907 roku. Założenie zostało rozbudowane w 1912 roku, powstawało do 1922 roku
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:19
        Kolonia została wpisana dwukrotnie do rejestru zabytków nieruchomych: 10 czerwca 1985 pod numerem rejestru A/1359/85 wpisano „osiedle robotnicze”, a 28 lutego 1994 „zespół osiedla” został wpisany pod numerem rejestru A/1554/94. Zasięg ochrony ustalony wpisem z 1985 roku pokrywa się z granicami tejże według decyzji z 1994 roku
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:19
        Do rejestru zabytków nieruchomych wpisano 101 budynków osiedla:

        3 domy przy ul. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego 4, 6, 8
        18 domów przy ul. Piotra Czajkowskiego 2, 3, 4, 6–20
        13 domów przy ul. Karola Jochymczyka 1–13
        8 domów przy ul. Konstytucji 56, 58, 60, 62, 66, 68, 70, 72
        19 domów przy ul. Karola Olszewskiego 1, 3–20
        9 domów przy Placu na Bobrku 1–9
        5 domów przy ul. Pawła Stalmacha 1–5
        13 domów przy ul. Wytrwałych 1–13
        5 domów przy ul. Zabrzańskiej 116, 118, 120, 122, 124
        8 domów przy ul. Żwirowej 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:21
        Pochodzenie nazwy Karb wywodzono od różnych słów (np. „kar” w znaczeniu wąwóz, kotlina), którym próbowano przypisać znaczenie związane z osadą. Pochodzenie od słowa:
        „karp” wiązano z hodowlą ryb, głównie karpia
        „karw” (stpl. wół) wiązano z rolniczym charakterem miejscowości i wypasem bydła
        „karb” tłumaczono działalnością komory celnej, która karbowała (znaczyła) liczbę przejeżdżających wozów
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:24
        Na skutek działalności wydobywczej w Karbiu doszło do licznych szkód górniczych, przez co wyburzono kilka budynków mieszkalnych, zamknięto m.in. restaurację McDonald’s
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:26
        Centrum handlowe Plejada położone jest na terenach bytomskiej dzielnicy Karb, przy Alei Jana Nowaka Jeziorańskiego nr 25 (droga krajowa 88), na granicy z Zabrzem. Teren centrum handlowego błędnie przypisywany jest do dzielnicy Miechowice. Plejada posiada bezpośrednie połączenia autobusowe z centrum Bytomia i Gliwic.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:27
        Plejada została wybudowana w 2000 roku. Powierzchnia całkowita obiektu wynosi 40 tys. m². W centrum znajduje się hipermarket Carrefour oraz 80 sklepów i punktów usługowych. Wśród najemców są m.in.: Sephora, Bata, Reserved, H&M, Promod, RTV Euro AGD, Apart, Deichmann i Bytom. Początkowo w centrum miało mieścić się także kino wielosalowe i market DIY, lecz ostatecznie ich nie wybudowano. Spółka jednak nadal ma to w planach. Plejada posiada bezpłatny parking na 1500 miejsc, przy którym działa stacja benzynowa Carrefour i dworzec komunikacji międzynarodowej. Na terenie centrum funkcjonuje bezpłatny hotspot.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:27
        Developerem inwestycji Plejada Bytom jest firma Meinl European Land.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:28
        ZGROMADZENIE SIÓSTR SŁUŻEBNICZEK
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:30
        Kościół Dobrego Pasterza w Bytomiu-Karbiu – rzymskokatolicki kościół parafialny wzniesiony w latach 1905–1908 w Bytomiu-Karbiu, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego. Należy do dekanatu Bytom-Miechowice diecezji gliwickiej.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:30
        Budowa świątyni została rozpoczęta w 1905 roku. Kościół został zaprojektowany w 1904 roku przez mistrza budowniczego, Maksa Sliwkę (lub Śliwkę z Zabrza–Zaborza. Budowa była nadzorowana przez Paula, mistrza murarskiego z Karbia. Budowa świątyni została zakończona w 1908 roku[2] i poświęcił ją proboszcz parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Bytomiu, ksiądz dziekan Buchwald w 1909 roku[2]. W latach 1984–1986 przeprowadzono remont kapitalny kościoła, wzmocniono konstrukcję, która została naruszona przez szkody górnicze.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:31
        Jest to kościół wzniesiony w stylu neogotycko-modernistycznym, halowy, trzynawowy, posiadający chór muzyczny i dwie wieże od strony wschodniej o wysokości 56 metrów. Ołtarz główny jest skierowany w stronę zachodnią i reprezentuje styl neogotycki, jest bogato rzeźbiony w drzewie i polichromowany, ozdobiony jest złoceniami, w centralnej części znajduje się obraz Chrystusa Dobrego Pasterza, natomiast po lewej i prawej stronie postacie św. Augustyna i św. Ambrożego, doktorów Kościoła. W nawie krzyżowej są umieszczone ołtarze św. Anny i św. Barbary. świątynia jest ozdobiona witrażami, przy filarach są umieszczone postacie Matki Boskiej, św. Józefa i Apostołów, rzeźbiona ambona i wspaniałe płaskorzeźby stacji drogi krzyżowej. Na chórze są umieszczone organy wybudowane przez firmę Berschdorf z Nysy, z interesującym prospektem, posiadają 35 piszczałek, dwie klawiatury i pedał
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:31
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Bytom_Good_Shepherd_church.jpg/360px-Bytom_Good_Shepherd_church.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:32
        Niemiecką gminę jednostkową Bobrek-Karb, niezależną wówczas od Bytomia, proklamowano w 1928 roku. Pod koniec 1932 roku gmina zajmowała obszar 5 076 237 m² i była zamieszkana przez 22 102 osoby[6]. Struktura wyznaniowa w 1932 roku przedstawiała się następująco.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:41
        W 1790 roku Salomon Isaac odkrywa złoża węgla kamiennego, a już 1791 roku na terenie Łagiewnik Dolnych powstała kopalnia Prinz Karl von Hessen oraz kolejno w latach 1798 i 1809 Huta „Królewska” (Königshütte) oraz w latach 1807–1810 huta cynku „Lydognia”. Obok hut utworzono kolonię przemysłową Królewska Huta (Königshütte), która po przyłączeniu pobliskich kolonii fabrycznych Łagiewnik i sąsiednich gmin, otrzymała w 1868 roku prawa miejskie
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:02
        Inicjatorem budowy i projektantem był Friedrich Wilhelm von Reden wraz z Johnem Baildonem. Projekt wzorowany był na podobnych rozwiązaniach, istniejących w kopalniach angielskich i węgierskich. Budowę sztolni rozpoczęto 23 czerwca 1799 roku[3][4]. Sztolnia miała całkowitą długość 14,25 km[2]. Wylot Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej znajdował się w Zabrzu, w dolinie rzeki Bytomki[2] na wysokości 231,4 m n.p.m., gdzie przechodziła ona w wybudowany prawie równolegle Kanał Sztolniowy. Początek sztolni znajdował się koło szybu Krug I[2] (później Jacek I), na terenie pola wschodniego kopalni Königsgrube (później „Król”) w Królewskiej Hucie. Spadek kanału wynosił 12,35 metra, czyli 0,87 m na kilometr. Jego szerokość wynosiła ok. 1,80 m, a wysokość ok. 2,5 m. Sztolnia została wybudowana na średniej głębokości 38 metrów pod poziomem gruntu i była drążona w tempie od 177 metrów do 520 metrów na rok – w zależności od warunków geologicznych. Sztolnię drążono ręcznie przy pomocy przeciwprzodków prowadzonych z 22 świetlików (niem. Lichtloch) oraz z kilku szybów wchodzących w skład kopalni „Król”[5]. W miejscach, gdzie sztolnia była drążona w skale, nie stosowano obudowy, na pozostałych odcinkach wykonywano obudowę murowaną z kamienia lub cegły. Wentylacja sztolni odbywała się poprzez wspomniane 22 otwory na powierzchnię (świetliki).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:05
        Rudzka Spółka Węglowa SA przekazała Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu obiekty zlikwidowanego pola zachodniego Kopalni Węgla Kamiennego Zabrze[l. Pomysł odtworzenia zabrzańskiego odcinka sztolni pojawił się w 1998 roku, a w 1999 roku wykonano pierwszy rekonesans i stwierdzono doskonały stan zachowania obudowy sztolni na odcinku około 250 m[7]. Przez następne 10 lat prowadzono próby eksploracji sztolni od strony jej dawnego wylotu, w wyniku czego stwierdzono dobry stan zachowania wyrobiska na odcinku około 2 km[7]. W 2000 roku utworzono stowarzyszenie „Pro Futuro”, którego zadaniem było upowszechnianie wiedzy o sztolni i dążenie do jej udostępnienia dla turystów[7]. Od 2009 roku trwały prace[8] zmierzające do udostępnienia odcinka sztolni o długości 2,5 km pod Zabrzem w celach turystycznych. W 2010 roku uzyskano dofinansowanie inwestycji ze środków Unii Europejskiej w wysokości 41,410 mln zł. Udostępnienie sztolni miało kosztować około 71 milionów złotych (szacunki z 2012 roku). Środki miały pochodzić od miasta Zabrze oraz sejmiku samorządowego województwa śląskiego, a także z dotacji unijnej. Koszt rewitalizacji wyniósł jednak około 100 mln złotych
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:22
        Dynamiczny wzrost produkcji na przełomie XIX i XX wieku wiąże się ze zmianą właściciela kopalni na Katowicką Spółkę Akcyjną dla Górnictwa i Hutnictwa (Kattowitzer A.G. für Bergbau- und Eisenhüttenbetrieb, Koncern Wollheim), którą utworzył syn Franza, Hubert von Tiele-Winckler
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:37
        Początkowo, we wrześniu 1939 roku udało się rozbić grupę Freikorpsu, która opanowała zakład; 30. członków grupy zostało zabitych, a reszta wzięta do niewoli. Kopalnia została jednak zajęta i włączona do III Rzeszy jeszcze w tym samym roku, czemu towarzyszyło przywrócenie starej nazwy Florentine. od 1941 roku kopalnia należała do Berg- und Hüttenwers-Gesellschaft Karwin-Trzynietz A.G., filii koncernu Berghütte. Nazistowska polityka dążyła do maksymalnego wykorzystania złóż na potrzeby wojenne, co osiągano poprzez wydłużanie czasu pracy, fedrowanie w niedzielę i święta, zwiększenie liczby pracowników (z 1116 osób w 1939 roku do 2123 w 1940 roku), zatrudnienie robotników przymusowych, jeńców radzieckich i Żydów, przy jednoczesnym prowadzeniu rabunkowego wydobycia i braku inwestycji. Niewielki spadek zatrudnienia miał miejsce w 1943 w wyniku rekrutacji części załogi do Wehrmachtu, który jednak nie przełożył się na zmniejszenie rocznego wydobycia.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 17:39
        Przy kopalni od 1945 roku istniał obóz pracy przymusowej dla więźniów, internowanych i jeńców. Składał się z trzech baraków. Pod koniec listopada 1945 roku przebywało w nim przeszło 300 osób. Obóz został zlikwidowany w 1949 roku
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 13:31
      SŁAWSK
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:05
        Sławsk – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Rzgów.Sławsk położony jest na lewym brzegu Warty, ok. 8 km na południowy zachód od Konina przy drodze powiatowej nr 3096P Podbiel - Konin.W średniowieczu wieś była własnością klasztoru cystersów w Lądzie. Pierwsza wzmianka o istnieniu Sławska pochodzi z 1291 r. W połowie XIX w. we wsi funkcjonowała fabryka fajansu
        Kościół pod wezwaniem Św. Wawrzyńca w Sławsku.
        Zespół dworski w Sławsku, obejmujący dwór z XIX wieku, spichlerz i park.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:06
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/Pa%C5%82ac_w_S%C5%82awsku.jpg/240px-Pa%C5%82ac_w_S%C5%82awsku.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:57
        W 1993 roku została poświęcona kaplica pw. św. Katarzyny przez metropolitę katowickiego abp. Damiana Zimonia. Kaplica należy do parafii Ścięcia św. Jana Chrzciciela w Goduli. Od dnia 1 września 2007 roku została erygowana odrębna parafia św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Od 2011 powrócono do kaplicy pw. św. Katarzyny zlikwidowano parafię.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 12:54
        Zaborze Południe – dzielnica miasta Zabrze.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:41
        https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/nzJRAKwpEMS526obfB.jpg.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 13:43
        Tereny obecnej dzielnicy Piaśniki nie stanowiły w przeszłości odrębnej jednostki osadniczej, a na początku XIX wieku były dużą enklawą leśną, z polami uprawnymi, łąkami, stawami. Rozwój tej dzielnicy rozpoczął się od wybudowania pałacu dla dyrekcji kopalń i hut Donnersmarcków w 1859 wraz z okolicznym parkiem. W następnych latach budowano w pobliżu domy dla robotników. W 1865 wzniesiono szpital dla spółki. Pierwotnie kolonia nosiła nazwę kolonia Świętochłowice. W 1874 pierwszy raz pojawiła się na mapie nazwa Colonie Piasniki. W 1890 kolonia liczyła 15 domów. Piaśniki od 1879 wchodziły w skład Lipin.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:15
        Do dziś zachowała się jedynie zachodnia część kompleksu, czyli zespół zabudowań walcowni z urządzeniami. Do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego wpisano zespół walcowni cynku na terenie zakładu metalurgicznego Silesia, tj. walcownię z 1858 roku, pralnię i rozdzielnię z 1 połowy XIX wieku, kotłownię i warsztat mechaniczny z 2. połowy XIX wieku – jest to najlepiej zachowany zespół historycznych zabudowań związanych z przetwórstwem cynku na terenie Polski
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:16
        Taciszów (niem. Tatischau) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Rudziniec.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:53
        Przy ulicy znajduje się wiele zabytkowych domów mieszkalnych z przełomu XIX i XX wieku oraz głaz narzutowy będący pomnikiem przyrody. Wiele z kamienic stojących przy ulicy Wolności jest obecnie wyremontowanych dzięki miastu i wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:56
        budynek szkoły − obecnie budynek biurowy (ul. Wolności 8), wzniesiony w 1895 (nr rej.: A/256/09 z 7 lipca 2009).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:00
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Ruda_%C5%9Al%C4%85ska_-_By%C5%82y_Dom_Kultury_KWK_Wawel.JPG/360px-Ruda_%C5%9Al%C4%85ska_-_By%C5%82y_Dom_Kultury_KWK_Wawel.JPG
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:03
        Ulica Kościelna w Rudzie Śląskiej − jedna z ulic w rudzkiej dzielnicy Ruda. Ma długość około 0,5 km; posiada południkowy przebieg. Rozpoczyna swój bieg przy skrzyżowaniu z ul. H. Wieniawskiego i ul. Wolności. Następnie krzyżuje się z ul. Macieja, ul. G. Morcinka, ul. Porębską i ul. W. Bujoczka
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:05
        Kościół Matki Bożej Różańcowej w Rudzie Śląskiej – rzymskokatolicki kościół parafialny w Rudzie Śląskiej, w województwie śląskim. Należy do dekanatu Ruda Śląska archidiecezji katowickiej. Mieści się przy ulicy Kościelnej, w dzielnicy Ruda.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:19
        W dzień św. Barbary (4 grudnia 1901 roku) w obecności rodziny hrabiowskiej, pełnomocnika Franciszka Pielera I, zwiadowcy kopalni Bocka, górników i ich rodzin, ks. Proboszcz Augustyn Bertzik z Biskupic poświęcił kamień węgielny i w kwietniu 1902 roku przystąpiono do budowy nowego kościoła. Projektantem nowego budynku sakralnego był berliński architekt August Menken oraz brat żony hrabiego Jan de Pölnitz, którzy wzorując się na bazylice San Lorenzo di Campo Verano w Rzymie, a także na nadreńskich świątyniach romańskich, nawiązali do włosko-niemieckich korzeni rodu Ballestremów, tworząc dzieło w neoromańskim stylu. Budową kierował doświadczony budowniczy kościołów na Śląsku, Kremer z Gliwic wraz z zespołem specjalistów: roboty murarskie prowadzili mistrzowie König oraz Albert i Gustaw Kochela, roboty ciesielskie - mistrz stolarski Koce, roboty ślusarsko-kowalskie prowadził Antoni Sieroń z Rudy. W jego warsztatach wykonane zostały elementy kowalstwa artystycznego. Prace rzeźbiarsko-kamieniarskie powierzono sprowadzonym z Berlina i Włoch artystom. Materiały budowlane pochodziły z hrabiowskiej, miejscowej cegielni "Karol Emanuel", a kierowanej przez Saldego z Rudy. Generalny nadzór nad realizacją budowy sprawowali: wspomniany już August Menken, radca budowlany i współprojektant Jan Joachim de Pölnitz oraz pełnomocnik hrabiego Franciszek Pieler I.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:20
        Tak więc parafia św. Józefa w Rudzie rozpoczęła działalność duszpasterską od 1 listopada 1906 roku. Pierwszym proboszczem został dotychczasowy kuratus, ks. Antoni Ogan z tymczasową siedzibą w domu rezydencji jezuickiej przy kościele pw. Matki Boskiej Różańcowej, do czasu wybudowania i poświęcenia probostwa przy kościele św. Józefa w 1910 roku. Obecnie od lipca 2001 roku funkcję proboszcza rudzkiej parafii św. Józefa sprawuje ks. Adam Brzyszkowski.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:13
        Budynek siłowni Huty Bobrek – dwuczęściowy budynek elektrowni wzniesiony w 1900 i 1907 roku w Bytomiu-Bobrku, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:14
        Siłownia, tj. zakładowa elektrownia, została wzniesiona na przestrzeni lat 1900–1907 na potrzeby Huty Julia. Budynek południowy wzniesiono w 1900 roku, a budynek północny w 1907 roku (według innego źródła w 1913 lub 1914 roku). Siłownia mieściła się w budynku północnym[4], który od lat 70. XX wykorzystywano jako wydział elektryczny. W części południowej była sala zborna i wydział rachuby[4]; od lat 50. XX wieku przestrzeń była wykorzystywana jako świetlica, a od lat 70. XX wieku przeznaczono ją na szatnię.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:17
        We wnętrzu znajdowała się aparatura zasilana gazem wielkopiecowym; zastosowane prądnice były wyposażone w koła zamachowe w obudowach o średnicy około 15 metrów
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:20
        Karb (niem. Karf) – dzielnica Bytomia, położona w południowo-zachodniej części miasta. Dawna kolonia robotnicza, przyłączona do Bytomia 1 kwietnia 1951 roku; do 1875 roku część Miechowic.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:23
        Karb na początku XX wieku był kolonią robotniczą, mieszkali w nim pracownicy huty żelaza Julia oraz kopalni węgla kamiennego Bobrek. Karb od 1928 do 1951 roku należał do gminy Bobrek-Karb, 1 kwietnia 1951 roku został włączony do Bytomia.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:26
        Atrium Plejada - centrum handlowe w Bytomiu, w skład którego wchodzi galeria handlowa i hipermarket Carrefour.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:29
        [url=https://web.archive.org/web/20180611024434/www.gregor-wychowski.de/karb-blank-pierwy-karf-ganz-fr%C3%BCher-zdj%C4%99cia/]BYTOM BOBREK NA STARYCH ZDJĘCIACH[/url]
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:33
        Według stanu z 1 stycznia 1946 gmina składała się z samej siedziby i przez to nie była podzielona na gromady. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie. W związku z likwidacją powiatu bytomskiego 1 kwietnia 1951 gmina Bobrek-Karb została zniesiona, a jej obszar włączony do Bytomia.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:37
        Nazwa Łagiewniki pochodzi od łagiewnika mieszkańca wsi służebnej, która zajmowała się dawniej wyrobem łagwi - naczyń służących do transportowania, przechowywania oraz picia różnych napojów na dwór książęcy. Były to naczynia klepkowe tworzone z drewna, określenie łagiewnik jest średniowiecznym określeniem bednarza, który obecnie wykonuje tą metodą beczki. W średniowieczu produkowano z klepek także inne pojemniki np. wiadra, a nawet naczynia takie jak kubki, misy czy talerze. Według historyków łagiewnicy zajmowali się również wytwarzaniem oraz dostarczaniem napojów na dwory królewskie lub książęce. Warzyli piwo oraz sycili miód prawdopodobnie będąc także słodownikami, piwowarami lub miodowarami. Istnieje w Polsce wiele innych lokalizacji lub miejscowości noszących tą historyczną nazwę – Łagiewniki
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:38
        Pierwsza zachowana wzmianka o Łagiewnikach pojawiła się w akcie lokacyjnym miasta Bytomia z 1254 roku[5][6]. Od początku swojego istnienia były rozległe, a w 1532 roku zostały podzielone na trzy osobne wsie, Łagiewniki Górne, Średnie (do nich należały m.in. późniejsze Nomiarki, dziś podzielone przez Chorzów i Świętochłowice i Dolne.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:41
        W 1822 roku uruchomiono kopalnię „Florentine” (od 1936 roku „Łagiewniki”), a następnie w 1826 roku hutę cynku „Marienwunsch”, zlikwidowaną w 1870. W latach 1831–1832 w wyniku epidemii cholery zmarło wielu mieszkańców Łagiewnik[8]. Rozwój przemysłu ciężkiego wpłynął znacząco na rozbudowę osady, co potwierdza statystyka liczby mieszkańców
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:07
        Ze względu na to, iż kopalnia została zaliczona do kategorii niegazowych, na jej terenie używano lamp z otwartym ogniem. Do wybuchu doszło na poziomie 420, na którym przebywało 23 górników będących pierwszymi ofiarami. Przypuszcza się, iż zapaliły się gazy z nieczynnego wyrobiska oraz pył węglowy. Poprzez jeden z szybów fala wybuchu dotarła na powierzchnię oraz na pokład 660
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 13:35
      OdSTANISŁAWA czyli STANISZA i STANKA pochodzą takie nazwy jak:
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:07
        W dniu 18 czerwca 1936 roku Komitet Organizacyjny wystąpił do Urzędu Okręgowego w Lipinach o pozwolenie na budowę pomnika. Zgodę uzyskał 23 września 1936 roku i przystąpił do realizacji projektu. Pomnik miał kształt smukłego obelisku na kwadratowej, dwustopniowej podstawie. Napis w górnej części cokołu został wykuty w kamieniu, do dolnej zaś przytwierdzono płytę z brązu, na której w otoku wieńca laurowego znajdowały się nazwiska rozstrzelanych powstańców: Paweł Biernot, Ludwik Drobik, Ryszard Gryszczyk, Robert Halacz, Wincenty Lip, Feliks Sekuła, Ludwik Sowa, Wojciech Syska i Wiktor Szopa. Obelisk miał wysokość 4 metrów i otoczony był betonowymi słupki połączonymi żelaznym łańcuchem. Pomnik odsłonięto w 1937 roku, ale już we wrześniu 1939 roku, podobnie jak pomnik w Lipinach i pomnik w Chropaczowie, został zburzony.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:37
        Park im. Jana III Sobieskiego nie jest objęty ochroną Urzędu Miejskiego i należy do zieleni nieurządzonej. Aktualnie park ma powierzchnię ok. 3 ha. W parku występuje wiele ciekawych drzew. Najczęściej są to kasztanowce zwyczajne, lipy drobnolistne i szerokolistne, graby pospolite, buki zwyczajne, dęby szypułkowe i wierzby białe. Wśród krzewów spotyka się bez czarny, śnieguliczkę. Wiele drzew liczy sobie 100-120 lat. Jedno z drzew ma w obwodzie 300 cm i jest jednym z najgrubszych w parkach Górnego Śląska. Jest tam także kilkanaście starych okazów grabu pospolitego. Okazały jest także dąb burgundzki, który ma wysokość ponad 20 metrów liczy ponad 100 lat.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:34
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/23/HPIM6755.JPG/360px-HPIM6755.JPG
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 13:36
      STANISZEWO
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:09
        Staniszewo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Stajszewòwink – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Kartuzy na obrzeżach Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Na południe od Staniszewa w górnym biegu Łeby znajduje się ustanowiony w 1972 r. rezerwat przyrody Staniszewskie Zdroje
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:10
        Staniszewo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Barciany.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:11
        Staniszewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Wielkopolska.
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 13:39
      STANKÓW
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:13
        Stanków – osada w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice.
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 13:43
      STANKOWIZNA
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:16
        Żadna część miasta nie posiada osobowości prawnej i nie jest umieszczana na mapie wydawanej cyklicznie przez Urząd Miasta, jednak według rejestru TERYT, w którym wymienione są wszystkie urzędowo ustalone nazwy miejscowości i ich części, w Mińsku Mazowieckim istnieje 5 nazwanych części: Anielina, Florencja, Kędzierak, Kędzierak Mały oraz Nowe Miasto
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:17
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/MINSK_MAZOWIECKI_1937.jpg/290px-MINSK_MAZOWIECKI_1937.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:18
        Od 1549 roku, obok Mińska (istniejącego od XIV wieku) rozwijało się miasto Sendomierz. Zostało wchłonięte w 1695.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:20
        Nowe Miasto (pierwotnie Miasto-Ogród Mińsk) – dzielnica powstała w 1936[4], obecnie północno-zachodnia część miasta. W tym momencie Mińsk składał się (z niewielkimi dodatkami, np. stacją kolejową, fabryką maszyn, koszarami) ze Starego Miasta (czyli dwóch miast z I Rzeczypospolitej) i Nowego Miasta.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:22
        Kędzierak (później Kędzierak Duży i Kędzierak Mały) – duża wieś istniejąca co najmniej od 1839, przyłączony do miasta w latach 1954-1984, południowo-zachodnia jego część
        Stankowizna – osada istniejąca co najmniej od 1839, trochę na południe od obecnej stacji kolejowej, dokładnie: ul. Stankowizna
        Z terenów wokół Stankowizny i niedaleko Kędzieraku Małego rozwinęła się dzielnica willowa, a następnie willowo-przemysłowa, której część obecnie przekształca się w blokowisko. Mimo to obie wsie zachowały swój kształt
        Anielina / Anielin (później Anielina Duża i Anielina Mała) – duża wieś istniejąca co najmniej od 1839, południowo-wschodnia część obecnego Mińska
        Również zachowała swój pierwotny kształt, mimo że między nią a Kolonią Stasinów rozwinął się wielki zespół mieszkaniowy.
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.09.17, 14:46
          https://fotoforum.gazeta.pl/photo/1/wb/qa/5ixj/2HJODeT7XkTb2i9OMX.jpg
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 24.02.18, 21:46
          Bisław - rycerz odwagą znamienity
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 16.04.18, 17:30
          https://img4.dmty.pl//uploads/201804/1523871549_zquftl_600.jpg
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 24.05.18, 18:07
          DEWASTACJA ZESPOŁU PAŁACOWO PARKOWEGO W KONIECPOLU - Radio Katowice - 24.05.2018
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 30.06.18, 21:28
          Księga kargowska wykazuje wyjątkowo dużo materiału gwa rowego; nie należy się tego może spodziewać po wszystkich księ gach miejskich i wiejskich, o czym pouczają nas księgi kopanickie. Mimo to opłaca się lektura każdej takiej księgi, choćby ze względu na prawdziwą kopalnię nazwisk, imion, nazw topograficznych
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:25
        Górki – już w średniowieczu rynek pomocniczy dla rynku w Mińsku, wchłonięte w XVIII wieku[9]. Obecnie Plac Lotników (wcześniej Wolności) i ul. Górki.
        Goździk – wieś przyłączona podczas I wojny światowej, obecnie ulica Kościuszki
        Kolonia Stasinów, w latach 1873-1882 majątek M. E. Andriollego, włączona do miasta w 1936
        Pohulanka –Częściowo w obrębie Mińska (jednostka wojskowa), a częściowo w innej miejscowości. Pohulanka była majątkiem rodu Ciecierskich, który został podzielony w 1928 na cztery części zwane Pohulanka A, Pohulanka B, Pohulanka C i Pohulanka D. W 1936 Pohulanki C i D zostały włączone do Mińska Mazowieckiego
        Sewerynów. W jego oklicy w 1984 utworzono drugą parafię rzymskokatolicką. W spisie TERYT odpowiednikiem tej wsi jest Florencja.
        Piaski – tereny między Sendomierzem i Górkami. Nieznany status ani data przyłączenia.
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 13:47
      Od Bytomia:
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 13:47
      BYTOMSKO
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 21:27
        Bytomsko – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Żegocina.Bytomsko położone jest w obniżeniu terenu pomiędzy górami Łopusze Zachodnie (661 m) i Łopusze Wschodnie (611 m) należącymi do Beskidu Wyspowego, a wzniesieniami Żarnówka (457 m) i południowy koniec grzbietu Paprotnej (441 m) , należącymi do Pogórza Wiśnickiego. Przez wieś przebiega droga lokalna łącząca Rajbrot z Żegociną. Wieś położona jest na stosunkowo równym terenie, jedynie jej obszary leżące na północnych stokach Łopusza są strome i zalesione.
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 13:50
      BYTOM
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 13:53
      Wieś założona przez szlachcica Wojaka w XIII wieku została nazwana Wojakowa, przez Włosa, Włosowo, przez Obiecana - Obiecanowo
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.02.12, 13:54
      I później, gdy na przykład w roku 1409 mieszczanin z Leżajska Giedlarz założył osadę na karczowisku królewskim istniej do dzisiaj wioska Giedlarowa. Wsie rycerzy to jest szlacheckie czyli pierwsza w kraju prywatna własność ziemi brały początek z nadań i sprzedaży książęcych już od X wieku a może i dawniej tylko z braku dokumentów wiedzieć o datach nie możemy. Uczony badacz Tadeusz Wojciechowski wykazał w swoim dziele “Chrobacja”, że w wieku XI zastał już w Polsce osobistą własność ziemi tj. szlachecką. Człowiek roboczy był wówczas tak poszukiwanym narzędziem do pracy, że książęta nadając lub sprzedając rycerzowi ziemię nie zostawiali w nich swoich chłopów ale przenosili ich w inne, puste miejsca. Szlachcic zwykle otrzymywał ziemię bezludną i musiał wystarać się o czynszowników lub o własną czeladź. To też wsie szlacheckie nie miały do XIII wieku innych mieszkańców prócz rodziny szlachcica i jego czeladników z jeńców wojennych najczęściej tworzonych. Wszystko co było później ludnością poddaną albo pańszczyźnianą szlachty a co już w XV wieku wynosiło po kilkanaście rodzin kmiecich w wiosce, powstało zwykle z rozrodzenia się czeladzi dworskiej. Gdy z osady wiejskiej przechodzącej we własność szlachcica książę kmieci swoich przeniósł do siebie gdzie indziej nazwa tej osady pochodząca od kmieci, którzy ją założyli zwykle znikała a tworzyła się nowa z imienia nowego dziedzica. Tak na przykład, gdy w roku 1228 książę Opolski darował Lutowice rycerzowi Klemensowi czyli Klimontowi zaczęto wieś powyższą nazywać Klimuntowcem.
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 02.03.12, 12:49
      Pierwotnie pola jako małe polany wśród morza lasów były w Małopolsce tak nieobszerne, że książę chcąc obdarzyć zasłużonego sobie wojownika większą przestrzenią roli musiał na przykład dwadzieścia łanów czyli około dwadzieścia włók w wieku XIII udzielać aż w trzynastu wioskach. Do małej roli szlachcic dostawał w dodatku kawał boru, w którym zakładał nowe osady. Tym sposobem obok starych wiosek powstawały nowe, obok wielkich budowano małe wioski. Książęca osada po wyniesieniu z niej kmieci stawała się zwykle macierzą kilku późniejszych wsi i folwarków szlacheckich. Do połowy XIII wieku nie widać w posiadaniu szlachty z końcówką kmiecą na - ice ale odtąd są już w posiadaniu rycerzy wioski podobne. Wobec coraz szerszego użytku pisma nazwy utrwalały się jako znaki martwe, do danej osady stale przywiązane i ludzie szlachcica w założonej przez niego nowej osadzie brali od swego pana nazwę z końcówką na -ice

