Dodaj do ulubionych

Gry i zabawy z dawbnych lat

03.07.20, 18:46
GRY I ZABAWY Z DAWNYCH DZIECINNYCH LAT
Obserwuj wątek
      • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 03.07.20, 18:49
        Gęś (lub Gęsi) – gra planszowa, rozgrywana na planszy o 64 polach przy użyciu pionów i kości. Celem gry jest szybsze niż przeciwnicy przejście na koniec planszy zgodnie z regułami gry. By to osiągnąć, trzeba omijać „pechowe” pola, oznaczone najczęściej czaszką, określane jako „więzienie”, „labirynt”, „piwiarnia” albo „śmierć”, a starać się stawiać pion na polach „szczęśliwych”, najczęściej oznaczonych figurką gęsi. Szczegółowe reguły określające utratę kolejki rzutu, cofnięcie się lub przejście do przodu o określoną liczbę pól, rozpoczęcie gry od początku i inne były zmienne. Umieszczano je bezpośrednio na planszy (pośrodku), lub też w dołączanej do planszy książeczce. Reguł było zawsze dwanaście. Oliver Goldsmith w poemacie Deserted Village opisuje grę następująco:
            • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 03.07.20, 18:50
              Gra została wymyślona we Florencji w czasach Medyceuszów, w drugiej połowie XVI wieku. Stamtąd, jako podarunek dla dworu królewskiego, trafiła do Hiszpanii. W Anglii wzmiankowana w 1597 roku przez Johna Wolfa w Stationer's register. We Francji wzmiankowana w 1612 roku jako gra, przy której dziecię królewskie lubiło odpoczywać.
              • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 03.07.20, 18:50
                Wyróżnikiem gry w gęś w epoce, w której powstała, była konstrukcja pozwalająca na powstawanie nieskończonej liczby scenariuszy, zależnej jedynie od wyobraźni autora planszy. Wariantów gry w gęś istnieje co najmniej kilka tysięcy. Plansze do gry często zawierają odniesienia do historii, architektury czy geografii kraju, w którym wydano planszę. Na przykład, Pah Pierre du Val, grawer królewski, opracował w 1660 roku planszę do gry w gęś jako „grę Francuzów i Hiszpanów w walce o pokój”, w Mediolanie wydano jako dodatek do gazety „La Cicala Politica” planszę do gry w gęś ilustrującą proces zjednoczenia Włoch. Z kolei włoska plansza z 1809 roku przedstawia wersję historii świata od Adama i Ewy do zwycięstwa Jana III Sobieskiego pod Wiedniem.
                • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 03.07.20, 18:51
                  Najstarsza znana w Polsce plansza do gry w gęś pochodzi z 1721 roku i znajduje się w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej. Jest to jednak pojedynczy przypadek, kolejne pojawiły się dopiero w połowie XIX wieku. W 1909 roku lwowscy księgarze Seyfarth i Czajkowski wydali wariant gry w gęś nazwany Piast, zabawa historyczna podług Assarmota, w którym na planszy przedstawiono dzieje Polski, począwszy od legendarnych postaci Lecha, Kraka i Popiela, aż po królestwo Kongresowe. W okresie międzywojennym Marian Walentynowicz opracował planszę nazwaną Awantury arabskie, ilustrowaną rysunkami palm i budowli w stylu mauretańskim.
                    • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 03.07.20, 18:52
                      Francuski pisarz Juliusz Verne, wykorzystał zmodyfikowaną wersję gry Gęś w swojej powieści Testament dziwaka z 1899. Jest ona osnową tej powieści i została nazwana grą w Stany Zjednoczone; gracze są tu żywymi pionkami a poszczególnymi polami na planszy gry są wszystkie ówczesne Stany Zjednoczone Ameryki. W zależności od wyrzuconych punktów gracze przemieszczają się po całym terytorium USA, do wyznaczonego punktu, od stanu do stanu. Nagrodę dla zwycięzcy gry stanowi $60 mln spadek, zapisany w testamencie pewnego zmarłego ekscentrycznego milionera.
                          • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 03.07.20, 18:54
                            Ucieszna, czyli taka, która sprawia przyjemność. Choć najstarszy drukowany w języku polskim egzemplarz tej gry planszowej pochodzi z 1721 roku, to wymyślono ją nieco wcześniej, jeszcze w XVI stuleciu. Uznaje się bowiem, że il gioco dell’oca – gra w gęś – powstała na florenckim dworze Medyceuszy. Międzynarodowa kariera gąski miała rozpocząć się, gdy jedną kopię przekazał hiszpańskiemu królowi Filipowi II jego agent artystyczny działający w latach osiemdziesiątych XVI wieku w Italii, Gonzalo de Liaño (znany także jako Gonzalillo). W traktacie Il gioco degli scacchi (1617) – poświęconym grze w szachy – Pietro Carrera wspomina o grze w gęś jako darze od Franciszka Medyceusza dla hiszpańskiego monarchy.
                            • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 03.07.20, 18:54
                              Nie wiemy, kiedy dokładnie gęś zawędrowała do Rzeczypospolitej. Gdy Gonzazlilo przesyłał ją do Madrytu, polski arcypoeta Jan Kochanowski zachwalał grę bardziej skomplikowaną i o dłuższej tradycji: szachy. To rodzaj wojny, powiadał, którą można prowadzić „czysto i bez guzów”. „K temu wyjeżdżać nie potrzeba w pole, wszytka się sprawa ogląda na stole”. O gąsce wspominał na początku XVII stulecia inny poeta, Hieronim Morsztyn. W poemacie „Światowa rozkosz” panna Krotochwila wymienia kilka gier, które przedstawia jako nowinki zajmujące „białą płeć”. Obok gąski znalazła się tam na przykład gra w zielone.
                              • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 03.07.20, 18:55
                                Konstrukcja gry w gąskę jest bardzo prosta: 63 pola układają się w kształt ślimaka wokół planszy, a gracze przesuwają pionki, rzucając dwoma kośćmi. Jak pokazują zasady przetranskrybowane poniżej, na planszy znajduje się szereg pól o specjalnych właściwościach, z których część pomaga graczowi, część zaś utrudnia rozgrywkę.
                                • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 03.07.20, 18:55
                                  Wiadomo, że późniejsze gąski przybierały różne bardziej refleksyjne szaty, a poszczególnym specjalnym polom nadawano dodatkowe znaczenia mistyczne, filozoficzne, religijne czy historyczne, które gracze mogli kontemplować i omawiać podczas zabawy. Jakie przesłanie kryła pierwotna wersja gry, do której gąska wydrukowana w Krakowie jest najbardziej podobna?
                                  • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 03.07.20, 18:56
                                    Niektórzy przypuszczają, że znaczącą wskazówką jest liczba pól: 63. Wiązałaby ona rozgrywkę z latami klimakterycznymi. Ta astrologiczna miara czasu wskazuje na odstępy pomiędzy kluczowymi zmianami zachodzącymi w życiu człowieka w cyklach liczonych co 7 lub 9 lat. Iloczyn tych liczb wyznaczał według niektórych astrologów wiek, który był szczególnie doniosły i trudny, a jego przetrwanie mogło, jak odnotował na przykład Jan Mączyński, zapewnić później długie i spokojne życie. Gracza w gąskę, który za pierwszym razem wyrzuci na dwóch kościach liczbę oczek równą 9 (ale nie cztery i pięć – zob. zasadę nr 2), czeka niemała niespodzianka.
                                    • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 03.07.20, 18:56
                                      Gąska jako gra losowa oparta o rzuty kośćmi mogła stać się dla nowożytnych graczy intrygującą metaforą ludzkiego życia, nie tylko dworską rozrywką do zabicia czasu. Ptak patronujący grze pojawia się zresztą okazjonalnie także w innych drukach astrologicznych. Nie gąskę, a gąsiorka znajdziemy na przykład w Fortunie abo szczęściu z 1649 roku, zestawie plansz służących wróżbom:
                                      • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 03.07.20, 18:56
                                        Nie tylko jednak astrologia jest tu ważnym kontekstem – gąska była także grą hazardową. Już Gonzalilo, wzmiankowany agent Filipa II, miał pisać w liście do Franciszka Medyceusza, że „diabelska” gra w gąskę wpędziła go w niemałe długi. Nie wiadomo, ile osób straciło majątki w wyniku tej pozornie niewinnej rozrywki w Rzeczypospolitej, ale gąska z 1721 roku dopuszcza grę na pieniądze (zob. zasady nr 1 i 10), a haracz powinien zostać opłacony za stawanie na polach z mostem i labiryntem (zob. zasady nr 4 i 7). Jędrzej Kitowicz podaje opisy licznych „gier szulerskich” popularnych w czasach niedługo po wydaniu rodzimej gęsi. Wprawdzie tej gry tam nie znajdziemy, zwraca jednak uwagę, że wiele z tych opisanych oparto, podobnie jak gąskę, o kości.
                                        • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 03.07.20, 18:57
                                          Transkrypcja zasad z 1721 roku

