Koleje śląskie mają problem

    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:41
      Kolej przemysłowa – stosowana we wszelkich branżach przemysłu, jednak od połowy XX wieku wypierana często przez transport samochodowy. Najsilniejszą pozycję k.w. uzyskała w przemyśle wydobywczym. W zależności od skali zadań przewozowych (odległości, masy pociągów) może to być kolej o lekkiej konstrukcji zbliżona do kolei polowej (nacisk osiowy ok. 4–5 ton) lub zbliżona do kolei normalnotorowych (nacisk osiowy ok. 8–12 ton). Stosowane są różne prześwity w zakresie od ok. 500 do 1350 mm. Szczególnym rodzajem k.p. jest kolej dołowa stosowana szeroko w górnictwie węgla kamiennego i rud żelaza.
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:41
      Kolej dojazdowa – służąca do transportu osób pomiędzy linią kolei głównej bądź centrum regionalnym a peryferiami.
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:42
      Poligonowa kolej wąskotorowa w Toruniu
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:43
      Kolej górska – kolej poprowadzona w terenie górskim, mająca duże znaczenie dla turystyki – może być to także kolej zębata lub terenowa kolej linowa.
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:44
      W NRD i innych krajach socjalistycznych takie koleje obsługiwali pionierzy i dlatego były nazywane pionierskimi, w Polsce harcerze (Podgrodzie, Poznań – dawna kolejka do Dębiny).
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:45
      1067 mm – tzw. kolonialny (przylądkowy) stosowany szeroko w koloniach brytyjskich. Taki prześwit ma m.in. podstawowa sieć kolei japońskich i afrykańskich oraz na wyspie Sachalin.
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:46
      900 mm – dawniej tramwaje w Krakowie i kolej konna Rudka Sanatorium – Mrozy, obecnie stosowany często w przemyśle, Kolejka parkowa w Wojewódzkim Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie, pierwotnie 1000 mm (przebudowa związana z koniecznością wymiany wyeksploatowanych wagoników motorowych).
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:47
      785 mm – taki prześwit (30 cali pruskich) stosowany był bardzo wcześnie, najbardziej rozpowszechnił się na sieci górnośląskich kolei wąskotorowych (zachowane są dwie czynne linie turystyczne: Bytom – Miasteczko Śląskie oraz Stanice – Rudy – Paproć). Taki prześwit miały także początkowo tramwaje w miastach aglomeracji katowickiej. Ostatni fragment wąskotorowej sieci tramwajowej (Chorzów Stary – Chorzów Miasto) zamknięto 31 stycznia 1956. Relikty wąskotorowej sieci tramwajowej można spotkać w Gliwicach i w Bytomiu.
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:48
      760 mm („rozstaw bośniacki”) – koleje Austro-Węgier i krajów będących ich sukcesorami, m.in. Zagłębie Ostrawsko-Karwińskie; wąskotorówka osobłoska; koleje leśne w Karpatach (m.in. w Bieszczadach); Przeworsk – Dynów (w latach 50. XX w. nastąpiła zmiana rozstawu szyn Przeworskiej Kolei Dojazdowej z 760 na 750 mm)[9]; Strumień – Chybie; taką szerokość miała kiedyś cała Hrubieszowska Kolej Dojazdowa.
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:48
      716 mm – szerokość toru zastosowana z niewiadomych przyczyn przez Cukrownię Kruszwica dla linii Kruszwica – Piotrków Kujawski; później wszystkie linie zostały przebudowane na szerokość 750 mm
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:49
      600 mm – standard rozpowszechniony szeroko po wynalezieniu przez Paula Armanda Decauville’a kolei o przenośnych przęsłach o tym prześwicie. Dzięki nim nastąpił rozkwit kolejek polowych, które stanowiły podstawę logistyki w budownictwie dróg i kolei normalnotorowych i ważny środek transportu podczas działań wojennych, m.in. obydwu wojen światowych. W miarę rozwoju samochodów budowlanych k. w. przenośne straciły na znaczeniu i obecnie stosuje się rzadko, zazwyczaj przy budowie tuneli oraz w kopalniach torfu (wciąż m.in. zakłady należące do firmy «HolLas» w miejscowościach Krakulice (k. Łeby), Rucianka i Biedkowo – ten ostatni najpewniej już zakończył funkcjonowanie
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:50
      500 mm – kolej gospodarcza w Gozdnicy oraz kolej Jazu Bartoszowickiego we Wrocławiu (linia biegła przez Most Bartoszowicki, obecnie zachowany jest fragment toru od strony Śluzy Bartoszowice)
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:51
      435 mm – kolej technologiczna Zakładów Norblina w Warszawie
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:52
      Mniejszy rozstaw mogą mieć koleje parkowe i ogrodowe np. 241 mm i 127 mm kolej parkowa w Cichowie.
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 17:55
      Stoi na stacji lokomotywa,
      Ciężka, ogromna i pot z niej spływa:
      Tłusta oliwa.
      Stoi i sapie, dyszy i dmucha,
      Żar z rozgrzanego jej brzucha bucha:
      Uch - jak gorąco!
      Puff - jak gorąco!
      Uff - jak gorąco!
      Już ledwo sapie, już ledwo zipie,
      A jeszcze palacz węgiel w nią sypie.
      Wagony do niej podoczepiali
      Wielkie i ciężkie, z żelaza, stali,
      I pełno ludzi w każdym wagonie,
      A w jednym krowy, a w drugim konie,
      A w trzecim siedzą same grubasy,
      Siedzą i jedzą tłuste kiełbasy,
      A czwarty wagon pełen bananów,
      A w piątym stoi sześć fortepianów,
      W szóstym armata - o! jaka wielka!
      Pod każdym kołem żelazna belka!
      W siódmym dębowe stoły i szafy,
      W ósmym słoń, niedźwiedź i dwie żyrafy,
      W dziewiątym - same tuczone świnie,
      W dziesiątym - kufry, paki i skrzynie,
      A tych wagonów jest ze czterdzieści,
      Sam nie wiem, co się w nich jeszcze mieści.
      Lecz choćby przyszło tysiąc atletów
      I każdy zjadłby tysiąc kotletów,
      I każdy nie wiem jak się wytężał,
      To nie udźwigną, taki to ciężar.
      Nagle - gwizd!
      Nagle - świst!
      Para - buch!
      Koła - w ruch!
      Najpierw
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 19:52
      pociąg pancerny, pociąg (z lokomotywą w środku składu) opancerzony i uzbrojony.
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 19:53
      rozrządzanie pociągów, przegrupowywanie składów pociągów i sortowanie przetaczanych wagonów w celu ich zestawienia w nowe składy, przekazania uszkodzonych wagonów do naprawy.
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 19:54
      Rozróżnia się k.: użytku publicznego i użytku niepublicznego (np. przem., kopalniana). Wśród linii kol. użytku publicznego ważną funkcję pełnią magistrale kol. charakteryzujące się znacznym obciążeniem przewozami i dużymi prędkościami pociągów (np. w Polsce — Centralna Magistrala Kolejowa Śląsk–Warszawa); wśród k. publicznej rozróżnia się także k. miejską i regionalną. K. miejska obsługuje wielkie miasta, użytkuje gł. zespoły trakcyjne i jest przystosowana do szybkiej wymiany pasażerów; ze względu na małe odległości między przystankami i konieczność uzyskiwania dużych prędkości musi mieć możliwość szybkiego przyspieszania i szybkiego hamowania; k. miejskie są prowadzone na wydzielonych torach, często pod ziemią (metro) lub na estakadach. K. regionalna, obsługująca np. duże regiony przem., ma te same cechy, ale jej tory są budowane przeważnie na powierzchni ziemi. K. przemysłowa jest przeznaczona do obsługi wielkich zakładów przem. (huty, cementownie, zakłady chem.); charakteryzuje się gęstą siecią torów, przeważnie o małych promieniach łuków; jej wagony są przystosowane do przewozu określonych ładunków (węglarki, cysterny, wagony do przewozu na dużą odległość płynnej siarki lub surówki); niekiedy wagony mają własny napęd (transfercary). K. kopalniana użytkuje wagony samowyładowcze i lokomotywy o małej skrajni, przeważnie elektr.; ze względu na groźbę wybuchu gazów wszystkie urządzenia elektr. są umieszczone w ognioszczelnych obudowach. Do obsługi pasażerskiego ruchu miejscowego, małych zakładów przem., tartaków, sieci k. leśnych stosuje się czasem k. wąskotorową; lekki tabor i lekka konstrukcja torów (małe naciski kół) umożliwiają prowadzenie tej k. w każdym terenie, bez konieczności wykonywania skomplikowanych prac ziemnych; łatwe jest układanie i rozbieranie torów; dawniej k. wąskotorowe odgrywały ważną rolę w gospodarce, obecnie tracą to znaczenie, ale pozostają atrakcją turystyczną. K. górska jest budowana przy dużym pochyleniu lub spadku wzniesienia (30‰ i więcej), jej tory mają małe promienie łuków; duże różnice wzniesień są pokonywane za pomocą trawersów (zakosów) lub nawet tuneli spiralnych. Przy dużych pochyleniach torów nie wystarcza napęd adhezyjny (przyczepność koła do szyny), stosuje się wtedy napęd za pośrednictwem zębatego koła i zębatej szyny (k. zębata) lub za pomocą liny (k. linowo-terenowa; 2 wagony są doczepione do 2 końców liny napędzającej oplecionej na krążku napędnym w górnej stacji k.).
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 19:55
      Historia kolei.
      Podstawowe cechy k. ukształtowały się na przeł. XVIII i XIX w. Tor kol. był znany już w XVI w., ale dopiero w poł. XVIII w. zaczęto stosować szyny metal. w formie odlewanych sztab, później (1789) Anglik W. Jessop wprowadził szynę profilowaną, dwugłówkową. Około 1830 szyna przybrała kształt zbliżony do obecnego (z główką, szyjką i stopą), a ok. 1862 zaczęto walcować szyny ze stali. Do poruszania wózków po torze wykorzystywano siłę mięśni ludzi i koni. Pierwszą udaną próbę ciągnięcia wózków za pomocą machiny parowej przeprowadził R. Trevithick (1804). W 1825 otwarto pierwszy odcinek publicznej linii kol. z trakcją parową na trasie ze Stockton-on-Tees do Darlington (W. Brytania) do przewozu osób i towarów. W 1829 G. Stephenson zbudował lokomotywę parową Rakieta, której konstrukcja miała już podstawowe cechy współcz. parowozu. Zwycięstwo Rakiety w „wyścigu lokomotyw” (Rainhill, 9 X 1829) uznaje się za moment narodzin parowej k. żelaznej; zapoczątkowało ono bardzo szybki rozwój k.: 1829 było ok. 100 km linii, 1840 — już ok. 9000 km, a 10 lat później — prawie 40 000 km. W końcu lat 20. XIX w. powstały linie kol. w USA, 1830 — we Francji, 1835 — w Belgii i Niemczech, 1839 — w Austrii, 1844 — w Danii i Szwajcarii, 1854 — w Brazylii, 1855 — w Indiach. W Japonii pierwszą linię kol. zbud. dopiero 1872, a w Chinach — 1876. Pierwszą linią kol. na ziemiach pol. (wówczas niem.) był odcinek Wrocław–Oława (1842), a pierwszą linią zaprojektowaną i zbudowaną przez Polaków była Kolej Warszawsko-Wiedeńska. W 2. poł. XIX w. powstały wielkie szlaki kol.: k. transalpejska (1845), transandyjska (1876), a na pocz. XX w. — transsyberyjska (1916). Doskonalono systemy bezpieczeństwa, m.in. 1840 wprowadzono semafor ramienny, a 1872 G. Westinghouse wyposażył pociągi w samoczynny, zespolony hamulec powietrzny. Poprawiała się również wygoda podróżowania: 1830 wprowadzono resorowanie pudeł wagonów, 1863 G.M. Pullman zbudował wagon osobowy o zupełnie nowej konstrukcji (na wózkach, z przedziałami i korytarzem wzdłuż wagonu), 1868 zbudowano wagon restauracyjny, 1888 wprowadzono oświetlenie w wagonach. Doskonalono również konstrukcje lokomotyw: 1847 T. Crampton zbudował parowóz o długim kotle i kołach o dużej średnicy (prawie 3 m), który osiągnął prędkość 126 km/h. W 1876 A. Mallett zbudował parowóz wieloczłonowy, 1898 wprowadzono przegrzewanie pary. W końcu XIX w. skonstruowano lokomotywę elektr. (1879) i 1895 zelektryfikowano pierwszy odcinek linii kol. (Baltimore–Ohio). W 1903 lokomotywa elektr. pobiła rekord prędkości na szynach osiągając 211 km/h, 1912 skonstruowano lokomotywę spalinową. W 1922 bracia Ljunström zastosowali turbinę w parowozie, a 1941 w Niemczech zbudowano lokomotywę spalinową z silnikiem turbinowym. W poł. XX w. lokomotywy były zdolne prowadzić pociągi o masie ponad 10 000 t. Rekordy prędkości współcz. pociągów przekraczają 500 km/h. Obecnie w większości krajów kolej przechodzi zasadnicze zmiany w zakresie techn., organizacyjnym i ekon., spowodowane zarówno nowymi rozwiązaniami techn. i technologiami, jak i silną konkurencją innych środków transportu: samochodów przy niewielkich odległościach i samolotów na długich trasach; przeobrażenia te nie ominęły PKP.