    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 02.03.12, 12:50
      Tak więc gdy biskup osadził wioski swymi ludźmi, nazwano i wioskę i ludzi
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 02.03.12, 12:51
      BISKUPICE
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 02.03.12, 12:56
      Gdy był to opat to były to
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 02.03.12, 12:56
      OPATOWICE
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 02.03.12, 13:01
      A są też
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 02.03.12, 13:02
      DZIEKANOWICE
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:30
        ALESKANDROWICE
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:31
        Aleksandrowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego. Aleksandrowice znajdują się na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej w obrębie Garbu Tenczyńskiego i Obniżenia Cholerzyńskiego. Wieś w XVI wieku należała do Jana Karmińskiego, jednego z pierwszych zwolenników reformacji. Oddał on swój dwór w 1591 roku na zbór kalwinom krakowskim. Zbór ten zburzyło w 1613 roku w nocnym napadzie pospólstwo krakowskie. W 1625 roku dziedzicem wsi był Piotr Gołuchowski. Jego syn, Piotr, przeszedł na katolicyzm i wydalił ze swych włości innowierców.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:31
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Wygielzow_museum2.JPG/240px-Wygielzow_museum2.JPG
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:34
        ALWERNIA
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:35
        barokowy zespół klasztorny bernardynów,
        kościół pw. Stygmatów Św. Franciszka wraz z cudownym obrazem Ecce Homo,
        XVIII i XIX-wieczna zabudowa rynku,
        najstarsze w Polsce Muzeum Straży Pożarnej.
        zalew Skowronek
        Strzelanka odpust w pierwszą niedzielę oktawy Bożego Ciała.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:35
        Alwernia – miasto w woj. małopolskim, w powiecie chrzanowskim, siedziba władz miejsko-wiejskiej gminy Alwernia, na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, nad rzeką Regulką. Jest zaliczana do ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej. Nazwa miasteczka wywodzi się od góry La Verna (łac. Alvernia) w Toskanii (Włochy), gdzie św. Franciszek otrzymał pierwsze stygmaty (w 1224 r.) i gdzie później założono pustelnię franciszkanów.
        ałożycielem Alwerni był Krzysztof z Korytna Koryciński, herbu Topór, kasztelan wojnicki, właściciel Poręby Żegoty. Pielgrzymując do Włoch, zwiedzał tam różne miejsca święte, a między innemu był w Asyżu, skąd udał się do pustelni włoskiej zwanej La Verna (Alwernia) nad rzeką Arno w Toskanii. Przypatrując się tej franciszkańskiej pustelni i jej górzystej okolicy, Koryciński zauważył, że okolica ta przypomina krajobrazem jego dobra. Wróciwszy do Poręby w 1616 roku podarował bernardynom zalesioną górę Podskale w zachodniej części wsi Poręba Żegoty. Na tym wzgórzu Koryciński postanowił ufundować klasztor i kościół, wzorowany na włoskiej pustelni. W realizacji projektu pomagali Piotr z Poznania zwany Poznańskim oraz Krzysztof Scipio del Campo. Jeszcze w tym samym roku stanął drewniany klasztor i kaplica. W dziewięć lat później zbudowano murowaną zakrystię, a 3 lutego 1627 spisano akt erekcyjny. Następnie powstał drewniany kościół pw. Stygmatów św. Franciszka, który miał dwa boczne ołtarze i istniał do 1661. Murowany klasztor rozpoczęto budować w 1625, a w pięć lat później murowany kościół wybudowany staraniem syna założyciela Alwerni, Jana Stanisława Korycińskiego. Poświęcenie kościoła przez biskupa krakowskiego Andrzeja Trzebickiego nastąpiło dopiero w 1660, a 16 maja 1667 świątynię konsekrowano. Klasztor w Alwerni posiada cenne zabytki, najcenniejszym jest cudami słynący obraz Ecce Homo. Umieszczono go w kościele w 1686. W latach 1703-1708 dobudowano dla obrazu specjalną kaplicę. Historia obrazu jest opisana przez Stanisława Polaczka w Monografii Powiatu Chrzanowskiego:
        Quote-alpha.png
        Obraz ten był niegdyś w skarbcu w Konstantynopolu, skąd dostał się na dwór cesarza niemieckiego Ferdynanda II (1619-1637), który się często przed tym obrazem modlił. W jednej z ciężkich przepraw wojennych zanosił pobożny monarcha gorące modły o zwycięstwo, a gdy wstał od modlitwy, usłyszał słowa: «Ferdynandzie, ja ciebie nie opuszczę». Po śmierci Ferdynanda obraz ten przeszedł w posiadanie kapelana nadwornego, który darował go radcy węgierskiemu Holló, a ten ofiarował go swojemu przyjacielowi księdzu Michlajskiemu z Lubowli na Spiżu. Ks. Michlajski, poczuwając się do wdzięczności oo. Bernardynom w Alwerni, którzy jego ojca w chorobie pielęgnowali, a nawet w grobach swoich pochowali, darował ten obraz klasztorowi, dokąd go w dniu 2 sierpnia 1686 w uroczystej procesyi wprowadzono.
        Po wygaśnięciu rodziny Korycińskich Alwernia przeszła wraz z obszarem dworskim – Porębą Żegoty – w dziedzictwo Schwarzenbergów-Czernych, a od nich nabyli te dobra w XVIII wieku Szembekowie. Byli oni właścicielami tych dóbr do początku XX wieku.

