madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 19:55 Ruch Słońca względem środka masy Układu Słonecznego jest bardzo złożony ze względu na perturbacje ze strony planet. Kiedy Jowisz i Saturn (dwie planety o największych masach) znajdują się po tej samej stronie Słońca, środek ciężkości Układu Słonecznego znajduje się poza powierzchnią Słońca; kiedy znajdują się one po przeciwnych stronach gwiazdy, a także inne planety są w odpowiednich miejscach swoich orbit, barycentrum może leżeć bardzo blisko środka Słońca. Co kilkaset lat ruch barycentrum zmienia się z prostego (w kierunku obrotu Słońca i krążenia planet) na wsteczny Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:03 Widoczna powierzchnia Słońca (fotosfera) ma temperaturę ok. 6000 K. Ponad nią znajduje się atmosfera słoneczna, w której temperatura dochodzi do 1–2 mln K[84]. Wysoka temperatura korony wskazuje, że jest ona podgrzewana przez coś innego niż przewodzenie ciepła od fotosfery Odpowiedz Link
madohora Re: HYBRYDOWE ZAĆMIENIE SŁOŃCA 03.07.21, 20:04 Energię niezbędną do ogrzania korony dostarcza ruch turbulentny w strefie konwektywnej poniżej fotosfery; zaproponowano dwa główne mechanizmy przekazywania tej energii. Pierwszym z nich jest przenoszenie energii przez fale (dźwięk, fale grawitacyjne lub fale magnetohydrodynamiczne) wytwarzane przez turbulencje w strefie konwektywnej. Fale te podróżują w górę i rozpraszają się w koronie, oddając energię w gazie w postaci ciepła. Drugi mechanizm to ogrzewanie przez pole magnetyczne: energia magnetyczna jest stale gromadzona przez ruch fotosfery i uwalniana przez zjawisko rekoneksji magnetycznej w postaci dużych rozbłysków i mnóstwa podobnych, ale mniejszych zjawisk – nanorozbłysków Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:05 Obecnie nie jest jasne, czy fale są skutecznym mechanizmem ogrzewania. Wszystkie fale z wyjątkiem fal Alfvéna rozpraszają się lub załamują przed osiągnięciem korony] i nie ma pewności, czy istnieje efektywny mechanizm, pozwalający na dyssypację energii fal Alfvéna w koronie. Z tego powodu badania koncentrują się na mechanizmach ogrzewania przez rozbłyski. Dzięki pomiarom wykonanym z użyciem rakiet sondażowych wykryto lokalne skoki temperatury korony do 10 mln kelwinów, zgodne z modelem grzania przez nanorozbłyski. Niemniej obserwacje sztucznych satelitów Hinode i IRIS, ukazały, że fale poprzeczne i skręceniowe rozchodzące się wzdłuż włókien protuberancji mogą wchodzić w rezonans, przez co fale skręceniowe są wzmacniane i na powierzchni włókien powstają turbulencje, a to zapewnia mechanizm zamiany energii fal w ciepło Odpowiedz Link
madohora Re: HYBRYDOWE ZAĆMIENIE SŁOŃCA 03.07.21, 20:10 Modele teoretyczne rozwoju Słońca sugerują, że od 3,8 do 2,5 mld lat temu, w eonie archaicznym, Słońce miało jasność równą tylko około 75% dzisiejszej. Tak słaba gwiazda nie byłaby w stanie utrzymać wody w stanie ciekłym na powierzchni Ziemi, a tym samym życie nie byłoby w stanie się rozwijać. Jednak zapis geologiczny historii Ziemi pokazuje, że temperatury nie ulegały w trakcie jej istnienia dramatycznym zmianom oprócz krótkich epizodów i że młoda Ziemia była generalnie nieco cieplejsza niż dzisiaj (z wyjątkiem dwóch okresów zlodowaceń w proterozoiku). Wśród naukowców panuje konsensus, że atmosfera młodej Ziemi zawierała znacznie większe ilości gazów cieplarnianych (takich jak dwutlenek węgla, metan i amoniak) niż dzisiaj, które więziły wystarczająco dużo ciepła, aby skompensować mniejszą ilość energii słonecznej docierającej do planety Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:12 Pomimo powszechnego przyjęcia w środowisku naukowym hydrostatycznego modelu Słońca oraz związanej z tym teorii jego ewolucji, niektórzy astronomowie uważają, że standardowy model Słońca nie potrafi wytłumaczyć pewnych obserwowanych zjawisk, w szczególności problemu neutrin słonecznych. Stworzono liczne alternatywne modele Słońca, od proponujących umiarkowane zmiany, jak modele zakładające mniejszą zawartość ciężkich metali przez Słońce, precypitację żelaza z gazu H i He, istnienie w Słońcu małego rdzenia, w którym wodór został wyczerpany, szybką rotację, silne pole magnetyczne], silne mieszanie plazmy czy turbulentną dyfuzję wewnątrz Słońca[, do wymagających radykalnych zmian w spojrzeniu na astronomię, jak idea Stephena Hawkinga istnienia czarnej dziury w centrum Słońca czy model elektryczny. Odpowiedz Link
madohora Re: HYBRYDOWE ZAĆMIENIE SŁOŃCA 03.07.21, 20:13 Podobnie jak inne zjawiska naturalne, Słońce było przedmiotem kultu w wielu kulturach w historii ludzkości. W najbardziej podstawowym rozumieniu Słońce jest świetlistym dyskiem na niebie, którego obecność nad horyzontem tworzy dzień i którego brak powoduje noc. W wielu kulturach prehistorycznych i starożytnych, Słońce uważano za boga lub zjawisko nadprzyrodzone. Kult Słońca stanowił centrum życia religijnego kilku cywilizacji, takich jak starożytny Egipt, Imperium Inków w Ameryce Południowej oraz Azteków zamieszkujących dzisiejszy Meksyk. W niektórych religiach, takich jak hinduizm, Słońce jest nadal uważane za boga[182]. W prehistorii ludzie stworzyli liczne zabytki z myślą o obserwacji zjawisk związanych ze Słońcem; przykładowo megality bywały używane do dokładnego oznaczenia letnich lub zimowych przesileń (takie megality znajdują się w Nabta Playa w Egipcie, w zespole Mnajdra na Malcie i w Stonehenge w Anglii); kopiec Newgrange zbudowany w Irlandii został zaprojektowany do dokładnej identyfikacji dnia przesilenia zimowego. Także dużo późniejsza Piramida Kukulkana w Chichén Itzá w Meksyku została zbudowana tak, aby w dniach równonocy wiosennej i jesiennej cienie na ścianach piramidy przybierały kształty wijących się węży Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:14 Starożytni Egipcjanie przedstawiali Ra (=Słońce) jako boga prowadzonego przez niebo w barce słonecznej, w towarzystwie pomniejszych bogów; u Greków bóg Helios, uosobienie Słońca, jechał przez niebo w rydwanie zaprzężonym w ogniste koni]. Cesarz Heliogabal, a później Aurelian wprowadzili kult Słońca w cesarstwie rzymskim; od Aureliana urodziny Słońca było obchodzone jako święto Sol Invictus (dosłownie „Słońce niezwyciężone”) wkrótce po przesileniu zimowym, co wpłynęło na ustalenie daty, w której chrześcijanie obchodzą Boże Narodzenie[186] (Cesarz wyznaczył inną chrześcijańską datę dla wyeliminowania pogańskiego święta Sol Invictus). Te rzymskie kulty wywodziły się ze starszych kultów pochodzących z Bliskiego Wschodu, w tym szeroko rozpowszechnionego mitraizmu[185]. Słońce każdego roku przemieszcza się na tle gwiazd stałych wzdłuż ekliptyki, przez znaki zodiaku; z tego powodu greccy astronomowie uznali, że jest to jedna z siedmiu planet (greckie πλανήτες, planetes, oznacza „wędrowiec”), od których pochodzą nazwy siedmiu dni tygodnia w niektórych językach Odpowiedz Link
madohora Re: HYBRYDOWE ZAĆMIENIE SŁOŃCA 03.07.21, 20:15 Na początku pierwszego tysiąclecia p.n.e. babilońscy astronomowie zaobserwowali, że ruch Słońca wzdłuż ekliptyki nie jest jednostajny, choć nie rozumieli przyczyny tego zjawiska; dzisiaj wiadomo, że jest to spowodowane eliptycznością orbity Ziemi wokół Słońca. Ziemia porusza się szybciej, gdy jest bliżej Słońca, w pobliżu peryhelium, a wolniej, gdy jest dalej, w okolicy aphelium Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:16 Jedną z pierwszych osób, które próbowały zrozumieć Słońce na płaszczyźnie filozoficznej lub naukowej, był grecki filozof Anaksagoras, który uznał je za olbrzymią płonącą kulę z metalu, większą nawet niż Peloponez; stwierdził też, że Księżyc odbija światło Słońca. Jako że było to w oczywisty sposób sprzeczne z religijnym opisem Słońca jako rydwanu boga Heliosa, został on jakoby uwięziony za głoszenie herezji i skazany na wygnanie z Aten[193] lub na karę śmierci, choć później uwolniono go dzięki interwencji Peryklesa. Eratostenes oszacował odległość między Ziemią a Słońcem w III wieku p.n.e. jako „stadionów miriad 400 i 80000”, co jest niejednoznaczne, bo można to przetłumaczyć jako 4 080 000 stadionów (~755 000 km) lub 804 000 000 stadionów (148–153 mln kilometrów, czyli 0,99–1,02 au); ta druga wartość jest zgodna z rzeczywistą z dokładnością do kilku procent. W I wieku naszej ery Klaudiusz Ptolemeusz oszacował odległość Ziemia–Słońce na 1210 razy promień Ziemi, czyli około 7 710 000 km (0,0515 au) Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:19 Teoria, że Słońce stanowi centrum, wokół którego poruszają się planety, została po raz pierwszy postawiona przez Arystarcha z Samos w III wieku p.n.e., a później przyjął ją Seleukos z Seleucji (patrz heliocentryzm). Ten w dużej mierze filozoficzny pogląd został rozwinięty w pełny model matematyczny, dający sprawdzalne przewidywania dopiero w XVI wieku, przez Mikołaja Kopernika (aczkolwiek przewidywania te były mniej dokładne niż w modelu Ptolemeusza przez błędne założenie kołowych orbit planet). Na początku XVII wieku wynalazek teleskopu pozwolił na obserwacje plam słonecznych astronomom takim jak Thomas Harriot i Galileusz. To Galileusz postawił hipotezę, że znajdują się one na powierzchni Słońca, a nie są małymi obiektami poruszającymi się między Ziemią a Słońcem. Plamy na Słońcu obserwowano już wcześniej w Chinach, od czasów dynastii Han (206 p.n.e. – 220 n.e.) i prowadzono ich obserwacje przez wieki. Awerroes (Ibn Ruszd) w XII wieku również sporządził opis plam słonecznych Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:20 W Średniowieczu astronomia rozwijała się w krajach muzułmańskich. Al Battani odkrył, że kierunek apogeum Słońca (tj. miejsca, w którym Słońce najwolniej porusza się na tle gwiazd stałych) zmienia się w czasie (współcześnie opisuje się to zjawisko jako ruch aphelium Ziemi). Ibn Junus obserwował Słońce przez wiele lat przy użyciu dużego astrolabium, pozostawiając ponad 10 tysięcy pomiarów jego położenia Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:21 W 1032 r. perski uczony Awicenna (Ibn Sina) po raz pierwszy obserwował tranzyt Wenus i wysnuł poprawny wniosek, że Wenus znajduje się bliżej Słońca niż Ziemia. W 1672 Giovanni Cassini i Jean Richer wyznaczyli paralaksę Marsa i tym samym byli w stanie obliczyć odległość do Słońca Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:26 Isaac Newton rozszczepił światło słoneczne przy użyciu pryzmatu i pokazał, że składa się ono z wielu barw[202], a w 1800 roku William Herschel odkrył podczerwień – promieniowanie poza czerwoną częścią widma światła słonecznego[203]. W XIX wieku nastąpił duży postęp w badaniach spektroskopowych Słońca; Joseph von Fraunhofer zarejestrował ponad 600 linii absorpcyjnych w widmie słonecznym; najsilniejsze są nadal nazywane liniami Fraunhofera. We wczesnych latach nowożytnej nauki źródło energii Słońca stanowiło dużą zagadkę. Lord Kelvin zasugerował, że Słońce jest stopniowo ochładzającym się ciałem płynnym, które wypromieniowuje wewnętrzne ciepło[204]. Kelvin i Hermann von Helmholtz zaproponowali mechanizm kontrakcji grawitacyjnej jako źródło energii cieplnej, ale dawał on oszacowanie wieku Słońca równe zaledwie 20 mln lat, co odbiegało od wyznaczonej długości istnienia Ziemi, równej, według znanych wówczas odkryć geologicznych, co najmniej 300 mln lat (w XIX wieku, przed odkryciem datowania izotopowego, nie było powodu, aby sugerować, że Ziemia istnieje aż 4,5 mld lat, por. aktualizm). W 1890 Norman Lockyer, który odkrył hel w widmie słonecznym równocześnie z Julesem Jansenem w 1868, zaproponował hipotezę meteorytową powstawania i ewolucji Słońca Odpowiedz Link