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 19:56
      W zakresie organizacji przedsiębiorstw kol. następuje wyraźny podział zadań na czysto przewozowe i obsługowe; w wielu krajach, w tym w Polsce, dąży się do pozostawienia w przedsiębiorstwach kol. tylko służb ściśle związanych z pracą przewozową (służby trakcji, wagonów, ruchu), pozostałą działalność (m.in. łączność, zakłady naprawcze) powierzając innym, wyspecjalizowanym przedsiębiorstwom; dąży się do rozdziału zadań transport. między poszczególne, prawie samodzielnie działające jednostki; umożliwi to naliczanie kosztów związanych z samym procesem transport. i zmniejszenie opłat; w celu zachęcenia pasażerów do korzystania z usług k. w wielu krajach są uruchamiane specjalne pociągi w bezpośrednich relacjach między miastami lub ważnymi ośr. przem., na długich trasach — pociągi do jednoczesnego przewozu pasażerów i ich samochodów oraz nocne pociągi hotelowe; są stosowane zróżnicowane taryfy (np. wycieczkowe, rodzinne, dla młodzieży). W dziedzinie organizacji przewozów towarowych uruchamia się usługi przewozowe „od drzwi do drzwi” (czyli wprost od nadawcy do odbiorcy, bez konieczności przeładunków); dostosowuje się środki transportu do wymagań klienta, np. podstawiając wagony specjalizowane, odpowiednio wyposażone (chłodzone, podgrzewane) i ułatwiające prace ładunkowe (otwierane dachy, odsuwane ściany); organizuje się przewozy kombinowane — drogowo-szynowe, np. w kontenerowym systemie transport. albo od niedawna stosowanym bimodalnym systemie transportu, wykorzystującym specjalne jednostki transport. przypominające kontenery, do których można dołączyć koła w celu przystosowania do ciągnięcia przez ciągnik siodłowy, jednostki te można też ustawić na wózkach torowych.
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 19:57
      kolejowym ruchem sterowanie, srk, system, którego podstawą jest zespół środków techn. i organizacyjnych zapewniających bezpieczeństwo i płynność ruchu kolejowego.
      W sterowaniu ruchem kolejowym są stosowane urządzenia zależności (np. zależności obrazu na sygnalizatorze od położenia zwrotnic), sterowania (np. nastawiania zwrotnic, sygnalizatorów), kontroli (prawidłowości ułożenia drogi przebiegu), urządzenia sygnalizacji kabinowej (przekazywanie sygnałów wprost do kabiny maszynisty) i sygnalizacji na przejazdach. Zależności mogą być realizowane za pomocą zamków i kluczy, elementów mech. lub przekaźników. Sterowanie odbywa się ręcznie (bezpośrednio przy urządzeniach lub z określonego miejsca), mechanicznie (z nastawni za pośrednictwem pędni drutowych) albo z wykorzystaniem napędu hydraul. lub elektrycznego. Zasadnicze zmiany w s.r.k. nastąpiły w połowie XX w.: wprowadzono uzależnienia elektr., realizowane za pośrednictwem obwodów elektr. i przekaźników; umożliwiło to zastosowanie pulpitów świetlnych oraz zdalnej obsługi urządzeń, niekiedy nawet na całych szlakach kolejowych. W Polsce taki system s.r.k. po raz pierwszy zastosowano w latach 60. XX w. na linii Otwock–Pilawa. Urządzenia elektr., ciągle doskonalone, pozwoliły na zautomatyzowanie wielu czynności, m.in. wprowadzenie samoczynnej blokady kolejowej. W końcu XX w. zaczęto coraz powszechniej wprowadzać komputeryzację urządzeń związanych z prowadzeniem ruchu kolejowego.
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 19:59
      rozjazd, zespół elementów i urządzeń w torze kolejowym, pozwalający na przejazd pojazdów szynowych z jednego toru na inny;
      rozróżnia się r. zwyczajne — w tym pojedyncze (umożliwiające przejazd taboru w 2 kierunkach) i podwójne (możliwość 3 kierunków jazdy) oraz r. krzyżowe (pojedyncze i podwójne) i r. łukowe. (na łuku toru, pojedyncze i podwójne); r. zwyczajny składa się ze zwrotnicy (w skład której wchodzą iglice), krzyżownicy, szyn łączących i urządzenia nastawczego do przestawiania iglic (ręcznie — na miejscu, za pomocą zwrotnika, częściej — z nastawni, mechanicznie — za pomocą pędni drutowych, lub elektrycznie); z urządzeniem nastawczym może być połączona latarnia zwrotnicowa wskazująca ułożoną drogę przejazdu przez r.; miejsce, do którego tor można zająć taborem nie blokując przejazdu przez r., jest oznaczone znakiem zw. ukresem.
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 20:00
      semafor [gr.], rodzaj sygnalizatora w systemie sygnalizacji kolejowej, służącego do przekazywania obsłudze pociągu (maszyniście) informacji dotyczących prowadzenia ruchu i jego bezpieczeństwa;
      rozróżnia się: s. kształtowe (sygnalizacja przez zmianę kształtu) i s. świetlne (ob. powszechnie stosowane; sygnalizacja barwą światła). S. kształtowe początkowo przekazywały sygnały przez zmianę położenia pewnego elementu (np. ramienia) i informowały tylko o możliwości wjazdu na odcinek toru; zmiana kształtu (sygnału) odbywała się przez przełożenie dźwigni na maszcie lub z nastawni za pośrednictwem pędni, później elektr.; ob. na masztach s. są niekiedy umieszczane wskaźniki przekazujące dodatkowe informacje (np. o ostatnim s. blokady samoczynnej).
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 20:01
      pociąg, pociąg kolejowy, zespół sprzęgniętych ze sobą pojazdów szynowych, z których co najmniej jeden jest czynnym (ciągnącym lub pchającym p.) pojazdem trakcyjnym;
      zaopatrzony w urządzenia sygnalizacyjne, obsługiwany przez pracowników z drużyny pociągowej; ze względu na rodzaj przewozów p. dzielą się na: pasażerskie (m.in. ekspresowe, w tym kursujące w systemach InterCity Express lub EuroCity, pospieszne, osobowe), towarowe, towarowo-osobowe, służbowe (np. próbne, ratunkowe); p. kursujące w jednej relacji noszą nazwę zmarszrutyzowanych (ich trasa jest stała, ale skład wagonów jest zmieniany podczas drogi), a kursujące w jednej relacji (np. kopalnia–port) i ponadto służące do przewozu jednolitego ładunku — wahadłowych (stały skład wagonów p. od stacji początkowej do końcowej). Pierwszy p. użytku publicznego uruchomiono 1830 w Wielkiej Brytanii na trasie Liverpool–Manchester.
    • madohora Re: Koleje śląskie mają problem 28.01.23, 20:02
      Jedzie pociąg z daleka
      Ani chwili nie czeka
      Konduktorze łaskawy
      Zabierz nas do Warszawy
      Konduktorze łaskawy
      Zabierz nas do Warszawy
      Trudno trudno to będzie
      Dużo osób jest wszędzie
      Pięknie pana prosimy
      Jeszcze miejsca widzimy
      A więc prędko wsiadajcie
      Do Warszawy ruszajcie
      Jedzie pociąg z daleka
      Ani chwili nie czeka
      Konduktorze łaskawy
      Zabierz nas do Warszawy
      Konduktorze łaskawy
      Zabierz nas do Warszawy
      Trudno trudno to będzie
      Dużo osób jest wszędzie
      Pięknie pana prosimy
      Jeszcze miejsca widzimy
      A więc prędko wsiadajcie
      Do Warszawy ruszajcie
Pełna wersja