        Poniżej klasztoru rozwinęła się później osada, która w 1776 na mocy przywileju króla Stanisław August Poniatowski na prośbę swego szambelana Aleksandra Szembeka, ówczesnego dziedzica tych dóbr, uzyskała prawo do organizowania targu. Przywilej ten opiewał na 12 jarmarków rocznie pod warunkiem, iż w trzymilowym promieniu nie mogą się odbywać inne jarmarki z wyjątkiem tych miejscowości, które już posiadały podobny przywilej. Targi te początkowo odbywały się w pierwszy czwartek miesiąca. Później organizowane były w każdą trzecią środę. W 1796 Alwernia była wzmiankowana jako niewielki ośrodek kupiecko-administracyjny. Znane w okolicy jak również w innych częściach rozbiorowej Polski stały się odpusty w pierwszą niedzielę oktawy Bożego Ciała tzw. Strzelanka.Quote-alpha.png
        Najliczniejszy odpust bywa w Alwerni w niedzielę wśród oktawy Bożego Ciała. W dniu tym wyrusza procesya z kościoła do lasu, gdzie znajdują się cztery kapliczki, poświęcone czterem Ewanielistom, przy których bywają śpiewane 4 ewanielie. W procesyi biorą udział mieszkańcy okolicznych parafii z obrazami i chorągwiami, oraz pątnicy ze Ślązka i Królestwa Polskiego. Przy sprzyjającej pogodzie gromadzi się tutaj w tym dniu do 10000 wiernych. Ze względu, że od soboty wieczora aż do ukończenia uroczystości odzywają się z góry Alwerni salwy moździerzowe, lud nazwał tę niedzielę strzelaną.
        W 1899 roku otwarto linie kolejową z Trzebini do Wadowic, zamkniętą w 2002 roku.

        W 1941 Niemcy wysiedlili bernardynów z klasztoru, urządzając w nim więzienie i Feldgericht. Zakonnicy wrócili do Alwerni dopiero po II wojnie światowej.

        Prawa miejskie od 1993 r., jednak już od 1845 Alwernia posługiwała się pieczęcią miejską, kształtu owalnego, wielkości dzisiejszej monety, na której przedstawiony był kościół z wysoką wieżą i z dwiema sosnami po bokach, oraz z napisem w otoku: Kolonia Alwernia i z datą 1845. W 1903 władze austriackie zapisały Alwernię w rejestrze miast.

        Po wojnie Alwernia została uznana za miejscowość uzdrowiskową.

        Na przełomie lat 1923/1924 uruchomiono w Alwerni prywatną fabrykę chemiczną. Po II wojnie światowej fabryka przejęta została przez Skarb Państwa. Ostateczne brzmienie pochodzi z roku 1978 jako Zakłady Chemiczne "Alwernia", a po restrukturyzacji i inwestycjach w linię produkcyjną zakład został skreślony z listy największych trucicieli w Polsce. Pod koniec lat 70 XX w. powstało w Alwerni osiedle bloków mieszkaniowych – os. Chemików, początkowo dla pracowników owych zakładów.
        W 2004 w mieście kręcone były zdjęcia do filmu Alwernia w reżyserii Konrada Szołajskiego. Inspiracją do nakręcenia dokumentu stała się twórczość teatralna Andrzeja Grabowskiego i Mikołaja Grabowskiego.
        W nocy z 6 na 7 marca 2011 r. w zespole klasztornym oo. Bernardynów wybuchł pożar, który całkowicie strawił dach nad domem mieszkalnym zakonników i w znacznej części nad kościołem. Spłonęła mniejsza wieża. Dzięki interwencji strażaków ogień nie przedostał się do wnętrza świątyni.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:37
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/POL_Alwernia%2C_klasztor.jpg/220px-POL_Alwernia%2C_klasztor.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:37
        BABICE
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:38
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Oswiecz_et_Zator.jpg/745px-Oswiecz_et_Zator.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:38
        Babice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, siedziba gminy Babice. Sołectwo Babice zajmuje obszar 1205,5 ha (w tym: wieś Babice - 1089,5 ha, wieś Włosień 116 ha). W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego. Na pobliskim wzgórzu Lipowiec znajdują się dobrze zachowane ruiny zamku Lipowiec, udostępnione zwiedzającym.
        W Babicach ochrzczony został 2 kwietnia 1866 roku Franciszek Hodur, legendarny organizator i pierwszy biskup Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego, patriota, publicysta i poeta.

        Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki (parafia Wszystkich Świętych).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:39
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/ChurchInBabice%2COswiecim%2CPoland.jpg/180px-ChurchInBabice%2COswiecim%2CPoland.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:40
        BALICE
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:41
        Balice – wieś w Polsce położona w środkowej części województwa małopolskiego, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów, na zachód od Krakowa. Wzdłuż wschodniej granicy miejscowości płynie rzeka Rudawa. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego. Na jej terenie znajdują się:
        Port lotniczy Kraków-Balice,
        przystanek kolejowy Kraków Balice
        punkt poboru opłat na autostradzie A4.
        węzeł drogowy Balice I
        wezeł drogowy Balice II
        Przez miejscowość przebiega także droga wojewódzka nr 774.
        Części wsi: Grzybów i Podkamycze.
        Miejscowość znajduje się na obszarze Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego. Na północnej stronie miejscowości, na wzgórzach Garbu Tenczyńskiego znajduje się duży kompleks leśny zwany Lasem Zabierzowskim. Stanowi on ulubione miejsce relaksu mieszkańców i turystów. Przebiega przez niego szlak turystyczny, wyznaczono w nim szereg ścieżek dydaktycznych i tras rowerowych, znajdują się liczne skałki, wąwozy. Na wschodnim zboczu tego lasu, w miejscu gdzie Rudawa przełamuje Garb Tenczyński znajduje się krajobrazowy rezerwat przyrody Skała Kmity.
        Do atrakcji turystycznych należy także Pałac Radziwiłłów. Wybudowany został ok. XV wieku i był siedzibą znamienitych rodów szlacheckich: Ossolińskich, Bonerów, Firlejów, a także Radziwiłłów, którzy w drugiej połowie XIX wieku dokonali jego gruntownej przebudowy. Obecnie w pałacu ma siedzibę Instytut Zootechniki. Obiekt wpisany jest do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego
        Wieś wzmiankowana w 1229 roku, była własnością szlachecką. W XVI w. była własnością Bonerów, następnie Firlejów, od poł. XVII w. Szembeków, a od 1783 roku Szymona Darowskiego. W latach 1535-1628 działała papiernia. W XVI w. w Balicach Bonerowie założyli zbór kalwiński. W 1790 roku w ponad 70 domach mieszkało 540 osób, w tym 9 Żydów. W XVI w. działał folwark Werychów. W XVIII w. we wsi działała hamernia, tracz, browar, młyn i karczma. W XIX w. we wsi była gorzelnia i młyn amerykański. W końcu XIX w. wieś zamieszkiwało 735 osób. W 1. poł. lat 40. XX w. na gruntach wsi wybudowano lotnisko. Po roku 1945 majątek Radziwiłłów częściowo rozparcelowano, a z reszty utworzono Zakład Doświadczalny AR, a później pałac zaczął użytkować Instytut Zootechnik PAN. 5 października 1954 utworzono Gromadę Balice. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromad Balice, Burów i Aleksandrowice (bez przysiółków Kleszczów i Kochanów) ze zniesionej gminy Liszki w tymże powiecie. 31 grudnia 1961 do gromady przyłączono wsie Morawica i Chrosna ze zniesionej gromady Morawica. Gromadę Balice zniesiono 1 stycznia 1969 a jej obszar włączono do gromad Zabierzów i Liszki (wsie Chrosna i Morawica).
        W 1964 roku część istniejącego lotniska wojskowego przeznaczono dla lotnictwa cywilnego. 3 stycznia 1983 roku oddano do użytku odcinek autostrady Balice I-Chrzanów I, w roku 1986: węzeł Balice I razem z fragmentem północnej obwodnicy Krakowa, a 8 grudnia 1988 roku: odcinek Balice I–Kraków-Tyniecka (z węzłem Balice II).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:41
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Pa%C5%82ac_Radziwi%C5%82%C5%82%C3%B3w_w_Balicach.jpg/240px-Pa%C5%82ac_Radziwi%C5%82%C5%82%C3%B3w_w_Balicach.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:43
        BARAN
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:43
        Baran – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Mniów
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:48
        BARWAŁD
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:48
        Barwałd Dolny – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Wadowice na pograniczu Pogórza Wielickiego i Beskidu Makowskiego, położona na wysokości 280-340 m n.p.m. przy drodze krajowej Kraków – Cieszyn na zachód od Kalwarii. Liczba mieszkańców - 732. Jest jedną z trzech wsi o tej samej nazwie różniącej się przymiotnikiem. Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Berwald wymienia w latach (1470-1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis. Barwałd Dolny, zaliczany dawniej do Niżnego, od początku istnienia był wsią książęcą i należał do zamku barwałdzkiego, a później wchodził w skład starostwa barwałdzkiego. Po I rozbiorze zakupiony został wraz ze starostwem przez Ksawerego Branickiego, odkupiony od niego przez Jana Starowieyskiego herbu Biberstein, następnie należał do Moszczyńskich. W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie bielskim. Kościół parafialny w Barwałdzie Dolnym wzmiankowany w 1326 r.; parafia erygowana w 1515 r., obecny kościół drewniany z XVIII w., z wieżą z poprzedniego kościoła z XVI w. Wewnątrz wyposażenie barokowe, gotycki krucyfiks i obraz Matki Bożej z XVI w. Przez miejscowość przechodzi niemiecka linia fortyfikacji z 1944 roku.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:49
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Barwa%C5%82dDln_church.jpg/240px-Barwa%C5%82dDln_church.jpg
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 00:13
          Tereny dzisiejszej Goduli należały dawniej do majątku Orzegów
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 12:53
          Do 1873 gmina jednostkowa oraz obszar dworski w powiecie bytomskim, od 1873 w powiecie zabrskim.
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:35
          W roku 1907 wzniesiono mury otaczające i płoty oraz portiernię jako biuro robót budowlanych. Rozpoczęcie budowy całego zakładu opóźniło się aż do wiosny 1908 roku, z powodu protestu przeciwko osiedlaniu się na podstawie prawa górniczego. Zakład został oddany do użytku w 1910 roku. Obiekt oddano do użytku w październiku 1910 roku. W okresie I wojny światowej pełnił funkcję niemieckiego szpitala wojskowego. Wskutek rabunkowej gospodarki kopalń w latach międzywojennych i 1945, należących do koncernu Godulla, teren na którym stoi szpital, został odebrany. Gmach szpitala i budynki administracyjne zaczęły się zapadać i szpital należało zlikwidować. W miejscu gdzie kiedyś stał gmach główny szpitala dziś jest boisko do gry w piłkę.
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 14:42
          Pierwsza wzmianka o Rudzie pochodzi z 1295 roku. Jest wtedy wymieniana w Rejestrze ujazdowskim, czyli spisie dóbr biskupstwa wrocławskiego.
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 15:36
          W ciągu wieku wieś należała do różnych właścicieli spośród szlachty, m.in. Maschkowskich, Nosów, Bujakowskich, Starzinskich, Gierałtowskich, Hochbergów. W końcu w 1842 r. dobra te trafiły do rąk Karola Goduli, zaś po nim odziedziczyła je Joanna Gryczik i ród Schaffgotschów. Folwark szlachecki w Bobrku znajdował się w rejonie obecnej ul. Glinki. Pozostały po nim budynki mieszkalne.
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:50
          W 1904 roku Łagiewniki Górne oraz Średnie zostały połączo w gminę Hohenlinde, której ratusz wybudowano w 1910 roku[6]. W międzyczasie, w 1908 roku, założony został park „Zieleniec”. 14 marca 1919 roku w Łagiewnikach zawiązało się gniazdo Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” na Śląsku, które w 1920 roku liczyło 154 członków
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:33
          Gmina zbiorowa (o charakterze jednostkowym) Łagiewniki powstała w grudniu 1946 w powiecie katowickim w woj. śląskim (śląsko-dąbrowskim).
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:47
          Powstała w 1870 roku z części rezerwowego pola kopalni Król. W 1871 roku sprzedana razem z Hutą Królewską Hugonowi Henckel von Donnersmarck i połączona w jedną spółkę akcyjną: Vereingte Königs- und Laurahütte (pol. Zjednoczone Huty Królewska i Laura)
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 18:52
          Obszar kopalni przed połączeniem z Kopalnią Węgla Kamiennego Łagiewniki wynosił 7,69 km2, pola eksploatacyjne miały powierzchnię 5,1 km2. W 2014 roku w budynku cechowni dawnej kopalni otwarto Teatr Tańca i Ruchu Rozbark.
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:22
          Początki huty „Kościuszko” sięgają 1797 roku, kiedy rozpoczęto roboty wstępne w celu założenia huty żelaza. Inicjatorem jej powstania był Friedrich Wilhelm von Reden, a zaprojektował ją szkocki inżynier John Baildon. W 1802 roku nastąpiło uruchomienie huty. W połowie XIX wieku produkcja surówki wynosiła 4,2 tys. ton, a zatrudnienie 580 osób
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:50
          Wieś Dąbrówka Wielka istniała co najmniej od XIII wieku. W 1323 roku wieś została ofiarowana przez księcia Władysława klasztorowi cystersów w Mogile. W XIV wieku na terenie wsi eksploatowano srebronośną rudę ołowiu. Miasto Bytom odkupiło Dąbrówkę Wielką od cystersów w 1538 roku. W XIX wieku na terenie wsi uruchomiono kopalnie cynku i rudy żelaza.
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 19:56
          Budynek powstał w latach 1929–1930 w Dołkach, części Dąbrówki Wielkiej, dzielnicy Piekar Śląskich. Wznieśli go mieszkańcy Dołków pod nadzorem ks. Józefa Kruppy, proboszcza parafii w Kamieniu. Kaplica powstała jako wyraz wdzięczności za przyłączenie części Górnego Śląska do Polski. Została poświęcona 14 czerwca 1930 roku.
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:05
          Zakład górniczy Dąbrówka (tzw. Nowy Rejon Dąbrówka) miał stanowić bazę surowcową dla Huty Cynku Miasteczko Śląski w Miasteczku Śląskim, którą budowano od 1960. Budowę kopalni rozpoczęto w 1967 roku, eksploatacja została rozpoczęta w 1968 roku. Kopalnia znajdowała się w byłym obszarze górniczym Brzezin. Triasowe złoże zostało udostępnione dwoma upadowym, schodzącymi na głębokość 64 metrów. Ponadto wyrobiska łączyły kopalnię Dąbrówka z kopalnią Orzeł Biały. Od 1971 roku urobek ładowano pojazdami spalinowymi ŁK-1, które zastąpiły wcześniej stosowane ładowarki zgarniakowe (tzw. skrepery), co zadecydowało o wybieraniu złoża systemem filarowo-komorowym. Następnie urobek był przewożony wozami samowyładowczymi typu Granby do zbiorników dołowych, a z nich taśmociągami na zwały albo załadowywano go do wagonów kolejowych, które kierowano do Huty Cynku Miasteczko Śląskie
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:10
          Gmina zbiorowa Dąbrówka Wielka powstała w grudniu 1945 w powiecie tarnogórskim w województwie śląskim (śląsko-dąbrowskim). Według stanu z 1 stycznia 1946 gmina składała się z samej siedziby i nie była podzielona na gromady. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie, a 9 marca 1953 kolejno na stalinogrodzkie
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 20:17
          W latach 1975–1998 Bizja administracyjnie należała do województwa katowickiego.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:49
        Barwałd Górny - wieś w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Kalwaria Zebrzydowska. Wieś położona jest u podnóży Beskidu Andrychowskiego, przy drodze krajowej 52 z Głogoczowa do Bielska-Białej oraz przy drodze lokalnej do wsi Bugaj na zachód od Kalwarii Zebrzydowskiej, prowadzącej też od wschodu na górę Żar. Barwałd Górny jest jedną z trzech wsi o tej samej nazwie różniącej się przymiotnikiem. Przez wieś przepływa potok Kleczanka.
        Według TERYT integralnymi częściami Barwałdu Górnego są: Dalachowice, Kamieniec, Lisiak, Na Stawach, Pod Żarkiem, Puszcza, Rola, Za Dworem.
        Miejscowość lokowana prawdopodobnie pod koniec XIII w. Nazwa miejscowości prawdopodobnie pochodzi z języka niemieckiego i oznacza Niedźwiedzi Las. Pierwsze wzmianki o osadzie pochodzą z 1381 r. własność Sułka z Barvaltu, od XV w. Barwałdzcy. W XV w. we wsi znajdował się zamek w Barwałdzie. W XVI w. następuje podział na Górny, Średni i Dolny. Od XVI w. wieś należy do Szaczowskich następnie Russockich, Porębscy (XVII w.), Gołuchowscy (XVIII/XIX w.). W 1945 majątek Blotnickich rozparcelowano, a dwór rozebrano.
        Fundamenty oraz resztki fosy i wałów obronnych zamku w Barwałdzie,
        Pozostałości dworu Błotnickich,
        Dom ludowy wybudowany przed drugą wojną światową,
        Kaplica-pustelnia św. Rozalii,
        Zabytkowy kościółek "Rozalka"
        • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 15.10.22, 16:36
          Nazwa dzielnicy ma metrykę średniowieczną. Dawniej była osobną wsią, która w XIX wieku w wyniku procesów urbanizacyjnych została wchłonięta przez miasto Bytom. Notowana w dokumentach z XIII wieku: Legewnicz (1254), a także później Lagebniky (1532), Lagiewniki (1659), Lagiewnik (1783), Lagiewnitz, Ober u. Mittel (1845), Łagiewniki (1920). W okresie międzywojennym stosowana była również efemeryczna i ahistoryczna niemiecka nazwa Hohenlinde wcześniej Niemcy stosowali zniemczoną nazwę Lagiewnitz
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:50
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/DB_church_Barwald_gorny.JPG/240px-DB_church_Barwald_gorny.JPG
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:50
        Barwałd Średni- wieś w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Kalwaria Zebrzydowska. Wieś rozciąga się na wzgórzu Kamionka przy drodze krajowej nr 52 Głogoczów-Bielsko-Biała. Jest jedną z trzech wsi o tej samej nazwie różniącej się przymiotnikiem. Według TERYT integralnymi częściami Barwałdu Średniego są: Chlewna, Chojówka, Dalachowice, Dzikowizna, Fabrówka, Filkówka, Kamionka, Krupinówka, Kurowskie, Moskałówka, Pniaki, Pod Górą, Smolkówka, U Sośliny, Zalasek. W XVI w. następuje podział Barwałdu na trzy wsie: Barwałd Górny, Dolny oraz Średni. W 1540 r. wieś zostaje wykupiona przez króla Zygmunta Starego i włączone do królewszczyzny zatorskiej. Starostowie zatorscy wykorzystywali miejscową ludność do wycinki lasu, drewno spuszczano Skawą do Zatora. Na obrzeżach lasu osadzano ludność wołoską a na przełomie XVI i XVII w. jeńców tatarskich, kozackich i rosyjskich. W XVI w. Starosta barwałdzki Hermion Wierzbowski kazał miejscowej ludności płacić sobie czynsz zamiast odpracowywać pańszczyznę na rzecz zamku w Zatorze. W 1665 r. Bębnowski i Janowski rugowali chłopów z ziemi zakładając własny folwark. W XVIII w. Barwałd Średni należał do Moszeńskich następnie do końca XIX w. w posiadaniu Brodysów, kiedy to majątek rozparcelowano i sprzedano. W trakcie budowy kolei w 1888 r. trasę wytyczono przez środek posesji a na miejscu dworu postawiono przystanek kolejowy. 24 listopada 1944 roku zderzyły się pociąg osobowy Zakopane - Kraków z niemieckim pociągiem towarowym. Zginęło co najmniej 130 osób
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:51
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Barwa%C5%82d_%C5%9Aredni-obelisk_katastrofy.jpg/240px-Barwa%C5%82d_%C5%9Aredni-obelisk_katastrofy.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:51
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Barwald_mapa_1590_ortelius.jpg/800px-Barwald_mapa_1590_ortelius.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:53
        BACHÓRZ
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:53
        Bachórz – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Dynów. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego. W miejscu Bachórza znajdowało się osiedle wczesnosłowiańskie z kultury praskiej a V-VI w.

        W średniowieczu istniał tu dwór Kmitów. Wieś lokowana w XIV wieku w dobrach należących do Kmitów. W 1436 r. – Jan Goligyan w imieniu żony Małgorzaty Kmity wystąpił do sądu grodzkiego w Sanoku przeciw Mikołajowi Kmicie kasztelanowi przemyskiemu, który zajął gwałtem dobra ojczyste Małgorzaty Goligyan, przypadłe jej po bracie zm. Janie Kmicie i jego dzieciach z Bachórza, tj. zamek Sobień z wsiami doń należącymi Olszanica, Myczkowce, Rajskie i inne. Spór ten trwał do 1441 r., gdy doszło do ugody między Małgorzatą a jej stryjem Mikołajem Kmitą z Wiśnicza, kasztelanem przemyskim. Małgorzata była wtedy żoną Mościca z Wielkiego Koźmina. A dzieci jej brata Jana Kmity mieszkały w dworku w Bachórzu. W 1541 r. Piotr Kmita zapisał żonie swej Barbarze z Felsztyna, córce Jana Herburta 5000 złotych na dobrach Bachórz i przynależnych, Myczkowcach i innych wsiach w okolicy.
        W Bachórzu znajdowała się jedna z dwóch znaczących siedzib rodu Krasickich: pierwsza to pobliskie Dubiecko, gdzie urodził się i wychowywał w pierwszych latach swego życia Ignacy Krasicki, drugi to przebudowany po Kmitach, dwór w Bachórzu. Ostatnim właścicielem Bachórza do roku 1944 był hr. Marcin Krasicki.
        Na terenie przysiółka Chodorówka, stanowiącego obecnie część Bachórza, odkryto w 1940 roku podczas prac ziemnych w związku z budowanym tam przez Niemców lotniskiem, wielokulturowe stanowisko archeologiczne datowane od epoki brązu do wczesnego średniowiecza. W tymże roku zapoczątkowano planowe badania wykopaliskowe dla muzeum w Sanoku. Już w roku 1941 odkryto 30 grobów[1]. Od roku 1942 badania na tym stanowisku prowadził prof. dr Rudolf Jamka z ramienia Ostinstitutu pod kierunkiem Wernera Radiga, któremu towarzyszyła Irina Dobrzańska. Zgromadzone zabytki znajdują się w muzeach archeologicznych w Krakowie i Jarosławiu. Obecnie jest to największe w Polsce, systematycznie badane osiedle wczesnosłowiańskie kultury praskiej przez profesora Michała Parczewskiego.
        zabytkowy Grobowiec Skrzyńskich w Bachórzu, w tzw. Dębinie
        dworzec kolejki wąskotorowej w zespole kolejki wąskotorowej Przeworsk-Dynów
        barokowy kościół św. Wojciecha (1872-1873) ufundowany przez Wandę Ostrowską
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:54
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/Bach%C3%B3rz%2C_ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_01.jpg/242px-Bach%C3%B3rz%2C_ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_01.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:54
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Bach%C3%B3rz%2C_%C5%BEelezni%C4%8Dn%C3%AD_muzeum%2C_budova_n%C3%A1dra%C5%BE%C3%AD.jpg/240px-Bach%C3%B3rz%2C_%C5%BEelezni%C4%8Dn%C3%AD_muzeum%2C_budova_n%C3%A1dra%C5%BE%C3%AD.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:57
        BARANÓW
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:57
        Baranów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój.
        W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.
        Miejscowość znajduje się na odnowionej trasie Małopolskiej Drogi św. Jakuba z Sandomierza do Tyńca, która to jest odzwierciedleniem dawnej średniowiecznej drogi do Santiago de Compostela.
        W sierpniu 1944 r, miała miejsce pod Baranowem bitwa którą stoczyła z niemieckimi oddziałami wojskowymi 1 Brygada AL Ziemi Krakowskiej im. Bartosza Głowackiego dowodzona przez Józefa Saturna ps."Bartek."
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 08:57
        Baranów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Skalbmierz.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:01
        BeJSCE
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:02
        Bejsce – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Bejsce będąca siedzibą gminy.Miejscowość o 1000-letniej tradycji, w X w. istniał tu prawdopodobnie gródek rycerski z kaplicą, potem kościołem. W dokumencie biskupa krakowskiego Lamberta z r. 1063 jest informacja o dziesięcinie dla kościoła bejskiego. Kolejny, większy kościół był konsekrowany przez biskupa krakowskiego Pełkę w r. 1190. Wreszcie, w roku 1340 Ostasz z rodu Firlejów ufundował obecny kościół pw. św. Mikołaja, który w kolejnych wiekach został rozbudowany (najstarsza część to dzisiejsze prezbiterium z zakrystią) i poszerzony – najpierw o późnorenesansową kaplicę pw. NMP (Firlejowską), konsekrowaną w r. 1600 oraz – pochodzącą z połowy XVII w., barokową kaplicę św. Anny. W prezbiterium odkryto duże fragmenty polichromii gotyckiej z około 1400 r., obecnie po konserwacji, przedstawiające sceny biblijne, ilustrujące mękę Chrystusa oraz alegoryczne malowidła obrazujące grzechy główne. Kaplica pw. NMP jest kaplicą grobową wojewody krakowskiego Mikołaja Firleja i jego żony Elżbiety z Ligęzów i jest bardzo podobna do starszej, Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu. Historycy sztuki zaliczają ją do najpiękniejszych kaplic renesansowych w Polsce.
        Właścicielami Bejsc było pięć rodów: Firlejowie (do 1678), Potoccy (do ok. 1767), ks. Hieronim Sanguszko (do ok. 1796), Badeni (do 1878), wreszcie Byszewscy.
        Naukowcy wskazują dwa źródła pochodzenia nazwy:
        od Benedykta (zdrobniale „Biech” lub „Beszek”, a jego dobra „Biech-skie” lub „Biesz-skie” – po przekształceniach – Beszcze, Bescze – w końcu Bejsce)
        od „bzu” – odmiana „Bez” – „Beźce” – „Bejsce”. Przyjęcie nazwy od „bzu” rekomendował prof. Kazimierz Rymut, analizując nazwę miejscowości, występującą w różnych dokumentach i zapisach.
        Gotycki kościół św. Mikołaja
        Klasycystyczny pałac wybudowany w 1802 r. przez Jakuba Kubickiego dla Marcina Badeniego, późniejszego ministra sprawiedliwości Królestwa Polskiego. W pałacu (dzisiaj: Domu Opieki dla Dorosłych) oglądać można zdobione m.in. techniką chiaroscuro – owalny salon oraz gabinety. Pałac znajduje się w parku krajobrazowym, według założeń Francuza Augustyna Denizot, z połowy XIX w.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:03
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Bejsce_church_20060624_1321.jpg/240px-Bejsce_church_20060624_1321.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:04
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/4_Bejsce_1.jpg/280px-4_Bejsce_1.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:06
        BEREZYNA
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:06
        BEREZYNA - nie wiadomo czy chodzi o miejscowość na Białorusi czy o jakąś, której nazwa nie przetrwała do dnia dzisiejszego
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:08
        SŁOWNIK GEOGRAFICZNY KRÓLESTWA POLSKIEGO
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:15
        BIAŁA
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:15
        Biała Krakowska (niem. Biala, czes. Bělá) – historyczna dzielnica Bielska-Białej, wschodnia część śródmieścia tego miasta, położona u zbiegu rzek Niwki i Białej.
        Powstała w II poł. XVI wieku jako przysiółek Lipnika. W 1613 r. stała się osobną gminą wiejską. 9 stycznia 1723 r. miejscowość uzyskała prawa miejskie. W latach 1769–1771 była siedzibą Generalności konfederacji barskiej. W 1772 r. włączona została w skład Galicji. Od początku XIX wieku datuje się szybki rozwój przemysłu (jedno z ważniejszych miast Bielskiego Okręgu Przemysłowego), a co za tym idzie całego miasta. Jednocześnie zaczęła tworzyć de facto jeden organizm z położonym po drugiej stronie rzeki Białej Bielskiem. W 1925 r. w granice Białej, której nazwę zmieniono na Biała Krakowska włączono gminę Lipnik. W latach 1939–1945 była dzielnicą Bielską o nazwie Bielitz-Ost. 1 stycznia 1951 r. została połączona z Bielskiem w jedno miasto o nazwie Bielsko-Biała. Do najważniejszych wydarzeń z powojennej historii należy powstanie osiedli mieszkaniowych: Grunwaldzkiego i Śródmiejskiego.
        Zgodnie z podziałem administracyjnym miasta przyjętym w 2002 r. wchodzi w skład trzech jednostek pomocniczych gminy: Biała Śródmieście, Biała Wschód oraz Osiedle Grunwaldzkie.
        Biała Krakowska jest, obok Starego Miasta, Dolnego Przedmieścia, Górnego Przedmieścia i Żywieckiego Przedmieścia, jedną z historycznych części bielskiego śródmieścia. Wraz z wymienionymi dzielnicami stanowi centrum administracyjno-handlowe miasta.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:15
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Bielsko-Bia%C5%82a_Town_Hall.jpg/225px-Bielsko-Bia%C5%82a_Town_Hall.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:18
        BIAŁOGON
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:19
        Białogon – część Kielc, jej początki sięgają I połowy XVII w., kiedy zaczęła istnieć jako osada przemysłowa. Położona jest na obrzeżach miasta, w pobliżu drogi wojewódzkiej nr 762. Posiada własną stację kolejową, na której zatrzymują się jedynie pociągi osobowe. Przy ulicy Fabrycznej, naprzeciw Skweru Brzezinki oraz Arboretum im. Władysława Dzikowskiego, znajduje się zabytkowy drewniany, kryty gontem, kościółek Przemienienia Pańskiego, wybudowany w latach 1917-1918, wraz z ogrodzeniem i dzwonnicą, w stylu podhalańskim. Został zaprojektowany przez Mateusza Galasa, a jego architektura nawiązuje do modnego wówczas stylu zakopiańskiego. Nieopodal, na ulicy Pańskiej 1A znajduje się Dom Harcerza im. Natalii Machałowej. Przy ulicy Kolonia 9
        znajduje się, obecnie będący w budowie nowy kościół. Przy ulicy Górników Staszicowskich mieści się Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 8 w Kielcach, od 2010 roku noszący imię Natalii Machałowej

        Jak głosi legenda, podróżni wędrujący z różnych zakątków kraju i świata często przystawali u brzegów rzeki Bobrzy, przemierzając biegnący tędy szlak kupiecki. Podczas tych postojów, często widywano dziwne białe ogony, nie wiedząc, że to słońce odbijające się w sierści żyjących w rzece bobrów czyni ich ogony białymi, wiec okrzyknięto to miejsce jako słynące z białych ogonów. Powstałą tu wkrótce osadę nazwano Białymi Ogonami, następnie Białogonami, aż wreszcie przybrała obecną formę – Białogon.
        Białogon zaczął istnieć jako osada przemysłowa w I połowie XVII wieku, wraz ze wzniesieniem tu huty miedzi i ołowiu przez Franciszka i Piotra Konieckickich. W latach 1814-1817, z inicjatywy Stanisława Staszica wybudowano hutę „Aleksandra”, w której pozyskiwano miedź, bito srebrne monety, oraz produkowano wyroby ogólnego użytku. Po wyczerpaniu w okolicy rud miedzi i ołowiu, zakład przebudowano na odlewnie żeliwa. W trakcie powstania listopadowego powstawały tu m.in. lufy armatnie, pociski artyleryjskie oraz karabiny. W II poł. XIX w. fabryka rozpoczęła produkcję maszyn rolniczch. Projekt osiedla wzorowano na tzw. „Róży Wersalskiej”, a końcowy układ stanowi pięć, promieniście rozłożonych ulic, wychodzących spod bramy zakładu. Rozplanowanie to, powstałe w 1817 roku, uznano za zabytkowe. Po gruntownej przebudowie oraz rozbudowie zakład został zamieniony, w 1966 roku, w „Kielecką Fabrykę Pomp – Białogon”, która prowadzi produkcję do dnia dzisiejszego. Białogon został włączony do granic miasta Kielce dopiero po drugiej wojnie światowej, 1 stycznia 1966 roku
        Nazwa Białogon jest po raz pierwszy wzmiankowana w dokumentach z roku 1601 i ma związek z tutejszą kulturą rolniczą. Stanowi ona złożenie przymiotnika biały (określającego kolor wapiennego podłoża) oraz rzeczownika gon, oznaczającego prawdopodobnie przeganianie bydła
        Na Białogonie znajduje się miejsce, gdzie rzeki Silnica i Sufraganiec wpadają do Bobrzy. Do połowy lat 90. XX wieku istniał tzw. Staw Białogoński, niestety na skutek zaniedbania regulacji stawideł, nadmiar wody spowodował przerwanie grobli. Obecnie na jego miejscu są torfowiska. W głębi lasu znajduje się rezerwat przyrody Biesak-Białogon, najmniej znany i najtrudniej dostępny kielecki kamieniołom.
        Z podziemnych źródeł białogońskich czerpana jest woda do miejskich wodociągów.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:22
        BIAŁYSTOK
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:22
        Białystok lit. Balstogė, ros. Белосток, białorus. Беласток, jid. ביאַליסטאָקwink – miasto na prawach powiatu w północno-wschodniej Polsce, w Nizinie Północnopodlaskiej leżące nad rzeką Białą. Jest stolicą województwa podlaskiego i siedzibą władz ziemskiego powiatu białostockiego.
        Pierwsza pisana wzmianka o Białymstoku pochodzi z 1426 r. W miejscu obecnego Rynku Kościuszki krzyżowały się drogi do Suraża, Wasilkowa oraz Choroszczy i to wokół tego skrzyżowania zaczęła samowolnie powstawać zabudowa. Około 1547 r. w miejscu dzisiejszego klasztoru Sióstr Miłosierdzia wybudowano drewniany kościół, przy którym w 1578 r. stanęła karczma. W latach 1617-1626 zbudowano zachowany do dziś Stary Kościół Farny z fundacji marszałka Piotra Wiesiołowskiego. To on wzniósł w Białymstoku murowany gotycko-renesansowy zamek, który po gruntownej przebudowie w latach 90. XVII wieku, stał się barokową rezydencją magnackiego rodu Branickich znaną do dziś jako pałac Branickich. Rozrastająca się w cieniu pałacu Branickich miejscowość otrzymała prawa miejskie ok. 1692 r. Z 1727 r. pochodzi pierwsza wzmianka o białostockiej cerkwi, która znajdowała się w miejscu obecnej cerkwi katedralnej św. Mikołaja. W 1745 r. rozpoczęto budowę białostockiego ratusza. Całość założenia urbanistycznego Białegostoku przypisywana jest architektom związanym z dworem hetmana Jana Klemensa Branickiego. W 1769 w pobliżu Białegostoku konfederaci barscy stoczyli przegraną bitwę pod Olmontami z armią carską.
        Rynek miejski - 1900 r.

        W XIX wieku miejscowość zmieniła charakter z rezydencjonalnego na adminstracyjny i przemysłowy. W latach 1807-1915 Białystok znajdował się w granicach Imperium Rosyjskiego. Do 1842 r. miasto było stolicą obwodu białostockiego, następnie przyłączono je do guberni grodzieńskiej. Po powstaniu listopadowym w pobliżu miasta ustalono granicę celną między Kongresówką a Rosją, co wywołało gwałtowną falę migracji ekonomicznej łódzkich fabrykantów. Przyczyniło się to do dynamicznego rozwoju prowincjonalnego wówczas miasteczka. W tym okresie rozrastający się Białystok zyskał miano Manchesteru Północy. W 1862 r. przez Białystok przeprowadzono Kolej Warszawsko-Petersburską, która także przyczyniła się do rozwoju gospodarczego miasta. W 1892 uruchomiono w mieście system wodociągów. W latach 1915-1919 miasto znajdowało się pod okupacją niemiecką.
        W 1920 Wojsko Polskie stoczyło zwycięską bitwę białostocką z Armią Czerwoną uwalniając miasto spod wschodniej okupacji. Do 1939 już w niepodległej Polsce miasto było stolicą województwa białostockiego. W październiku 1939 Białystok przyłączono do Białoruskiej SRR i nadano mu status stolicy obwodu białostockiego, zaś w czerwcu 1941 do Białegostoku wkroczyły wojska hitlerowskie. Pod koniec lipca tegoż roku utworzono białostockie getto, w którym w 1943 r. wybuchło powstanie. Ostatecznie białostoccy Żydzi zginęli w obozach zagłady w Treblince i na Majdanku. W lipcu 1944 miały miejsce ciężkie walki o wyzwolenie Białegostoku spod okupacji hitlerowskiej, w wyniku których miasto poważnie ucierpiało. Po II wojnie światowej odbudowane miasto na zawsze utraciło swój poprzedni charakter, będący dziedzictwem parowiekowej jego historii. Dzięki powojennym migracjom ludności wiejskiej Białystok powiększył się, parokrotnie przewyższając liczbę swoich mieszkańców sprzed 1939 r. W tym okresie powstały liczne uczelnie wyższe i nowe ośrodki przemysłowo-usługowe. Od 1999 r. stolica województwa podlaskiego i obecnie dynamicznie się rozwija. W 2006 Białystok wchłonął 4 kolejne miejscowości.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:23
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Bia%C5%82ystok%2C_Rynek_Ko%C5%9Bciuszki_panorama.jpg/800px-Bia%C5%82ystok%2C_Rynek_Ko%C5%9Bciuszki_panorama.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:26
        BIELANY
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:27
        Bielany – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy VII Zwierzyniec. Dawna wieś nad Wisłą, na południowo-zachodnim skraju Lasku Wolskiego. Przyłączona do Krakowa w 1941 jako XXXII dzielnica katastralna. Od północy graniczy ona z Wolą Justowską a od wschodu z Przegorzałami. Natomiast od zachodu z leżącym już poza Krakowem Kryspinowem. Południową granicą jest Wisła.
        40–10 tys. lat p.n.e. – osadnictwo z oryniackiego okresu górnego paleolitu.
        XII w. – wzmianki o wsi Bielany należącej do Piotra Własta i jego zięcia Jaksy Gryfity.
        1603–42 – budowa klasztoru kamedułów na Srebrnej Górze według projektu Andrea Spezza i Giovanni Seccatori. Fundatorem był marszałek wielki koronny Mikołaj Wolski.
        1605–1609 – stworzenie w ogrodach klasztornych eremów.
        1655 – zniszczenie klasztoru w czasie najazdu szwedzkiego.
        1812 – odbudowa klasztorU
        1901 – Budowa Wodociągów Krakowskich, których uroczyste otwarcie miało miejsce 14 lutego 1901 roku. Umieszczone w budynku stacji pomp pompy pompowały wodę pod ciśnieniem 6,3 atmosfer do zbiornika zbudowanego pod kopcem Tadeusza Kościuszki. Ze zbiornika położonego 49 m wyżej od Rynku i 28 m wyżej od Wawelu, woda spływała do miasta rurą o średnicy 70 cm, która następnie rozgałęziała się w sieć wodociągową o długości 66 kilometrów. Ustawa wodociągowa stanowiła, że od opłaty zwalnia się ilość wody na użytek domowy w wymiarze 50 litrów na głowę mieszkańca na dobę. Ustawa nakazywała też, aby połączenie domów z miejskim wodociągiem następowało najpóźniej w ciągu trzech lat od uruchomienia wodociągu na danej ulicy. Początkowo w osiemdziesięciotysięcznym Krakowie na jednego mieszkańca przypadał jeden litr wody wodociągowej na dobę. W związku z otwarciem wodociągów, prezydent Krakowa Józef Friedlein wystosował na ręce ochmistrza dworu cesarskiego w Wiedniu depeszę treści następującej: W imieniu wiernopoddańczej gminy stołecznego królewskiego miasta Krakowa pozwalam sobie przedłożyć najuniżeńszą prośbę o łaskawe podanie do wiadomości Jego Cesarskiej i Królewskiej Apostolskiej Mości, że tutejszy wodociąg imienia Franciszka Józefa w dniu dzisiejszym uroczyście poświęcony i do ogólnego użytku oddany został. Klasztor Kamedułów – wczesnobarokowy klasztor oo. kamedułów i kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
        Bateria Srebrna Góra Twierdzy Kraków
        Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji – Zakład Uzdatniania Wody Bielany (powstał w 1901 r).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:27
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Bielany_%28Krakow%29_water_supply_plant%2C_1900.jpg/220px-Bielany_%28Krakow%29_water_supply_plant%2C_1900.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:28
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Bielany_%28Krak%C3%B3w%29-klasztor_kamedulow.jpg/220px-Bielany_%28Krak%C3%B3w%29-klasztor_kamedulow.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:29
        BIELSK PODLASKI
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:30
        Bielsk Podlaski (białorus. Бельск Падляскі, Bielsk Padlaski) (ukr. Більськ Підляський, Bilśk Pidlaśkyj, gwarowe Біэльськ, Biêlśk) – miasto i gmina w województwie podlaskim, siedziba powiatu bielskiego oraz gminy wiejskiej Bielsk Podlaski.
        W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego.
        Według danych z 30 czerwca 2012 miasto liczyło 26 545 mieszkańców
        Położone na Równinie Bielskiej, nad rzeką Białą, około 50 km na południe od Białegostoku. Bielsk Podlaski zamieszkują głównie Polacy oraz są kultywowane tradycje mniejszości narodowych (głównie białoruskiej i ukraińskiej).[potrzebne źródło] Duży ośrodek przemysłu budowlanego; zakłady metalowe, włókiennicze, produkcji napojów gazowanych, przetwórstwa rybnego. Centrum edukacji na poziomie szkoły wyższej, jedyne w Polsce Policealne Studium Ikonograficzne; od lat 1992-1993 miejsce festiwali białoruskiej pieśni autorskiej "Jesień Bardów", Piosenki Religijnej "Śpiewajmy Panu", Kultury Ukraińskiej "Podlaska Jesień".
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:31
        II wiek p.n.e. - ślady osadnictwa w Bielsku i okolicach (Haćki, Hryniewicze Duże)
        Prawdopodobnie w XII wieku został przez książąt kijowskich założony na terenie Bielska gród
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:32
        XIV wiek
        ok. 1320 Podlasie dostało się pod panowanie Wielkiego Księstwa Litewskiego
        1379 - prawdopodobny najazd Krzyżaków pod dowództwem Teodoryka von Elner komtura Bałgi[4]
        1382 - książę mazowiecki Janusz I Starszy wykorzystuje wojnę domową na Litwie między Kiejstutem i Jagiełłą i zajmuje gród
        1390 - król Władysław Jagiełło przekazuje mazowieckiemu księciu Januszowi I grody w Bielsku, Surażu, Drohiczynie, Mielniku[5]. Rok później Jagiełło potwierdził tę darowiznę na zamku w Łęczycy
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:33
        XV wiek
        1410 - w skład podlaskich chorągwi wystawionych przeciwko Krzyżakom weszły dwie podlaskie chorągwie (mielnicka i drohicka)
        po 26 listopada 1412 - w Bielsku przebywa król Władysław II Jagiełło w drodze na Litwę. Wzrasta ranga Bielska leżącego na trasie z Krakowa do Grodna i Wilna
        2 stycznia 1430 - ustanowienie w Grodnie wójtostwa dla wójta Andrzeja przez wielkiego księcia litewskiego Witolda. Napłynięcie większej ilości osadników polskich i niemieckich
        1440
        wiosna - miasto bez walki zajmuje książę mazowiecki Bolesław IV
        czerwiec - w mieście przebywa późniejszy król wielki książę litewski Kazimierz Jagiellończyk z 2 tys. "kopijników" w drodze na Litwę
        26 listopada 1486 - w mieście przebywa król Kazimierz Jagiellończyk w drodze z Litwy
        1487 - pierwsza wzmianka o Żydach mieszkających w Bielsku
        18 listopada 1495 - nadanie prawa magdeburskiego przez Aleksandra Jagiellończyka i połączenie miasta lackiego i ruskiego. Przywilej ustanawiał dożywotni urząd wójta, który objął Jakub Hoppen z Gdańska
        28 września 1496 - w mieście nocuje król Aleksander Jagiellończyk w drodze z Wilna
        18 lipca 1499 - kolejny przywilej zwalniał mieszczan spod sądowej władzy namiestnika książęcego
        koniec XV w. - powstanie prawosławnego klasztoru św. Mikołaja[7]
        1410 - w skład podlaskich chorągwi wystawionych przeciwko Krzyżakom weszły dwie podlaskie chorągwie (mielnicka i drohicka)
        po 26 listopada 1412 - w Bielsku przebywa król Władysław II Jagiełło w drodze na Litwę. Wzrasta ranga Bielska leżącego na trasie z Krakowa do Grodna i Wilna
        2 stycznia 1430 - ustanowienie w Grodnie wójtostwa dla wójta Andrzeja przez wielkiego księcia litewskiego Witolda. Napłynięcie większej ilości osadników polskich i niemieckich
        1440
        wiosna - miasto bez walki zajmuje książę mazowiecki Bolesław IV
        czerwiec - w mieście przebywa późniejszy król wielki książę litewski Kazimierz Jagiellończyk z 2 tys. "kopijników" w drodze na Litwę
        26 listopada 1486 - w mieście przebywa król Kazimierz Jagiellończyk w drodze z Litwy
        1487 - pierwsza wzmianka o Żydach mieszkających w Bielsku
        18 listopada 1495 - nadanie prawa magdeburskiego przez Aleksandra Jagiellończyka i połączenie miasta lackiego i ruskiego. Przywilej ustanawiał dożywotni urząd wójta, który objął Jakub Hoppen z Gdańska
        28 września 1496 - w mieście nocuje król Aleksander Jagiellończyk w drodze z Wilna
        18 lipca 1499 - kolejny przywilej zwalniał mieszczan spod sądowej władzy namiestnika książęcego
        koniec XV w. - powstanie prawosławnego klasztoru św. Mikołaja
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:33
        XVI wiek
        1501
        9-18 września - w mieście odbył się zjazd rady litewskiej z udziałem króla
        3 listopada - zwolniono mieszczan spod sądowej władzy starosty
        14 listopada 1505 - w mieście nocuje król Aleksander Jagiellończyk w drodze do Grodna
        1506
        królowa Helena, żona Aleksandra Jagiellończyka otrzymuje dożywotnie władanie nad Bielskiem
        20 grudnia - w mieście przebywa Zygmunt Stary w drodze do Mielnika
        22-25 lutego 1509 - w mieście w drodze na sejm do Piotrkowa przebywa król Zygmunt Stary
        1513 - Bielsk zostaje stolicą nowo utworzonego województwa podlaskiego
        1516 - powstaje cech rzeźników
        1530 - ziemia bielska zostaje kupione od Gasztołdów przez królową Bonę
        1542 - wzmiankowana jest synagoga
        1549 - powstaje cech szewców
        1563 - według rejestru pomiary włócznej w mieście było 830 domów
        1564
        20 maja-9 lipca w Bielsku przebywa król Zygmunt August
        22 lipca - pożar zamku bielskiego, na którym obradował Zygmunt August z prymasem Jakubem Uchańskim na temat nowej unii polsko-litewskiej, miały wówczas miejsce prace nad redakcją II Statutu Litewskiego. Król obserwował płonący drewniany zamek z przyzamkowych stajni. Nowy zamek dla starosty powstał na Hołowiesku, zaś sądy ziemskie przeniesiono do Brańska
        proces o mord rytualny Żydów, w związku z którym król Zygmunt wydaje dwa manifesty
        1569 - Włączenie Bielska wraz z województwem podlaskim do Korony Polskiej na mocy unii lubelskiej. Powstaje cech kuśnierzy
        1571 - powstają cechy piwowarów i słodowników, czapników i krawców
        1576 - w mieście jest 265 rzemieślników w tym 63 garbarzy i 39 szewców oraz 5 młynów na rzece Białej
        1591 - pożar niszczy miasto z kościołem i szpitalem św. Marcina (nie odbudowanymi)
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:34
        XVII wiek
        1641 - wybudowanie Kościoła pw. Matki Boskiej i klasztoru karmelitów z fundacji Adama Kazanowskiego
        1655 - zniszczenie w czasie potopu szwedzkiego dużej części miasta
        1659 - przeniesienie nowicjatu karmelitów z Wilna do Bielska
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:35
        XVIII wiek
        1779-1781 - w mieście działała królewska komisja Boni Ordninis (Dobrego Porządku). W mieście było wtedy 97 rzemieślników
        1784 - pożar miasta, po którym powstaje nowy ratusz i świątynie fundacji Izabelli Elżbiety Branickiej
        1796 - zaborcy pruscy likwidują klasztor karmelitów i otwierają w nim więzienie
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:35
        Zabory
        1795-1807 - Bielsk w zaborze pruskim
        1802 - Żydzi uzyskują prawo do osiedlania się w mieście
        1807 - Bielsk po pokoju w Tylży przechodzi pod zabór rosyjski
        1812 - przez miasto przechodzą wojska Napoleona
        1825 - likwidacja monasteru św. Mikołaja z powodu zbyt małej liczby powołań; cerkiew klasztorna zachowuje funkcje parafialnej
        1831 - mieszkańcy Bielska biorą udział w powstaniu listopadowym, epidemia cholery
        1843 - miasto przyłączono do guberni grodzieńskiej
        1855 - następna epidemia cholery
        1863 - mieszkańcy Bielska biorą udział w powstaniu styczniowym, m.in. w bitwie pod Puchałami i Siemiatyczami, wykonanie w mieście wyroku przez powieszenie na powstańcu Dominiku Bejdzie
        1866 - z polecenia rosyjskiej administracji zaborczej unici zostają zmuszeni do przyjęcia prawosławia; ostateczna likwidacja unickiej diecezji chełmskiej następuje w 1875
        XIX wiek - w dzielnicy Park stacjonuje garnizon wojsk rosyjskich
        1873 - doprowadzenie linii kolejowej do Brześcia
        1915 - część mieszkańców ucieka przed wojskami niemieckimi w czasie I wojny światowej, spalenie dworca kolejowego
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:36
        II Rzeczpospolita
        1919
        19 lutego - opuszczenie miasta przez niemieckie wojska okupacyjne i wkroczenie witanych z entuzjazmem oddziałów POW
        założenie gimnazjum i szpitala powiatowego
        1920
        29 lipca - miasto zajmują bolszewicy w czasie wojny polsko-bolszewickiej
        20 sierpnia - odbicie miasta przez III batalion 1 Pułku Piechoty Legionów
        1921 - powstanie Spółdzielni Rolniczo-Handlowej "Rolnik"
        1923-1937 - burmistrzem miasta był Władysław Żarniewicz
        1924 - uruchomienie pierwszej elektrowni miejskiej. Początek elektryfikacji
        1925-1928 - budowa nowego gmachu gimnazjum (liceum)
        1932-1939 - starostą bielskim był Zelisław Januszkiewicz
        1932 - ukazuje się pierwszy numer "Gazety Bielskiej"
        1936 - pierwszy numer powiatowego miesięcznika "Plon"
        1937-1939 - burmistrzem miasta był Alfons Erdman
        1938 - oddanie do użytku nowej szkoły powszechnej (obecnie SP nr 4)
        1939
        11 czerwca - uruchomienie 1500 tonowego spichlerza przy dworcu kolejowym
        18 czerwca - przekazanie 35 Pułkowi Piechoty dwóch karabinów maszynowych ufundowanych przez młodzież powiatu bielskiego, w której to uroczystości wzięło udział 5 tys. mieszkańców. Dar odebrał gen. Franciszek Kleeberg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:36
        II wojna światowa
        15-23 września 1939 - pierwsza okupacja miasta przez wojska niemieckie i przekazanie przez nich miasta sojuszniczym wojskom radzieckim
        23 września 1939-1941 - okupacja przez Armię Czerwoną. Pierwsze wywózki na Syberię
        22 czerwca 1941 - zbombardowanie miasta przez Luftwaffe i ponowne wkroczenie do miasta Niemców. Niemcy w czasie okupacji zakładają getto dla Żydów i mordują w Lesie Pilickim ok. 800 Polaków (min. nauczycieli, urzędników, księży)
        2 listopada 1942 - likwidacja getta i zamordowanie przez Niemców około 100 Żydów pomiędzy ulica Jagiellońską i Wąską. Wywiezienie części do Treblinki
        1943 - powstaje budynek obecnego Urzędu Skarbowego
        30 lipca 1944 - kolejne zajęcie miasta przez Armię Czerwoną
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:37
        III Rzeczpospolita
        1991 - wydano pierwszy numer Ukraińskiego Pisma Podlasia "Над Бугом і Нарвою" (Nad Buhom i Narwoju - Nad Bugiem i Narwią)
        1992 - powstał Związek Ukraińców Podlasia
        1994 - w Bielskim Domu Kultury odbywa się pierwsza z serii Jesień Bardów organizowana do dzisiaj przez Związek Młodzieży Białoruskiej w RP
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:37
        Zabytki
        Grodzisko średniowieczne (XIII w.) zwane Górą Zamkową bądź Łysą Górką. Na tej górze zamkowej znajdował się zamek, w którym pierwotnie planowano podpisanie unii zwanej później unią lubelską, ale zamek uległ spaleniu przez uderzenie pioruna
        Ratusz późnobarokowy (po 1776) proj. Jan Sękowski
        Zespół kościoła i klasztoru karmelitów ufundowany przez Adama Kazanowskiego starostę bielskiego od 1638 i poświęcony Matce Boskiej z góry Karmel. Przedsięwzięcie również finansowała jego żona Elżbieta (Halszka) Słuszczanka
        Kościół NMP z Góry Karmel z 1641, późnobarokowy, przebudowany po pożarze w 1784 (po powstaniu listopadowym przekształcony na cerkiew, ponownie kościół od 1921)
        Klasztor karmelitów trzewiczkowych z 1641, barokowy, (po pożarze w 1784 nie odbudowano dwóch skrzydeł)
        ogrodzenie z basztami i bramą
        kapliczka
        Bazylika Narodzenia NMP i św. Mikołaja, zbudowana w 1783 według projektu Szymona Bogumiła Zuga w stylu klasycystycznym, pierwsza wzmianka XV w.
        dzwonnica w stylu klasycystycznym z 1843
        ołtarz główny z barokowym obrazem Augustyna Mirysa Matka Boska nawiedza św. Elżbietę,
        obraz Ukrzyżowanie z 1622 z epitafium poświęconym Hannie Kadłubowskiej, żonie pisarza bielskiego Stanisława Kuleszy
        plebania drewniana z 1900
        Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy tzw. zamkowa z końca XVI w., drewniana (parafialna)
        Cerkiew Zmartwychwstania Pańskiego na Hołowiesku z 1716 (do 1839 unicka), drewniana (parafialna)
        Cerkiew św. Michała (zbudowana w 1789, wieża z 1914), drewniana (parafialna)
        Cerkiew cmentarna Świętej Trójcy, ufundowana pierwotnie przez królową Bonę (po 1533), od 1596 unicka, istniała do 1774. Odbudowana na przełomie XVIII i XIX w., od 1839 prawosławna. W połowie XIX wieku przeniesiona z dzielnicy Nowe Miasto na cmentarz. Obecnie podlega parafii Opieki Matki Bożej
        Cmentarz żydowski z nagrobkami pochodzącymi z okresu od 1850
        Kaplica cmentarna pw. św. Wincentego a Paulo, 1859, nr rej.: A-125 z 3.11.1966
        Zajazd z poł. XIX wieku, ul. Henryka Sienkiewicza 8, nr rej.: 251 z 3.11.1966
        Urbanistyczny układ miejski z XV wieku
        Park przy dawnym Dworze w Hołowiesku
        Cmentarz wojenny, ul. Białowieska
        Dom przy ul. Dubicze 20, drewniany, z końca XVIII w., nr rej.: 440 z 30.03.1979
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:38
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/Brosen_bielsk_podlaski_ul_kosciuszki.jpg/250px-Brosen_bielsk_podlaski_ul_kosciuszki.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:38
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Brosen_bielsk_podlaski_studium_ikonograficzne.jpg/250px-Brosen_bielsk_podlaski_studium_ikonograficzne.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:42
        BILCZE
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:43
        Bilcze Złote (ukr. Більче-Золотеwink – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie borszczowskim, do 1945 w Polsce, w województwie tarnopolskim, w powiecie borszczowskim, siedziba gminy Bilcze Złote. W 1822 w Bilczu Złotym odkryto dwa stanowiska archeologiczne zasiedlane przez ludność kultury trypolskiej z epoki miedzi. Jedno z nich, nazywane Ogrodem, ulokowane w dolinie rzeki Seret, głęboko rozcinającej Wyżynę Podolską, okazało się typową wsią zamieszkiwaną w okresie od 4000 do 3500 lat p.n.e. Dominowały tam piętrowe domy zbudowane z drewna i gliny. Ludność zajmowała się uprawą roli, hodowlą bydła, owiec i świń oraz rzemiosłem, w tym wyrobem narzędzi z krzemienia, kości i z miedzi. Charakterystycznym dziełem tych ludzi są doskonałej jakości naczynia ceramiczne, malowane czarną, czerwoną i białą farbą. Oprócz najczęściej występujących ornamentów geometrycznych, spotykane też są malowane figury ludzi i zwierząt oraz schematyczne przedstawienia roślin.
        Drugi stanowisko archeologiczne zlokalizowane było w gipsowej jaskini Werteba, położonej na płaskiej wysoczyźnie lessowej, oddalonej o kilka kilometrów na wschód od Ogrodu. Jaskinię odkryto przypadkowo w 1822. Ziemie wokół Bilcza Złotego i sama jaskinia należały wówczas do księcia Adama Sapiehy, a później do jego syna – Leona. Pierwszym archeologiem, który z polecenia Komisji Archeologicznej Akademii Umiejętności przeprowadził w l. 1876 – 78 badania w jaskini był Adam Honory Kirkor. Natomiast pierwsze ślady osady znajdującej się na terenie parku dworskiego odkryto przypadkowo w 1884. Pierwsze prace wykopaliskowe w tym miejscu, na prośbę księcia Leona Sapiehy, przeprowadził w 1889 kustosz Muzeum im. Lubomirskich we Lwowie, Pawłowicz. W listopadzie 1890 dalsze prace w tym miejscu podjął Gotfryd Ossowski, kustosz Muzeum Archeologicznego w Krakowie. Odkrył ponad dwadzieścia, jak wówczas sądził, grobów ciałopalnych. Ossowski zainteresował się również jaskinią Werteba i zlecił wykonanie dokładnego jej planu. Dalsze badania w jaskini w latach 1898, 1904 i 1907, a także niewielkie prace w parku prowadził Włodzimierz Demetrykiewicz. Demetrykiewicz zapoczątkował naukowe opracowanie zbiorów bilczańskich. Na podstawie wyników badań sprostował on mylną hipotezę Ossowskiego uznając znalezione w parku obiekty za ślady konstrukcji mieszkalnych, nie zaś za ciałopalne groby cegłowe jak sądził jego poprzednik. Po roku 1907 nie prowadzono już większych prac w Bilczu Złotym. W listopadzie 1904 księżna Teresa Sapieha, wdowa po księciu Leonie, podpisała z Akademią Umiejętności w Krakowie umowę, na mocy której Akademia zobowiązała się skatalogować, uporządkować i konserwować zabytki z Bilcza Złotego, pokazać je na wystawie jako „Zbiór wykopalisk z Bilcza Złotego imienia Książąt Leona i Teresy Sapiehów”, a także w ciągu dwu lat po złożeniu zbiorów w krakowskim Muzeum ogłosić drukiem naukowe ich opracowanie. Nastąpiło to jednak już po niewyjaśnionej kradzieży część materiałów, która miała miejsce w Bilczu w tym samym roku. Niektóre ze skradzionych zabytków odnalazły się później i przechowywane były w zbiorach Muzeum Przyrodniczego im. Dzieduszyckich we Lwowie. Natomiast „Zbiór wykopalisk...” pozostaje do dzisiaj trzonem kolekcji Muzeum Archeologicznego w Krakowie. Dzieje Bilczych Złotych są stosunkowo mało znane. Wiadomo, że miejscowe dobra były własnością rodziny Potockich. W 1854 roku wieś kupił Adam Sapieha, który wzniósł tam w 1866 roku obszerny pałac. Park, w którym mieści się rezydencja istniał już w XVIII. Zajmuje on 11 ha i jest jednym z najcenniejszych w zachodniej części Ukrainy. Znaleźć w nim można imponującą liczbę gatunków drzew, m.in. tulipanowce, orzech grecki, sosnę krymską. Wiele drzew w parku ma olbrzymie wymiary, wyróżnią się olbrzymia korona lipy w centrum parku. Pałac został prawdopodobnie po drugiej wojnie światowej zburzony przez bolszewików. W jego miejsce wybudowano dom kultury w stylu socrealistycznym. Przetrwała neogotycka kaplica z 1898 roku, obecnie pełniąca funkcję cerkwi grekokatolickiej.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:43
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Rezydencja_Sapieh%C3%B3w_w_Bilczych_Z%C5%82otych.jpg/220px-Rezydencja_Sapieh%C3%B3w_w_Bilczych_Z%C5%82otych.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:45
        BISKUPICE
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:46
        Biskupice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Gręboszów.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:48
        BŁAŻOWA
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:48
        Błażowa – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błażowa, na Pogórzu Dynowskim, nad potokiem Ryjak dopływem Strugu. Lokalny ośrodek handlowo-usługowy i drobnego przemysłu.Początki osady nie są znane – pierwsza wzmianka o Błażowej pochodzi z 1429 roku i zawarta jest w dokumencie dotyczącym lokalizacji pobliskiej wsi Kąkolówka wydanym w Dynowie przez Piotra Lunaka Kmitę. Nazwa Błażowa (dawniej Błażejowa) wywodzi się od Błaża (Błażeja)[2], zapewne imienia zasadźcy lub pierwszego jej właściciela. Wcześniej jeszcze znana jako Złotowieniec, wg legendy miał taką nazwę nadać król Władysław II Jagiełło, gdy przejeżdżał obok osady i spostrzegł, że na około rosną złociste zboża.
        Mikołaj Rzeszowski herbu Doliwa – żyjący w XVI wieku, był właścicielem Błażowej i Rzeszowa. W 1596 r. powstaje fundacja stypendialna utworzona przez ks. Tomasza Raskowicza z Pyzdr – proboszcza z Błażowej dla miejscowej młodzieży. W 1624 r. i w 1672 r. najazdy Tatarów powodują zniszczenie Błażowej.
        Prawa miejskie Błażowa otrzymała w 1770 roku – była wtedy własnością prywatną. W latach 1772-1918 w zaborze austriackim.
        Na przełomie XIX i XX wieku nastąpił w mieście rozkwit ruchu spółdzielczego. W okresie międzywojennym miały miejsce strajki chłopskie, a w okresie okupacji niemieckiej miasto było ośrodkiem ruchu oporu.Działał tu ks. Michał Pilipiec ps. „Ski” (1912 – 8 grudnia 1944) – kapelan AK m.in. Obwodu Rzeszów. Związany pracą z Futomą i Błażową[3]. Powołana tu została Placówka AK Błażowa z Dynowem, na czele której stanął krypt. „Buk” – Stanisław Jakubczyk ps. „Chrobry”, Podobwód Rzeszów-Południe AK.
        Dużą część ludności Błażowej stanowili Żydzi. Początki żydowskiego osadnictwa sięgają XVIII w. W latach dwudziestych XX w. stanowili ok. 18% ludności miasta. W czasie drugiej wojny światowej w Błażowej funkcjonowało getto, zlikwidowane 26.6.1942. Większość błażowskich Żydów została przesiedlona do getta w Rzeszowie, a następnie zamordowana. W dniu 4 grudnia 1944 r. do miejscowości tej przyjechali funkcjonariusze UB z Rzeszowa i przeprowadzili aresztowania wśród mieszkańców, głównie żołnierzy AK. Wśród aresztowanych, obok ks. Michała Pilipca, znaleźli się Dominik Sobczyk o ps. Trop – sekretarz gminy zbiorowej Błażowa, Stanisław Rybka ps. Szpak – plutonowy, dowódca drużyny, I Plutonu AK Błażowa, Józef Bator ps. Żyto – żołnierz AK oraz szereg innych osób.
        dwór, pierwotnie klasycystyczny, z przełomu XVIII i XIX wieku
        neogotycki kościół pod wezwaniem św. Marcina z końca XIX wieku
        kaplica cmentarna w Błażowej wzniesiona w 1904 roku
        ratusz wybudowany w 1900 roku
        cmentarz żydowski pochodzący z XVIII w.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:49
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/B%C5%82a%C5%BCowa_rynek_20.04.09_p.jpg/240px-B%C5%82a%C5%BCowa_rynek_20.04.09_p.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:52
        BŁOGOCICE
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:52
        Błogocice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Radziemice.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:54
        BŁONIE
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:55
        Błonie – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVIII Nowa Huta, w okolicy Nowej Wsi oraz Wyciąża. Do 1973 r. była to niewielka wieś.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:58
        BOBREK
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:59
        Bobrek – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Chełmek. W Bobrku znajduje się most drogowy na Wiśle, zniszczony pałac, czworaki (z muzeum etnograficznym), dom pomocy społecznej oraz drewniany spichlerz z XVIII wieku. Wieś Bobrek uznawana była za małopolską stolicę ludowego obraźnictwa. Ambroży Grabowski w swoich wspomnieniach nadmienia o dwóch sławnych obraźnikach działających we wsi - Saganie oraz Wojciechu Bryndzy. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.
        Bobrek posiada klub piłkarski o nazwie LKS Bobrek występujący obecnie w klasie A.
        W Szkole im. Kardynała Adama Stefana Sapiehy w Bobrku jest przedszkole,"0" (zerówka),szkoła podstawowa i gimnazjum. Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki (parafia Przenajświętszej Trójcy).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 09:59
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/ChurchInBobrek%2COswiecim%2CPoland.jpg/240px-ChurchInBobrek%2COswiecim%2CPoland.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 10:02
        BOCHNIA
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 10:02
        Bochnia – miasto i gmina w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu bocheńskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa tarnowskiego. Znajduje się nad rzeką Rabą, w dolinie potoku Babica. Leży ona na granicy Kotliny Sandomierskiej i Pogórza Karpackiego (ściślej: Podgórze Bocheńskie).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 10:03
        https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Bazylika_w_Bochni.jpg/220px-Bazylika_w_Bochni.jpg
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 10:05
        BOĆKI
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 10:06
        Boćki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Boćki, nad rzeką Nurzec, 16 km od Bielska Podlaskiego.
        W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie białostockim.
        Miejscowość jest siedzibą gminy Boćki.
        Zakłady pracy: urząd gminy, filia Banku Spółdzielczego w Brańsku, ośrodek zdrowia, stacja benzynowa PKN Orlen, Gminny Ośrodek Kultury, Urząd Pocztowy, zespół szkół, piekarnia, apteka, Gminna Biblioteka Publiczna, lecznica dla zwierząt i komisariat policji.
        prowadzą działalność: Ochotnicza Straż Pożarna, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Gminny Klub Olimpijczyka, Koło Przyjaźni Polsko-Koreańskiej
        siedziba:
        parafii rzymskokatolickiej pod wezwaniem Świętego Józefa Oblubieńca
        parafii prawosławnej pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Bożej
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 10:07
        3 grudnia 1502 – najstarsza znana wiadomość o Boćkach – wzmianka dotycząca zamiany dóbr między Iwanem Sapiehą (od przejścia na katolicyzm w 1491 – Janem Sapiehą) wojewodą witebskim, marszałkiem i sekretarzem królewskim oraz ziemianami mielnickimi – Stanisławem Montewiczem i Iwaszkiem Hlebowiczem. W zamian za Bereżnicę otrzymał Iwan Sapieha (zm. 1517) wieś Botki (według dokumentów znajdujących się niegdyś w archiwum Potockich w Boćkach), nastąpiło w Piotrkowie. Iwan Sapieha był według Potockiego protoplastą rodu i potomkiem Sunigały, kasztelana trockiego. Początkowo był pisarzem koronnym, następnie zaś wojewodą witebskim i starostą bracławskim. Od niego wywodziła się Siewierska czyli Czerejska linia Sapiehów. Iwan Sapieha był jednym z najznaczniejszych litewskich dygnitarzy Wielkiego Księstwa Litewskiego, od 1513 pierwszym wojewodą podlaskim. Otrzymał za swe zasługi dobra Kodeń nad Bugiem, stając się protoplastą podlaskiej linii rodu Sapiehów. Wprawdzie swoimi podlaskimi majątkami Iwan zarządzał tylko kilka lat, gdyż zmarł już w 1517, jednak w Kodniu zdążył zapoczątkować budowę rezydencji, wznosząc obok założonego przez siebie na prawie magdeburskim miasta, murowany zamek. Także w Dubnie koło Bociek wybudował dla siebie rezydencją. Rozszerzył dobra kodeńskie poprzez kupno nowych majątków i nadania od wielkiego księcia litewskiego, a w samym Kodniu ufundował cerkiew. Podobnie postąpił w Boćkach, które też podniósł do rangi miasta. Z jego osobą wiąże się też prawdopodobnie założenie pierwszej drukarni tłoczącej księgi cyrylicą, która od połowy lat 80. XV w. do 1491 działała w Krakowie. Wieś leżała na pograniczu nacji i kultur, zasiedlana od zachodu przez szlachtę mazowiecką a od wschodu przez przybyszów ruskich. Leżały dobra boćkowskie na Podlasiu, w ziemi bielskiej, ale blisko stąd było także do ziemi drohickiej i mielnickiej, a i do powiatu kamienieckiego z województwa brzesko-litewskiego. Siedemnastowieczny prawosławny polemista ukraiński Zacharja Kopysteński wspominał w swych pismach krakowskie starodruki, znajdujące się i na Podlasiu, w ziemi bielskiej, w Boćkach, w majętności pana Bohdana Sapiehy (chodzi o jednego z potomków Iwana). Iwan Sapieha musiał więc posiadać dość znaczną ilość tych ksiąg, skoro obdarował nimi cerkiew w Boćkach, których właścicielem został niemal dwadzieścia lat po likwidacji krakowskiej oficyny wydawniczej. Zgodnie z tradycją genealogiczną rodu Sapiehów, miejscem śmierci Iwana Sapiehy była wieś Dubno wchodząca w skład dóbr boćkowskich, zaś pierwszym miejscem pochówku kościół w Boćkach. W 1520 jego syn Paweł na ojcowskim grobie miał umieścić kamienną płytę z obszernym epitafium spisanym w języku ruskim (w chwili obecnej płyta znajduje się w cerkwi św. Ducha w Kodniu).
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 10:07
        Herb Sapiehów - Lis

        W 1509 Iwan Sapieha otrzymał od króla Zygmunta I na wieczne czasy cztery wsie z prawem lokowania miasta oraz budowy zamku. Dla szybszego rozwoju miasta król nadał mu prawo magdeburskie z wszelkimi odnoszącymi się doń przywilejami dla nowo osiedlających się oraz zezwolił właścicielowi wyznaczyć wójta z nieograniczoną władzą (z prawem miecza), w granicach miasta budować karczmy dla sprzedaży piwa, wina i miodu. Ponadto miasto otrzymało zezwolenie na odbywanie trzech jarmarków rocznie oraz targów tygodniowych (w piątek). Na mocy tego przywileju miasto Boćki zlokalizowano przypuszczalnie w pobliżu istniejącej wsi.
        W 1513, w wigilię św. Jakuba Iwan Sapieha ufundował kościół parafialny pw. św. Ducha, przy którym miało znajdować się dwóch wikariuszy i proboszcz. Fundację tę potwierdził w tymże roku biskup łucki Paweł Olszański.
        Przypuszczalnie od ok. 1528 w mieście była też cerkiew.
        W 1525 właścicielem Bociek był Fedor Sapieha, czego dowodem jest dokument króla Zygmunta zatwierdzający rozgraniczenie Bociek i Andryjanek, następnie zaś Bohdan Sapieha wojewoda miński zmarły w 1593, po którym dziedziczyli: Mikołaj, wojewoda nowogródzki już katolik (zm. 1638), Paweł i Andrzej.
        Przed 1568 Sapiehowie sprowadzili do miasta Żydów, którzy niebawem utworzyli gminę wyznaniową.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 10:08
        Hetman litewski Paweł Sapieha

        Z 1571 pochodzą dokładniejsze dane o Boćkach. Miasto liczyło ok. 1400 mieszkańców i posiadało 235 domów. Na Nurcu pracowały 4 młyny, doskonale prosperowali warzący piwo i prowadzący karczmy. Do chrześcijan dołączali stopniowo Żydzi, którzy przejmowali w swe ręce handel. Właściciel dóbr zadbał o uruchomienie szkoły parafialnej i szpitalika (przytułku) dla ubogich. Z pewnością bywali tu znaczący goście, a w okolicy rozwijały się folwarki. Pamiętać wypada, że w tych czasach Rzeczpospolita Obojga Narodów "dożywiała" wydatnie Europę Zachodnią.
        Według księgi poborów z 1577 dobra boćkowskie obejmowały miasto Boćki, dwory: Boćkowski, Knorydzki i Dubieński oraz następujące wsie: Stara Wieś – włók 24, z bojarami, komorn. 2; Knorydy – włók 47, z Bojarami, komorn. 6; Mokre – włók 33, z bojarami; Romaszki – wieś bojarska, włók 15, komporn 2; Krasne – włók 46; Dziedzule – włók 6, karczm 1; Dubno – włók 44, karczm 1, ogrodn. 12; Nurzec – włók 6; Mołoczki – włók 3; Kosze (Koszki) – włók 20; Piotrow (szczyzna) – ogrodn. 40, młyny 5; Szczyty – wieś plebańska, włók osiadłych 5, młyn 1. Boćki miały wówczas rynek i 8 ulic, przy których stało 235 domów.
        22 lutego 1580 odwiedził miasto król Stefan Batory dziękując Bohdanowi Sapiesze, wojewodzie mińskiemu, za udział w wyprawach wojennych. Bohdan Sapieha dał się poznać także jako obrońca prawosławia w okresie, kiedy trwały intensywne wysiłki zmierzające do ustanowienia unii (brzeskiej) i stworzenia struktur Kościoła greckokatolickiego.
        Najstarszym dokumentem opisującym świątynię boćkowską jest protokół wizytacji z 1727 wynika, iż od 1718 proboszczem cerkwi Uspieńskiej w Boćkach, wówczas unickiej, był o. Jan Odelski. Sam budynek cerkiewny był drewniany, stary, o ścianach wzmocnionych specjalnymi belkami, tzw. prasami. Dach był kryty gontem i posiadał trzy wierzchy z krzyżami i jedną kopułę z sygnaturką wyposażoną w niewielki dzwon. Babiniec, czyli przedsionek miał wysokość dorównującą cerkwi, a więc nawie. Osobno stała drewniana dzwonnica wykonana ze słupów obitych deskami, z dachem bez krzyża. Zawieszony był w niej duży dzwon oraz dwa mniejsze, jednakowej wielkości. Cmentarz, a więc bezpośrednie otoczenie cerkwi, na którym chowano wówczas ogół zmarłych był częściowo ogrodzony parkanem także drewnianym, z trzema wyjściami.
        Po Bohdanie właścicielem Bociek był Andrzej, po nim Mikołaj wojewoda miński i nowogródzki, a do tego z kolei zagorzały katolik. Działy rodzinne zahamowały na jakiś czas rozwój Bociek.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 10:08
        w 1658 Paweł Sapieha, wojewoda witebski i wielkiego hetman litewski (znany z kart sienkiewiczowskiego Potopu), po zniszczeniach szwedzkich wydał Ustawę, która miała pobudzić życie w dobrach boćkowskich.
        W 1660 dotarły do miasta wojska moskiewskie Iwana Chowańskiego, spaliły miasto i kościół, dokonały licznych gwałtów. Na długo pozostało wspomnienie okrutników ze wschodu. A tak ciężko doświadczone Boćki podupadały, mimo wysiłków kolejnych właścicieli szybko zmniejszała się liczba mieszkańców.
        1655 – Eleonora Sapieżanka, córka Andrzeja Sapiehy, starosty homelskiego, który otrzymał w udziale Boćki – zapisała je stryjecznemu bratu – Pawłowi Sapieże (zm. 1665), który nadał w 1658 ustawę miastu, z której wynika, że posiadało ono ogółem 100 włók, prócz tego naddatki położone nad rzeką Nurzec. Po dwie włóki miały kościoły: katolicki oraz unicki, wolne od podatków dla dworu. Mieszczanie zobowiązani byli do następujących opłat: Z włóki zupełnej żytem i jarzyno sianej co rok płacić złotych cztery, groszy dziesięć. Dziesięciny Księdzu Proboszczowi – groszy dziesięć. Odstępu z włóki jednej żyta beczkę, owsa beczkę miary targowej, gęsi dwie, kapłony dwa, albo miast ich cztery kury. Oprócz wymienionych powyżej opłat ponosili mieszczanie wiele innych świadczeń, jak wożenie zboża do Nura lub Purnej nad Bugiem, obowiązek robocizny na pańskim, posługi przy łowach w lasach i łowieniu ryb.
        Około 1671 właścicielem dóbr Boćki został Franciszek Stefan Sapieha, cześnik, a następnie koniuszy litewski. Ożeniony był z Anną Lubomirską (zm. w Boćkach w 1686), córką Jerzego – marszałka wielkiego koronnego, powtórnie zamężną z Dominikiem Radziwiłłem kanclerzem wielkim litewskim. F. S. Sapieha zostawił w 1672 dwór i miasto Boćki oraz Starą Wieś należącą do tegoż dworu Walentemu Godlewskiemu podsędkowi nurskiemu.
        W 1674 w Boćkach mieszkały 463 dusze podatkowe, w tym ponad 54 proc. unitów, 25 proc katolików i 21 proc. Żydów. W tym czasie w mieście był rynek oraz sześć ulic: Bielska (przy niej usytuowana była cegielnia), Brańska, Dunieńska, Dworska, Załuska i Zarzecka.
        W 1676 Godlewski kwituje odbiór pożyczonej sumy. Dobra wracają do właściciela, ale już w 1682 ponownie zostają wydzierżawione, tym razem Mikołajowi Tokarzewskiemu. Miasto liczyło wówczas 318 mieszkańców.
        W 1698 król August II nadał Boćkom na prośbę Anny z Lubomirskich prawo odbywania czterech jarmarków rocznie: Miasteczku Boćki nazwanemu w Województwie Podlaskim, a Powiecie Brańskim leżącemu Wielmożney Anny Lubomirskiey, pierwszego małżeństwa Sapieżeny Koniuszyney Wielkiego Księstwa Litewskiego, a powtórnego Radziwiłłowej Kanclerzyney Wielkiey. Dziedziczonemu Jarmarków cztery do roku. Pierwszy na Zielone Świątki. Drugi na Święto Anny. Trzeci na Święto Mikołaja. Czwarty na Święto Józefa, nadali i naznaczyli, iakoć daiemy i naznaczamy teraźniejszym Listem Przywileiem Naszym. W tym czasie dzierżawili kolejno Boćki: ks. Adam Starzymowski kanonik płocki, proboszcz boćkowski oraz od 1701 Stefan Krasiński kasztelan płocki, z którym zawarto kontrakt na trzy lata za sumę 45 tysięcy złotych.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 10:09
        W 1709, po śmierci F. S. Sapiehy, w wyniku podziału majątku między synami: Józefem, Jerzym i Janem Boćki przeszły w posiadanie Józefa podskarbiego nadwornego litewskiego. Pozostały w nich do 1744. W 1702 Józef Sapieha zawarł kontrakt dzierżawny ze Stefanem Krasińskim. Pięć lat później zawarł związek małżeński z kuzynką Krystyną z Branickich, rozpoczynając najświetniejszy okres w dziejach miasta. Pierwszym przedsięwzięciem nowego właściciela była budowa kościoła parafialnego. W inwentarzu kościoła spisanym w 1825 odnotowano, że kościół parafialny po spaleniu się w czasie niepokoju, pobudowany z drzewa w 1703, konsekrowany był w 1728. Data konsekracji podana jest chyba niedokładnie, bardziej wiarygodna wydaje się wiadomość zamieszczona w inwentarzu z roku 1804: konsekrowany od IW Stefana Rupniewskiego Biskupa Łuckiego i Brzeskiego pod tytułem Św. Ducha, Najświętszej Maryi Panny i Wniebowzięcia Św. Jana Chrzciciela w roku 1726 w niedzielę 7 po Zielonych Świątkach naznaczywszy doroczną pamiątkę konsekracji.
        Od 1724 trwały starania o sprowadzenie do Bociek Ojców Reformatorów. Kapituła Prowincji Wielkopolskiej w Łąkach Bratiańskich wyraziła zgodę na nową fundację 26 sierpnia 1725. W roku następnym spisany został akt erekcyjny, w którym fundator Józef Sapieha zobowiązał się W dobrach swych dziedzicznych Boćki wybudować klasztor Św. Franciszka Reformatora Prowincji Wielkopolskiej, kościół z cmentarzem, z oficynami i wszystkim co potrzebne, według wzoru reformackiego. Przyrzekł wyposażyć świątynię w ołtarze, ławki, i wszystkie niezbędne rzeczy, zakrystię zaś w apartamenty potrzebne do sprawowania kultu Bożego według zwyczaju Reformatorów, a bibliotekę w książki w miarę jego możliwości. Dokument ten zawiera opis placu, który Sapieha na wieczne czasy daruje i zapisuje zakonnikom.
        W 1726 rozpoczęto budowę kościoła i klasztoru, którą ukończono w 1739.
        W 1738 na zamówienie tegoż Sapiehy rzeźbiarz Jan Jerzy Plersch podejmuje się wykonać w Boćkach posągi św. Józefa i Antoniego.
        27 września 1739 biskup łucki Stefan Rupniewski konsekrował nowo wybudowany kościół i tegoż dnia nastąpiło uroczyste wprowadzenie zakonników do nowego klasztoru. Po śmierci Józefa Sapiehy, staraniem wdowy Krystyny z Branickich stanęła w latach 1744-1746 przed kościołem wieża zegarowa. Ona też wraz z córką Teresą powiększyła nadany uprzednio klasztorowi teren: Daiemy y przydaiemy do Fundacji Konwentu Wielebnych Ojców Reformatorów plac przyległy murowi ogrodowemu na browar z budynkiem, który dla wygody tego konwentu wystawić kazało. Ponadto Krystyna Sapieżyńska potwierdziła uposażenie, a właściwie uposażyła od nowa cerkiew grecko-katolicką w place należące niegdyś do cerkwi i zajęte przez mieszczan.
        W początkach XVIII stulecia Boćki były znacznym ośrodkiem handlowo-rzemieślniczym. Część mieszkańców trudniła się rolnictwem. Inwentarz w 1706 wymienia 24 gospodarzy, 190 domów szynkowych, 61 kamienic. Rewizja pól i czynszów w 1764 wykazuje w Boćkach 278 mieszczan chrześcijan oraz 54 Żydów. Żydzi musieli przebywać w mieście już od dawna, skoro 15.IX tegoż roku biskup łucki i brzeski S. Rupniewski wydał zezwolenie na restaurację synagogi boćkowskiej. W ich rękach znajdował się głównie handel i wyszynk napojów.
        Jedyną spadkobierczynią Józefa i Krystyny z Branickich Sapiehów była córka Teresa, zamężna po raz pierwszy za Florianem Radziwiłłem, powtórnie od 1752 z Joachimem Karolem Potockim podczaszym litewskim (zm. w 1778). Źródła historyczne jakkolwiek zachowane szczątkowo, pozwalają wnioskować, że Joachim Karol Potocki dbał nie tylko o rozwój gospodarczy miasta, ale że przywiązywał wielką wagę do jego estetycznego wyglądu. Zachowane dyspozycje gospodarcze wydane ekonomowi boćkowskiemu w latach 60. XVIII stulecia jakkolwiek nie podpisane przypisać chyba należy J. K. Potockiemu. W jednej z nich, pochodzącej z ok. 1760 nakazuje, aby ogrody Boćkowski i Knorycki miały należytą konserwację, ulice zaś aby były czyste, szpalery przystrzygane, figarnia i pomarańczarnia uporządkowane. Inna dyspozycja wydana hrabstwu boćkowskiemu zapewne w 1766 roku dotyczy spraw handlu i rzemiosła: Wszelki miasta porządek między Żydami handlującymi i kupczącymi jako między katolikami, rzemieślnikami tudzież całym gminem i pospólstwem, aby był w rygorze dawnych praw i zwyczajów, które by dobre zachowane, a które per Abussem w złe się zmieniły poprawiono. Wśród prac budowlanych prowadzonych przez J. K. Potockiego wymienić należy rozpoczęcie w 1765 budowy murowanego kościoła parafialnego. Skąpe informacje w rejestrach gospodarczych z tych lat nie pozwalają sprecyzować dokładnie prac prowadzonych przy pałacu. Określone są mianem fabryki, podczas gdy roboty przy folwarku są wyodrębnione. Między innymi sprowadzono drzewo do fabryki, naprawiono ogrodzenie pałacu, remontowano oficyny.
        W 1769 do Bociek wkroczyły wojska moskiewskie, które obrabowały zarówno miasto jak i pałac. J. K. Potocki był uczestnikiem Konfederacji Barskiej. Dobra odziedziczyła córka Krystyna, która poślubiła bliskiego krewnego Franciszka Potockiego starostę szczerzyckiego. Był on posłem do Porty w latach 1789-1792. Odwołany do kraju przez Konfederację Targowicką nie powrócił, pozostając do 1799 za granicą. Później osiadł na Ukrainie, zarząd dóbr pozostawiając swym synom: Feliksowi (zmarł bezpotomnie w 1811) i Janowi Alojzemu. Krótki okres, w którym był właścicielem Bociek F. P. Potocki wykorzystał na kontynuowanie prac rozpoczętych przypuszczalnie przez J. K. Potockiego. Tak było w przypadku kościoła, odnosi się to również do pałacu. Dla miasta uzyskał nowy przywilej na jarmarki datowany 15 grudnia 1783. Miały one odbywać się pięć razy w roku: nazajutrz po Nowym Roku ruskim, po niedzieli wstępnej, na św. Antoniego, N. P. Anielskiej i św. Franciszka Serafickiego. W ostatnim rozbiorze Polski (1795) większa część Podlasia zajęta została przez Prusy. Utworzono z tych ziem departament białostocki, w którym największymi miastami były: Siemiatycze (3556 mieszkańców), Białystok (3370), Tykocin (2783), Ciechanowiec (2651), Augustów (1987), Szczuczyn (1849), Bielsk Podlaski (1733), Knyszyn (1699) i Boćki (1462). Wówczas głównym przedmiotem handlu były tzw. boćkowce, boćkowskie dyscypliny lub monitory, słynne w całej Polsce. Staropolskie przysłowie związane z miejscowymi rzemieślnikami, ich wytwórcami mówiło Boćkowskie prawa artykuły nie jedną cnotę wykuły. W czasie I Rzeczypospolitej wymierzano nimi kary przestępcom.
        W 1794 z polecenia władz powstańczych z dóbr boćkowskich insurekcję kościuszkowską zasiliło 9 konnych kantonistów z bronią. A oto w jaki sposób w swych pamiętnikach opisuje Boćki Hipolit Kownacki – historyk i bibliotekarz wilanowski: Sierpień 1798 – Dnia 16 sierpnia po obiedzie wyjechaliśmy do Rybot, zanocowaliśmy w domu J. P. Popławskiego sekretarza Pani Krakowskiej. Nazajutrz po obiedzie do Boćków pojechalim. Miejsce to nie ma nic szczególniejszego i owszem smutne jest dlatego, iż nie miało tego szczęścia być dokończonem i utrzymywanem. Pałac nie skończony, ogród zaniedbany, inne budynki rujnują się, a miasteczko niszczeje. Jeden kościół z klasztorem reformatów jest budowlą piękną i skończoną. Właściciel tych dóbr podczaszy Potocki emulował z hetmanem Branickim w tej mierze, że chciał Boćki nad Białystok wystawić, lecz nie miał tyle szczęścia, stałości, gustu i czasu co drugi i teraz to już jest w ręku wnuków jego, starościców szczerzeckich pod dożywociem ojca.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 10:09
        W początkach XVIII stulecia Boćki były znacznym ośrodkiem handlowo-rzemieślniczym. Część mieszkańców trudniła się rolnictwem. Inwentarz w 1706 wymienia 24 gospodarzy, 190 domów szynkowych, 61 kamienic. Rewizja pól i czynszów w 1764 wykazuje w Boćkach 278 mieszczan chrześcijan oraz 54 Żydów. Żydzi musieli przebywać w mieście już od dawna, skoro 15.IX tegoż roku biskup łucki i brzeski S. Rupniewski wydał zezwolenie na restaurację synagogi boćkowskiej. W ich rękach znajdował się głównie handel i wyszynk napojów.
        Jedyną spadkobierczynią Józefa i Krystyny z Branickich Sapiehów była córka Teresa, zamężna po raz pierwszy za Florianem Radziwiłłem, powtórnie od 1752 z Joachimem Karolem Potockim podczaszym litewskim (zm. w 1778). Źródła historyczne jakkolwiek zachowane szczątkowo, pozwalają wnioskować, że Joachim Karol Potocki dbał nie tylko o rozwój gospodarczy miasta, ale że przywiązywał wielką wagę do jego estetycznego wyglądu. Zachowane dyspozycje gospodarcze wydane ekonomowi boćkowskiemu w latach 60. XVIII stulecia jakkolwiek nie podpisane przypisać chyba należy J. K. Potockiemu. W jednej z nich, pochodzącej z ok. 1760 nakazuje, aby ogrody Boćkowski i Knorycki miały należytą konserwację, ulice zaś aby były czyste, szpalery przystrzygane, figarnia i pomarańczarnia uporządkowane. Inna dyspozycja wydana hrabstwu boćkowskiemu zapewne w 1766 roku dotyczy spraw handlu i rzemiosła: Wszelki miasta porządek między Żydami handlującymi i kupczącymi jako między katolikami, rzemieślnikami tudzież całym gminem i pospólstwem, aby był w rygorze dawnych praw i zwyczajów, które by dobre zachowane, a które per Abussem w złe się zmieniły poprawiono. Wśród prac budowlanych prowadzonych przez J. K. Potockiego wymienić należy rozpoczęcie w 1765 budowy murowanego kościoła parafialnego. Skąpe informacje w rejestrach gospodarczych z tych lat nie pozwalają sprecyzować dokładnie prac prowadzonych przy pałacu. Określone są mianem fabryki, podczas gdy roboty przy folwarku są wyodrębnione. Między innymi sprowadzono drzewo do fabryki, naprawiono ogrodzenie pałacu, remontowano oficyny.
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 10:10
        Herb Potockich - Pilawa

        W 1769 do Bociek wkroczyły wojska moskiewskie, które obrabowały zarówno miasto jak i pałac. J. K. Potocki był uczestnikiem Konfederacji Barskiej. Dobra odziedziczyła córka Krystyna, która poślubiła bliskiego krewnego Franciszka Potockiego starostę szczerzyckiego. Był on posłem do Porty w latach 1789-1792. Odwołany do kraju przez Konfederację Targowicką nie powrócił, pozostając do 1799 za granicą. Później osiadł na Ukrainie, zarząd dóbr pozostawiając swym synom: Feliksowi (zmarł bezpotomnie w 1811) i Janowi Alojzemu. Krótki okres, w którym był właścicielem Bociek F. P. Potocki wykorzystał na kontynuowanie prac rozpoczętych przypuszczalnie przez J. K. Potockiego. Tak było w przypadku kościoła, odnosi się to również do pałacu. Dla miasta uzyskał nowy przywilej na jarmarki datowany 15 grudnia 1783. Miały one odbywać się pięć razy w roku: nazajutrz po Nowym Roku ruskim, po niedzieli wstępnej, na św. Antoniego, N. P. Anielskiej i św. Franciszka Serafickiego. W ostatnim rozbiorze Polski (1795) większa część Podlasia zajęta została przez Prusy. Utworzono z tych ziem departament białostocki, w którym największymi miastami były: Siemiatycze (3556 mieszkańców), Białystok (3370), Tykocin (2783), Ciechanowiec (2651), Augustów (1987), Szczuczyn (1849), Bielsk Podlaski (1733), Knyszyn (1699) i Boćki (1462). Wówczas głównym przedmiotem handlu były tzw. boćkowce, boćkowskie dyscypliny lub monitory, słynne w całej Polsce. Staropolskie przysłowie związane z miejscowymi rzemieślnikami, ich wytwórcami mówiło Boćkowskie prawa artykuły nie jedną cnotę wykuły. W czasie I Rzeczypospolitej wymierzano nimi kary przestępcom.
        W 1794 z polecenia władz powstańczych z dóbr boćkowskich insurekcję kościuszkowską zasiliło 9 konnych kantonistów z bronią. A oto w jaki sposób w swych pamiętnikach opisuje Boćki Hipolit Kownacki – historyk i bibliotekarz wilanowski: Sierpień 1798 – Dnia 16 sierpnia po obiedzie wyjechaliśmy do Rybot, zanocowaliśmy w domu J. P. Popławskiego sekretarza Pani Krakowskiej. Nazajutrz po obiedzie do Boćków pojechalim. Miejsce to nie ma nic szczególniejszego i owszem smutne jest dlatego, iż nie miało tego szczęścia być dokończonem i utrzymywanem. Pałac nie skończony, ogród zaniedbany, inne budynki rujnują się, a miasteczko niszczeje. Jeden kościół z klasztorem reformatów jest budowlą piękną i skończoną. Właściciel tych dóbr podczaszy Potocki emulował z hetmanem Branickim w tej mierze, że chciał Boćki nad Białystok wystawić, lecz nie miał tyle szczęścia, stałości, gustu i czasu co drugi i teraz to już jest w ręku wnuków jego, starościców szczerzeckich pod dożywociem ojca.
        W końcu XVIII stulecia Boćki były już drugim miastem w powiecie po Bielsku Podlaskim. Mieściła się tu siedziba sądu, mały garnizon i magazyn wojskowy. Według pruskich statystyk liczyły 1513 mieszkańców, w tym 666 Żydów, 26 duchownych, 13 kupców, 154 rzemieślników, 4 urzędników. Wśród kupców był jeden materialista, 11 handlarzy płótnem, 1 handlarz winem. Wymienia się następujących rzemieślników: 5 piekarzy, 1 bednarz, 10 piwowarów, 1 tokarz, 1 farbiarz, 5 rybaków, 2 rzeźników z 3 czeladnikami, 1 ogrodnik, 2 szklarzy, 4 złotników, 4 czapników z 1 czeladnikiem i 2 uczniami, 2 grabarzy z 1 czeladnikiem i jednym uczniem, 1 młynarz z 1 uczniem, 1 pasamonik z 1 czeladnikiem i 1 uczniem, 8 rymarzy, 1 ślusarz z uczniem, 26 krawców z 8 czeladnikami i 12 uczniami, 16 szewców z 6 uczniami, 1 kołodziej, 3 stolarzy z 1 czeladnikiem, 2 garncarzy, 1 cukiernik, 1 strycharz, 2 cieślów. (Fragment pamiętników odnotowany w tekach Glinki).
        Po III rozbiorze Polski Boćki przeszły najpierw pod władztwo pruskie, a od 1807 znalazły się w obwodzie białostockim i tym samym w Cesarstwie Rosyjskim. Z biegiem czasu miejscowi chrześcijanie więcej czasu poświęcali uprawie roli i hodowli, a Żydzi nadal prowadzili warsztaty rzemieślnicze i handel. Inwentarz miasta z 1818 wymienia 136 mieszczan gospodarzy. Miasto przeszło na własność skarbu państwa i zatracało stopniowo swój charakter, stawało się osadą przy szlaku, który tracił na znaczeniu.
        w 1831 pojawili się w okolicy miasta powstańcy, kilka lat później unitów zmuszono do przejścia na prawosławie,
      • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 12.03.13, 10:11
        1867 – Jan Alojzy Potocki pozostawił dwóch synów: Józefa i Hermana oraz cztery córki. Synowie musieli opuścić kraj po powstaniu listopadowym. Część majątku uległa konfiskacie, część uratowano pod pozorem, że należała do innych członków rodziny. Chyba w ten sposób Boćki stały się własnością córki Jana Alojzego – Joanny, żony Ludwika de Flery, gdyż miasto jest wymieniane w 1867 jako własność hrabiny de Flery. Liczyło wówczas 1188 mieszkańców i posiadało 6 warsztatów przemysłowych.
        1 stycznia 1878 miasteczko zamieszkiwało łącznie 1900 mieszkańców, w tym 1262 izraelitów. Dane te odnotowane zostały w Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego z 1880.
        W XIX stuleciu wraz z uruchomieniem linii kolejowej Bielsk Podlaski – Białystok, Boćki straciły na znaczeniu jako stacja pocztowa, podupadł również przemysł rymarski. W 1832 roku nastąpiła kasata klasztoru Reformatów, kościół przekazano parafii rzymskokatolickiej. Budynek klasztoru wraz z ogrodem przejęły władze państwowe.
        Wedle spisu powszechnego 1897 zamieszkiwało w Boćkach 2640 osób, z nich ponad 1400 zaliczono do wyznania mojżeszowego. O dawnej świetności przypominały jeszcze okazałe budowle
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 02.03.12, 13:06
      POPOWICE
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 02.03.12, 13:13
      Krzeszowice – miasto w woj. małopolskim, w powiecie krakowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krzeszowice. Jest jednym z ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej. Według danych z 30 września 2009 miasto miało 10 007 mieszkańców. Położone jest ok. 25 kilometrów na zachód od centrum (18 km od granicy) Krakowa, przy linii kolejowej nr 133 (Kraków – Katowice) i przy drodze krajowej nr 79 (ul. Kościuszki, ul. Trzebińska) (południowa część miasta). Krzeszowice – miasto w woj. małopolskim, w powiecie krakowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krzeszowice. Jest jednym z ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej. Według danych z 30 września 2009 miasto miało 10 007 mieszkańców. Położone jest ok. 25 kilometrów na zachód od centrum (18 km od granicy) Krakowa, przy linii kolejowej nr 133 (Kraków – Katowice) i przy drodze krajowej nr 79 (ul. Kościuszki, ul. Trzebińska) (południowa część miasta) W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. krakowskiego. W latach 1928–1966 miasto miało status uzdrowiska o charakterze użyteczności publicznej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. krakowskiego.
      W latach 1928–1966 miasto miało status uzdrowiska o charakterze użyteczności publicznej.
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 02.07.12, 14:06
      ****
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 06.10.12, 18:49
      ***
    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 17.12.12, 21:46

    • madohora Re: Skąd się wzięły nazwy naszych miast i wsi? 08.02.13, 09:54
      https://img4.glitery.pl/dev4/0/110/966/0110966283.jpg
Inne wątki na temat:
Pełna wersja