                                          Wziąwszy dwie kostki, wprzód rozciskać je trzeba. Kto większą urzuci, ten wprzód ma ro<zci>skać, zatym wymówić sobie, po czemu kto grać będzie chciał. A każdy ma mieć znak swój, którym chodzić ma albo pomykać ma po liczbie.

                                          Kto urzuci zyz i dryja za pierwszym razem, idzie aż na liczbę 26, gdzie kostki są. A kto urzuci także za pierwszym razem kwater z cyntkiem, idzie na liczbę 53, gdzie też kostki są.

                                          Kto przyjdzie na gąskę, nie zastanowi się, ale idzie dalej, rachując znowu to, co urzuci, a gdy napadnie na istną gąskę, toż czynić ma.

                                          Pod liczbą 6 jest most. Tam mostowe zapłaciwszy, iść trzeba aż na liczbę dwanaście.

                                          Kto przyjdzie na 19, gdzie jest karczma, tam sobie odpocząć ma tak długo, aż się wszyscy obejdą po razu ciskaniem kostek.

                                          Kto przyjdzie na l<i>czbę 31, pod którą jest studnia, i tam tak długo być, póki go kto inszy nie wyciągnie, na to miejsce przyszedszy.

                                          Kto wnidz<i>e na liczbę 42, gdzie jest labirent, wspak się wrócić ma aż na 30 i zapłacić za przechadzkę.

                                          Kto zajdzie na 52, wchodzi w więzienie, od którego zapłaciwszy, ma tam tak długo być, aż go kto na to miejsce przyszedłszy, wybawi.

                                          Kto wnidzie na 58, kędy jest śmierć, powinien się nazad wrócić na to miejsce, skąd poczynają, a gdy nań przyjdzie kolej, znowu ciskać i ruszyć się ma.

                                          Kto kogo z miejsca zruci, wraca się na to miejsce, na którym ten, który go zrucił, stał. I zapłacić powinien, jeśli to sobie gracze wymówią.

                                          Kto przyjdzie na liczbę 63, ma się wrócić nazad, licząc to, co przedtym ucisnął, po<w>inien powtórzyć liczbę.

                                          Kto właśnie najpierwej przyjdzie na 63, bierze pieniądze. Tak się kończy gra: potym ten, który pierwej zaczynał, ciskać znowu poczyna.
                                          • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 03.07.20, 18:58
                                            Współczesna parafraza reguł gry

                                            Każdy z graczy rzuca dwoma kośćmi. Kto wyrzuci większą liczbę oczek, zaczyna grę. Trzeba także ustalić, co będzie stawką w grze. Każdy z graczy wybiera sobie pionek, za pomocą którego będzie przemieszczać się po planszy.
                                            Kto za pierwszym razem wyrzuci szóstkę i trójkę, przesuwa pionek na pole z numerem 26, na którym znajdują się kostki. Kto także za pierwszym razem wyrzuci czwórkę i piątkę, przesuwa pionek na pole z numerem 53, gdzie również znajdują się kostki.

                                            Kto stanie na polu z gąską, bez wahania powinien przesunąć pionek o tyle pól, ile wyrzucił oczek. Jeśli znowu stanie na polu z gąską – robi to ponownie.

                                            Na polu z numerem 6 znajduje się most. Gdy gracz na nim stanie, musi zapłacić za przejście i przesuwa pionek na pole 12.

                                            Gdy gracz stanie na polu 19, gdzie znajduje się karczma, ma w niej odpocząć całą kolejkę, aż wszyscy pozostali gracze rzucą kośćmi.

                                            Gdy gracz stanie na polu 31, na którym znajduje się studnia, ma pozostać na nim tak długo, dopóki inny z graczy nie trafi na to pole i nie wyciągnie go ze studni.

                                            Gdy gracz trafi na pole 42, gdzie znajduje się labirynt, musi cofnąć się na pole 30 i zapłacić za tę przechadzkę.

                                            Gdy gracz stanie na polu 52, trafia do więzienia, w którym musi zapłacić karę i pozostać tak długo, dopóki inny z graczy nie trafi na to pole i nie uratuje go stamtąd.

                                            Gdy gracz stanie na polu 58, gdzie znajduje się śmierć, powinien cofnąć się na pierwsze pole, od którego zaczyna się gra, a w następnej kolejce znowu rzucać kośćmi i ruszać się według liczby wyrzuconych oczek.

                                            Jeśli jeden gracz strąci drugiego z jego miejsca, to strącony musi wrócić na to miejsce, z którego przyszedł ten, który go zrzucił. Musi także zapłacić tyle, na ile umówią się gracze.

                                            Żeby gracz stanął na polu 63, musi wyrzucić dokładnie tyle oczek, ile pól dzieli go od ostatniego pola. Jeśli wyrzuci więcej, musi cofnąć się o tyle pól, ile wynosi naddatek.

                                            Kto pierwszy stanie na polu 63, wygrywa umówioną stawkę pieniędzy. Tak kończy się gra, a w następnych rozgrywkach ten, kto zaczynał pierwszy, znowu rzuca kośćmi.


