Dodaj do ulubionych

Krzyżówka 2-1

01.09.21, 16:19
https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/U0tvvZclRqovQwiM3X.jpg
Obserwuj wątek
      • madohora Re: Krzyżówka 2-1 16.09.21, 16:48
        Muzyka, sztuka, polegająca na łą­czeniu dźwięków w utwory muzyczne czyli kompozycye i na wykonywaniu tych utworów zapomocą różnych in­strumentów muzycznych (ob.) lub gło­sów ludzkich (śpiewu). Człowiek, zaj­mujący się układaniem czyli kompo­nowaniem utworów muzycznych albo
        ich wykonaniem, j est muzykiem. Dobry muzyk musi posiadać odpowie­dnie uzdolnienie czyli być muzykal­nym, a nadto odebrać do kompono­wania lub wykonywania utworów mu­zycznych potrzebne wykształcenie. Sto­sownie do sposobów wykonywania utworów muzycznych należy rozróżnić
        muzykę wokalną i instrumental­ną, t. j. utwory wykonywane za po­mocą głosów ludzkich i za pomocą in­strumentów muzycznych; często też muzyka instrumentalna i wokalna łą­czą się w jednym utworze muzycznym, jak n. p. w piieśni z towarzyszeniem fortepianu albo w operze (ob.). Mu­zyka instrumentalna nazywa się ka­meralną czyli komnatową, jeżeli wy­maga do wykonania mniejszej ilości
        (najwyżej ośmiu do dziesięciu, zwykle trzech do pięciu) instrumentów; mu­zyka orkiestralna (ob. orkiestra), wy­maga do wykonania większej ilości instrumentów. Wedle przeznaczenia utworów muzycznych i miejsc, w któ­rych bywają wykonywane, rozróżnia się muzykę religijną i świecką. Muzyka
        religijna jest liturgiczną (kościelną), jeżeli towarzyszy obrzędom religijnym (n. p. śpiew kapłana podczas sumy); do muzyki religijnej nieliturgicznej należą chorały, oratorya (ob. te wy­razy) oraz wszelkiego rodzaju pieśni pobożne. Muzyka świecka może być teatralną, koncertową, domową, ta­neczną, wojskową i t. p.. — Nie ma i nie było na świecie narodu, który by nie uprawiał muzyki, chociażby w for­mie najprostszej. Nawet ludy dzikie posiadają pewien rodzaj muzyki, a już u narodów starożytnych spotykamy się z mniej lub więcej umiejętną uprawą tej sztuki. Pierwsze miejsce wśród tych narodów zajmują Grecy, u któ­rych muzyka pozostawała w jak naj­ściślejszym związku z poezyą. Grecy zajmowali się też teoryą muzyki, t. j. badaniem wzajemnego stosunku dźwięków oraz sposobem łączenia ich w utwory muzyczne. Mimo względnie wysokiego rozwoju swego, muzyka grecka różniła się od dzisiejszej bra­kiem harmonii, to znaczy, że utwory muzyczne u Greków były pisane tylko
        na jeden, a nie na więcej głosów. To samo trzeba powiedzieć o pierwotnej muzyce kościelnej, wzorowanej zrazu na muzyce greckiej. Około rozwoju muzyki kościelnej położyli wielkie za­sługi św. Ambroży, biskup medyolański (w wieku IV.), oraz papież Grze­gorz Wielki (w wieku VI.), od któ­rego też pochodzi nazwa śpiewu gregoryańskiego (ob.) dla oznaczenia rodzaju śpiewu, wykonywanego jeszcze dziś przez duchowieństwo podczas obrzędów religijnych. W wieku X. zaczęto pisać śpiewy kościelne na wię­cej głosów; odtąd harmonia wchodzi w powszechne używanie, do czego przyczynił się głównie szereg muzy­ków niderlandzkich i włoskich. W na­stępnych wiekach wyłania się obok
        muzyki kościelnej także muzyka świec­ka ; trubadurzy we Prancyi a minnesingery w Niemczech, t. j. poeci i muzycy w jednej osobie, wędrujący z miasta do miasta, z dworu do dworu, a śpiewający chwałę czynów rycerskich i cnoty niewieściej, byli jej głównymi przedstawicielami. W miastach niemieckich zaś powstawały już w wieku XIX. stowarzyszenia miłośników mu­zyki, należących prawie wyłącznie do
