madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 30.04.17, 22:15 R ola p a l m y , w jakiej ją dzisiaj z n a jd u je m y , z o s ta ł a jej n a d a n a p ó ź n ie j, w cz a s a c h c h rz e śc ia ń sk ic h , je d n a k nie wiele o d b ie g ła od s w e g o p ie r w o tn e g o p rze zn ac ze n ia. W p a lm ie , ja ką dzisiaj s p o t y k a m y w ś r ó d ludu, p o ś w ię c a n ą w kw ietn ią niedzielę, d o p a t r u j e m y się sz c z ą tk ó w d a w n e g o kultu drze w , a w o g ó l n o ści roślin, p o ś w ię c o n y c h p e w n y m b ó s tw o m . Z a n im p o w ie m y o kulcie d rz e w u S ło w ia n , m u s im y p r z y p o m n ie ć , ja k ą cześć o d d a w a ły d r z e w o m in n e n a r o d y w s t a r o ży tn o ści. W szy stk ie nie m al ludy p o ł u d n i o w e 2) p rz y w ią z y w a ły d o p o s ia d a n i a p ię k n y c h o g r o d ó w n a jw ię k sz e szczęście ta k d a lece, że ich T e o g o n i a n a z n a c z a ła dla d u sz b ło g o s ł a w io n y c h p o o g r o d a c h w ieczne m ie sz k a n ia , w d o w ó d c z e g o p o s łu ż y ć m o g ą p o la Elizejskie, Raj ziem ski, O g r o d y E d e n i H e s p e ry d a p ó ź n ie j n ie b o m u z u łm a ń s k ie . N ierychlej p o te m s ły n ę ły w isz ą c e o g r o d y B a b y lo n u , je d e n z s ie d m iu c u d ó w św iata, o g r o d y L u k u llu sa , N e r o n a , D y o k le c y a n a i t. d. P o w szy stk ie wieki i p o k o le n ia , kw iat u c h o d z ił za w z ó r d o s k o n a ło ś c i , o k r a s y , p rz y je m n o śc i, a d a r jego, je st h o łd e m w d z ię cz n o ści i tk liw e g o p rzy w ią zan ia. S ta ro ż y tn i B uddyści utrzy m y w a li, że c z ło w ie k p o c h o d z i z kw iatu lo to s u , i s tą d też przy m o d litw ie s k ła d a li o d p o w i e d n io ręce. O d w ie c z n e i w y n io s łe d rzew a, o g r o m n ą sw ą p o sta c ią , u ż y tkiem i sta ro ś c ią , g łę b o k ie u cz y n iły w ra ż e n ie n a ludziach (z rą k n a tu ry w y c h o d z ą c y c h ) : c z ło w ie k p o r ó w n y w u j ą c b o w iem s ł a b o ś ć s w o ją z ich w z r o s te m , k r ó tk o ś ć życia s w e g o z sędziw o ś c ią tych o lb r z y m ó w , tuląc się p rz e d s p ie k ą p o d ich cienie, p r z e n ik a ł się w ted y p o n ie w o ln ie ku nim w d z ię c z n o ś c ią i u s z a n o w a n ie m , a stą d p o w s ta ły u G re k ó w , R zym ian, G a lló w , G e r m a n ó w i S ło w ia n gaje, r ó w n ie ja k cześć o d r ę b n y c h drzew , k tó r ą w id zim y d o tą d dla d r z e w a B a o b a b , w z d łu ż b r z e g ó w G w i nei i S e n e g a lu . A kiedy z c z a s e m c z ło w ie k o b s e r w u j ą c życie roślin, p o c z ą ł się z a s ta n a w ia ć n a d ich p o c z ą t k a m i i s p o s t r z e g ł p e w n e p o d o b i e ń s t w o d o życia lu d z k ieg o , nie t r u d n o m u już b y ło w tych isto ta c h d o p a t r z y ć się p r z o d k ó w zaklętych za ja k ie ś p rz e w in ie n ie w d rze w o . S tąd s z a c u n e k je g o jeszcze b a r dziej się w zm a g ał. W edle ś w ia d e c tw a C e z a ra istniały w Gallii św ię te d ą b r o w y w k tó r y c h d r u id o w ie z ło ty m i n o ż a m i p o d c z a s u ro c z y sto śc i ucinali je m io łę . D r u id o w ie nie mieli nic św ię tsz e g o n a d je m io łę i d r z e w o , na k tó r e m o n a ro śn ie , a ż a d e n o b r z ą d e k bez listow ia d ę b u o b e jś ć się nie m ó g ł. J e m i o ł ę r o s n ą c ą na d ę bie u w a ż a ją za d a r nieba, są d zą c, że B ó g ją d l a t e g o w y b r a ł ’). P is m o św ięte, ile razy m ó w i o c e d r z e lib a ń sk im , z n iejakiem u s z a n o w a n i e m o nim w s p o m in a . W i a d o m o z P liniusza, ile p r z e m o ż n i R z y m ia n ie dla ro z ło ż y sty c h p la ta n ó w mieli w zględów , kiedy je z a m ia s t w o d ą . m le k ie m i m io d e m polew ali. Kiedy K s e rk s e s w y p ra w ia ją c się p rze ciw G r e k o m , n atrafił w p o c h o d z ie n a je d n o z tych d rze w o lb r z y m ic h , tak się w niem był z a k o c h a ł, że nie ty lk o na je g o g a łę z ia c h z a w iesił sw o je i ż o n sw o ic h d r o g ie k o s z to w n o ś c i, ale nie b ac z ą c n a s ła w ę ca ło śc i w o js k a i cel w y p ra w y , dni sie d m z n ie p rz e lic z o n y m g m in e m p rzy u lu b io n y m p la tan ie o b o z o w a ł i z a le d w ie s z e m r a n i a z g ł o d n i a ł e g o lu d u , z d o ł a ły g o o d e r w a ć o d te g o d r z e w a . W p r z ó d je d n a k na z ło ty m m e d a lu w iz e r u n e k je g o w ybić k a z a ł i te n że p o t e m c a łe życie na szyi nosił. P rz e s ą d n i R z y m ia n ie wierzyli, iż p o m ię d z y r o ś lin ą a c z ł o w iek iem istnieć m o ż e ta je m n ic z y zw ią z e k ; h isto ry c y o p is u ją , że, kie d y k tó ry z c e s a r z ó w m i a ł u m rz e ć , s c h ło d r z e w o la u ro w e , k tó r e o b r z ę d o w o z a s a d z a ł n a K apitolu. D rz e w a s a d z o n o c z ęsto n a p a m ią tk ę o s ó b z m a r ły c h , a lb o też ja k ie g o w y d a r z e n ia i w ted y n a b ie r a ły o n e o s o b li w s z e g o z n a c z e n ia , ja k la u r na g r o bie W ergiliusza, w ie rz b a o c ie n ia ją c a g r ó b N a p o l e o n a I. na w y sp ie św. H ele n y i t. d . W edług Eddy, O dyn stw orzył pierwszych ludzi z jesiona i olchy, drzew północy. P ra w o salickie stanow iło, że jeśli kto wyrzeknie się dziedzictwa ojców, musi z ła m a ć sobie nad głow ą cztery gałązki olchy, tego drzew a uśw ięconego tradycyą, o św ia d czając przed zg ro m adzeniem ludu, iż nic już nie m a w spólnego pom iędzy nim a jego rodem. W Indyach, skąd w yszedł kult drzew, jeszcze dzisiaj, w dniu pierw szym maja, w W izapur, sadzą cerem onialnie drzew o na cześć Maji, matki bogów . U roczystość p o d o b n ą sp o ty k am y pod różnem i form am i i nazwą u wszystkich n a ro d ó w indo-europejskich, a w wielu m iejscowościach zwyczaj ten zach o w ał się do czasów obecnych 1). S ło w ian o m rów nież zn aną była cześć drzew a kult roślin w ogóle był sz e ro k o rozpow szechniony. H a n u s z w cytowanem d z i e l e 2) p o w ia d a : Bei keinem Volke findet sich so sehr die Sitte ausgebreitet, mit B lum en sich zu schmiicken, Kranze zu binden u. s, w., wie bei ben Slaven. Blumen und Kranze spielen auf den meisten religiósen V ersam m lungen, die dazu tauglich waren, die bedeutendste Rolle (Kollar: Slav. Boh. p. 167). J a k sz e ro k o ro zp o w sz e c h n io n a była cześć drzew u Czechów jeszcze w VIII. w., dow iadujem y się z dzieła D ra Zibrta, pt. Seznam pover a zvyklostf po h an sk y h z VIII. veku. W rozdziale sz ó sty m : „De sacris silvarum, quae nim idas vocant" czytamy, iż pewien ksiądz skarżył się w Rzymie, że lud czci lipę jako bóstw o i przypisuje jej m o c czynienia cudów , uzdraw iania c h o rych i t. p. Czesi długo trzymali się uporczyw ie kultu drzew i lasów. Jeszcze K osm as Praski pisze, że ks. Brzetysław II. kazał rąbać i palić lasy i gaje święte. W XII. wieku przeciw ko tej czci pów staje „H om iliarz O patow icki". M iasto Szczecin, g łó w n a siedziba bożka Trzygłow a, p o siad a ło dąb święty, o g ro m n y , rozłożysty, z obfitym cieniem i ź ró dłem z pod niego wytryskującem . S y m b o lem Trzygłow a, p o d o bnie jak Jow isza i Zeusa, jak P erk u n a litewskiego i Jo rk i p ru skiego, jest z pom iędzy drzew dąb, najtrwalsze i najpotężniejniejsze s ze w t ym klimacie d r z e w o *)■ U n a s wiele b y ł o ta kich d ę b ó w p r ze d n a w r ó c e n i e m M i e c z y s ł a w a n a w i ar ę c h r z e ś c i a ń s k ą , a w kilka se t lat p o t e m p o k a z y w a n o jeszcze w W a r m i i p o d m i a s t e c z k i e m Heil i gen be ul d ą b o g r o m n y , d o k t ó r e g o p r u s k i e i litewskie p o g a ń s t w o w ę d r o w a ł o 2). D ą b w y o b r a ż a ł b o ż k a T r z y g ł o w a 3). Cześć, j a k ą o d d a w a n o r o ś l i n o m , p r z e c h o w a ł a się p o dziś dzień, a z n a l a z ł a sw ój w y r a z w licznych p ie śn ia ch i o b r z ę d a c h , z w ł a s z c z a w es e ln yc h . Lud nie t yl ko o t a c z a ł i o t a c z a czcią p e w n e rośliny, ale w p r o s t o p i e w a losy n i e k t ór y Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 01.05.17, 19:24 N a k o l o r ż ó ł t y g o t u j ą jaja w ł u p i n a c h cebuli, w o d w a r z e z k o r y dzikiej j a b ł o n i , lub w p ą c z k a c h kwiat u knieci b ł o t n e j ( ca lt ha pa l us tr i s) ; n Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 01.05.17, 19:27 i s an k i s p o r z ą d z a n e b y w a j ą n aj częściej p r ze z kob ie ty, r z a dziej pr ze z mężczyzn.. . P i sa ni e p o l e g a n a n a k ł a d a n i u w o s k u n a jaje p rzy p o m o c y szpilki, igły ze z ł a m a n e m u c h e m lub, lub p a t yc zk a r o z ł u p a n e g o na k o ń c u , gdzi e o s a d z o n a jest ci en iut ka r u r k a b la s za n a, ci enki p i e n i ą ż e k lub k o n i e c s z n u r o w a d ł a . D e s e nie, jakie s p o t y k a m y , b y w a j ą za zwyc zaj w y k o n y w a n e d o w o l n i e , „z w ł a s n e j g ł o w y " a nie z j a k i c h k o l w i e k w z o r ó w . Z f o r m p o j e d y nc z y c h, p r o s t y c h , w y r o d z i ł się p o w o l i o r n a m e n t z ł o ż o n y , tc h n ą c y b o g a c tw e m fo rm y . Z r o z k r o j o n e g o j a b łk a na p o łó w k i p o w s t a ł d e s e ń „w j a b ł u s z k a 11, d z w o n e k p o ln y d a ł „ d z w o n e c z k i-1, s o s n a „ s o s e n k i 11 i Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 09.05.17, 16:01 JAJKA GOTOWANE W ŁUPINACH Z CEBULI Łupiny cebuli, jajka, sól. ocet, woda Do wody dodajemy sól oraz łyżeczkę octu. Wkładamy łupiny z cebuli. Gdy woda się zagotuje, wkładamy jajka i gotujemy około 5-8 minut. Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 17.09.17, 21:46 Jedna z ważniejszych uroczystości jest Odpust. Oczywiście w różnych miejscowościach może to wyglądać inaczej ale tak naprawdę uroczystości niewiele się różnią. Do obowiązków parafian należy udział w sumie odpustowej, następnie procesja wokół kościoła. A po zakończeniu uroczystości religijnych w domowym zaciszu obiad w gronie zaproszonych gości a na koniec zabawa, zarówno dla dzieci jak i dla dorosłych Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 27.10.17, 17:41 Na Wszystkich Świętych od zrębu utnij gałąź dębu: jeśli soku nie ma, będzie tęga zima. Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 28.10.17, 13:04 Niescęśliwi chrześni, Co mnie do chrztu nieśli. Gorzałecke pili, I mnie naucyli Fajecke kurzyli I mnie naucyli. 2. Napijwa się kumo, Napijwa, napijwa, Zeli nie gorzałki, To piwa, to piwa. 3. Napijwa sie kumo Kiedywa się zesła; Nie zapłaci zima, To zapłaci wiesna. 4. Kumoterek ładny, Kumoszka wybladła. Da cóz będziem robić, Kiej nam tak wypadło. 5. Da moja kumo, mój kumeckll, Oj dobre wiśnie na tym sadecku, Da moja kurno, urvvijze ino, Oj mój kumecku, przyjmij ze ino. 6. O j kumosia kumosi Gorzałecke nosi. Da jednej nie wypiła, O drugo się prosi. 