eres2
29.01.06, 20:38
Jak powszechnie wiadomo, niemal wszyscy duńscy Żydzi uniknęli zagłady.
Wszyscy, tzn. 8000 osób wg Marrusa, a 5600 wg listy stanowiącej załącznik
do „Besprechungsprotokoll” z osławionej konferencji w Wannsee. Duńscy Żydzi
zostali przez swoich nie-żydowskich współobywateli przeszmuglowani do
Szwecji. W akcji tej zaangażowanych było wielu Duńczyków, w tym także duńscy
policjanci. Jak twierdzą historycy, Duńczycy uczynili to nie tyle z sympatii
do Żydów ile z głęboko zakorzenionej u Duńczyków tradycji demokratycznej.
Mało jednak znany jest fakt, że cała ta akcja mogła się odbyć dzięki
uprzedzeniu Żydów o mającej nastąpić ich deportacji do obozów zagłady przez
sprzyjającego Żydom attache morskiego niemieckiego poselstwa - Georga
Ferdynanda Duckwitza.
Duckwitz, po otrzymaniu wiadomości, że we wrześniu 1942 r. przysłano z
Berlina instrukcje w sprawie deportacji Żydów z Danii, najpierw zaprotestował
wobec namiestnika Rzeszy w Danii (Bevollmächtigter des Reiches in Dänmark) dr
Wernera Besta, a następnie interweniował w Berlinie. Oczywiście bez
rezultatu.
Po otrzymaniu od namiestnika, SS-Brigadeführera dr Wernera Besta, poufnej
informacji, że oddziały SS i policji przygotowują na noc z 1. na 2.
października obławę na Żydów, Duckwitz zawiadomił o tym natychmiast dwóch
znanych socjalistycznych polityków duńskich: H.C. Hansena i Hansa Hedtoft-
Hansena, którzy o grożącym niebezpieczeństwie uprzedzili duńskiego rabina
Henriques’a i nakłonili go do podjęcia odpowiednich działań. Bojowcy
duńskiego ruchu oporu z udziałem wielu Duńczyków, a przede wszystkim rybaków,
przewieźli Żydów do Szwecji przez oddzielającą oba kraje cieśninę.
Duckwitz został, wg niemieckiego historyka, celowo wtajemniczony w plan akcji
przeciwko Żydom przez SS-Brigadeführera Besta, przez człowieka będącego
skądinąd współtwórcą osławionych grup operacyjnych (Einsatzgruppen) i znanego
z wcześniejszych brutalnych represji wobec duńskich patriotów.
Wg jednych historyków niemieckich dr Werner Best toczył spory kompetencyjne z
wyższymi funkcjonariuszami SS o metody rządzenia w Danii; aczkolwiek Best w
niedawnej przeszłości sam należał do kierowniczej ekipy RSHA, zdawał sobie
sprawę, jak ujemny wpływ na nastroje społeczeństwa duńskiego - do pozyskania
którego Best dążył - wywiera polityka masowych represji. Wg innych historyków
Bestem kierował oportunizm, chciał uniknąć kłopotów związanych z akcją
wyłapywania Żydów i ich deportacją.
Po wojnie sąd w Danii skazał Besta na karę śmierci, ale po krótkim czasie
został on ułaskawiony.