madohora Re: Góry Świętokrzyskie 03.04.19, 20:03 Tutaj tak się wybierałam Że aż przez jakiś czas tam zamieszkałam Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 16.05.19, 17:16 Dzisiaj jako ciekawostka - wykaz wycieczek po kraju proponowanych w 1904 roku Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 16.05.19, 17:18 Wyjazd koleją nad wiślańską do Suchedniowa, stamtąd pieszo do Bodzentyna, św. Katarzyny, szczytem pasma do svv. Krzyża, Kielc, Chęcin, Jędrzejowa. Następ nie koleją do Miechowa, piechotą do Ojcowa, Olkusza, z Olkusza koleją do Dąbrowy lub Sosnowca, dalej koleją do Częstochowy i stamtąd do Warszawy. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 16.05.19, 17:19 Wycieczka trwa 14 dni, przebywa się w niej koleją 466 wiorst, piechotą 136 wiorst, razem 602 wiorsty. Polowa drogi w Ojcowie. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 16.05.19, 17:22 Na szczególną zasługują uwagę: W Bodzentynie: ruiny zamku, szczątki murów miasta, w kolegjacie chrzcielnica i tablica erekcyjna z XV w., tryptyk, wielki ołtarz i nagrobek Krasińskiego z XVI w. Na grzbiecie pasma górskiego: gołobo rza, źródliska, buki i jodły, obfitość malin i jagód. W kościele św. Krzyża: obrazy Smuglewicza, krużganki, widok z wieży, pod górą stary posąg kamienny. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 16.05.19, 17:23 W Kielcach: katedra, nagrobek Zebrzydowskiej, sale b. pałacu biskupiego, kościół św. Wojciecha, fabryka obrabiania marmurów, góry Kadzielnia i Karczówka. W Chęcinach: ruiny zamku, ołtarz w kaplicy, groby pod kaplicą, łomy marmuru. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 16.05.19, 17:24 kaplicy, groby pod kapli cą, łomy marmuru. W Jędrzejowie: opactwo cystersów, szczątki romańszczyzny, grób bł. Wincentego Kadłubka. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 16.05.19, 17:25 Tunel Miechowski. W Miechowie: bazylika bożogrobowców, dolny kościół, kancjonały, sprzęty kościelne, stroje ludowe. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 16.05.19, 17:26 W Ojcowie: zamek, groty Łokietka i Ojcowska, widok na Kraków, doliny: Sąspowska i Korytanja. Grodzisko z pustelnią św. Salomei, zamek w Pieskowej Skale, wieś Sułoszowa. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 16.05.19, 17:27 W Chęcinach: ruiny zamku, ołtarz w kaplicy, groby pod kaplicą, łomy marmuru. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 16.05.19, 17:32 W Olkuszu kościół, kapliczka Świętego Jana Kantego, szczątki kopalń, rzeka Baba Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 27.01.21, 16:00 Teraz to tylko Świętokrzyskie, bo nie za wysokie in szlaki lekkie. Tylko problem z dojazdami. Tam jednak trzeba mieć samochód. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 04.06.21, 18:16 Święta Katarzyna znajduje się u podnóża Łysicy (612 m n.p.m.) – najwyższego szczytu Gór Świętokrzyskich. Przez wieś przepływa strumień, który jest jednym z cieków źródłowych Czarnej Nidy. Przez wieś przechodzi szlak turystyczny czerwony Główny Szlak Świętokrzyski im. Edmunda Massalskiego z Gołoszyc do Kuźniaków, szlak turystyczny niebieski niebieski szlak turystyczny im. E. Wołoszyna z Wąchocka do Cedzyny oraz szlak rowerowy czerwony czerwony szlak rowerowy z Cedzyny do Nowej Słupi. W Świętej Katarzynie znajdują się domy wycieczkowe, schronisko młodzieżowe, restauracje oraz kawiarnia PTTK. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 04.06.21, 18:18 Drewniana kapliczka św. Franciszka przy drodze na Łysicę. Obok kapliczki znajduje się źródło, uznawane przez wiernych za cudowne. Według tradycji woda z tego źródełka leczy choroby oczu. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 03.06.21, 18:00 Góry Świętokrzyskie (342.34) – niski łańcuch górski w południowo-wschodniej Polsce, w centralnej części Wyżyny Kieleckiej. Najwyższym szczytem jest Łysica (614 m n.p.m.) w paśmie Łysogór. Nazwa gór pochodzi od relikwii Krzyża Świętego przechowywanych w klasztorze na Łysej Górze Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 04.06.21, 19:06 Pierwszy kościół w stylu romańskim został ufundowany przez między 1102-1138 przez Bolesława Krzywoustego. Początkowo świątynia była dedykowana Świętej Trójcy, ale od XIV wieku dodano wezwanie Świętego Krzyża po tym, gdy w 1306 książę Władysław Łokietek przekazał łysogórskim benedyktynom relikwie drzewa Krzyża Świętego (przechowywane od XVIII wieku w kaplicy Oleśnickich i wg legendy podarowane przez Emeryka, królewicza z Węgier). W połowie XV wieku opat Michał z Lipia przy finansowym wsparciu króla Kazimierza Jagiellończyka rozbudował romański kościół o gotyckie prezbiterium i zakrystię oraz o nową część od zachodu, a kardynał Zbigniew Oleśnicki sfinansował budowę nowego chóru, ołtarza głównego oraz nawy, które poświęcono 12 marca 1455 r. W okresie panowania dynastii Jagiellonów, opactwo było najważniejszym sanktuarium religijnym w Królestwie Polskim. Siedmiokrotnie odwiedzał je Władysław Jagiełło (m.in. w drodze na koronację w Krakowie oraz w drodze pod Grunwald), dziesięciokrotnie przebywał w klasztorze król Kazimierz Jagiellończyk, sześciokrotnie król Zygmunt Stary, trzykrotnie król Zygmunt August. W 1643 roku opat Stanisław Sierakowski rozpoczął przebudowę kościoła dodając do fasady gotyckiego korpusu dwie barokowe wieże, wczesnobarokową kamieniarkę odrzwi i okien o wysokim poziomie artystycznym[6] i od południa kaplicę Matki Boskiej Bolesnej[3]. W 1655 roku kościół złupili Szwedzi, którzy wymordowali część zakonników. Dnia 22 marca 1661 roku, jak podawała najstarsza polska gazeta Merkuriusz Polski Ordynaryjny, król polski Jan II Kazimierz Waza wraz z małżonką oraz dworem zmierzając do Warszawy wstąpił do sanktuarium[7]. W październiku 1777 roku gotycko-barokowy kościół i klasztor spłonęły w pożarze. Wkrótce przystąpiono do budowy trzeciego kościoła w stylu barokowo-klasycystycznym, który wybudowano w latach 1781-1789 i konsekrowano w 1806 r. W 1819 roku na mocy bulli Piusa VII klasztor skasowano[8]. Posługę pełnili tu jeszcze przez pewien czas benedyktyni, a następnie kler diecezjalny. W latach 1852-1865 mieścił się tu dom poprawczy dla tzw. księży zdrożnych. W 1914 roku Austriacy wysadzili wieżę kościelną. Od 1936 świątynia stała się kościołem klasztornym Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej. 16 czerwca 2013 sanktuarium podniesiono do godności bazyliki mniejszej. W 2014 roku ukończono rekonstrukcję kościelnej wieży autorstwa architekta Władysława Markulisa. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 03.06.21, 18:01 Charakterystyczne dla krajobrazu najwyższych partii Gór Świętokrzyskich są strome stoki, głęboko wcięte doliny, skałki ostańcowe i gołoborza. Góry Świętokrzyskie porośnięte są lasami jodłowymi (Puszcza Jodłowa) i bukowymi. Na ich terenie utworzono Świętokrzyski Park Narodowy. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 03.06.21, 18:01 "I mnie miłe Gór Świętokrzyskich knieje Na których wiecznie list się zielenieje, A z między inszych wyższa pięknym brakiem Zbawiennym Pańskim uczczona jest znakiem." Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 03.06.21, 18:02 Trzon Gór Świętokrzyskich, w skład którego wchodzą Łysogóry, zbudowany jest z kwarcytowych piaskowców prekambryjskich, podobnie jak dno Doliny Chęcińskiej oraz południowe pasmo wzniesień ciągnące się od Pasma Zgórskiego po Wygiełzowskie. Zbocza pokryte są gołoborzami powstałymi w czwartorzędzie (plejstocenie) w wyniku wietrzenia fizycznego. Z początku kambru pochodzą najstarsze skały osadowe znalezione na powierzchni w Górach Świętokrzyskich, tzw. ,,łupki kotuszowskie’’. Kambryjskie piaskowce kwarcytowe należą do najtwardszych i najbardziej zwięzłych skał, które biorą udział w budowie najwyższych pasm w Górach Świętokrzyskich: łysogórskiego i jeleniowskiego, tworząc m.in. gołoborza i skalne granie na Łysicy i Łysej Górze Ślady z okresu prekambru i kambru znajdziemy miejscowościach takich jak: Kotuszów, Ociesęki, Kamieniec k/Klimontowa, Jugoszów-Usarzów (ok. 430 okazów skamieniałości trylobitów), Biesak-Białogon, Widełki - Łapigrosz (skamieniały pancerz trylobita), Góra Słowiec, Brzechów, Wiśniówka Duża (mułowce w kamieniołomie), Ameliówka (naturalne odsłonięcia w dolinie Lubrzanki i jej dopływach), Łysa Góra Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 03.06.21, 18:03 Dewon Zapis dewonu świętokrzyskiego rozpoczyna się osadami lądowymi i płytkomorskimi (tzw. old red), w którym znajdujemy odciski skamieniałości bezszczękowców i ryb oraz ramienionogów. W dolomitach dewonu środkowego z Zachełmia k/Kielc znaleziono najstarszy na świecie zapis wyjścia czworonogów z morza na ląd. Grube pokłady wapieni z liczną fauną gąbek, koralowców i innych bezkręgowców morskich, budujące m.in. Pasmo Kadzielniańskie, Zelejowskie i Chęcińskie, to pamiątki tropikalnego morza sprzed 375 milionów lat, w którym tworzyły się budowle zbliżone do współczesnych raf tropikalnych. Ślady z okresu dewonu znajdziemy w m.in: Rezerwat Wietrznia, Bukowa Góra (ściana kamieniołomu), Bolechowice (wapień ze skamieniałymi szczątkami gąbek i koralowców wykorzystywany jako "marmur" techniczny typu "bolechowice"), Ostrówka (skamieniałe głowonogi zachowane w wapieniu bitumicznym). Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 03.06.21, 18:04 Perm We wczesnym permie obszar ten pokrywał ląd, którego powierzchnię kształtowały procesy geologiczne (erozja, wietrznie, procesy krasowe). Po wspomnianym lądzie nie zachowały się żadne pozostałości, poza osadami pochodzącymi z jego niszczenia, które gromadziły się u podnóży zboczy - geologicznym zapisem tych osadów są brekcje i zlepieńce permskie (m.in. słynny zlepieniec zygmuntowski). Wapienie i margle odsłonięte w rejonie Gałęzic, Niewachlowa i Kajetanowa są geologiczną pamiątką morza, które w późnym permie wkroczyło na ląd rozciągający się na obszarze dzisiejszych Gór Świętokrzyskich. Pod koniec permu, kiedy klimat staje się bardziej gorący i suchy powstały wielkie złoża gipsów, anhydrytów i soli (skały te rozpoznano również wierceniami na obrzeżu Gór Świętokrzyskich). Geologiczną pamiątką są piaskowce i mułowce z tropami kręgowców określane, jako tzw. facja pstrego piaskowca. Ślady odnajdziemy m.in. w: Czerwona Góra (profil zlepieńców permu górnego i brekcje w nieczynnym kamieniołomie "Zygmuntówka", Kowala (kamieniołom), Jaworznia, Gałęzice. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 03.06.21, 18:05 Jura i Kreda Obszary lądowe z rzekami i bagniskami porośnięte przez roślinność tropikalną to typowy krajobraz Gór Świętokrzyskich we wczesnej jurze, około 200 mln lat temu (zapisem tych środowisk są piaskowce i mułowce ze szczątki flory i tropami dinozaurów oraz ciemne iły). W czasie środkowej jury następuje wkroczenie (transgresja) morza na obszar lądowy tzw. ,,potop’’ jurajski. W późnej jurze obszar świętokrzyski w dalszym ciągu stanowi fragment zbiornika morskiego, który stale ulega pogłębianiu (zapis w postaci śladów amonitów i belemnitów), następnie spłyceniu (zapis w postaci wapieni koralowcowych i oolitowych) i ponownemu pogłębieniu (muszlowce ostrygowe i osady ilasto-marlgiste). Przykłady: Rezerwat Gagaty Sołtykowskie (tropy dinozaura drapieżnego, profil piaskowców i iłów), Gnieździska, Małogoszcz (muszle ostryg). Wapienie, margle i opoki kredy górnej odsłaniające się na obrzeżeniu Gór Świętokrzyskich zawierają bogatą faunę bezkręgowców morskich w postaci skamieniałych szczątków małży, amonitów czy jeżowców. oraz unikatowe szczątki ryb i dużych gadów morskich (rekinów, płaszczek, ichtiozaurów, pliozaurów). Na przełomie kredy i neogenu obszar dzisiejszych Gór Świętokrzyskich ulega wydźwignięciu, a powstałe pasma górskie podlegają wietrzeniu i erozji. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 03.06.21, 18:05 Neogen Ocean Tetyda przekształcił się w Morze Śródziemne. Na obszarze Polski w miejscu występowania bagien i lasów wytworzyły się złoża węgla brunatnego, a w miejscach płytkich, parujących mórz duże złoża gipsów, siarki i soli; wypiętrzaniu ulegają Alpy i Karpaty. Morze, które na początku neogenu (w miocenie) wkroczyło na obszar dzisiejszych Gór Świętokrzyskich od południa zostawia liczne skalne pamiątki w postaci wapieni detrytycznych, iłów, gipsów oraz soli np. w Borkowie. Jedną z geologicznych pamiątek mioceńskiego morza są tzw. ,,iły korytnickie’’ przepełnione skamieniałymi muszlami bezkręgowców morskich.[10] W wapieniach z Pińczowa znaleziono unikatowe szczątki wieloryba, który od miejsca znalezienia zyskał nazwę gatunkową Pinocetus polonius. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 03.06.21, 18:06 Klimat Gór Świętokrzyskich znacznie różni się od otaczających regionów. Średnia temperatura roczna jest o około 1–2 °C niższa od temperatury w Warszawie i wynosi 6–7 °C. Średnia suma opadów waha się od 650 do 900 mm rocznie. Najwyższe szczyty pokryte są śniegiem od listopada do kwietnia. Pokrywa śnieżna utrzymuje się średnio 50–90 dni w ciągu roku. Okres wegetacyjny najwyższych partii gór jest o dwa tygodnie krótszy niż w Warszawie i wynosi około 200 dni. Podobnie jak w wyższych górach można zaobserwować zjawisko inwersji temperatur – temperatura na nagrzanych stokach górskich może być nawet o 5 °C wyższa niż na dnie dolin, położonych kilkadziesiąt metrów niżej. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 03.06.21, 18:07 Celem ochrony unikatowych walorów Gór Świętokrzyskich utworzono na ich terenie park narodowy, 5 parków krajobrazowych, liczne rezerwaty, obszary chronionego krajobrazu i obszary Natura 2000. Świętokrzyski Park Narodowy powołany 1 maja 1950 roku (jako trzeci w Polsce po Pienińskim i Białowieskim), zwany "Sanktuarium Jodły". Pierwotnie w jego granicach znalazło się całe Pasmo Łysogór- z najwyższymi szczytami Łysicą i Łysą Górą - Chełmowa Góra, Miejska Góra, Psarska Góra oraz zalesione tereny szerokiej doliny, ciągnącej się między Łysicą, a wschodnim krańcem Pasma Klonowskiego. W latach 50. na terenie ŚPN powstały dwa rezerwaty ścisłe: Czarny Las i Mokry Bór, by chronić tereny wilgotnego boru trzcinnikowego oraz bagiennego. W 1996 roku znacznie powiększono teren parku, włączając w jego obręb dużą część Pasma Klonowskiego, Skarpę Zapusty (okolice Rudek) oraz duże kompleksy leśne w Dolinie Wilkowskiej i Dolinie Dębińskiej. Dzięki temu Świętokrzyski Park Narodowy obejmuje obecnie obszar 7626 ha oraz 20 786 ha otuliny. Parki Krajobrazowe Gór Świętokrzyskich: Jeleniowski Park Krajobrazowy Cisowsko-Orłowiński Park Krajobrazowy Suchedniowsko-Oblęgorski Park Krajobrazowy Sieradowicki Park Krajobrazowy Chęcińsko-Kielecki Park Krajobrazowy Rezerwaty Gór Świętokrzyskich to m.in: Jaskinia Raj, Bukowa Góra, Kamień Michniowski, Góra Miedzianka, Białe Ługi, Kręgi Kamienne, Barania Góra, Chelosiowa Jama - Jaskinia Jaworznicka, Karczówka, Kadzielnia, Skałki Piekło Pod Niekłaniem, Rezerwat Skalny im. J. Czarnockiego - Ślichowice, Góra Zelejowa, Zamczysko, Sufraganiec, Rezerwat „Cisów im. Z. Czubińskiego”, Milechowy, Biesak-Białogon, Rezerwat Barcza, Szczytniak, Małe Gołoborze, Wąwóz w Skałach, Perzowa Góra, Wietrznia, Zachełmie, Obszary Natura 2000 Gór Świętokrzyskich to m.in.: Ostoja Jeleniowska, Łysogóry, Lasy Cisowsko-Orłowińskie, Wzgórza Kunowskie, Ostoja Sieradowicka, Dolina Warkocza, Przełom Lubrzanki, Ostoja Wierzejska, Dolina Bobrzy, Ostoja Barcza Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 03.06.21, 18:08 szlak turystyczny czerwony Główny Szlak Świętokrzyski : Gołoszyce – Święty Krzyż – Przełęcz Hucka – Bieliny (Podlesie) – Kakonin – Łysica – Święta Katarzyna – Wymyślona – Radostowa – Klonówka – Domaniówka – Sosnowica – Tumlin – Kamień Miedzianogórski – Ciosowa – Sieniewska – Perzowa – Kuźniaki szlak turystyczny czerwony Chęciny – Góra Zelejowa – Zelejowa – Czerwona Góra – Jaskinia Raj – Zgórskie Góry – Zalesie – Białogon – Brusznia – Karczówka szlak turystyczny niebieski Wał Małacentowski – Lechówek – Duża Skała – Bieliny – Podlesie – Kakonin – Przełęcz św. Mikołaja szlak turystyczny niebieski Chęciny – jaskinia „Piekło” – Słowik – Biesak – Pierścienica – Telegraf – Zalasna – Otrocz – Sikorza – Daleszyce – Stołowa – Widełki – Góra Zamczysko – Sędek – Łagów szlak turystyczny niebieski Berezów – Michniów – Kamień Michniowski – Suchedniów szlak turystyczny niebieski Wąchock – Rataje – Polana Langiewicza – Wykus – Sieradowice – Bodzentyn – Góra Miejska – Święta Katarzyna – Krajno Zagórze – Ciekoty – Ameliówka – Mąchocice – Cedzyna szlak turystyczny niebieski Tarłów - Święty Krzyż na odcinku: Grzegorzowice – dwór Stara Słupia– Nowa Słupia– Łysa Góra (Święty Krzyż) szlak turystyczny zielony Łagów – Płucki – Wał Małacentowski – Kobyla Góra – Wólka Milanowska – Nowa Słupia szlak turystyczny zielony "Śladem kolejki wąskotorowej": Nowa Słupia – Nieczynny Kamieniołom – Rampa Hucisko – Słupski Weksel – Święta Katarzyna szlak turystyczny zielony Chęciny – Brzeziny – Morawica – Borków – Rezerwat Słopiec – Daleszyce szlak turystyczny zielony Bliżyn– pomnik przyrody „Piekło Dalejowskie” – pomnik przyrody „Brama Piekielna” – rezerwat „Dalejów” – Świnia Góra – Dąb „Bartek” MPK – Zagnańsk szlak turystyczny żółty Wierna Rzeka – Zajączków – Góra Miedzianka – Miedzianka – Grząby Bolmińskie – Jedlnica – Grzywy Korzeczkowskie – Góra Zamkowa – Chęciny szlak turystyczny żółty Barcza – Góra Barcza – Klonów – Bukowa szlak turystyczny żółty Szydłów – Widełki na odcinku: Raków – Jaźwina – Igrzyczna – Widełki szlak turystyczny czarny Nowa Słupia – Góra Chełmowa – Pokrzywianka – Grzegorzowice – Wałsnów – Skoszyn – Szczytniak szlak turystyczny czarny Kielce, ul. Szczepaniaka – Pierścienica szlak turystyczny czarny Oblęgorek – Oblęgorek Muzeum – Barania Góra Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 04.06.21, 17:49 Góra ma dwa wierzchołki. Wschodni wierzchołek, nazywany Skałą Agaty lub Zamczyskiem, wznosi się na wysokość 614 m n.p.m. Jest to skalna grań (wychodnia kwarcytów) o długości około pół kilometra. Na nieznacznie niższym wierzchołku zachodnim (613 m n.p.m.) znajduje się replika pamiątkowego krzyża z 1930 r. oraz nieliczne pozostałości wieży triangulacyjnej. Z tego miejsca roztacza się ograniczony widok w kierunku północnym – na Górę Miejską i Psarską. Wierzchołki oddalone są od siebie o około 700 m. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 04.06.21, 17:50 Podania mówią, że u podnóża Łysicy istniała kiedyś słowiańska świątynia, na miejscu której obecnie znajduje się klasztor sióstr bernardynek. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 04.06.21, 18:03 Do roku 2018 uważano, iż najwyższy punkt to zachodni wierzchołek, na którym ustawiony jest krzyż, a jego wysokość to 612 metrów n.p.m. Pomiary z roku 2018 wykazały, iż wyższy jest jednak wierzchołek wschodni, Agata, który osiąga 613,96 m n.p.m. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 04.06.21, 18:06 Łysa Góra (pot. albo daw. Łysiec lub Święty Łysiec; Święty Krzyż) – szczyt o wysokości 594 m n.p.m. w Górach Świętokrzyskich, położony we wschodniej części pasma Łysogór w Nowej Słupi, objęty ochroną w ramach Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Drugi szczyt (po Łysicy) pod względem wysokości w tych górach. Zbudowany z piaskowców kwarcytowych zwanych niezbyt precyzyjnie „kwarcytami” i łupków kambryjskich. Odpowiedz Link
madohora Re: Góry Świętokrzyskie 04.06.21, 18:07 Łysa Góra stanowi węzeł szlaków turystycznych w tym regionie. Rozpoczyna się tu niebieski szlak turystyczny prowadzący do Pętkowic. Przez górę przechodzi szlak turystyczny czerwony Główny Szlak Świętokrzyski im. Edmunda Massalskiego z Gołoszyc do Kuźniaków. Odpowiedz Link