                                            źródło: polona.pl
        • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 23:23
          Raciążek, miasto w gubernji Warszawskiej, w Włocławskim powiecie położone. Są ślady że już wr XIII
          w ieku do biskupów Kujawskich należało i było uważane za obronne stanowisko. W r. 1330 w czasie
          swojego srogiego najazdu, Krzyżacy zdobyli tutejszą warownię podstępem w i pień osadę wycięli.
          • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 08.07.20, 20:43
            Pińczów , miasteczko nad Nidą, w pow iecie Stopnickim , w gubernji R adom skiej; ma mieszkańców
            4 2 1 3 , z tych żydów 2883. Słynny za Jagiełły biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki w ystaw ił tu zam ek z ciosowego kamienia; z ryciny przy dziele Pulfendorfa można dokładne powziąść w yobrażenie, jak obszerny,
            w arow ny i okazały był ów zamek. S iostrzeniec założyciela Jakób Sieniński w brew w oli Kazimierza IV,
            pośw ięcony w r. 1461 na biskupa krakow skiego, w zamku tutejszym b ył oblężony od wojsk królew skich
            i zaledw ie ujść zdołał. Za Zygmunta A ugusta, Mikołaj Oleśnicki dał tu przytułek uczonem u Franciszkow
            i Stankarowi zw olennikow i nauki Zwingliusza, ud zielił opieki now ow iercom , a w r. 1550 ośm ielił
            się w yrugow ać zakonników z klasztoru, i założył tam szkoły i miejsce schadzki dla nowo sektarzy. Tu
            dnia 1 maja 1555 r. odprawili pierw szy synód Kalwini w P olsce; tu m nóstwo słyn ęło uczonych innow
            ierców , którzy składali tak zw ane Ateny Polskie.
          • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 08.07.20, 23:58
            W pięknych okolicach położony zamek Pieskowej Skały, stoi na szczycie rozległej góry, nad rzeczką
            Prądnikiem, otoczony wieńcem rózno-kształtnych wzgórzy i bukowych gai. Przed samym zamkiem wznosi
            się ogromna skała, wazka u spodu, a znacznie szersza u góry, mająca kształt przewróconej do góry
            maczugi i ztąd nazywana Pałką Herkulesa albo Krakusa, lud zaś miejscowy zowie ją Sokolą skałą.
            W r. 1337 Ludwik król Węgierski i Polski darował Pieskową-Skałę Piotrowi Sząfrańcowi zŁ u czy cw n ad -
            grodę wyrządzonej mu obelg; przez jednego z panów węgierskich, przy zdobywaniu zamku Bełzkiego. Dom
            Szafrapców był znakomity w Polsce od najdawniejszych czasów. Jeszcze przed r. 1080 wspominają dziejopsowie, zwanych od herbu Toporczykami, z których najmłodszego Zegotę, przezwano później Zaprzańcem, dla tego że się go bracia zaparli. W r. 1410 w bitwie z Krzyżakami pod Grunwaldem wsławił się radą i męztwem Piotr Szafraniec z Pieskowej-Skały, Podkomorzy krakowski. --W tern miejscu mieszkała w XVI wieku Zofia Oleśnicka najdawniejsza rymotwórka polska. — Dzisiejsi dziedzice hrabiowie Wielopolscy, wyporządzili zamek tutejszy znacznym nakładem; dochowali w całości sprzęty starożytne, bogate adamaszkowe obicia, obrazy mężów zasłużonych i bardzo piękną kaplice; to wszystko przenosiło widza w upłynione wieki i przypominało dawną zamożność i bogobojność przodków' naszych; lecz nieszczęściem powstały gwałtowny pożar d. 16 lipca r. 1850 zniszczył zamek i w nim wszelkie pamiątki. — Zamek Pieskowej-Skały musiał być w dawnych czasach obronną twierdzą, obejmował bowiem wszelkie wygody potrzebne oblężonym: młyn, kuźnie, składy, i niezmiernie głęboką w skale wykutą studnię. Były nawet dwa ogródki owocowe, jakby na powietrzu pod murami zaniku zawieszone.—
            Pokazują tu także loch głęboki podziemny, zwany Dorotką. Nieszczęśliwa dziewica z rodu Toporczyków,
            za poddanie się niebaczne miłości ród jej poniżającej, skazana na zamorzenie głodem, życie zakończyła
            w tern okropnem więzieniu.
          • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 09.07.20, 00:04
            O trzy wielkie mile od Krakowa oddalony w stronie północno-zachodniej, w obrębie Królestwa Polskiego
            ukrywa się Ojców, pomiędzy skał i ciemnych lasów sklepieniem. Zachwycające brzegi Prądnika, tworzą
            długą i wązką dolinę, pełną rozmaitych i coraz nowych widoków. Granicami jej z obu stron są dwa
            równo-ległe prawie od siebie skał szeregi. Kształt tych niebotycznych głazów nader jest rozmaity, niektóre
            z nich mają w olbrzymiem zwiększeniu formy tworów ręką ludzką zdziałanych ; jedne nakształt piramid lub
            obelisków, wznoszą umajone drzewami szczyty pod .obłoki; inne przybierają postać wspaniałego*zamku,
            najeżonego baszt i wież wybiegłych rzędem. Lecz wieczorna pomroka większem jeszcze złudzeniem bawi
            patrzącego; gdy migają płomienie w mieszkaniach, które ubożsi mieszkańcy albo wykuwają w skale,
            albo z naturalnych wydrążeń urządzają schronienie przed wpływem ostrego powietrza. Wysoka i z powodu
            spadzistości nie łatwo przystępna skała na której wznosi się starożytny zamek Ojcowa, już nie jeden takowy dźwigała i niejednemi była osłoniętą rozwalinami. Już za Władysława Łokietka gruzami budowli była pokrytą opoka; a nieszczęśliwy monarcha uchodząc przed Wacławem Czeskim, w zwalonych tutejszych murach, jaskiniach i pieczarach szukał nędznego schronienia. Pomny na to tułactwo godny syn jego, Kazimierz Wielki, zamek tutejszy na nowo wymurować rozkazał, w nim lubił niekiedy przemieszkiwać i nazwał go Ojców. Miejsca te obejmujące tyle piękności przyrody i wspomnień, sprawiedliwie nazwano Szwajcarią Polską.
              • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 09.07.20, 20:23
                Rysy twarzy Krakowiaków w obu płciach są piękne, mowa przeciągnięta i donośna; co do władz moralnych,
                odznaczają się powolnością, zastanowieniem się; dowcipni, ostrożni, wyrozumiali, łatwo dają się
                ukształcić i nabywają wszelkich zdolności. W nieszczęściu okazują stałość umysłu i rzadką przytomność;
                nie wyrzekają, nie rozpaczają, i radzić sobie umieją. Świąteczny ubiór Krakowiaków podoba się każdemu;
                nie noszą oni chustek na szyi ani zimą ani latem koszulę z wązkim kołnierzem , związaną kolorową
                wstążeczką, po w ierzchu spodni opuszczają: opasują zaś pasem skórzanym nabijanym ćwieczkami mosiężnem i, i takiemiż kółkami wykładanym; koło pasa na rzemyku nóż, kozikiem zw an y ; w kalitce hupka, krzesiwko, lulka z cybuszkiem, w zanazdrzu lub za cholewę zatknięta; spodnie bywają to płócienne, to z żółtej w yprawnej skóry. Bóty juchtow e, do tych zamiast obcasów, przybite żelazne wysokie podkówki, którem i w tańcu, w takt zawsze zwykli ochoczo krzesać. Czapki jch nizkie czw orograniaste, z ponsowym w ierzchem i czarnym wązkim barankiem ; noszą także wysokie spiczaste czarne kapelusze, szerokiem i aksamitkami obwiązane, na ołowiane sprzączki spięte; lub też w lecie kapelusze słomiane z szerokiem i skrzydłami; niedorostki najczęściej noszą czapki białe wełniane białe okrągłe w pasy czerw one. W ierzchnia
                suknia zwana sukmaną, od góry do pasa coraz węższą, odtąd poniżej kolan szersza i rozchodząca się
                z przodu, zapinaną bywa na haftki. Proszowiak używa białej sukm any wyszywanej czarnemi sznurkam i;
                Szkalm ierzak nosi ją burego koloru, u niej kołnierz przewieszony na plecy, wyszywany białym sznurkiem w różne w zory; sukm any samych Krakowiaków są granatowe jedwabiem pąsowym haftow ane; odzież ta nazywa sie ka ra zją i stroi dobrze. Sposób ubierania się kobiet nie mało przydaje do jch urody. Dziewczyna
                nosi włosy splecione w warkocz wstążeczką kolorową zakończony i z niechcenia na plecy spuszczony. Koszula u naram ienników i rękawów, haftowana jedwabiem lub bawełną ponsową. Mężatki włosy okrywają
                niekiedy pod czepkiem, a zwykle chustką białą, której końce spuszczają z tyłu na szyję, ozdobioną paciorkami różno kolorowemi, sztucznemi lub praw dziwem i koralami. Gorsety noszą z kamlotu lub różnorodnych materji jedwabnych. Odziewają się z wierzchu rodzajem szalów z płótna ciękiego białego. Spódnice kolorow e noszą dochodzące do kostek. Zwykle na nocach noszą na wysokich korkach bóciki. Zimową porą, m ajętniejsze mają ubiór zwierzchni nie dłuższy ja k do kolan, zręcznym krojem barankami podbity, w ierzch zaś granatow y lub zielony, nigdy praw ie innegoniebywa koloru. W czasie uroczystości wiejskich, dziewczęta stroją głow y w aksam itne lub złote lamowe czółenka, przyozdobione mnóstwem wstążek różno-kolorow ych, na plecy spadających. W całej Polskiej ziemi, najcelniejszemi piosnkami i tańcami są tak zwane Krakowiaki. Żadna pieśń ludowa nie posiada w sobie takiej barw y uczucia swobody, rzewności i jędrności, co Krakowiak tak w słowach jak i w melodji. Krakowiak oznacza lud jeszcze blizki
                natury, najżywszą radością obdarzony. Tańczony więcej okazuje entuzjazm u i siły, niżeli zręczności. Ruch,
                ubiór i muzyka tego- ludu są tak oryginalne, że pewno żadna sztuka naśladować jch nie zdoła.
          • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 09.07.20, 20:30
            Jedną z najpiękniejszych ulic Lublina, je st tak zwana Krakowskie-Przedmieście, To miasto posiada piękne
            gmachy: ratusz nakładem króla Stanisława Augusta w najnowszym smaku odświeżony; pałace Szeptyckich,
            Ratyńskich, Miączyńskich, Potockich, a miedzy niemi celujący ozdobną architekturą pałac Rządu
            Gubernialnego naprzeciw Kapucynów. Gmach szkolny należy także do liczby ozdobnych budowli. Na górze
            gdzie dawniej stał zamek królewski, wznosi się teraz gmach więzienny. Dwa szpitale, sześć placów publicznych; most piękny z kamienia ciosowego, gustownemi balustradami opatrzony, wielce przyozdabiają
            Lublin. Kościół Pojezuicki jeszcze za wiekopomnej pamięci Cesarza i Króla A leksandra I, nakładem rządu
            ozdobnie na katedrę przerobiony.
          • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 09.07.20, 23:10
            Płock miasto gubernialne, nad Wisłą, liczy mieszkańców 12430, z tych żydów 5259. Katedra tutejsza
            w r. 965 z drzewa wystawiona zgorzała, i w r. 1136 za staraniem Aleksandra herbu Dołęga, biskupa Płockiego, nowa z kamienia powstała. Następca jego W erner, wyprawiony w poselstwie do Akwisgranu,
            uzyskał od Fryderyka I cesarza głowę ś. Zygmunta króla Burgundji, i dla tego owej świątyni jest on patronem.
            Gdy znów kościół zgorzał, Andrzej Noskowski biskup w r. 1560 podźwignął go. Obejmuje on 4 kaplice, 18 ołtarzy, z nich najokazalszy wielki ołtarz i dwa boczne z marmuru. Obraz Matki Boskiej w głów nym ołtarzu, i ś. Piotra ubolewającego że się zaparł Chrystusa, w kaplicy umieszczony, są doskonałego pędzla. Tu Spoczywają zwłoki wielu biskupów^ znakomitych mężów' i książąt; lecz największą pamiątką
            są popioły królów Władysława Hermana i syna jego Bolesława Kędzierzawego, były one złożone
            w dawnym kościele, a przeniósł one biskup Noskowski, zmarły w r. 1567, do nowej świątyni; ostatecznie
            zaś po wynalezieniu, z uroczystym obrzędem w grobowcu umieścił 12 września 1825 r. Adam Prażmowski
            biskup. Pomnik ten podług rysunku Yogla, Z marmuru krajowego przez Mentzla zrobiony, z złoconemi
            brązowemi ozdobami roboty Norblina, stoi wśród kaplicy, pod którą w trumnie szczątki jch spoczywają.
            Jestto czworogran podłóżny na podstawie, na nim tablica z napisami, wsparta na 4 orłach z cynku;
            od wejścia orzeł z alabastru na podstawie.
            • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 09.07.20, 23:14
              Kanał Augustowski mający na celu połączenie Niemna z Wisłą za pośrednictwem rzek: Narwi, Biebrzy,
              Netty i Hańczy, a tern samem ułatwienie spławm w Wisły do morza Bałtyckiego z pominięciem portu
              gdańskiego. Ta linja sztucznego spławu rozciąga się około mil 25? to jest od Wizny do Ńiemna, poniżej
              Grodna. Główny zapas wód dla całego kanału stanowi jezioro Serwy, które w razie potrzeby może zasilać
              kanał na całej linji. Kanał Augustowski liczy szluz 17, z głębokością wody w czasie żeglugi stóp
              5 do 6. — Kanał był budowany lat 7 (w każdym roku przez 7 miesięcy letnich), kosztowrał do 10,000,000
              złotych i na równi stanąć może z najcelniejszymi w Europie, już to dokładnością i wykończeniem robót
              nadbrzeżnych, już to śmiałością pomysłu, w czein jedynie kanał szkocki Kaledonja porównany z nim
              być może.
        • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 23:39
          Chiechocinek, wieś na lewym brzegu Wisły, przy trakcie z Nieszawy do Służewa. Znajduje sie tu warzelnia
          soli. Zakład ten od r. 1832 zostaje pod zarządem Banku Polskiego, i od początku utworzenia onego, do końca r. 1856, wywarzono w nim soli pudów 6,873,742.
      • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 23:08
        Łazienki, wspaniały letni pałac Cesarski w uroczem położeniu; prześliczna ta budowla w stylu włoskim
        podług planu Dominika Merliniego wystawioną została przez króla Stanisława-Augusta Poniatowskiego.
        Od strony tylnej pałacu, naprzeciw niego na kanale, jest most na którym się wznosi wspaniały posąg
        Jana III na koniu, z jednej sztuki wyrobiony. Od strony głównego wejścia przed frontem pałacu, jest
        piękny wodotrysk na tarassie z trzech stron wodą i kanałami oblanym, a z resztą parku mostami połączonym ; taras ten w porze letniej bywa otoczony do koła drzewami cytrynowymi i pomarańczowemi.
        W głębi roskosznego parku wznosi się okazały amfiteatr na kępie wśród drzew, zwaliska Palmiry przedstawiający. — Jesttu jeszcze u podnóża ogrodu Botanicznego teatr dworski, tak zwany w Poinarańczarni, w ystawiony w r. 1788. Teatr ten, tak pod względem ozdób, ja k i wewnętrznego urządzenia pierwsze zajmuje miejsce.
        • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 23:10
          Wilanów, wspaniała i rozległa wieś, z pięknym pałacem wzniesionym przez króla Jana III w r. 1680 podług planu Józefa B elloti; był to ulubiony pobyt tego monarchy, tu najczęściej przebywał i umarł 17 czerwca 1696, między godziną 8 a 9 wieczorem
      • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 23:35
        Włocławek, miasto powiatowe w gubernji W a rszawskiej, ma 6253 mieszkańców, z tych żydów 1255.
        Jest nader porządnie zabudowane. Prowadzi znaczny handel zwłaszcza zbożem. Kościół katedralny biskupów Kujawsko-Kaliskicb, jest gmach wspaniały, posiada kompas z konstelacjami na ścianie kaplicy P. Marji przez Kopernika zrobiony. Osadę tutejszą, jak świadczą akta kapituły, założył Władysław ii pomiędzy
        rokiem 1139— 1148 i darował biskupom Kujawskim. Około r. 1159 przeniesiono tutaj katedrę z Kruświcy.
      • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 08.07.20, 20:36
        Busk, miasteczko w powiecie Stopnickim, w gubernji Radomskiej , ma ludności 874 mieszkańców samych
        chrześcian. Sławne wodami siarczanemi uzdrawiającemu Pyszne tutejsze łazienki i inne urządzenia
        kąpielowe corocznie licznie są odwiedzane.
      • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 13.07.20, 18:35
        Gracze, w ustalonej wcześniej kolejności, rzucają kostką po trzy razy, aż do momentu, kiedy któryś z graczy wyrzuci kostką liczbę 6 – wtedy ustawia jeden ze swoich czterech pionków na polu startowym (kropka w kolorze gracza) i rzuca jeszcze raz, by następnie przesunąć pionek o taką liczbę pól w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara, ile wyrzuci kostką.
        Gracze przesuwają się o taką liczbę pól, jaką wyrzucą kostką.
        Jeżeli któryś z graczy wyrzuci 6, ma prawo do jeszcze jednego rzutu (pozostali czekają kolejkę). Kiedy przykładowo ktoś wyrzuci 6, a potem 5, rusza się o 11 pól (6 + 5 = 11). Kiedy wyrzuci 6, a potem jeszcze raz 6, rzuca jeszcze raz itd. Gracz, po wyrzuceniu 6, może także wyprowadzić ze „schowka” kolejny pionek.
        Pionki mogą nad sobą przeskakiwać.
        Jeśli podczas gry pionek jednego gracza stanie na polu zajmowanym przez drugiego, pomijając pole startowe, pionek stojący tutaj poprzednio zostaje zbity i wraca do swojego „schowka”
        Kiedy gracz obejdzie pionkiem całą planszę dookoła, wprowadza swój pionek do „domku” – czyli czterech pól oznaczonych własnym kolorem. Do „domku” jednego gracza nie mogą wjechać swoimi pionkami inni gracze.
        Kiedy gracz wjechał swoim pionkiem do „domku”, a na planszy nie ma żadnych innych jego pionków, musi wylosować 6, aby móc wprowadzić kolejny pionek ze „schowka” na planszę. W takiej sytuacji zamiast jednego rzutu kostką – ma trzy próby.
        To samo gracz wykonuje, kiedy jego wszystkie pionki zostały zbite i nie ma żadnej możliwości ruchu.
    • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 20:14
      Gra z geografii z 1858 roku

      Przed wszystkiem należy się umówić o co grać i ile płacić się będzie za w szelkie wypadki tej gry.
      Gra składa się z 64 num erów ; pierw sza osoba z grających która dojdzie do liczby 64, w ygryw a partją.
      Każdy z grających raz tylko rzuca z kolei, a po obrachowaniu ilości padłej w dwóch kostkach z tego
      rzutu, odznacza takową marką, na tablicy załączonej 64 rycin; każdy z grających powinien mieć m arki oddzielne, dla odróżnienia takowych i łatwiejszego rozpoznania.
            • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 06.07.20, 00:15
              Kujawiacy oddychają miłą prostotą, zawsze weseli; a ponieważ zbyt wielką pańszczyzną nie są przeciążeni,
              mają czas pracować i dla siebie. Łóżko, stół, ławka, obraz, skrzynia, garnki, miski, łyżki i szafka ze sprzętem, są całym dobytkiem Kujawiaków; szczerość, skromność, niewinność i cnota jęli przymiotem. Przyodziewek czyli ubiór Kujawiaków czysty, chędogi; sukno koloru granatowego, niebieskiego i ciemnozielonego,
              przez kmiotków jest używane jedynie; z niego noszą katankę z krótkiemi rękawa/.,, i trzema
              rzędami - guzików; bóty z podkówkami i w yw ijaneini cholewami, pas włóczkowy, chustka na szyi pospolicie
              czerwona; na wierzchu katanki suknia długa sznureczkami i galonkami szychowemi obszyta, kapelusz
              czarny z małem denkiem, szeroką wstążką w różne kolory od dołu obwiązany, z wierzchu zaś
              sznurkiem szychowym lub słomianym okręcony; za kapeluszem zatknięte kwiaty i pióra pawie, K i j w rę ku
              u góry ołowiem oblany, opończa z kapturem na czas wilgoci i czapka zwana wykrawanką, oto ubiór
              Kujawiaka. — .Mężatki noszą długie kabaty, dziewczyny krótkie z fałdami; pierwsze na głowie mają
              czepki, drugie szlarki lub chustki. — LT dziewczyn warkocz długi w e czworo spleciony, spuszczony jest
              z tyłu, u końca nawiązują różno kolorowe wstążki; gorset kamłotowy w jaskrawym kolorze, spódnica
              z tyłu z liczneini fałdami, zwykle niebieska; pończochy latem niciane, zimą wełniane kolorow e; trzewiki
              najwięcej sukienne obszyte wstążeczkami z kokardą, otóż i ubiór kobiet. Bez chustki do nosa, żadna Kujawianka nie pójdzie do kościoła..
            • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 06.07.20, 00:18
              Tum, wieś o ćwierć mili od Łęczycy. Posiada j e den z najdawniejszych kościołów w kraju, wraz z kollegiatą
              najpierwszą po katedrach, i dla tego nosi tytuł Archikollegiaty. Fundacja tej świątyni wyryta na
              marmurowej tablicy, staraniem jednego z przełożonych, opiewa: iż pierwsze jej założenie nastąpiło
              w dwa lata po przyjęciu wiary chrześcijańskiej przez Mieczysława, to jest r. 967, a w r. 1180 stanął kościół
              w kształcie, w jakim po dziś dzień istnieje.
            • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 07.07.20, 21:01
              Na zachód tuż pod Kaliszem, jest wieś Zawodzie, nada ona mały kościółek pod wezwaniem św. Wojciecha wystawiony jak podanie niesie, w miejscu, gdzie ów święty głosił naukę. W tym kościele znajdują
              się trzy ołtarze: w wielkim stoi statua ś. W ojciecha który w pontyfikalnym ubraniu, ma jedną rękę
              w rękawiczce, drugą obnażoną trzyma wzniesioną, co poświadcza utrzymującą się pomiędzy ludem legendę:
              Gdy ś. Wojciech słowa wiary głosił zgromadzonemu ludowi, położył przy sobie laskę i rękawiczki,
              ktoś z obecnych skradł jedną rękawiczkę; ś. Apostoł rozgniewany że to się stało właśnie w chwili
              gdy ogłaszał naukę Zbawiciela, miał wyrzec zaklęcie: że na pamiątkę tego występku, żaden z słuchaczy,
              ani z ich potomków, duchownym nie będzie; i jak utrzymują najstarsi mieszkańcy, wielu się już
              kusiło o ten zaszczyt, ale zawsze na próżno.
            • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 08.07.20, 19:45
              Opatów, miasto powiatowe, nad rzeką Opatówką, w gubernji Radomskiej, ma mieszkańców 3491, z tych
              żydów 2278. Miejscowość różncmi wypadkami w dziejach ojczystych głośna. — Odwieczna kollegiata z ciosowego kamienia, w kształcie krzyża wymurowana, ma wnętrze całkowicie alfresco odmalowane, przedstawiające dzieje z Pisma świętego. Najgłówniejszą ozdobą tej świątyni są grobowce Szydłowieckich jeden z nich z bronzu, wielkiego rozmiaru, jest arcydziełem sztuki rzeźbiarskiej.
            • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 08.07.20, 20:10
              Jędrzejów, miasteczko nad rzeczką Brzeźnicą, w powiecie Kieleckim w gubernji Radomskiej położone pom iędzy w ielkim ołtarzem i głów n em i drzwiami stojące, wspierają w nętrze św iątyni, przy każdym jest
              ołtarz; sklepienie i boczne ściany są pokryte herbami ziem i w ojew ództw w yrobionem i z kamienia;
              zdobią kościół piękne snycerskiej roboty stalla. Na drugim filarze -^malowana jest Boga-Rodzica i klęczący Władysław kiełek. Stojąca w ołtarzu z kamienia w ykuta Matkaoska przed którą w niedoli swojej szukał pociechy, odziała jest w srebrnolitą sukienkę, po części pozłacaną. W zakrystji znajduje się drew niany posąg Łokietka w ubiorze majestatycznym . Zewnątrz nad boczneini drzwiami, piękna rzeźba z kamienia, wyobraża klęczącego króla Kazimierza W ielkiego, który t rzyma w ręku k ościół, ofiarując go Najświętszej Pannie i Zbawicielowi; przy królu tarcza z orłem , za nim zaś biskup z pastorałem . Na faciacie kościoła stoi w framudze kam ienny posąg króla z berłem i w koronie. Coby znaczyła wykuta z kamienia z prawej strony nasra postać w iszącego człow ieka, przepasanego fartuchem, pomimo różnych podań, w iedzieć jednak nie można. R ów nież szacownym zabytkiem starożytności, jest śliczna dzwonnica; połowa jej z ciosu, reszta z drobnych czerw onych ceg ie łek zbudowana: u szczytu je st zegar, a na czterech ścianach w ykute są w płaskorzeźbie herby ziem , w ojew ództw i różnych rodzin
            • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 08.07.20, 20:26
              Kielce, miasto powiatowa nad Silnicą, w gubernji Kielce, miasto powiatowa nad Silnicą, w gubernji
              Radomskiej, ma mieszkańców 3841; w roku 1174 przez Gedeona biskupa krakowskiego założone. Jakób
              Zadzik biskup wymurował tutaj zamek warowny, połączony z kolłegiatą gankami. Zdobią go zewnątrz
              dwoma piramidami przedzielone 4 posągi ; z tych dwa na pamiątkę zawartego ze Szwecją r. 1629 pokoju;
              inne zaś dwa ministrów Moskiewskich w narodowych strojach; trzymają oni w rękach zawarty r. 1634 traktat
              pokoju i zdają się go czytać. Umocowany od króla
              i Rzeczypospolitej, Zadzik, uskuteczniwszy oba przymierza, wzniósł te pomniki. Biskup Jan Lipski, ostatni
              kardynał polski, zakończył życie w tym zamku 20 lutego 1746. Radomskiej, ma mieszkańców 3841; w roku 1174 przez Gedeona biskupa krakowskiego założone. Jakób Zadzik biskup wymurował tutaj zamek warowny, połączony z kolłegiatą gankami. Zdobią go zewnątrz dwoma piramidami przedzielone 4 posągi ; z tych dwa na pamiątkę zawartego ze Szwecją r. 1629 pokoju; inne zaś dwa ministrów Moskiewskich w narodowych strojach; trzymają oni w rękach zawarty r. 1634 traktat pokoju i zdają się go czytać. Umocowany od króla i Rzeczypospolitej, Zadzik, uskuteczniwszy oba przymierza, wzniósł te pomniki. Biskup Jan Lipski, ostatni kardynał polski, zakończył życie w tym zamku 20 lutego 1746.
            • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 08.07.20, 20:32
              Karczówka, o ćwierć mili od Kielc, wysoka, skalista, drzewami pokryta góra, w czasie panującej wielkiej
              morowej zarazy, ślubował Marcin Szyszkowski biskup krakowski, wystawić dom Boży, jeśli Kielce
              od niej ochronione zostaną. Ziszczając to przyrzeczenie, założył r. 1624 kościół na Karczówce, a 4 listopada
              1628 r. przeprowadził uroczyście z kollegiaty Kieleckiej relikwie ś. Boromeusza, patrona przeciw
              morowej zarazie, którego będąc przyjacielem za życia, przywiózł kości świętego z Medjolanu. Zmieniając
              następnie zamysł, zwiększył świątynię, przerobił mieszkanie plebana na klasztor, a opatrzywszy w wszelkie
              sprzęty i apparata kościelne, osadził w r. 1630 Bernardynów; wodę dla zupełnego jej braku tak jak i teraz dowozić trzeba ze wsi Czarnowa. W r. 1646 włościanin Hilary Mala, wydobył na poblizkiej górze Karcz zwanej, ogromną bryłę czystej rudy ołowianej z której wykuty posąg ś. Barbary, umieszczony jest
              w ołtarzu; wysokość jego wvaz z podstawią wynosi łokci 2 i cali 9, grubość łokci 2 i cali 3. Górnicy
              w dzień świętej Barbary, jako swojej patronki, zgromadzają się tu na nabożeństwo.
            • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 08.07.20, 20:40
              Wiślica, miasto nad Nidą, ma mieszkańców 1393, z tych żydów 1370. Należy do najdawniejszych miast
              w Polsce. Wspaniałą kolłegiatą gotyckiej budowy na miejscu pierwotnego kościoła ś. Trójcy; w którym
              się skrywał nieszczęśliwy Łokietek, wzniósł z ciosu Kazimierz W ielki. Trzy murowane filary na środku, pom iędzy w ielkim ołtarzem i głów n em i drzwiami stojące, wspierają w nętrze św iątyni, przy każdym jest
              ołtarz; sklepienie i boczne ściany są pokryte herbami ziem i w ojew ództw w yrobionem i z kamienia; zdobią kościół piękne snycerskiej roboty stalla. Na drugim filarze -^malowana jest Boga-Rodzica i klęczący W ładysław kiełek. Stojąca w ołtarzu z kamienia w ykuta Matkaoska przed którą w niedoli swojej szukał pociechy, odziała jest w srebrnolitą sukienkę, po części pozłacaną. W zakrystji znajduje się drew niany posąg Łokietka w ubiorze majestatycznym . Zewnątrz nad boczneini drzwiami, piękna rzeźba z kamienia, wyobraża klęczącego króla Kazimierza W ielkiego, który trzyma w ręku k ościół, ofiarując go Najświętszej Pannie i Zbawicielow i; przy królu tarcza z orłem , za nim zaś biskup z pastorałem . Na faciacie kościoła stoi w framudze kam ienny posąg króla z berłem i w koronie. Coby znaczyła wykuta z kamienia z prawej strony nasra postać w iszącego człow ieka, przepasanego fartuchem, pomimo różnych podań, w iedzieć jednak nie można. R ów nież szacow nym zabytkiem starożytności, jest śliczna dzwonnica; połowa jej z ciosu, reszta z drobnych czerw onych ceg ie łek zbudowana: u szczytu je st zegar, a na czterech ścianach w ykute są w płaskorzeźbie herby ziem , w ojew ództw i różnych rodzin.
              • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 09.07.20, 23:26
                Chłopi Litewscy, tak mężczyźni jak kobiety, noszą siermięgi z samodziału, w dni powszednie szaraczkowe,
                a w świąteczne zaś czarnego koloru; u Poleszuków jest to tołub bez fałdów, z klinami tylko dla nadania
                większej obszerności u spodu temu odzieniu; Litwinów do stanu zrobiony, fałdzisto i długo, zaw
                sze koloru szaraczkow ego; pasy w Litwie czarne, a w Pińszczyznie cz erw o n e; na boku nóż przywiązany
                w pokrowcu rzem iennym , krzesiw o, kalifa na gąbkę, krzem ień i pieniądze na wydatek potoczny,
                pasy na codzień rzem ienne, na sprzączkę lub klamerkę zapinane. Czapki z prostych czarnych baranów,
                w ierzch sukienny granatowo-szafirowy, a dla dzieci pąsowy, latem kapelusze słom iane własnej roboty,
                albo kupne w ełniane. Obówiem mężczyzn i kobiet są łapcie z łyk lipowych albo łozowych, na święto
                u pierwszych buty, u kobiet trzewiki. Kożuch z owiec pospolitych. U kobiet sierm ięga takim że krojem jak
                u m ężczyzn; spódnica w ełniana samodziałowa, ró żn eini kolorami farbowana, w paseczki tkana; gorsety harasowe z płócienka, u majętniejszych atłasowe. Dziewczęta noszą chusty białe, lub perkalow e kolorow
                e na głowie, i włosy w kosy splecione, zw ieszone; paciorków różno-kolorowych na szyi po kilka
                sznurków i śzkaplerze. Mężatki zawiązawszy wprzód chustkę perkalową kolorową, nie wielką z w ypuszczonemi końcami, zawijają główę różnym kształtem p a m io tk ą (wstążką z płótna kużeln eg ó )/ na święta z tkackiego hollenderskiego, lub perkalu, końce wyszywają góryniem w różne wzory.
            • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 09.07.20, 23:28
              Tykocin, miasto nad rzeką Narwią w gubernji Augustowskiej, w powiecie Ł om żyńskim ; ma m ieszkańców
              4947, z tych żydów 3456. W czasie wezbrania rzeki Narwi bywa całkowicie niekiedy zalane. Zygmunt August król na wzgórzu wśród błot usypanym, w ystawił zamek i silnie obwarował. Tu złożył skarby swoje (z których król Stefan Batory w r. 1576 wiele w ybrał dla opędzenia potrzeb wojennych). Zwłoki Zygmunta Augusta z Knyszyna r. 1572 tu przyw iezione, dopiero 10 w rześnia 1573 przeniesiono do Krakowa. — Sejm w r. 1661 nadał starostwo Tykocińskie dziedzictwem Czarnieckiemu, a król Jan Kazimierz darowiznę tę potw ierdził. W r. 1705 przybył tu z wojskiem Cesarz Rossyjski Piotr W ielki, nadjechał i A ugust II z Saksonji i ustanow ił tutaj order Orła Białego z godłem : Proficie, rege, et lege. W środku rynku stoi posąg z kamienia ciosowego
              Stefana Czarnieckiego, około r. 1774 w zniesiony przez Jana-Klem ensa Branickiego Hetmana W ielkiego Koronnego, wnuka Stefana Czarnieckiego po córce.
    • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 20:17
      Kto dojdzie do N. 30, opłaci do puli um ówioną płatkę, i pozostanie do chwili aż drugi gracz trafem
      zajmie toż samo miejsce, wówrczas oczekujący tego zm ienienia, przeniesie się w miejsce takow e ostatecznie zajmował ten który go zmienił.
    • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 20:48
      W arszaw a, miasto stołeczne królestw a, odległe od Petesburga 1084 w iorst, od Moskwy 1342 w iorst.—
      Ma rozległości 1894 dziesiatyn; ulic 220, gmachów rządowych 69, domów prytwatnych numerowanych
      1883, drew nianych 1165; ogółem wszystkich possesji num erow anych w mieście, na Pradze i za rogatkami
      3646. Ludność z niestałym i mieszkańcami dochodzi do 200000, pomiędzy tymi żydów 40922.
      W znosi się na lewym brzegu W isły ; dzieli się na 12 cyrkułów wraz z przedmieściem Praga z którem
      je st połączona mostem na łyżwach mającym 258 sążni długości. Z mostu od strony Pragi najpiękniejszy
      je st widok na całą W arszawę. To miasto je st miejscem pobytu Namiestnika K rólew skiego; tu się
      znajdują w szelkie naczelne w ładze rządowe.
    • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 20:51
      Na placu przed b. zamkiem królewskim wznosi się kolumna na 69 stóp wysoka z jednej sztuki marmuru
      krajow ego, z statuą z bronzu na wierzchu roboty Daniela Thim ; wystawiona w r. 1644 przez króla W ładysław a IV, a poświęcona pamięci ojca jego Zygmunta III. Przed kilku laty u spodu tej kolumny
      urządzono piękny w odotrysk z czterem a Trytonam i ziejącetni wodę, podłóg modelu Kissa w ykonanem i.
      Po lewej stronie wznosi się zam ek wystawiony w początkach XIV w ieku przez książąt Mazowieckich, którzy
      do końca swego istnienia w nim przemieszkiwali. W r. 1596 w marcu Zygmunt III przybywszy z całym
      dw orem, przeniósł stolicę królestw a do Warszawy z K rakow a; przebudow ał w r. 1622 podłóg planów
      A ndrzeja Abrahamowicza pom ienięny zam ek, w zniesiony co do murów i wieży w tej co teraz objętości.
      Za A ugusta III, w r. 1747, część od strony Wisły została przeistoczoną podług planu Antoniego Solary,
      a król Stanisławr-A ugust Poniatowski wewnątrz go urządził.
    • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 20:54
      Tu po lewej ręce wynosi się kościół 0 0 . B ernadynów wystawiony początkowie w r. 1454 przez Annę,
      żonę księcia Janusza Mazowieckiego. — Dalej Kościółek Dobroczynności dawniej Karmelitanek Bosych.jczątkowie zbudowany, dopiero Jerzy Os Kanclerz koronny, \v r. 1649 murować go wraz
      orem zaczął. Gmachy te w r. 1819 przeznadlaTowarzystwa Dobroczynności, z dodaniem rontonu podług planu budowniczego Corazzi, le zostały. Po prawej stronie tej ulicy znabudowle są: dom przechodni Piotrowskich iezlerów, dom poprzecznie stojący dawniej skich obecnie Orgelbranda, dalej dom Żarzącego,
      trochę opodal z lewej strony znaj.„ościół 0 0 . Karmelitów Bosych, fundacji ^u lo w e j Oecylji Renaty, żony Władysława IV. Założony pierwiastkowo w 1639, a dopiero ukończony w 1716.
    • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 20:57
      Po za kościołem 0 0 . Karmelitów Bosych, tuż znajduje się Pałac Namiestników z dawnego pałacu Koniecpolskich i Radziwiłłów przebudowany w r. 1818. Naprzeciw wznosi się okazały Hotel Europejski z dawnego hotelu Gerlacha przebudowany; budowla ta po zupełnem wykończeniu, stanowić będzie jedne
      z najcelniejszych ozdób Warszawy. — Poza hotelem znajduje się tak zwany plac Saski, na nim wznosi się
      obelisk wielkiego rozmiaru z lanego żelaza, na podstawie ośmiokątnej z marmuru, przyozdobiony ośmiu
      lwami ze spiżu; w r. 1841 wystawiony Polakom poległym za wierność swojemu Monarsze. Na przeciwnej
      stronie widzimy nowo wzniesiony piękny dom PP. Wizytek, a obok niego kościół tychże PP. Wizytek,
      sprowadzonych do Polski z Francji przez Ludwikę Marję Gonzagę, żonę Władysława IV; w r. 1667
      fundowany, zrazu drewniany, wymurowany i skończony został dopiero w 1760 podług planu Józefa
      Belloti. Obok wznosi się pałac hr. Augusta Potockiego dawniej Tyszkiewiczów, wystawiony w 1792 podług
      planu Jana Kamsetzer’a. Następnie wznoszą sie zabudowania pałacu zwanego Kazimirowskim przez
      królowę Marję-Ludwikę zbudowanego, na cześć imieniajej męża króla Jana Kazimierza. Tu są obecnie pomieszczone zakłady naukowe, gabinety i bióra Okręgu Naukowego. Naprzeciw wznosi się rozległy i świeżo wystawiony dom Grodzickiego. Obok takowego celuje pałac jenerała lir. Wincentego Krasińskiego,
      w pierwszej połowie X V III wieku wystawiony i Kościół parafialny S. Krzyża KK. Missionarzy; pierwotnie
      była to kaplica, w r. 1520 wzniesiona od Zygmunta I; w 1655 d. 1 grudnia królowa M arja-Ludwika
      osadziła tu Missionarzy; d. 1 kwietnia 1682, królewicz Jakób Sobieski, położył węgielny kamień na tę świątynie, która wystawiona w r. 1696 staraniem Tarły biskupa poznańskiego pod kierunkiem
      Józefa Belloti, poświeconą została przez kardynała prymasa Radziejowskiego. — W pośrodku ulicy znajduje
      sie okazały gmach b. Towarzystwa Przyjaciół Nauk, dziś zajęty przez Cesarsko-Królewską Akademją
      Medyczno-Chirurgiczną; przed budowlą 'wznosi się statua Mikołaja Kopernika, odlana z miedzi w W arszawie według modelu Thorwaldsena, przez Jana Gregoire; wystawiona w r. 1830 z publicznych składek
    • madohora4 Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 23:04
      Na wielkim placu przed ratuszem, wznosi się okazały gmach Wielk;ego-Teatru, z dwoma ogromnemi trzy piętrowemi officynami, dół zaś cały jest pod kojlumnadą do przejścia dla pieszych; gmach ten w zupełności
      ukończony został w r. 1833 według planu Antoniego Corazzi. Przed budowlą na placu wzniesiono wodotrysk, zdobny syrenami i chłopczykami pod dwiema paterami, podług modelu Kissa z Berlina
      w Warszawie u Mintera z cynku odlanemi. — Na przeciwnej stronie widzimy okazały dawny pałac
      książąt Jabłonowskich, obecnie zajęty i przebudowany na Ratusz główny, budowla ta mieści w sobie Magistrat, bióra Policji i Oddział straży ogniowej, wraz z wieżą strażniczą.
    • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 23:07
      Przy wstępie do Ogrodu Botanicznego wznosi się. Obserwatorjum Astronomiczne, gmach kilko piętrowy,
      .cały pokryty miedzią, część środkową zajmuje główna sala, pod którą wyprowadzony jest w ielki słup kamienny, na tym na filarach marmurowych spoczywają narzędzia południkowe; prócz tego są dwie wieże
      z kopułami ruchomemi, pod któremi znajdują się narzędzia do czynienia postrzeżeń w rozmaitych kierunkach nieba.
    • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 23:11
      Bielany, o milę od Warszawy w pośrodku lasku istniejący kościół i klasztor czyli Erem 0 0 . Kamedułów, od
      jch białego ubioru przezwany Bielanami. Władysław IV po szczęśliwie ukończonych wyprawach i zawarciu
      pokoju, ziszczając ślub uczyniony w r. 1639, osadził tu na tak zwanej Pólkowej-górze, pustelników reguły
      ś. Romualda. L ub ił on przebywać często w tern miejscu; klasztor wraz z kościołem dopiero w r. 1667
      został ukończony. Przybywający do Bielan nie zaniedbują zwidzie skromnego grobowca wzniesionego
      na podmurowaniu, z ciosowego kamienia, z wykutym napisem: „Stanisław Staszyc, urodzony r. 1755 dnia 20
      stycznia, 1824 r. z m a r ł;” stoi on na cmentarzu po wschodniej stronie kościoła
    • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 23:13
      Mazury, lud wiejski, hoży, wesoły. Chłop ubiera się w białą, czarną, lub najczęściej szarą siermięgę
      z łapkami, czerwonym lub zielonym sznurkiem obwiedzionemi; koszulę zwieszonę na spodnie, do kościoła
      idąc W spodnie kładzie. Spodnie zimą i latem parciane; wybierając się na nabożeństwo, stroi się w granatową, niebieską lub zieloną kapotę, u której wyłogi czerwone, zapina ją na guziki ołowiane;
      opasuje się pasem czerwonym trykotowej roboty w kilkoro go obchodzącym. Bóty wysokie z odwijaną
      cholewą od parady, przy robocie bosa noga. Czapki noszą najczęściej z szarego barana, grubo wyściełane
      pakułami, przecięte i umyślnie związywane czerwonemi wstążkami; kij gruby dębczak albo świdłak,
      latem kapelusz czarny albo słomiany z szeroką aksamitką na ołowianą sprzączkę ściągniętą. — Kobiecy
      ubiór: spódnica kolorowa najczęściej żółta w kwiaty, koszula u szyi na wstążkę związana i albo koloroury
      stanik, albo kaftan sukienny koloru jak mężczyźni mają kapoty, fartuch biały, na nogach pończochy białe
      i trzewiki sukienne obszyte naniarszczonemi wstążeczkami; głowa obwiązana chustką jaskrawych kolorów,
      po za którą dokoła nasadzonych mnóstwo ro bionych kwiatów z świecidłami, dwa zaś rogi chustki
      spadają w tyle. Na szyi obwieszają sznurki szklannych kolorowych paciorków.
    • madohora Re: Gry i zabawy z dawbnych lat 05.07.20, 23:55
      Jeżów, miasto rządowe, nad rzeką Jeżówką w gubernji Warszawskiej, w powiecie Rawskim. Klasztor
      Benedyktyński czyli tak zwana prepozytitra, zostawała wraz z miastem pod władzą i z wierzchnią
      Opata Lubieńskiego. Kiedy osada Benedyktynów tutejszych wprowadzoną została, niema pewności.

Popularne wątki

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka