madohora Re: KRAKÓW 03.05.19, 18:55 Pomnik przedstawia Józefa Dietla, wybitnego prezydenta Krakowa, rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego, Honorowego Obywatela Krakowa. Odlew z brązu został wykonany w 1936 w warszawskim zakładzie Braci Łopieńskich. Uroczyste odsłonięcie pomnika nastąpiło w 60. rocznicę śmierci Dietla – 8 października 1938. Cokół pomnika wykonany został z granitu wołyńskiego przez Xawerego Dunikowskiego. Jest to jedno z największych osiągnięć sztuki pomnikowej w Polsce. Autor pomnika, aby wybrać dla niego dogodne miejsce, woził makietę po wszystkich placach Krakowa. Znalazł je w pobliżu kościoła Franciszkanów przy placu Wszystkich Świętych. Odpowiedz Link
madohora4 Re: KRAKÓW 03.05.19, 19:45 Kościół św. Franciszka z Asyżu (OO. Franciszkanów), przybyłych do Krakowa z Pragi, pochodzi z XIII wieku, a jego fundatorem był prawdopodobnie książę Bolesław Wstydliwy. Świątynię budowano od roku 1237 (przybycie do Krakowa Franciszkanów) do roku 1269 (uroczysty pochówek zwłok Salomei Halickiej w prezbiterium kościoła). Należy jednakże zaznaczyć, że prace były kontynuowane także później. Choć świątynia Franciszkanów była przebudowywana w wiekach XV (gotycka odbudowa i rozbudowa) oraz XVII (przebudowa w duchu baroku), a także odbudowywana po potężnym pożarze z roku 1850, do naszych czasów zachowała się w swej gotyckiej, a częściowo neogotyckiej postaci. Składa się z jednonawowego, czteroprzęsłowego korpusu, a także wielobocznie zakończonego prezbiterium z poprzecznym transeptem, nadającym temu fragmentowi budowli kształt krzyża. Od końca dziewiętnastego stulecia przyjmowano, że świątynia po ukończeniu miała wygląd ceglanej, jednonawowej budowli na planie równoramiennego krzyża, akcentowanego wieżą pośrodku. Badania przeprowadzone w ostatnich latach pokazały, że krzyżowy kształt środkowej części jest wtórny. Bowiem pierwotne prezbiterium było zakończone prostą ścianą, podzielone przęsłami na trzy kwadratowe części. W drugiej fazie budowy kościoła, prezbiterium zostało rozbudowane - środkowe przęsło powiększono o boczne aneksy, nadając tej części świątyni kształt krzyża greckiego. Mniej więcej w tym samym czasie co przebudowa prezbiterium, powstała wieża - usytuowana prawdopodobnie w narożniku nawy i północno-zachodniego ramienia części krzyżowej. Z kolei około połowy wieku XV, o długość jednego przęsła został przedłużony chór, a halowy korpus kościoła zastąpiono dwunawową konstrukcją opartą na systemie filarowo-przyporowym. Charakterystyczna grubość murów tej świątyni, słabo wykształcone, małe szkarpy oraz fryz arkadowy na trójkątnym froncie nawy poprzecznej, również kolumienki laskowania z kielichowymi kapitelami w maswerkowym oknie północnym, widocznym na skutek zamurowania tylko od wewnętrznej strony prezbiterium, to ostatnie ślady stylu romańskiego, świadczące o stylu przejściowym z romanizmu w gotyk. Kościół Franciszkanów jest jedną z pierwszych ceglanych budowali miasta Krakowa, o jego pierwotnym charakterze najlepiej świadczy, widoczna od strony ulicy Brackiej fasada transeptu z bliźniaczymi, spiczastymi oknami w szczycie, które w zasadzie również są dziedzictwem epoki romańskiej. Dalsza rozbudowa kościoła i klasztoru nastąpiła w XIV w., przez przedłużenie nawy głównej, a w XV w., przez wydłużenie prezbiterium, oraz dobudowę kaplic i odbudowę spalonych krużganków (w 1465 r. spłonął kościół Franciszkanów). Po raz kolejny, kościół został gruntownie przebudowany, po jego spaleniu przez Szwedów (w stylu barokowym) i wreszcie po ostatnim jak dotychczas pożarze w swojej historii, z roku 1850, odbudowano go pod kierunkiem Karola Kremera, a później Władysława Ekielskiego i Karola Knausa. Obecnie kościół Franciszkanów jest gotycką budowlą (częściowo neogotycką), posiadającą jedną nawę z transeptem oraz trójbocznie zakończonym prezbiterium. Wewnątrz kościoła zwracają uwagę piękne witraże zaprojektowane przez Stanisława Wyspiańskiego. W prezbiterium przedstawiają m.in. patrona świątyni oraz symbole czterech żywiołów. Jest też projektantem witrażu "Bóg Ojciec" umieszczonego w zachodnim oknie powyżej chóru muzycznego. Kościół posiada trzy kaplice: Błogosławionej Salomei - znajduje się w północnym ramieniu transeptu, wybudowana w XV wieku. Od samego początku znajdowała się pod opieką cechu cieśli i murarzy. Męki Pańskiej - przylega do nawy głównej od strony północnej, znajduje się na miejscu średniowiecznej nawy świątyni, bowiem kościół pierwotnie funkcjonował jako budowla dwunawowa. Jej wyposażenie pochodzi głównie z XVII wieku, choć znajdująca się w osłoniętej szybą wnęce, figura Chrystusa Frasobliwego posiada rodowód gotycki. Autorem XX-wiecznej drogi krzyżowej jest Józef Mehoffer, całkowicie współczesny jest natomiast sarkofag bł. Anieli Salawy, wykonany przez Czesława Dźwigaja. Matki Bożej Bolesnej - ta kaplice przylega do nawy głównej po przeciwnej stronie, czyli od południa. Utworzono ją pod koniec XIX wieku w czasie renowacji kościoła po wielkim pożarze. Powstała w wyniku zamurowania jednego skrzydła krużganków klasztornych i przebicia wejścia do świątyni. Zachowała oryginalne gotyckie sklepienia, a w ołtarzu znajduje się gotycki obraz Matki Bożej Bolesnej. W latach drugiej wojny światowej, kiedy Niemcy zamknęli Katedrę Wawelską dla Polaków, kościół św. Franciszka był wykorzystywany przez biskupów krakowskich do sprawowania liturgii. Odpowiedz Link
madohora Re: KRAKÓW 03.05.19, 19:51 Mały Rynek, obecnie jeden z placów Starego Miasta posiada bogate tradycje handlowe sięgające średniowiecza. W czasie Wielkiej Lokacji Krakowa zaplanowano go jako pomocnicze targowisko Rynku Głównego - handlowano tutaj mięsem. Obecna nazwa placu - Mały Rynek, przyjęła się w pierwszej części XIX wieku. Wcześniej miejsce to zwano Wendetą, Tandetą, a także rynkiem lub ulicą Rzeźniczą. Odpowiedz Link
madohora Re: KRAKÓW 03.05.19, 19:51 Jego dzisiejsza postać w niczym nie przypomina placu sprzed kilkuset lat. Początkowo nie był tak bardzo odseparowany od Rynku Głównego, bowiem pomiędzy kościołem Mariackim, a Małym Rynkiem nie istniała Wikarówka (wzniesiono ją dopiero w XVIII wieku) - trzeba również wziąć pod uwagę, że do okresu rozbiorów kościół Mariacki otoczony był cmentarzem... Odpowiedz Link
madohora Re: KRAKÓW 03.05.19, 19:52 Pierwotnie jatki rzeźnicze ulokowane były właśnie na miejscu Wikarówki, dopiero po jej wybudowaniu przeniesiono je na środek placu targowego. Wyglądu zbliżonego do dzisiejszego Mały Rynek nabrał po zburzeniu jatek rzeźniczych i rozebraniu gmachu szkoły mariackiej, która zamykała plac od strony południowej. Po zmianach architektonicznych, inne było również przeznaczenie placu, bowiem ulokowano na nim targ owocowo-warzywny, który funkcjonował przez cały XIX wiek, do czasu budowy linii tramwajowej w 1902 roku. Natomiast od połowy dwudziestego wieku, po likwidacji torów, większą część placu zajmował parking. Dopiero renowacja przeprowadzona w 2007 roku zmieniła charakter Małego Rynku z funkcjonalnego na reprezentacyjny. Odpowiedz Link
madohora Re: KRAKÓW 03.05.19, 19:53 Mały Rynek jest dziś prostokątnym placem, od południa ogranicza go ulica Sienna, od północy - Mikołajska. Zachodnią pierzeję tworzą trzy budowle: klasztor Jezuitów, absyda kościoła św. Barbary i wikarówka kościoła Mariackiego. Przeciwna strona zajęta jest przez rząd ośmiu kamienic, z charakterystycznym tarasem ciągnącym się wzdłuż całej pierzei - kiedyś w tym miejscu znajdowały się przedproża. Plac ten jest miejscem do przyjrzenia się XVII- i XVIII-wiecznym szkarpom, którymi w tamtym okresie wzmacniano coraz bardziej podupadające kamienice. Odpowiedz Link
madohora Re: KRAKÓW 03.05.19, 19:53 • Mały Rynek, dom nr 1 - nazywany kamienicą Strzemboszowską lub Fritscha, obecny wygląd zawdzięcza całkowitej przebudowie w stylu barokowym, choć jej najstarsze części są gotyckie. W trakcie prac ujednolicone zostały fasady tworzących ją wcześniejszych kamienic, narożnik ozdobiono figurą rycerza w stroju rzymskim, równocześnie przebudowano wnętrza - do naszych czasów zachowały się XVIII-wieczne malowidła ścienne. Efektem tego remontu było powstanie typowej kamienicy czynszowej. Jedna ze stojących tu wcześniej gotyckich kamienic, tzw. Langowska, pod koniec XIV wieku była własnością Mikołaja Wernera - głównego budowniczego korpusu kościoła Mariackiego. Odpowiedz Link
madohora Re: KRAKÓW 03.05.19, 20:03 • Mały Rynek, dom nr 6 - kamienica Szoberowska, która dziś słynie z faktu, że to właśnie w tym miejscu Jan Aleksander Gorczyn drukował w 1661 roku "Merkuriusza Polskiego", pierwszą stałą gazetę na ziemiach Rzeczypospolitej. Odpowiedz Link
madohora Re: KRAKÓW 03.05.19, 20:03 • Mały Rynek, dom nr 7 - kamienica Penitencjarzy, a także Wikariuszy i Altarystów kościoła Mariackiego, wyróżniająca się późnobarokową (XVIIIw.) fasadą i drewnianymi krużgankami (XVIIw.) na dziedzińcu. Kamienicę wzniesiono w XIV wieku, wiele razy przebudowywano, ostatnich poważnych zmian dokonano w latach 60-tych XX wieku, wtedy to m.in. usunięto nadbudowane w XIX wieku trzecie piętro - tak więc obecny, wyróżniający się, łamany dach jest konstrukcją sprzed niecałych 40-tu lat. Odpowiedz Link
madohora Re: KRAKÓW 03.05.19, 20:04 • róg Szpitalnej i Mikołajskiej, dom nr 2 - Obecna fasada kamienicy Lamellich o charakterze klasycystycznego pałacu, powstała w wyniku przebudowy prowadzonej pod kierownictwem Karola Kriszkiera w końcu osiemnastego stulecia. Dom łączy w sobie trzy gotyckie kamienice z XIV wieku. Wewnątrz znajduje się unikalna polichromia o tematyce sakralnej z pierwszej ćwierci XV wieku. W czasie ostatniego poważnego remontu w latach 1976-1979 zlikwidowane zostały mieszkania, obecnie kamienica jest siedzibą Śródmiejskiego Ośrodka Kultury. Odpowiedz Link
madohora Re: KRAKÓW 03.05.19, 20:09 • Mikołajska, dom nr 4 - Kamienica Śliwińskich choć położona administracyjnie przy ulicy Mikołajskiej, to jednak bezpośrednio jest związana z Małym Rynkiem. Wybudowano ją pod koniec XVI wieku, łącząc dwie XIV-wieczne, gotyckie kamienice. Pod koniec XVIII wieku nadbudowano ją o drugie piętro, jednocześnie wzmacniając szkarpami, z tego czasu zachowały się późnobarokowe polichromie o roślinnych motywach. Do rodziny Śliwińskich, od których pochodzi jej obecna nazwa, należała od połowy XIX wieku. U schyłku tegoż stulecia dobudowano kolejne, trzecie piętro, oraz stworzono obecną, eklektyczną fasadę. Gruntownej restauracji dokonano w latach 1973-1987, w czasie tych prac wyburzone zostały oficyny. Odpowiedz Link
madohora Re: KRAKÓW 03.05.19, 20:09 • róg Siennej 7 i Stolarskiej 2 - kamienica Gutkowskiego wzniesiona w latach 1851-1861 dla restauratora A. Gutkowskiego. Przy jej budowie wykorzystano zachowane mury stojącego tu wcześniej domu, który spalił się w wielkim pożarze Krakowa 1850 roku. Obecna fasada posiada cechy klasycystyczne. Zachodnia część kamienicy zachowała w sobie pozostałości szkoły psałterzystów kościoła Mariackiego - tzw. Psałterii. Do północnego boku Psałterii przylegał rozebrany w XIX wieku budynek szkoły Mariackiej. Odpowiedz Link
madohora Re: KRAKÓW 03.05.19, 20:23 KOŚCIÓŁ ŚWIĘTEJ BARBARY - Jest niewielką, gotycką ceglaną świątynią, położoną przy Placu Mariackim, w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła Mariackiego. Pokrywa go dwuspadowy dach z tarasem niewidocznym całkowicie z placu, umiejscowionym od strony południowej. Obok wejścia do kościoła znajduje się ażurowy gotycki Ogrójec, powstały u schyłku XV wieku. Wnętrze kościoła jest barokowe, powstało w wyniku remontu z lat 1688-1692, natomiast samo urządzenie świątyni pochodzi z lat 1700-1767. Wewnątrz ołtarza widoczny jest XV-wieczny krucyfiks, który do 1583 roku stał na cokole na środku kościoła. Powstanie kościoła św. Barbary wiąże się z osobą Mikołaja Wierzynka, który w 1338 roku ufundował w tym miejscu kaplicę. Prawdopodobnie była to kaplica cmentarna, jako że teren obecnego placu Mariackiego do końca XVIII w. zajęty był przez cmentarz. Budowlę powiększono pod koniec XIV w., a w roku 1687 kościół został przebudowany przez jezuickiego architekta Stanisława Solskiego, który dodał od wschodniej strony absydę, podwyższył wnętrze i wykonał nowe, kolebkowe sklepienie. Od roku 1583 do czasu kasaty zakonu w 1777, kościół należał do jezuitów, potem przejęła do Kongregacja Kupiecka, a wreszcie zakon bożogrobców. Po śmierci ostatniego zakonnika z tej reguły, kościół św. Barbary z powrotem przejęli jezuici. Odpowiedz Link
madohora Re: KRAKÓW 03.05.19, 20:24 JAK WIDAĆ NA ZDJĘCIU PRZY MAŁYM RYNKU NA TYŁACH KOŚCIOŁA ŚW. BARBARY ODBYWAŁY SIĘ TARGI Odpowiedz Link