7. U mojej kumoski Bielusieńkie nozki; A moje nie takie, Co to za cud Boski Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 15.11.17, 00:53 Lanie wosku to jedna z najbardziej znanych i popularnych wróżb andrzejkowych. Co będzie nam potrzebne? Przede wszystkim świece oraz klucz. Najlepiej stary i duży, a jeżeli nie chcemy go za bardzo zabrudzić można zrobić go z papieru lub z folii aluminiowej. Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 15.11.17, 12:00 Ustawianie od ściany do progu jeden za drugim butów zgromadzonych panien: ta której but pierwszy dotarł do progu miała jako pierwsza wyjść za mąż. Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 26.11.17, 18:32 Święty Mikołaj – postać starszego mężczyzny z brodą ubranego w czerwony strój, który wedle różnych legend i bajek w okresie świąt Bożego Narodzenia rozwozi dzieciom prezenty saniami ciągniętymi przez zaprzęg reniferów. Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 26.11.17, 22:54 W tradycji bizantyńskiej jego odpowiednikiem jest Święty Bazyli, który obdarowuje prezentami dzieci w dniu 1 styczni Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 27.11.17, 16:20 Już dzwonią dzwonki u sań Dzyń dzyń dzyń dzyń Mikołaj jedzie dziś sam Dzyń Dzyń dzyń dzyń By zdążyć w ten jeden dzień Dzyń Dzyń dzyń dzyń Przed nim śnieżyce i zaspy Dzyń Dzyń dzyń dzyń Renifer Rudolf dziś zaspał Dzyń Dzyń dzyń dzyń Lepki śnieg czepia się sań Dzyń Dzyń dzyń dzyń Śnieżynki poszły na bal Dzyń Dzyń dzyń dzyń A worków tu jeszcze bez liku Dzyń Dzyń dzyń dzyń Przez komin trzeba po cichu Dzyń Dzyń dzyń dzyń Bo dzieci czekają w kąciku Dzyń Dzyń dzyń dzyń By dostać po prezenciku Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 28.11.17, 16:16 CORAZ BLIŻEJ ŚWIĘTA. KATOWICE ZACHWYCAJĄ ILUMINACJĄ - sląsk.eska - 28.11.2017 Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 28.11.17, 16:18 PIĄTE URODZINY BARBAR W KATOWICACH - Dziennik Zachodni - 28.11.2017 Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 04.12.17, 21:20 Niespełna 100 km od Antalyi, gdzie lądują czarterowe samoloty z Polski, leży Patara. Kiedyś był to wielki i ważny port nad Morzem Śródziemnym, dziś po dawnej świetności pozostały jedynie ruiny amfiteatru i trochę kolumn. Nie są to zabytki rzucające na kolana, więc autokary, wożące turystów po Tureckiej Riwierze, prawie nigdy się tam nie zatrzymują. Tymczasem właśnie w Patarze, ok. roku 270, urodził się przyszły święty. Tu został wyświęcony na księdza i spełnił pierwsze dobre uczynki, dzięki którym stał się symbolem dobroczyńcy podrzucającego ukradkiem podarunki. Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 05.12.17, 18:48 Sprawców nikt nie uważa za złodziei. Wręcz przeciwnie – dla chrześcijan ze Wschodu i Zachodu stali się oni bohaterami. Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 09.12.17, 22:08 MIKOŁAJE PRZEMASZEROWALI PRZEZ MIASTO - Silesion - 9.12.2017 Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 09.12.17, 23:31 JARMARK NA NIKISZU - Dziennik Zachodni - 9.12.2017 Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 10.12.17, 19:11 NIEZWYKŁA PARADA MIKOŁAJOWA PRZESZŁA ULICAMI KATOWIC - slask.eska.pl - 10.12.2017 Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 12.12.17, 19:31 JARMARK NA NIKISZU PRZYCIĄGNĄŁ TŁUMY - Nasze Miasto - 12.12.2017 Odpowiedz Link
madohora Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 16.12.17, 17:46 KOLĘDY Z AKTORAMI - Wyborcza - 15.12.2017 Odpowiedz Link
balzack Re: Cztery pory roku czyli o Śląskich Zwyczajach 17.12.17, 12:28 Coś sie tukej porozjyżdżało, chyba.... Odpowiedz Link