tlumaczenie strony 43A Tomu Sanhedryn Talmudu

17.05.05, 06:53
Ani slowa o Jezusie. Ani o niczym pdobnym!

Oryginalny tekst hebrajski i aramejski w cudzyslowiu.
Niedopowiedziane slowa pomiedzy { }
zrodla biblijnych cytatwo w nawiasach ( )

“Uwnej Israel asu kaaszer cywa a-j et Mosze” I synowie Izraela uczynili jak B-
g przykazał Mojżeszowi {Dlatego ponieważ w Torze napisane że oni usunęli
bluźniercę, to jest zbędne i dlatego może posłużyć temu żeby wywnioskować że
usunęli go także poza trzeci obóz}
{Gemora zadaje pytanie:}
“ele meata” Ale teraz {jeżeli ten zwrot jest zbędny i jest załączony żeby
czegoś nauczyć} “weirgemu oto ewen ma awdej lej” co oni wnioskują {z
następnego wiersza Tory} i skamieniowali go na śmierć kamieniem?
{Gemara odpowiada:}
“hahu mibaej lej lichdatania” ta {część wiersza } jest potrzebna żeby
wywnioskować to czego uczy {następująca} brajsa “wergemu oto baewen” I
okamieniowali go kamieniem. “oto welo bichsuto” {słowo ‘oto’ świadczy o tym
że ukamieniowali wyłącznie} jego a nie go w ubraniu. “ewen szeim met baewen
achat jaca” {słowo kamień (w liczbie pojedyńczej) świadczy o tym że nawet}
jeżeli on umrze {po uderzeniu} jednym kamieniem, {sąd mimo wszystko} wykonał
swój {obowiązek}
{Gemara tłumaczy te prawo dalej:}
“weictarych lemiktaw ‘ewen’” I trzeba było napisać {słowo} ‘kamień’ {w
liczbie pojedyńczej} “weictarych lemiktaw ‘awanim’” i trzeba było {w innym
miejscu Tory} napisać {słowo} ‘kamieniami’ {w liczbie mnogiej} “Daj ktaw
rachmana ‘ewn’” Bo gdyby Miłosierdny napisał {tylko} ‘kamień’ “hawa amina
hejcha delo met bachada” Mógłybm powiedzieć {w sytuacji w której skazany} nie
umiera od {siły uderzenia} jednym {kamieniem rzuconym na niego} “lo nitaj
achariti umiktelej” nie wolno przynosić więcej żadnych innych {kamieni w
celu} uśmiercenia {skazanego. Zamiast tego powinniśmy go pozostawić przy
życiu}. “Ktaw rachmana awanim” {Dlatego} Miłosierdny napisał ‘kamieniami’
{żeby wywnioskować że można używać innych kamieni} “We ktaw
rachmana ‘awanim’” A gdyby Miłosierdny napisał {tylko
słowo} ‘kamieniami’ “chawa amina meikara najtej tartej” Mógłbym powiedzieć że
od razu przynosimy dwa {albo więcej kamieni dla uśmiercania skazanego} “chtaw
Rachmana ‘ewen’” {Dlatego Miłowierdny napisał {słowo} ‘kamień’ {żeby
wywnioskować że na początku rzuca się na niego jeden kamień, a jeżeli on
wyżyje, wtedy egzekucja jest spełniona przy pomocy większej ilości kamieni}

{W poprzedniej dyskusji Raw Pappa wywnioskował miejsce egzekucji na podstawie
dwóch wierszy Tory. On nie użył metody “gzera szawa”. Gemara teraz stawia
wyjaśniające pytanie:} “weha haje tana neemar kaamar” Ale tana powiedział {w
brajsie} że tam jest napisane {“poza obozem” i w innym miejscu też
napisane “poza obozem”, z czego wynika że tana używa metodę “gzera szawa”.
Więc na jakiej podstawie Raw Pappa który jest (późniejszym) amorą sugeruje
użycie innego sposobu wnioskowania}
{Gemara odpowiada:}
“ejlu lo neemar kaamar” Raczej{Raw Pappa interpretuje wypowiedź Tany jako}
powiedział” Gdyby {Tora} nie powiedziała, {co powiedziała, itak moglibyśmy
dojść do tego samego wniosku na podstawie “gzera szawa”. Innymi
słowy} “wehachi kaamar” Oto co {tana} powiedział: “Ilu lo neamar kra” Gdyby
nie było wiersza {z którego możemy wywnioskować miejsce egzekucji poza
trzecim obozem} “haiti omar gzera szawa” Ja bym użył {argument typu} gzera
szawa {aby dojść do takiego samego wniosku} “Achszaw szenamar kra” Ale teraz
{ponieważ} tak jest napisane “gzera szawa lo carych” gzera szawa jest
niepotrzebna {bo to że miejsce egzekucji jest poza trzecim obozem można
wywnioskować prosto z tekstu}
    • mosze.rabejnu ciag dalszy 17.05.05, 06:53
      {Gemara cytuje jeszcze jedną metodę wywnioskowania miejsca egzekucji} “Raw Aszi
      omar” Raw Aszi powiedział “Mosze hejcha hawa jatiw” Gdzie było miejsce
      Mojżesza? “Bemachane lewija” {Mojżesz należał do plemienia Lewitów, więc jego
      miejsce było} w obozie Lewitów. “Weomer lej rachmana” I poweidzaił mu
      Miłosierdny: “hoce et hamkalel” Każ wyprowadzić bluźniercę poza obóz
      (ks.kapłańska rozdizał 24, w.14) “chuc lemachane lewija” {co dla Mojżesza mogło
      tylko oznaczać} poza obóz Lewitów. {Dlatego kiedy ten sam wiersz kontynuje “el
      michuc lamachane” poza oboz “chuc lamachane israel” {to musi oznaczać także}
      poza obóz Izraelitów.
      {Raw Aszi kontynuje}
      “waicyju et hamaklal” {ten późniejszy wiersz w którym napisane} wyprowadzić
      bluźniercę poza obóz (ks.kapłańska rozdizał 24, w.23) {niczego z tego wiersza
      nie możemy wnioskować} “laasijach” {on znajduje się w Torze żeby} “nam dać
      znać” {że przykazanie zostało wykonane}
      {Gemara cytuje zastrzeżenie:}
      “asija behadia ktiw bahu” {ale przecież} wykonanie {przykazu} jest wyraźnie
      napisane w tym samym wierszu: “uwnej Israel asu kaaszer cywa H` et Mosze”
      Synowie Izraela uczynili to, co B-g przykazał Mojżeszowi.
      {Gemara otpowiada:}
      “hahu mibajej lej chad lesmicha wechad lidchija” {Że końcówka tego wiersza}
      jest potrzebna żeby {przekazać czytelnikowi szczegóły o } pochylaniu i
      popchnięciu {tzn. Że podcza wykonania kary kamieniowania nad bluźniercą,
      należało najpierw pochylić mu głowę a potem zepchnąć z podwyższenia na kamienny
      grunt}
      {Interpretacja Rawa Aszi jest kwestionowana:}
      “omru lej rabanan le raw Aszi” Rabini spytali Rawa Aszi “Ladidach kol hotsyi
      dichtiwej befarim hanisrafim maj darsza bahu?” Według ciebie wszędzie gdzie
      {mamy w Torze} napisane {słowo} “usunąć” w odniesieniu do byków które stanowiły
      ofiarę płomienną – jak je interpretujesz?
      {Gemara stawia decyzję:} “kaszja” {rzeczywiście} mamy tu trudności ze
      zrozumieniem.

      {Gemara cytuje następny kawałek miszny:} “Echad omed. . .” jeden stoi {w bramie
      sądu z flagami w ręku} “Omer Raw Huna” Raw Huna powiedział: “Pszita li” Jasne
      mi że “echad ewen szeniskal bo” czy to kamień przy pomocy którego {skazany
      będzie} ukamienowany, “we echad ec szenitlach bo” czy drewno z którego {zwłoki}
      będą powieszone, “we echad saif szeneherag bo” czy miecz przy pomocy którego
      {skazany} będzie miał ściętą głowę, “we echad sudar szenechenek bo” czy chusta
      przy pomocy której {skazany} będzie uduszony, “kulan miszel cybur” wszystkie te
      przedmioty {są opłacane} poprzez pieniądze publiczne {a nie z pieniędzy
      skazanego}. “ma tajma?” Jaka {jest tego} przyczyna? “dmididej lo amrinan lej
      zil wlajteja” Bo nie mówimy komuś żeby prrzyniósł {wlasne rzeczy przy pomocy
      których} będzie zabity. “Baej Raw Huna” {Ale} Raw Huna zapytał: “sudar
      szemnifin bo” falgi którymi {stojący w bramie” macha {żeby oznajmić że sąd
      postanowił przemyśleć wyrok} “we sus szerac umaamidan” i koń który pobiegnie
      {żeby powstrzymać egzekucję” “miszel mi hu” skąd te {pieniądze za które te
      rzeczy się kupuje}?
      {Gemara tłumaczy niepewność raw Huny}
      “Kejwan dehacala didej medidej hu” {czy twierdzimy że} ponieważ {te rzeczy
      służą żeby} uratować {skazanego, powinny być } z jego własnych {pieniędzy} “o
      dilma kejwan dwej dina mechaiwin lmaewad bo hacala”czy może {twierdzimy że}
      ponieważ sąd musi {przygotować się do możliwości} ratowania {skazanego od
      egzekucji po odrzuceniu wyroku} “mididejhu” {pieniądze na te rzeczy powinny
      być} od nich {znaczy z funduszy publicznych}?
      • mosze.rabejnu czesc trzecia 17.05.05, 06:54
        {Gemara kontynuuje podobnym pytaniem}
        “wetu” A także “Ha deomar Raw Chija bar Raw Aszi, omar Raw Chisda” to co
        powiedziała Raw Chija syn Rawa Aszi w imieniu Rawa Chisdy: “hajoce leihareg”
        {kiedy skazany} jest prowadzony na egzekucje “maszkin oto koret szel lwona
        bechos szel jain” {prowadzący go} dają mu wypić ziarno balsamu w czasze
        wina “kidej szetitaref deito” żeby osłabić jego przytomność. “szenemar” Jak
        jest napisane (księga Przypowieści Salomona, rozdział 31, wiersz 6) “tnu
        szechar leowed we jain lemarej nofesz” ‘Dajcie napój mocny ginącemu, a wino
        tym, którzy są ducha sfrasowanego’. “Wetania” I {mamy o tym w} brajsie “naszim
        ikarot szebejeruszalaim haju matnitbot umchijot otan” Bogate kobiety
        mieszkające w Jerozolimie miały zwyczaj dawać w darowiźnie {balsam i wino} i
        przynosić je {do sądu dla użycia przy egzekucji. Możemy więc zapytać:} “lo
        hitnatdu naszim ikarot” {Jeżeli te} bogate kobiety nie podarowały {wina i
        balsamu} “miszel mi” skąd brano {pieniądze na te rzeczy}?
        {Gemara dopowiada na ostatnie pytanie”}
        “ha wedaj mistabra miszel cybur” Logicznie wnioskować {że wino i balsam były
        opłacane} z funduszy publicznych “kejwan dektiw ‘tnu’” ponieważ napisane {jest
        o tych przedmiotach} ‘daj’ “mididejhu” {implikacja jest że są} z kosztów
        {publicznych}.
        {Gemara rozpatruje noew pytanie:}
        “beac minej Raw Acha bar Raw Huna mejraw Szeszet” Raw Acha syn Rawa Chuny
        zapytał Rawa Szeszeta: “omar echad min talmidim” {Jeżeli} jeden z uczni
        {sędziów} powiedział {podczas sądu} “jesz mi lelamed alaw zechut” Ja mam coś do
        powiedzenia w obronie {oskarżonego} “wenisztatek” ale {zanim cokolwiek
        powiedział} zamilczał {konsekwentnie, sędziowie nie wiedzieli co on chciał
        powiedzieć} “mehu” Jakie jest {prawo – czy ignorujemy jego twierdzenie że ma
        coś do powiedzenia w obronie, czy przyprowadzamy nowy panel sędziów} “minafat
        Raw Szeszet bejadecha” Raw Szeszet dmuchnął w ręce {i rzekł:} “nisztatekafilu
        echad besof haolam nami” {jeżeli jesteś gotów rozwiązać sąd poprostu dlatego że
        jeden z uczni} zamilkł, to podobnie powiesz {że każda sprawa sądowa powinna być
        rozpuszczona z powodu możłiwości że} na drugim końcu świata ktoś może coś
        wiedzieć {w obronie oskarżonego co nie jest wiadome sędziom.}
        {Gemara odrzuca porównanie Rawa Szeszeta}
        “hatam lo keamar” Tam {we wszystkich innych sprawach sądowych} nikt nic nie
        powiedział {że ma coś w obronie oskarżonego} “hacha keamar” W danej sprawie
        ktoś powiedział {że ma coś w obronie oskarżonego, ale nic niemógł z siebie
        wydobyć} “maj” {pytanie Rawy Acha więc pozostaje}: Co {należy robić w takim
        wypadku}
        {Gemara próbuje podać odpowiedź:}
        • mosze.rabejnu zakonczenie 17.05.05, 06:55
          ”ta szma” Chodź słuchaj {dowodu z brajsy} “deomar Rabi Josef bar Chanina” Rabi
          Josew syn Chanina powiedział “echad min talmidim szezika wamet” Jeżeli jeden z
          uczni bronił oskarżonego i zmarł, “rojin oto keilu chaj weomed mimkomo” Liczymy
          go jako żywego i stojącego przy swojej pozycji {za uwolnienie}. “zika ejn” {Ale
          to jest stosowane tylko jeżeli student} wypowiedział swój argument za
          uwolnieniem. “lo zika – lo” {ale jeżeli} nie miał szansy wytłumaczyć swojej
          pozycji {za uwolnienie, jak np kiedy nagle go zatkało, wtedy} nie przyznajemy
          żadnej wagi jego słowom.
          {Gemara odrzuca powyższe rozważanie}
          “zika pszita li” {Raw Acha mógłby powiedzieć” Jeżeli uczeń} wyraziłwój
          argument {za uwolnienie}, jasne dla mnie {że liczymy się z jego
          wypowiedzią} “Omar tibajej lach” Pytanie któr należy postawić to {czy jeżeli
          powiedział że ma argument i zmarł zanim wytłumaczył, to przebieg sprawy
          sądowej} będzie od tej wypowiedzi zależał.

          {Gemara posów się do następnej wypowiedzi w misznie:}
          “afilu hu w``g” Nawet jeżeli {skazany} itd [sam powie ‘mam nowe argumenty w
          mojej obronie’, to go zwracają spowrotem do sądu {z drogi na egzekucję}]
          {Miszna dalej zawierała twierdzenie że nawet jeżeli skazany powtórzy takie
          twierdzenie za czwartym lub piątym razem w drodze na egzekucję, ale tylko
          jeżeli doda coś nowego. Gemara pyta:} “weafilu peam riszona isznija” Stąd
          {wygląda na to że powinno być coś nowego w argumencie skazanego} nawet za
          pierwszymlub drugim razem. “wehatania” Ale mamy w brajsie “paam riszona
          usznija” Za pierwszym lub drugim razem “bejn szejesz mamasz bedwaraw, bejm
          szeejn mamasz bedwaraw, mchazirin oto” Czy jest coś substentywnego w jego
          twierdzeniu, czy nie ma nic substentywnego, zwracamy go {do sądu.} “mikan
          wailach” Subsekwentnie “im jesz mamasz bedwarach, machazirin oto” Jeżeli jest
          coś substentywnego w jego słowach, zwracamy go. “ejn mamasz bedwaraw, ejn
          machazirin oto” Jeżeli nie ma nic substentywnego, to go nie zwracamy.
          {Poprostu kontynujemy z egzekucją. {Mamy więc sprzeczność, która jest
          rozwiązana w gemarze:} “Omar Raw Papa” Raw Papa powiedział: “Targuma mipaam
          sznija wailach” Należy tłumaczyć {słowa miszny że tłumaczy prawo} od drugiego
          razu i dalej. {Znaczy że począwszy od trzeciego razu, skazany będzie zwrócony
          do sądu tylko w wypadku kiedy jest coś substentywnego w jego słowach}
          {Gemara pytaa:} “Mina jada” {ale} skąd {ci co go prowadzą na egzekucję} mogą
          wiedzieć {czy jego twierdzenie zawiera coś zubstentywnego, czy nie}?
          {Gemara odpowiada:} “Omar Abaje” Abaje powiedział: “Damasrinan lej zuga
          drabanan” {Kiedy skazany jest odprowadzany z sądu na egzekucję po raz trzeci}
          posyłamy z nim parę sędziów. {Jeżeli skazany znowu powie że ma coś nowego we
          własnej obronie, to ta para sędziów go wysłucha i zadecyduje.} “Im ika mamasz
          bidwaraw, ijn” Jeżeli rzeczywiście jest coś w jego słowach, to tak {zwracamy go
          do sądu do nowego przesłuchania} “im lo, lo” Jeżeli nie, to nie. {zawracamy z
          drogi do egzekucji}
          {Gemara pyta:}
          “Welimsar lej meikara” W takim razie, niech poszlą {tych sędziów razem z nim}
          od początku! {po co zwlekać zanim skazany już wracał do sądu dwa razy}
          {Gemara odpowiada:}
          “agaw dewait lo mace omar kol mej dait lej” Ponieważ skazany jest zastraszony
          {zbliżającą się egzekucją} on nie {zawsze jest w stanie} powiedzieć wszystko
          {co sobie przypomni we własnej obronie logicznie. Dlatego na początku
          zawracamy go niezależnie od tego czy jest w tym co on mówi coś substentywnego
          czy nie.}

          Miszna: “Macu lo zchut ptaruhu” {Jeżeli} znajdą {coś} żeby go uniewinnić, to
          go uniweinnią. “weim law, jace liskal” Jeżeli nie, to go biorą na
          ukamieniowanie. “Wecharoz joce lifanaw” Proklamacja będzie głoszona przed
          nim: “Isz ploni ben ploni joce leskila” Taki a taki syn takiego a takiego jest
          prowadzony na egzekucję. “Al szeawar awera plonit” jako karę za takie a takie
          przewinienie. “Uploni weploni edaw” na podstawie słów takich a takich
          świadków. “Kol mi szejodea lo zchut” Ktokolwiek wie coś w jego obronie, “jawo
          weilamed ejlaw” Niech wystąpi i powie nam.
          {Gemara dodaje dalsze słowa które muszą być załączone w proklamacji:} “Omar
          Abaje” Abaje powiedział: “wecarych lemejmar bejom ploni u weszaa plonit u
          wemakom ploni” Musimy także powiedzieć: {przewinienie} miało miejsce w takim
          a takim dniu, o takiej a takiej godzinie i w takim a takimmiejscu. “Dilma ika
          dijadej” {to jest konieczne} bo może {ktoś} będzie wiedział {że świadkowie nie
          mogli być w danym dniu o danej porze w danym miejscu}
          • manny_ramirez Re: zakonczenie 17.05.05, 13:48
            dzieki mosze za trud tu wlozony i tlumaczenie, ale niestety nie mysle aby
            cokolwiek to zmienilo na tym forum
            pozdrawiam
Pełna wersja