dwamiecze
16.02.02, 20:05
Jechac czy nie jechac?
Toby Brookes Specialnie dla Jewish Times
06 Sierpnia, 1999
Jechac czy nie jechac. Wachalam sie tam i z powrotnem, probujac znalesc
uzasadnienie dla obu mozliwosci. Powinnam jechac do Polski, ktora dla mnie
reprezentowala “serce ciemnosci(zla)”? To wygladalo prawie opatrznosciowe ze
moj maz zostal zaproszony na konferencje naukowa w Polsce, ze wszysktkich
mozliwych krajow.
Cztery lata temu on byl zaproszony na konferencje w Niemczech, okolo godziny
jazdy od Munich, miasta gdzie sie urodzilam. W tym czasie takze sie wachalam
czy mu towazyszyc czy nie. Moji rodzice sa przetrwancami Holokaustu ktorzy
stracili ich malzonkow, dzieci i krewnych z powodu Nazistow. Odnalezli sie po
wojnie w Niemczech, wzieli slub, mieli dziecko – mnie. Oczywiscie z tych
powodow jest wiele bagazu emocjonalnego w tej sprawie i decyzja jazdy do
Niemczech wyla przerazajaca i wyzywajaca w tym samym czasie.
Pojechalam. Moj maz i ja zadecydowalismy ze po konferencji odwiedzilismy Munich
i szpital w ktorym sie urodzilam, i ze po tym kontynuowalismy podroz po
Europie. Z jakiegos powodu, ja bylam w stanie podrozowac po Niemczech z tymi
wszystkimi uprzedzeniami. Szczegolnie mowiac – ja nie chcialam odwiedzac
Niemczech jako turystka dla przyjemnosci, ale raczej chcialam sie zetrzec z
Niemcami dnia dzisiejszego. Czytalam wiele o tym jak dzisiejsze mlodsze
generacje mocuja sie z ich historia. Kolega z pracy, z ktorym sie
zaprzyjaznilam, opowiedzial mi o tym jak ona i jej grono Niemieckich przyjaciol
wyslali ich dzieci do Israela i jak oni czuli potrzebe konfrontowania brzydoty
i historii ich kraju.
Znalazlam Niemcy jako przepiekny kraj, ale wciaz czulam sie nieprzyjemnie
podczas calego pobytu. Unikalam jakiejkolwiek dyskusji o moim pochodzeniu.
Ludzie ktorych spotkalam, szczegolnie naukowi koledzy meza byli wdzieczni i
przyjazni. Ale wciaz nie bylam w stanie oddzielic pieknosci wiosek i
miasteczek, przyjaznosci Niemcow ktorych spotkalam, od ich niedawnej historii.
Moja wizyta w Munich byla surrealistycznym wydarzeniem. Szpital gdzie sie
urodzilam wciaz funkcjonowal i jego ogrody byly tak piekne jak je moja matka
opisala. Moja matka stracila corke Sare I moj ojciec takze stracil swojego syna
Yankele i corke Esther z powodu Nazistow. Kiedy sie pobrali, byli
zdeterminowani aby odbudowac rodzine i miec dzieci. Moja matka zaszla w ciaz
ale miala komplikacje i jej doktorzy powiedzieli ze dziecko nie urodzi sie
zywe.
Ale, tutaj ja jestem, to dziecko ktore nie mialo sie urodzic zywe, siedzac w
tym szczegolnym ogrodzie w ktorym moja matka siedziala podzczas miesiecy jej
pobytu w szpitalu.
Nawet to porownalnie lekkie spotkanie z historia mojej rodziny mie wstrzasnal.
W zadnym razie nie moglam odwiedzic Dachau, oboz koncentracyjny z ktorego moj
ojciec wyl oswobodzony i ktory byl niedaleko. Nie widzialam powodu aby sie
torturowac. Ja nie potrzebuje fizycznych dowodow aby zrozumiec co moi rodzice
przeszli.
Teraz ja musze decydowac czy jechac do Polski. Sama wzmianka tego kraju obudza
przede mna obraz ciemnosci(zla). Polska dla mie jest wciaz utknieta w jej
prymitywnym, prawie wrodzonym anty-Semitizmie. Robie sie chora (chce mi sie
zygac) kiedy czytam o chrzescijanizacji Oswiecimia, kiedy znany kleryk, Ksiadz
Jankowski robi anty-Semickie oswiadczenia bez najmniejszego protestu od Lecha
Walensy, jego przyjaciela i kandydata Pokojowej Nagrody Nobla. Ja czytam o tym
jak w Polsce stwierdzenie ze polityk jest Zydem jest efektywnym sposobem
zabicia politycznej kariery. Moja corka mowi mi o tym jak jej Israelski chlopak
podczas pielgrzymki z czlonkami Kibutzu, byl opluty przez Polskich niedorostkow.
Ja wiem ze sa proby aby ozywic Zydowskie zycie w Polsce i to jest godne
pochwaly. Znajomi ktorzy zachecali mnie abym pojechala mowili mi o stworzeniu
teatru w jezyku Jidisz, o granej muzyce klezmer. Ronald Lauder, magnat
kosmetykow i lider Zydowski, robi wiele wspanialych rzeczy w popieraniu mlodych
Polakow ktorzy niedawno odkryli ze sa Zydami.
Ale, w koncu, ja nie moge jechac do kraju w ktory wciaz jestem “ta druga” ktora
jest nawidzona. Dlatego nie bede towarzyszyc mojemu mezowi – ale bede
kontynuowac kupowanie kosmetykow Laudera.