madohora Re: HYBRYDOWE ZAĆMIENIE SŁOŃCA 03.07.21, 20:26 Do 1904 brakowało rozsądnego rozwiązania tego problemu. Ernest Rutherford zasugerował, że moc promieniowania Słońca może być podtrzymywana przez wewnętrzne źródła ciepła i zasugerował rozpad promieniotwórczy jako źródło. Istotną wskazówkę co do źródła energii słonecznej przyniosły prace Alberta Einsteina, który wskazał równoważność masy i energii w relacji E = m c 2 {\displaystyle E=mc^{2}} E=mc^{2}. W 1920 roku Sir Arthur Eddington zaproponował, że ciśnienie i temperatura w centrum Słońca może powodować reakcje syntezy jądrowej, łączące protony w jądra helu, w wyniku czego wyzwalana jest energia związana z deficytem masy jądra helu[208]. Przewaga wodoru w Słońcu została potwierdzona w 1925 roku przez Cecilię Payne na podstawie teorii jonizacji, którą opracował indyjski fizyk Meghnad Saha. Teoretyczną koncepcję syntezy jądrowej opracowali w 1930 roku astrofizycy Subramanyan Chandrasekhar i Hans Bethe. Bethe opracował szczegóły dwóch głównych reakcji generujących energię we wnętrzu Słońca. Wreszcie w 1957 r. ukazała się praca zbiorowa zatytułowana „Synteza pierwiastków w gwiazdach” (autorami byli: Margaret Burbidge, Geoffrey Burbidge, William Fowler i Fred Hoyle). Wykazywała ona przekonująco, że większość pierwiastków we Wszechświecie powstała w procesach syntezy jądrowej w gwiazdach, także takich jak Słońce. Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:28 Pierwszymi satelitami przeznaczonymi do obserwacji Słońca były amerykańskie sondy Programu Pioneer: Pioneer 5, 6, 7, 8 i 9, które zostały wprowadzone między 1960 a 1968 r. na orbity heliocentryczne. Sondy krążyły wokół Słońca w odległości podobnej do Ziemi, wykonując pierwsze szczegółowe pomiary wiatru słonecznego i pola magnetycznego. Pioneer 6 działał szczególnie długo; w 2000 roku udało się nawiązać z nim kontakt po 35 latach spędzonych na orbicie Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:29 W 1970 sondy Helios 1 i 2 przyniosły istotne nowe dane na temat wiatru słonecznego i korony słonecznej. Sondy Helios były owocem współpracy amerykańsko-niemieckiej, badały wiatr słoneczny z orbity, której peryhelium wypadało wewnątrz orbity Merkurego. Stacja kosmiczna o nazwie Skylab, wystrzelona przez NASA w 1973 roku, posiadała obserwatorium słoneczne Apollo Telescope Mount (ATM), obsługiwane przez kosmonautów przebywających na stacji, które dostarczyło informacji o warstwie przejściowej atmosfery słonecznej i zarejestrowało emisje ultrafioletowe z korony słonecznej[85]. Do odkryć ATM należą pierwsze obserwacje koronalnych wyrzutów masy oraz dziur koronalnych, o których wiadomo obecnie, że są ściśle związane z wiatrem słonecznym Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:35 W 1980 NASA wysłała misję Solar Maximum Mission. Ten satelita został zaprojektowany do obserwacji promieni gamma, rentgenowskich i UV pochodzących z rozbłysków słonecznych w czasie wysokiej aktywności słonecznej. Zaledwie kilka miesięcy po starcie awaria elektroniki spowodowała, że satelita przeszedł w stan czuwania i nie pracował przez następne trzy lata. W 1984 roku misja STS-41-C wahadłowca Challenger przechwyciła satelitę i naprawiła jego elektronikę, po czym satelita wrócił na orbitę okołoziemską. Solar Maximum Mission wykonał ok. 240 tys. zdjęć korony słonecznej przed wejściem w atmosferę w czerwcu 1989 roku Odpowiedz Link
madohora Re: HYBRYDOWE ZAĆMIENIE SŁOŃCA 03.07.21, 20:35 Wystrzelony w 1991 japoński satelita Yohkoh („promień słoneczny”) obserwował rozbłyski w paśmie rentgenowskim. Dane misji pozwoliły naukowcom zidentyfikować kilka różnych typów rozbłysków i wykazać, że korona z dala od obszarów największej aktywności jest znacznie bardziej dynamiczna, niż wcześniej przypuszczano. Yohkoh obserwował cały cykl słoneczny, ale przeszedł w tryb gotowości, gdy zaćmienie obrączkowe w 2001 roku spowodowało, że stracił kontrolę położenia Słońca. Został zniszczony, wchodząc w atmosferę w 2005 Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:37 Jedną z najważniejszych misji słonecznych do tej pory była Solar and Heliospheric Observatory (SOHO), rozpoczęta 2 grudnia 1995[85]. Pierwotnie planowana na dwa lata, została przedłużona do 2012, a następnie do 2016. Sonda zbudowana wspólnie przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) i NASA została umieszczona w punkcie Lagrange’a L1 pomiędzy Ziemią a Słońcem, w stałej odległości od Ziemi synchronicznie z nią obiega Słońce. Sonda SOHO zapewniła stałe monitorowanie Słońca w wielu długościach fal[85]. Poza bezpośrednią obserwacją Słońca umożliwiła odkrycie ponad 2700 komet, głównie małych komet muskających Słońce, które ulegają zniszczeniu, przechodząc w pobliżu Słońca. Obserwatorium SOHO okazało się tak użyteczne, że w lutym 2010 wysłano sondę Solar Dynamics Observatory (SDO) w celu kontynuowania jego misji Odpowiedz Link
madohora Re: HYBRYDOWE ZAĆMIENIE SŁOŃCA 03.07.21, 20:37 Wszystkie te sondy obserwowały Słońce z płaszczyzny ekliptyki, co pozwala na szczegółowe obserwacje tylko w okolicy równikowej. Sonda Ulysses została wystrzelona w 1990 w celu zbadania biegunów Słońca. Najpierw udała się do Jowisza, aby asysta grawitacyjna planety umożliwiła wylot znacznie powyżej płaszczyzny ekliptyki. Nieoczekiwanie sonda znalazła się w dobrym miejscu i czasie, aby obserwować zderzenie komety Shoemaker-Levy 9 z Jowiszem w 1994 roku. Gdy Ulysses znalazł się na zaplanowanej orbicie, zaczął obserwować wiatr słoneczny i natężenie pola magnetycznego w wysokich szerokościach heliograficznych, odkrywając, że wiatr słoneczny z wysokich szerokości porusza się z prędkością około 750 km/s, wolniej, niż przewidywano, i że duże fale magnetyczne emitowane z wysokich szerokości heliograficznych rozpraszają galaktyczne promienie kosmiczne Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:39 Zawartość pierwiastków w fotosferze jest dobrze znana dzięki badaniom spektroskopowym, ale skład wnętrza Słońca jest znany znacznie gorzej. Misja Genesis została zaprojektowana, aby dostarczyć na Ziemię próbki wiatru słonecznego i umożliwić astronomom bezpośrednie zbadanie materiału słonecznego. Genesis powróciła na Ziemię w 2004, ale spadochron sondy nie otworzył się podczas przelotu przez atmosferę i lądownik rozbił się. Mimo poważnych uszkodzeń z rozbitej kapsuły odzyskano część próbek i są one analizowane Odpowiedz Link
madohora Re: HYBRYDOWE ZAĆMIENIE SŁOŃCA 03.07.21, 20:42 Misja STEREO (Solar Terrestrial Relations Observatory) rozpoczęła się w październiku 2006 roku. Dwie identyczne sondy zostały umieszczone na orbitach, na których jedna sonda wyprzedza Ziemię, a druga porusza się za nią. Pozwala to na obserwacje stereoskopowe Słońca i zjawisk takich jak koronalne wyrzuty masy Odpowiedz Link
madohora Re: ZJAWISKA ATMOSFERYCZNE 03.07.21, 20:43 Europejska sonda Proba-2 (ang. Project for Onboard Autonomy), wystrzelona w grudniu 2009 roku, ma za zadanie testowanie nowych technologii, ale prowadzi również badania pogody kosmicznej i obserwacje Słońca w zakresie ultrafioletu. Umieszczony na niej teleskop SWAP obserwuje koronę słoneczną w bardzo wąskich pasmach. Misja sondy, pierwotnie planowana na dwa lata, została wydłużona najpierw do połowy 2013, a następnie do końca 2016 roku Odpowiedz Link