        stanu rzemieślniczego, a nazywających się meistersingerami. W wieku XVI. żyje największy kompozytor kościelnej muzyki wszystkich czasów, Włoch Palestrina, a równocześnie rozwija się w kościele protestanckim nowy rodzaj śpiewu religijnego. W tym samym czasie starano się we Włoszech pod wpływem odrodzenia wskrzesić na nowo śpiewany dramat grecki; owocem tych usiłowań był nowy zupełnie gatunek utworów muzycznych, mianowicie opera (ob.), która oddziaływując na muzykę
        kościelną, powołała do życia oratorya. W wieku XVII. zaczyna muzyka in­strumentalna nabierać samodzielnego znaczenia, do czego się głównie przy­czyniły liczne ulepszenia w budowie fortepianu oraz instrumentów smyczko­wych. Do najsławniejszych muzyków XVII. i XVIII. wieku należą we
        Trancyi Lully (1688— 1687), Rameau (Ramo) (1688 —1764), w Niemczech Bach (1685— 1750), Händel (1685- 1759), Gluck (1714— 1787), Haydn (1732— 1809), Mozart (1756— 1791), we Włoszech Scarlatti ojciec (1659—• 1725) i syn (1683 — 1757). W dru­giej połowie XVIII. i w pierwszej XIX. wieku żyje Niemiec Beethoven, który słusznie bywa nazywany najwięk­szym kompozytorem wszystkich cza­sów. Dokończył on dzieła, rozpoczę­tego przez wymienionych właśnie mu­zyków, i nadał niemal wszystkim ro­dzajom utworów muzycznych te formy, które po dziś dzień uchodzą za naj­doskonalsze. — Wiek XIX. zaznacza się w dziejach muzyki głównie w trojakim kierunku: w rozwoju dalszym muzyki fortepianowej, opery i muzyki instrumentalnej. Najsławniejszymi kom­pozytorami i wykonawcami utworów fortepianowych są w tym wieku: Po­lak Chopin (Szopen), Węgier Liszt; na polu oper}r wsławili się Włosi Rossini i Verdi, we Francyi Auber, Meyer­beer, Gounod; wśród Niemców We­ber, Marschner i Ryszard Wagner, który dążył w swych utworach do zupełnego zreformowania opery, sta­wiając na jej miejscu t. zw. dramat muzyczny; w dziedzinie muzyki in­strumentalnej położył największe za­sługi obok wspomnianego właśnie Ryszarda Wagnera, Francuz Berlioz i Nie­miec Mendelsohn - Bartholdy. Nadto
        przypada na wiek XIX. najwjwyzszy rozkwit pieśni, śpiewanej z towarzy­szeniem fortepianu ; niezrównanym wtym kierunku mistrzem był Schubert, a w je­go ślady wstąpiło wielu innych. —
        Wśród narodów słowiańskich posiadają najwyżej rozwiniętą muzykę Czesi, Po­lacy i Rosyanie. Do najznakomitszych muzyków czeskich należą Smetana i Dworzak; Polska szczyci się Chopi­nem i Moniuszką; wśród Rosyan wsła­wili się Bortniański, Glinka, Rubin­stein, Czaykowski. W najnowszych
        czasach zdobyły sobie bardzo wpły­wowe na polu muzyki stanowisko także naródy skandynawskie; przoduje wśród nich Grieg w Norwegii. W celu krze­wienia zamiłowania i znajomości mu­zyki powstały stowarzyszenia mu­zyczne. Niektóre z nich pielęgnują jeden rodzaj muzyki, jak n. p. •stowarzyszenia śpiewackie, lub stowa­rzyszenia dla muzyki kościelnej ; inne zajmują się wszystkiemi gałęziami mu­zyki i utrzymują szkoły muzyczne czyli t. zw. konserwatorya (ob.). Tego ro­dzaju stowarzyszenia muzyczne istnieją na polskiej ziemi w Warszawie, we Lwowie i w Krakowie.

        Encyklopedia Polska 1906 rok

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka