Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach

    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 30.04.17, 22:15
      R ola p a l m y , w jakiej ją dzisiaj z n a jd u je m y , z o s ta ł a jej
      n a d a n a p ó ź n ie j, w cz a s a c h c h rz e śc ia ń sk ic h , je d n a k nie wiele
      o d b ie g ła od s w e g o p ie r w o tn e g o p rze zn ac ze n ia. W p a lm ie , ja ką
      dzisiaj s p o t y k a m y w ś r ó d ludu, p o ś w ię c a n ą w kw ietn ią niedzielę,
      d o p a t r u j e m y się sz c z ą tk ó w d a w n e g o kultu drze w , a w o g ó l n o ści
      roślin, p o ś w ię c o n y c h p e w n y m b ó s tw o m .
      Z a n im p o w ie m y o kulcie d rz e w u S ło w ia n , m u s im y p r z y p
      o m n ie ć , ja k ą cześć o d d a w a ły d r z e w o m in n e n a r o d y w s t a r o ży
      tn o ści. W szy stk ie nie m al ludy p o ł u d n i o w e 2) p rz y w ią z y w a ły
      d o p o s ia d a n i a p ię k n y c h o g r o d ó w n a jw ię k sz e szczęście ta k d a lece,
      że ich T e o g o n i a n a z n a c z a ła dla d u sz b ło g o s ł a w io n y c h p o
      o g r o d a c h w ieczne m ie sz k a n ia , w d o w ó d c z e g o p o s łu ż y ć m o g
      ą p o la Elizejskie, Raj ziem ski, O g r o d y E d e n i H e s p e ry d
      a p ó ź n ie j n ie b o m u z u łm a ń s k ie . N ierychlej p o te m s ły n ę ły w isz
      ą c e o g r o d y B a b y lo n u , je d e n z s ie d m iu c u d ó w św iata, o g r o d y
      L u k u llu sa , N e r o n a , D y o k le c y a n a i t. d. P o w szy stk ie wieki
      i p o k o le n ia , kw iat u c h o d z ił za w z ó r d o s k o n a ło ś c i , o k r a s y ,
      p rz y je m n o śc i, a d a r jego, je st h o łd e m w d z ię cz n o ści i tk liw e g o
      p rzy w ią zan ia.
      S ta ro ż y tn i B uddyści utrzy m y w a li, że c z ło w ie k p o c h o d z i
      z kw iatu lo to s u , i s tą d też przy m o d litw ie s k ła d a li o d p o w i e d
      n io ręce.
      O d w ie c z n e i w y n io s łe d rzew a, o g r o m n ą sw ą p o sta c ią , u ż y tkiem
      i sta ro ś c ią , g łę b o k ie u cz y n iły w ra ż e n ie n a ludziach
      (z rą k n a tu ry w y c h o d z ą c y c h ) : c z ło w ie k p o r ó w n y w u j ą c b o w iem
      s ł a b o ś ć s w o ją z ich w z r o s te m , k r ó tk o ś ć życia s w e g o z sędziw
      o ś c ią tych o lb r z y m ó w , tuląc się p rz e d s p ie k ą p o d ich cienie,
      p r z e n ik a ł się w ted y p o n ie w o ln ie ku nim w d z ię c z n o ś c ią i u s z a n
      o w a n ie m , a stą d p o w s ta ły u G re k ó w , R zym ian, G a lló w , G e r m
      a n ó w i S ło w ia n gaje, r ó w n ie ja k cześć o d r ę b n y c h drzew ,
      k tó r ą w id zim y d o tą d dla d r z e w a B a o b a b , w z d łu ż b r z e g ó w G w i nei
      i S e n e g a lu . A kiedy z c z a s e m c z ło w ie k o b s e r w u j ą c życie
      roślin, p o c z ą ł się z a s ta n a w ia ć n a d ich p o c z ą t k a m i i s p o s t r z e g ł
      p e w n e p o d o b i e ń s t w o d o życia lu d z k ieg o , nie t r u d n o m u już
      b y ło w tych isto ta c h d o p a t r z y ć się p r z o d k ó w zaklętych za
      ja k ie ś p rz e w in ie n ie w d rze w o . S tąd s z a c u n e k je g o jeszcze b a r dziej
      się w zm a g ał.
      W edle ś w ia d e c tw a C e z a ra istniały w Gallii św ię te d ą b r o w y
      w k tó r y c h d r u id o w ie z ło ty m i n o ż a m i p o d c z a s u ro c z y sto śc i
      ucinali je m io łę . D r u id o w ie nie mieli nic św ię tsz e g o n a d
      je m io łę i d r z e w o , na k tó r e m o n a ro śn ie , a ż a d e n o b r z ą d e k
      bez listow ia d ę b u o b e jś ć się nie m ó g ł. J e m i o ł ę r o s n ą c ą na d ę bie
      u w a ż a ją za d a r nieba, są d zą c, że B ó g ją d l a t e g o w y b r a ł ’).
      P is m o św ięte, ile razy m ó w i o c e d r z e lib a ń sk im , z n iejakiem
      u s z a n o w a n i e m o nim w s p o m in a . W i a d o m o z P liniusza, ile p r z e m
      o ż n i R z y m ia n ie dla ro z ło ż y sty c h p la ta n ó w mieli w zględów ,
      kiedy je z a m ia s t w o d ą . m le k ie m i m io d e m polew ali.
      Kiedy K s e rk s e s w y p ra w ia ją c się p rze ciw G r e k o m , n atrafił
      w p o c h o d z ie n a je d n o z tych d rze w o lb r z y m ic h , tak się w niem
      był z a k o c h a ł, że nie ty lk o na je g o g a łę z ia c h z a w iesił sw o je
      i ż o n sw o ic h d r o g ie k o s z to w n o ś c i, ale nie b ac z ą c n a s ła w ę
      ca ło śc i w o js k a i cel w y p ra w y , dni sie d m z n ie p rz e lic z o n y m g m in
      e m p rzy u lu b io n y m p la tan ie o b o z o w a ł i z a le d w ie s z e m r a n i a
      z g ł o d n i a ł e g o lu d u , z d o ł a ły g o o d e r w a ć o d te g o d r z e w a . W p r z ó d
      je d n a k na z ło ty m m e d a lu w iz e r u n e k je g o w ybić k a z a ł i te n że
      p o t e m c a łe życie na szyi nosił.
      P rz e s ą d n i R z y m ia n ie wierzyli, iż p o m ię d z y r o ś lin ą a c z ł o w
      iek iem istnieć m o ż e ta je m n ic z y zw ią z e k ; h isto ry c y o p is u ją , że,
      kie d y k tó ry z c e s a r z ó w m i a ł u m rz e ć , s c h ło d r z e w o la u ro w e ,
      k tó r e o b r z ę d o w o z a s a d z a ł n a K apitolu. D rz e w a s a d z o n o c z ęsto
      n a p a m ią tk ę o s ó b z m a r ły c h , a lb o też ja k ie g o w y d a r z e n ia
      i w ted y n a b ie r a ły o n e o s o b li w s z e g o z n a c z e n ia , ja k la u r na g r o bie
      W ergiliusza, w ie rz b a o c ie n ia ją c a g r ó b N a p o l e o n a I. na w y sp
      ie św. H ele n y i t. d .
      W edług Eddy, O dyn stw orzył pierwszych ludzi z jesiona
      i olchy, drzew północy. P ra w o salickie stanow iło, że jeśli kto
      wyrzeknie się dziedzictwa ojców, musi z ła m a ć sobie nad głow ą
      cztery gałązki olchy, tego drzew a uśw ięconego tradycyą, o św ia d czając
      przed zg ro m adzeniem ludu, iż nic już nie m a w spólnego
      pom iędzy nim a jego rodem.
      W Indyach, skąd w yszedł kult drzew, jeszcze dzisiaj, w dniu
      pierw szym maja, w W izapur, sadzą cerem onialnie drzew o na
      cześć Maji, matki bogów . U roczystość p o d o b n ą sp o ty k am y pod
      różnem i form am i i nazwą u wszystkich n a ro d ó w indo-europejskich,
      a w wielu m iejscowościach zwyczaj ten zach o w ał się do
      czasów obecnych 1).
      S ło w ian o m rów nież zn aną była cześć drzew a kult roślin
      w ogóle był sz e ro k o rozpow szechniony. H a n u s z w cytowanem
      d z i e l e 2) p o w ia d a : Bei keinem Volke findet sich so sehr
      die Sitte ausgebreitet, mit B lum en sich zu schmiicken, Kranze
      zu binden u. s, w., wie bei ben Slaven. Blumen und Kranze
      spielen auf den meisten religiósen V ersam m lungen, die dazu
      tauglich waren, die bedeutendste Rolle (Kollar: Slav. Boh.
      p. 167).
      J a k sz e ro k o ro zp o w sz e c h n io n a była cześć drzew u Czechów
      jeszcze w VIII. w., dow iadujem y się z dzieła D ra Zibrta,
      pt. Seznam pover a zvyklostf po h an sk y h z VIII. veku. W rozdziale
      sz ó sty m : „De sacris silvarum, quae nim idas vocant" czytamy,
      iż pewien ksiądz skarżył się w Rzymie, że lud czci lipę jako
      bóstw o i przypisuje jej m o c czynienia cudów , uzdraw iania c h o rych
      i t. p. Czesi długo trzymali się uporczyw ie kultu drzew
      i lasów. Jeszcze K osm as Praski pisze, że ks. Brzetysław II. kazał
      rąbać i palić lasy i gaje święte. W XII. wieku przeciw ko tej
      czci pów staje „H om iliarz O patow icki".
      M iasto Szczecin, g łó w n a siedziba bożka Trzygłow a, p o siad
      a ło dąb święty, o g ro m n y , rozłożysty, z obfitym cieniem i ź ró dłem
      z pod niego wytryskującem . S y m b o lem Trzygłow a, p o d o bnie
      jak Jow isza i Zeusa, jak P erk u n a litewskiego i Jo rk i p ru skiego,
      jest z pom iędzy drzew dąb, najtrwalsze i najpotężniejniejsze
      s ze w t ym klimacie d r z e w o *)■ U n a s wiele b y ł o ta kich d ę b ó w
      p r ze d n a w r ó c e n i e m M i e c z y s ł a w a n a w i ar ę c h r z e ś c i a ń s k ą ,
      a w kilka se t lat p o t e m p o k a z y w a n o jeszcze w W a r m i i p o d
      m i a s t e c z k i e m Heil i gen be ul d ą b o g r o m n y , d o k t ó r e g o p r u s k i e
      i litewskie p o g a ń s t w o w ę d r o w a ł o 2). D ą b w y o b r a ż a ł b o ż k a T r z y g
      ł o w a 3).
      Cześć, j a k ą o d d a w a n o r o ś l i n o m , p r z e c h o w a ł a się p o dziś
      dzień, a z n a l a z ł a sw ój w y r a z w licznych p ie śn ia ch i o b r z ę d a c h ,
      z w ł a s z c z a w es e ln yc h . Lud nie t yl ko o t a c z a ł i o t a c z a czcią p e w
      n e rośliny, ale w p r o s t o p i e w a losy n i e k t ór y
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 01.05.17, 19:24
      N a k o l o r ż ó ł t y g o t u j ą jaja w ł u p i n a c h cebuli, w o d w a r z e z k o r y
      dzikiej j a b ł o n i , lub w p ą c z k a c h kwiat u knieci b ł o t n e j ( ca lt ha
      pa l us tr i s) ; n
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 01.05.17, 19:27
      i s an k i s p o r z ą d z a n e b y w a j ą n aj częściej p r ze z kob ie ty, r z a dziej
      pr ze z mężczyzn.. . P i sa ni e p o l e g a n a n a k ł a d a n i u w o s k u n a
      jaje p rzy p o m o c y szpilki, igły ze z ł a m a n e m u c h e m lub, lub p a t
      yc zk a r o z ł u p a n e g o na k o ń c u , gdzi e o s a d z o n a jest ci en iut ka
      r u r k a b la s za n a, ci enki p i e n i ą ż e k lub k o n i e c s z n u r o w a d ł a . D e s e nie,
      jakie s p o t y k a m y , b y w a j ą za zwyc zaj w y k o n y w a n e d o w o l n i e ,
      „z w ł a s n e j g ł o w y " a nie z j a k i c h k o l w i e k w z o r ó w . Z f o r m p o j
      e d y nc z y c h, p r o s t y c h , w y r o d z i ł się p o w o l i o r n a m e n t z ł o ż o n y ,
      tc h n ą c y b o g a c tw e m fo rm y . Z r o z k r o j o n e g o j a b łk a na p o łó w k i
      p o w s t a ł d e s e ń „w j a b ł u s z k a 11, d z w o n e k p o ln y d a ł „ d z w o n e c z k i-1,
      s o s n a „ s o s e n k i 11 i
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 09.05.17, 16:01
      JAJKA GOTOWANE W ŁUPINACH Z CEBULI

      Łupiny cebuli, jajka, sól. ocet, woda

      Do wody dodajemy sól oraz łyżeczkę octu. Wkładamy łupiny z cebuli. Gdy woda się zagotuje, wkładamy jajka i gotujemy około 5-8 minut.
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 09.05.17, 16:07
      https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/hfaAy24bCh2A32oM9X.jpg
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 23.06.17, 18:06
      https://www.gify.net/data/media/291/motyl-ruchomy-obrazek-0018.gif
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 17.09.17, 21:46
      Jedna z ważniejszych uroczystości jest Odpust. Oczywiście w różnych miejscowościach może to wyglądać inaczej ale tak naprawdę uroczystości niewiele się różnią. Do obowiązków parafian należy udział w sumie odpustowej, następnie procesja wokół kościoła. A po zakończeniu uroczystości religijnych w domowym zaciszu obiad w gronie zaproszonych gości a na koniec zabawa, zarówno dla dzieci jak i dla dorosłych
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 05.10.17, 19:52
      **
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 27.10.17, 17:41
      Na Wszystkich Świętych od zrębu utnij gałąź dębu: jeśli soku nie ma, będzie tęga zima.
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 28.10.17, 13:04
      Niescęśliwi chrześni,
      Co mnie do chrztu nieśli.
      Gorzałecke pili,
      I mnie naucyli
      Fajecke kurzyli
      I mnie naucyli.
      2. Napijwa się kumo,
      Napijwa, napijwa,
      Zeli nie gorzałki,
      To piwa, to piwa.
      3. Napijwa sie kumo
      Kiedywa się zesła;
      Nie zapłaci zima,
      To zapłaci wiesna.
      4. Kumoterek ładny,
      Kumoszka wybladła.
      Da cóz będziem robić,
      Kiej nam tak wypadło.
      5. Da moja kumo, mój kumeckll,
      Oj dobre wiśnie na tym sadecku,
      Da moja kurno, urvvijze ino,
      Oj mój kumecku, przyjmij ze ino.
      6. O j kumosia kumosi
      Gorzałecke nosi.
      Da jednej nie wypiła,
      O drugo się prosi.
      7. U mojej kumoski
      Bielusieńkie nozki;
      A moje nie takie,
      Co to za cud Boski
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 15.11.17, 00:53
      Lanie wosku to jedna z najbardziej znanych i popularnych wróżb andrzejkowych. Co będzie nam potrzebne? Przede wszystkim świece oraz klucz. Najlepiej stary i duży, a jeżeli nie chcemy go za bardzo zabrudzić można zrobić go z papieru lub z folii aluminiowej.
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 15.11.17, 12:00
      Ustawianie od ściany do progu jeden za drugim butów zgromadzonych panien: ta której but pierwszy dotarł do progu miała jako pierwsza wyjść za mąż.
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 26.11.17, 18:32
      Święty Mikołaj – postać starszego mężczyzny z brodą ubranego w czerwony strój, który wedle różnych legend i bajek w okresie świąt Bożego Narodzenia rozwozi dzieciom prezenty saniami ciągniętymi przez zaprzęg reniferów.
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 26.11.17, 22:54
      W tradycji bizantyńskiej jego odpowiednikiem jest Święty Bazyli, który obdarowuje prezentami dzieci w dniu 1 styczni
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 27.11.17, 16:20
      Już dzwonią dzwonki u sań
      Dzyń dzyń dzyń dzyń
      Mikołaj jedzie dziś sam
      Dzyń Dzyń dzyń dzyń
      By zdążyć w ten jeden dzień
      Dzyń Dzyń dzyń dzyń
      Przed nim śnieżyce i zaspy
      Dzyń Dzyń dzyń dzyń
      Renifer Rudolf dziś zaspał
      Dzyń Dzyń dzyń dzyń
      Lepki śnieg czepia się sań
      Dzyń Dzyń dzyń dzyń
      Śnieżynki poszły na bal
      Dzyń Dzyń dzyń dzyń
      A worków tu jeszcze bez liku
      Dzyń Dzyń dzyń dzyń
      Przez komin trzeba po cichu
      Dzyń Dzyń dzyń dzyń
      Bo dzieci czekają w kąciku
      Dzyń Dzyń dzyń dzyń
      By dostać po prezenciku
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 28.11.17, 16:16
      CORAZ BLIŻEJ ŚWIĘTA. KATOWICE ZACHWYCAJĄ ILUMINACJĄ - sląsk.eska - 28.11.2017
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 28.11.17, 16:18
      PIĄTE URODZINY BARBAR W KATOWICACH - Dziennik Zachodni - 28.11.2017
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 04.12.17, 21:20
      Niespełna 100 km od Antalyi, gdzie lądują czarterowe samoloty z Polski, leży Patara. Kiedyś był to wielki i ważny port nad Morzem Śródziemnym, dziś po dawnej świetności pozostały jedynie ruiny amfiteatru i trochę kolumn. Nie są to zabytki rzucające na kolana, więc autokary, wożące turystów po Tureckiej Riwierze, prawie nigdy się tam nie zatrzymują. Tymczasem właśnie w Patarze, ok. roku 270, urodził się przyszły święty. Tu został wyświęcony na księdza i spełnił pierwsze dobre uczynki, dzięki którym stał się symbolem dobroczyńcy podrzucającego ukradkiem podarunki.
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 05.12.17, 18:48
      Sprawców nikt nie uważa za złodziei. Wręcz przeciwnie – dla chrześcijan ze Wschodu i Zachodu stali się oni bohaterami.
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 09.12.17, 22:08
      MIKOŁAJE PRZEMASZEROWALI PRZEZ MIASTO - Silesion - 9.12.2017
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 09.12.17, 23:31
      JARMARK NA NIKISZU - Dziennik Zachodni - 9.12.2017
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 10.12.17, 19:11
      NIEZWYKŁA PARADA MIKOŁAJOWA PRZESZŁA ULICAMI KATOWIC - slask.eska.pl - 10.12.2017
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 12.12.17, 19:31
      JARMARK NA NIKISZU PRZYCIĄGNĄŁ TŁUMY - Nasze Miasto - 12.12.2017
    • madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 16.12.17, 17:46
      KOLĘDY Z AKTORAMI - Wyborcza - 15.12.2017
    • balzack Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 17.12.17, 12:28
      Coś sie tukej porozjyżdżało, chyba....
Pełna wersja