Dodaj do ulubionych

Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej

    • madohora1 Żernica 26.09.12, 16:20
      Żernica (niem. Deutsch Zernitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Pilchowice. W latach 1973-1977 miejscowość była siedzibą gminy Żernica. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego. Pierwotna nazwa wsi to Zernitz. Pochodzi ona od polskiego słowa "ziarno", czyli po niemiecku Korn, albo też od słowa "ściernisko", czyli Stoppelfeld. Owa nazwa świadczy o tym, że w zamierzchłych czasach rozpościerały się tu uprawne pola, otoczone dziewiczymi lasami. Gdy w wiosce zamieszkali koloniści niemieccy dla odróżnienia Żernicy od innych wsi o tej samej nazwie, przemienili ją na "Deutsch Zernitz" względnie "Teutsch Zernitz". Łacińska nazwa miejscowości brzmi: "Sirdnicha". Sporządzający akty prawne, prawdopodobnie niemiecki mnich, nie potrafił poradzić sobie z wymową twardej polskiej mowy, zmienił nazwę polskiej miejscowości. Stąd też Żernica różnie się nazywała: "Sirdniz", "Ziernik", "Sirdnicza", "Schirdnicza", "Ziernicia" i tak dalej.
      W 1246 roku Niemcy zmienili nazwę wioski z Zernitz na "Deutsch Zernitz". Przez następne wieki nazwa miejscowości wiele razy uległa zmianie. Około roku 1305 istniały dwie miejscowości o podobnej nazwie, z których następnie "Syrdnicza Senciani" - "szlachetna Sernica" uległa zagładzie. W 1936 roku nazwa wsi uległa kolejnej zmianie, a brzmiała "Haselgrund". W tym, bowiem czasie na niemieckim Śląsku wszystkie nazwy słowiańskiego pochodzenia przemianowano na germańskie. O nazwie Haselgrund stanowiło położenie wioski, jak również znajdujące się tutaj liczne krzaki orzechów laskowych. Od marca 1945 roku cały Górny Śląsk objęły polskie władze cywilne. W tym czasie wioskę nazwano "Żernica" i tak się nazywa po dziś dzień.
      --
      MADOHORA 1
      FORUM NIKISZOWIEC
    • madohora1 Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 26.09.12, 16:23
      Według najstarszych odkryć dokonanych w okolicy Gliwic, Żernica zamieszkana była już w epoce kamiennej[potrzebne źródło]. Urodzajna ziemia, bogactwo ryb i zwierzyny oraz świetne położenie sprzyjały temu, aby zamieszkał tu człowiek. Na ślady kultury tej epoki składają się znalezione tu narzędzia i sprzęty z krzemienia. W IV wieku p.n.e. rozprzestrzeniła się tu nowa kultura, którą przenieśli wędrujący spod Moraw ludzie. Za czasów pierwszych Piastów okolice Gliwic, czyli również i Żernicę zamieszkiwali Polanie, którzy przybyli tu z Wielkopolski. Pierwszym, który rozpoczął pracę misjonarską na Śląsku był św. Metody. Rozpoczął on swoja pracę w 885 roku. W czasie swojego bytu Żernica przechodziła "z rąk do rąk", od państwa do państwa. Już w 990 roku Śląsk, między innymi także Żernicę, zajęli Czesi. Wioska została w posiadaniu Czech do roku 1050, kiedy to Kazimierz I Odnowiciel, syn Mieszka II przyłączył okoliczne tereny do Polski. Sto lat później, w 1150 roku na ziemi żernickiej osiedlili się pierwsi niemieccy koloniści.
      Pierwsza wzmianka o istnieniu kościoła w Żernicy pochodzi z 1200 roku, a sam kościół XII wieku. Powstał on z inicjatywy księcia, który w owych czasach zamieszkiwał te ziemie. W 1246 roku książę Mieszko II udzielił żernickim kolonistom specjalnych praw i przywilejów. Na mocy tychże przywilejów koloniści niemieccy zmienili nazwę miejscowości. W 1258 roku, w oddalonej o kilkanaście kilometrów od Żernicy miejscowości Rudy, zakon cystersów założył klasztor. Klasztor ten w latach późniejszych związany był w sposób bardzo ścisły z parafią św. Michała Archanioła. W 1283 roku opat Bartłomiej, zawarł układ z właścicielem Żernicy - Stefanem Zborowiczem, na mocy którego Żernica stała się fundacją klasztoru w Rudach. Odtąd wszelkie prawa przynależności przysługiwały opactwu cysterskiemu. Ważną datą parafii w Żernicy jest rok 1279, gdyż od tego roku datuje się istnienie Parafii Żernica[potrzebne źródło]. W 1339 roku opat Mikołaj II przydzielił sołtysowi żernickiemu połowę stawu rybnego. Dwa wieki później, w 1566 roku opat Marcin II zastawił za cenę 1300 talarów żernickie dobra. W międzyczasie (1428-1430) Górny Śląsk spustoszyli husyci, Żernicę także. Po upływie stu lat opat Piotr III odnowił przywileje Żernicy, zobowiązał on tym samym w 1659 roku sołtysa i jego następców do płacenia 18 groszy w odpust św. Michała Archanioła. W 1683 roku przez Gliwice, a także częściowo przez Żernicę przemaszerowały wojska Jana III Sobieskiego, które szły na odsiecz Wiednia. W roku 1679 i 1688 odbyły się wizytacje kościelne. W protokole pierwszej wizytacji nadmieniono, że wioska może poszczycić się księdzem, który pochodził z Żernicy. Był on synem sołtysa o nazwisku Pendzich. Ks. G. F. Pendzich urodził się ok. 1638 roku. Odznaczał się wielką pracowitością i skromnością. Przez pięć lat pracował jako kapłan w diecezji krakowskiej, a przez następnych 11 lat był proboszczem w Przyszowicach. Około roku 1716 koło kościoła zostało zbudowane probostwo. Jednak na skutek ogromnego zawilgocenia i zagrzybienia budynku w 1980 roku rozpoczęła się budowa nowej plebanii, do której w 1983 roku wprowadzili się mieszkańcy. Po upływie niedługiego czasu do budynku wdała się wilgoć i plebania wymagała prac remontowych, które zostały zakończone w 2000 roku. Lata 1804-1822 są to lata, w których to w parafii administruje ostatni duszpasterz z zakonu Ojców Cystersów, który pochodził z Żor. Był on ostatnim cystersem, gdyż w 1810 roku nastąpiło zniesienie klasztoru w Rudach, a tym samym więzy Żernicy z Rudami zostały zerwane. W 1808 roku na żernickim rynku została wybudowana kaplica św. Jana Nepomucena. Do dziś dnia, co roku podczas uroczystości Bożego Ciała kaplica ta jest ostatnim ołtarzem, przed którym wierni modlą się w czasie procesji. W związku z zerwaniem więzi z Rudami w 1822 roku duszpasterstwo w wiosce objęli księża diecezjalni. Księża ci mieli wiele pracy przed sobą, w tym musieli załatwić procesy obciążające parafię. Zadanie to udało się spełnić ks. Rinke. Z jego inicjatywy powstały budynki potrzebne kościołowi. Po księdzu Rinke urząd proboszcza objął ks. F. Kromschmidt, któremu zawdzięcza się park wokół kościoła. Resztki tego parku przetrwały do czasów obecnych.
      W latach 1914 i 1939 wybuchły wojny. W tym czasie proboszczem parafii był ks. Stawinoga. Ksiądz ten charakteryzował się otwartym sposobem mówienia na ambonie. Z tego też powodu w czasie wojen był on ciągle prześladowany przez władze niemieckie[potrzebne źródło]. Stało się to powodem jego rezygnacji z probostwa w 1942 roku. Jego następcą był ks. proboszcz Ernst Kiesling. 22 stycznia 1945 roku mieszkańcy Żernicy dostali rozkaz opuszczenia wioski, lecz tylko nieliczni go spełnili. W cztery dni później z pól spod Ostropy wjechały do wioski czołgi radzieckie, pojawili się żołnierze. W marcu Żernica znalazła się pod administracją polską, zaś 9 maja rozległo się bicie dzwonów, które symbolizowało zakończenie działań wojennych[potrzebne źródło]. W roku 1950 parafię w Żernicy objęli Misjonarze świętej Rodziny, którzy pełnią swoją posługę po dzień dzisiejszy. Z tego względu, że kościół św. Michała uległ podniszczeniu i stał się za mały, Misjonarze Świętej Rodziny zostali zmuszeni do zbudowania kościoła zastępczego. Pod koniec lat sześćdziesiątych, w tajemnicy przed władzami świeckimi zaadaptowano na kościół zabytkową stodołę. W odpust Św. Michała Archanioła, 27 września 1970 r., biskup opolski Franciszek Jop, dokonał poświęcenia nowego kościoła pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego. W połowie lat siedemdziesiątych została dobudowana dzwonnica, a przez następnych kilka lat kościół został upiększany. W 1980 roku parafia obchodziła jubileusz 700-lecie istnienia. W uroczystość odpustową Św. Michała Archanioła w 1998 roku została poświęcona kaplica przedpogrzebowa na cmentarzu w Żernicy. Aktualnie trwają prace renowacyjne zabytkowego kościoła św. Michała.
      --
      MADOHORA 1
      FORUM NIKISZOWIEC
    • madohora1 Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 26.09.12, 16:32
      Historia kościoła św. Michała Archanioła w Żernicy ściśle wiąże się z zakonem cystersów, którzy w 1258 roku w niedalekich Rudach założyli klasztor. Wieś była wymienia w dokumentach już w XIII wielu, gdzie zapisano jest nazwę Sidniz oraz Ziernik a od 1283 roku stała się własnością cystersów z Rud. Przez ponad pięć wieków w latach 1283 - 1810 cystersi sprawowali posługę duszpaseterską w Żernicy i Nieborowicach. W latach 1376 i 1447 kościół wzmiankowany był jako kościół parafialny. Pierwotna drewniana świątynia została zniszczona przez husytów, którzy w latach 1425 = 1430 pustoszyli Górny Śląsk. W 1661 roku został wzniesiony kościół na nowo z fundacji Andreasa Emanuela Pospela, opata cysterskiego w Rudach. Kościół został wówczas ozdobiony malowidłami. Starsza od kościoła jest dzwonnica - jej górna część (izbica) jest datowania na rok 1518. Dzwonnica była prawdopodobnie dzwonnicą wolno stojącą a później została dostawiona do zbudowanego kościoła.
      --
      MADOHORA 1
      FORUM NIKISZOWIEC
    • madohora1 Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 26.09.12, 17:34
      Kościół był kilkakrotnie naprawiany i remontowany w 1813 przeprowadzono naprawę wieży, około 1836 roku wybudowano kruchtę północną i część sobót oraz remontowano zakrystię, w 1856 roku wzmocniono ściany zakrystii wzmocniono lisicami a dwa lata później wykonano nową sygnaturkę. Około 1864 wykonano generalny remont kościoła.
      --
      MADOHORA 1
      FORUM NIKISZOWIEC
    • madohora1 Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 26.09.12, 17:42
      Po wybudowaniu w 1970 roku w Żernicy nowego kościoła stara drewniana świątynia przestałą być użytkowana i niszczała. Ostatecznie w latach 998 - 2008 za posługi ks. proboszcza Pawła Ludwga obiekt został poddany gruntownej renowacji. Remont objął cały kościół, dzwonnicę, naprawiono też fundamenty oraz dach. W trakcie remontu odkryto bogatą polichromię.
      --
      MADOHORA 1
      FORUM NIKISZOWIEC
    • madohora1 Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 26.09.12, 17:56
      Kościół Świętego Michała Archanioła jest budową drewnianą, orientowaną o konstrukcji zrębowej, zbudowaną w większości z drewna jodłowego, na podmurówce z kamienia łamanego. Prezbiterium jest na rzucie zbliżonym do kwadratu, zakończone od strony wschodniej trójbocznie a nawa zbudowana na planie prostokąta. Jest szersza od prezbiterium. Od północy do prezbiterium przylega zakrystia połączona z przedsionkiem.
      --
      MADOHORA 1
      FORUM NIKISZOWIEC
    • madohora1 Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 01.10.12, 22:10
      Wilcza – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Pilchowice. Pierwsze zapiski o wsi pochodzą z 1486 roku. Dawniej dzieliła się ona na Wilczę Górną i Dolną. W latach 1945-54 siedziba gminy Wilcza. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.
      We wsi znajdują się:
      pałac neogotycki z drugiej połowy XIX wieku, mieszczacy się w parku z drugiej połowy XIX wieku o geometrycznym układzie,
      drewniany kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja z 1755 roku,
      kapliczka z końca XIX wieku z obrazem Matki Boskiej Królowej Polski,
      gospoda z przełomu XIX i XX wieku,
      kamień graniczny z 1883 roku z napisem "trimerc" nad przydrożnym rowem przy ulicy Karola Miarki 36a,
      pomniki przyrody (dęby szypułkowe).
      --
      MADOHORA 1
      FORUM NIKISZOWIEC
Inne wątki na temat:

Popularne wątki

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka