Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej

  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 17:56
    W Gierałtowicach natrafimy na Kościół Matki Boskiej Szkaplerznej wybudowany w latach 1927 - 1928. W świątyni wisi dzwon z 1655 roku
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 17:57
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/ULpU6Yw6TPC1AU3W5X.jpg
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 18:05
    Gierałtowice to wieś położona w powiecie gliwickim. Liczy 3752 mieszkańców (dane z 2008 r.) W źródłach pierwsza wzmianka dotycząca Gierałtowic pojawiła się w 1295 roku. Czas lokacji osady został natomiast umiejscowiony pomiędzy 1280 i 1295 rokiem. Wieś powstała na obszarze 40 łanów flamandzkich; a jej zasadźcą - potem zaś pierwszym sołtysem - był prawdopodobnie pochodzący z Niemiec niejaki Gerhard (spolszczone Gieralt). Stąd też nazwa miejscowości.

    Gierałtowice początkowo stanowiły własność książęcą, w ręce prywatne przechodząc w XIV wieku. Wtedy też wieś posiadała już własny kościół pw. św. Katarzyny, zbudowany na niewielkim wzniesieniu. W źródłach nie zachowały się informacje na temat tego, kto był pierwszym proboszczem i kto zbudował kościół. Gdy spłonął, w latach 1534-1538 na jego fundamentach zbudowano nowy. Jego fundatorem był Stanisław Dąbrowa. Sama zaś wieś w tym czasie znajdowała się w rękach Gierałtowskich, posiadających patronat nad kościołem i probostwem. Ich herb rodowy był umieszczony na ławce kolatorskiej. W czasie reformacji kościół znajdował się w rękach protestantów. Po tym okresie, dzięki staraniom proboszcza ks. Wojciecha Riedla kościół został odrestaurowany. W latach 1975-1976 przeniesiono go do Wielopola.

    Nowy kościół pw. Matki Boskiej Szkaplerznej został postawiony w latach 30. XX wieku. Jego budowę rozpoczęto w 1932 roku na tzw. parceli «kotwicowskiej», jeszcze w 1700 roku podarowanej parafii przez Katarzynę Schick, właścicielkę dominium. Kamień węgielny poświęcił ks. prałat Aleksander Skowroński z Mikołowa. Prace budowlane - według projektu inż. Śliwińskiego - prowadził Walenty Niedoba z Niedobczyc. Ich koszt - w stanie surowym - oszacowano na 297 tys. zł. Kościół zwrócony w kierunku południowym zbudowano w stylu neobarokowym. Postawiono też wieżę o wysokości 50 m. Wystrój wnętrza zaprojektował i wykonał Stanisław Konarzewski z Istebnej. Witraże natomiast powstały w Śląskiem Zakładzie Witraży - Romańczuk-G. Geinzel w Siemianowicach Śl. 25 listopada 1934 bp Stanisław Adamski dokonał konsekracji kościoła.

    W prezbiterium został umieszczony ołtarz główny z ponad 2 m tabernakulum ozdobionym rzeźbą Wieczerzy Pańskiej. W środkowej części znajduje się baldachim z wielką kopułą bazylikową, przeznaczony do wystawienia Przenajświętszego Sakramentu. Został on otoczony wysokimi, złożonymi kolumnami, a na ich szczycie wśród chmur i aniołów na wielkiej kuli podtrzymującej ziemię siedzi Matka Boska Szkaplerzna z Dzieciątkiem na ręku. W środkowej części kolumnady znajdują się trzy wielkie figury: św. Jacka, św. Czesława i bł. Bronisławy. Z prawej strony pomiędzy kolumnami została umieszczona figura św. Jana, a z lewej św. Katarzyny - patronki starego kościoła. W ten sposób artysta przedstawił symboliczną łączność nowego kościoła ze starym. Na kulistym stropie ołtarzowym znajduje się fresk przedstawiający Jezusa Chrystusa i 7 sakramentów świętych. Lewy ołtarz boczny nosi wezwanie św. Józefa. Prawy ołtarz, zwany "polskim", został poświęcony Matce Boskiej Królowej Polski. W górnej części ściany oddzielającej prezbiterium od nawy głównej został umieszczony fresk Wniebowstąpienia Pańskiego.
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 18:07
    Proboszczowie

    ks. Tomasz Zdzichowski (Zdrichowski) (1640-1652)
    ks. Jerzy Bianty (Biasa) (1652-1655)
    ks. Wawrzyniec Korblowicz (1655-1675)
    ks. Planca (Płonka) Michał Samuel (1676-1714)
    ks. Jan Józef Kalus (1714-1740)
    ks. Jan Teofil Suchanek (1740-1748)
    ks. Błażej Bogdoń (1748-1751)
    ks. Jerzy Brzózka (1751-1777)
    ks. Walenty Gawliczek (1777-1822)
    ks. Józef Filip Moroń (1822-1865)
    ks. Ludwik Bolik (1865-1902)
    ks. Władysław Robota (1925-1939)
    ks. Teodor Rak substytut (1939-1942), administrator (1942-1947)
    ks. Paweł Janik administrator (1947-1957), proboszcz (1957-1958)
    ks. Wojciech Riedel administrator (1958-1967)
    ks. Franciszek Żebrok (1967-1970)
    ks. Zygmunt Podlejski (1970-1978)
    ks. Norbert Niemiec (1978-1987)
    ks. Marian Kasperczyk (1987-2012)
    ks. Marek Sówka (2012-nadal)
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 18:22
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/xi90PxYiE6sCCaNHzX.jpg

    KRZYŻ NA CMENTARZU W GIERAŁTOWICACH Z 1905 ROKU
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 18:24
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/bKu2Kxw1DTIAtIRzzX.jpg

    PAMIĘCI ZMARŁYM ŚPIEWAKOM CHÓRU SKOWRONEK W GIERAŁTOWICACH
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 18:41
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/gSK1zkvyFz5hG5xFpX.jpg
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 18:43
    Władysław Robota (ur. 27 czerwca 1872 w Gostomi, zm. 8 września 1939 pod Pilchowicami), ksiądz katolicki, działacz narodowy i społeczny. Urodził się w Gostomi w powiecie prudnickim, gimnazjum ukończył w Prudniku, a studia teologiczne na Uniwersytecie Wrocławskim. Był słuchaczem prof. Nehringa, wykładowcy literatury polskiej i współzałożycielem Towarzystwa Akademików Górnoślązaków oraz Kółka Polskiego. Święcenia kapłańskie przyjął 11 czerwca 1898, w latach 1898-1902 był wikarym w Łabędach a od roku 1902 proboszczem w Gierałtowicach. Był duszpasterzem o wyrazistych przekonaniach narodowych: urzędową korespondencję z sąsiednimi parafiami prowadził po polsku, wybudował pierwszy na Górnym Śląsku dom związkowy dla polskich stowarzyszeń, krzewił polskie czytelnictwo, założył pierwszą w parafii Kasę Zapomogowo-Pożyczkową. W czasie powstań śląskich i plebiscytu naraził się bojówkom niemieckim. Został odznaczony: Krzyżem Polonia Restitua, Krzyżem Virtuti Militari, Gwiazdą Śląska i Krzyżem Walecznych. Po utworzeniu w 1922 Administracji Apostolskiej dla Śląska Polskiego został zamianowany konsultorem, a następnie radcą duchownym, wicedziekanem dekanatu dębieńskiego i sędzią prosynodalnym. Był budowniczym kościoła parafialnego w Gierałtowicach.
    Po wybuchu II wojny światowej, 8 września 1939, został przez grupę esamanów wywieziony wraz z czternastoma innymi Polakami do lasów pod Pilchowicami, gdzie wszyscy zostali zamordowani. W czerwcu 1945 zidentyfikowano jego zwłoki na cmentarzu w Pilchowicach i 29 września 1946 złożono je na cmentarzu parafialnym w Gierałtowicach
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 19:49
    Budował nie tylko wiarę wśród swoich parafian. Wniósł również wielkie zasługi w budowę kultury, nauki i wychowania. Ksiądz Robota był współzałożycielem kół śpiewaczych, a także Towarzystwa Akademików Górnoślązaków oraz Kółka Polskiego. Sprowadzał nielegalnie polską literaturę i tworzył ruch biblioteczny, był współzałożycielem kasy oszczędnościowej. Mimo zakazów spowiadał i prowadził księgi kościelne w języku polskim. Długo by jeszcze wymieniać wszystkie zasługi tego człowieka, na koniec można powiedzieć, iż był wielkim budowniczym ducha narodowego w bardzo dla Śląska trudnych czasach. Za tą działalność na długo przed wkroczeniem wojsk niemieckich znalazł się na czarnej liście osób szczególnie niebezpiecznych dla przyszłych władz okupacyjnych. W pierwszych dniach wojny został pojmany przez członków freikorpsu i SA. Pobity na placu przykościelnym swojego kościoła został przetransportowany do obozu przejściowego w Nieborowicach koło Gliwic, by tam w ,,krwawą Noc”, wstawiając się w obronie Teofila Bieli zginąć śmiercią męczeńską. Okoliczności śmierci księdza nie są do końca znane, opinie na ten temat są podzielone. Jest dowód na to iż stanął w obronie człowieka którego chciano zamęczyć w bestialski sposób, wynika to z relacji córki Teofila Bieli pani Lidii. Należy również pamiętać, iż w tym samym czasie, życie straciło 14 ludzi w tym kapitan Kotucz, obrońca Rybnika.
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 19:51
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/tW4AeSKzcsePsSx4iX.jpg
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 20:05
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/VaKU1XQGj1tPHe2m3X.jpg
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 20:55
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/gXBSAbTz0gChGjthsX.jpg
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 20:58
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/aPT60ICo7zdjXa4VxX.jpg
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 21:00
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/hHFNUYxDmNc9nyExkX.jpg
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 21:02
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/MambkvfJflh2x7qu8X.jpg

    FRANCISZEK SZOLC KOŚCIELNY 1847 - 1933
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 21:12
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/6GdpC39EJnN3bqztvX.jpg

    MIESZKAŃCOM GIERAŁTOWIC ZAMORDOWANYM W 1940 ROKU W KATYNIU, ZASTRZELONYCH PO ZAKOŃCZENIU WALK FRONTOWYCH I ZAMĘCZONYCH W SOWIECKICH OBOZACH PRACY, WIĘZIENIACH ŚLEDCZYCH W 1945 ROKU - SPOŁECZNOŚĆ GIERAŁTOWIC
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 21:15
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/rm97TULjomNHltImPX.jpg

    NAPIS NA NAGROBKU GŁOSI - PRZECHODNIU W TYM MIEJSCU WIELKIE ŻNIWO ZACNYCH PASTERZY BYŁO JENO KRWIĄ ZBROCZONE ZOSTAŁO I NA CHWAŁĘ BOGA JE OFIAROWANO
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 21:21
    https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/rm97TULjomNHltImPX.jpg

    DRUGA CZĘŚĆ NAPISU GŁOSI - TUTAJ STAŁ DREWNIANY GOTYCKI KOŚCIÓŁ WYBUDOWANY OKOŁO 1534 ROKU (część napisu jest nieczytelna)
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 21:28
    W Gierałtowicach istotnie znajdował się drewniany kościół pw. Św. Katarzyny i Matki Boskiej Różańcowej. Kościół ten został przeniesiony do Rybnika - Wielopola.
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 21:33
    Drewniany kościół parafialny p.w. Świętej Katarzyny wzniesiony został z fundacji Stanisława Dąbrówki w 1534 roku. Prawdopodobnie w miejscu w którym stał kościół już wcześniej znajdowała się świątynia, gdyż wzmianki o kościele pochodzą z roku ok. 1300. Kościół Świętej Katarzyny zbudowano w Gierałtowicach. Kościół jest o konstrukcji zrębowej na planie dwudzielnym obejmującym trójboczne zamknięte prezbiterium z przybudówką, zakrystią i szerszą nawą. Kościół był orientowany.
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 21:35
    W 1844 roku cieśla z Mateusz Pindur z Chudowa dobudował do kwadratowej nawy wieżę o konstrukcji słupowej na wzór starych dzwonnic o pochyłych ścianach gontowych z nadwieszoną izbicą i namiotowym hełmem.
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 21:46
    W 1976 roku gierałtowicki kościół został przeniesiony do Rybnika - Wielopola. Tam ustawiono go na znacznie wyrastającym z terenu podpiwniczeniu. Wokół kościoła obiegają wspornikowe przydaszki. Do kościoła prowadzą dwa wejścia - od strony wieży z drzwiami zdobionymi gotyckimi okuciami i boczne wejście od strony nawy, poprzedzone małą kruchtą. Prezbiterium i nawa pokryte są oddzielnymi dachami siodłowymi podbitymi gontem. Nad wyższym dachem wyrasta smukła, ośmioboczna wieżyczka na sygnaturkę.
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 21:49
    https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Rybnik_ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_Katarzyny_i_MB_R%C3%B3%C5%BCa%C5%84cowej3_09.08.09_p.jpg/800px-Rybnik_ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_Katarzyny_i_MB_R%C3%B3%C5%BCa%C5%84cowej3_09.08.09_p.jpg

    KOŚCIÓŁ ŚW. KATARZYNY RYBNIK WIELOPOLE (PRZENIESIONY Z GIERAŁTOWIC)
    ======
    Źródło: Wikipedia - autor: By Przykuta - Przykuta, CC BY-SA 3.0, commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=9108663
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 22:01
    Kościół był odnawiany w XVII wieku i wyremontowany w XX wieku (lata 1960 - 1961). W czasie tego remontu odkryto niezwykle cenną polichromię patronową z ok. 1534 roku wykonaną na dekowanym stropie, podobną do polichromii w Dębnie Podhalańskim. Wśród różnorodnych motywów polichromii występują orły piastowskie oraz patronka kościoła Św. Katarzyna.
  • madohora Re: Kościółki drewniane ziemii Gliwickiej 14.06.18, 22:03
    https://gieraltowice.pl/download//472/7.jpeg

    PUBLIKACJE URZĘDU GMINY W GIERAŁTOWICACH
Inne wątki na temat:
Pełna wersja