vivapalestyna.host.sk
11.12.02, 01:22
Prawo Palestyny do istnienia
Państwo Izrael istnieje już 54 lata to jest od 1948 r. Uznają ten fakt
ostatecznie jak najbardziej formalnie i oficjalnie również władze Autonomii
Palestyńskiej z Arafatem na czele. Istnieje natomiast ciągle gorący problem
prawa Palestyńczyków do własnego państwa. Jednym z istotnych elementów sporu
pomiędzy obu nacjami były ich wzajemne roszczenia do terytoriów Palestyny,
przy czym obie strony przywoływały w tym celu bogatą przeszłość i historię
tych ziem. W 1993 r. wydawało się, że ten "historyczny" etap sporu został już
rozstrzygnięty przez utworzenie Autonomii Palestyńskiej i wzajemne ustalenia
przyznania pełnej niepodległości tejże Autonomii w rokowaniach, podpisanych
we wrześniu 1993 r. w Oslo przez premiera Icchaka Rabina i Jasera Arafata, za
co zresztą obaj otrzymali Pokojową Nagrodę Nobla. Przy czym według przyjętej
wówczas deklaracji ostateczne zakończenie rokowań co do szczegółów i
utworzenie niepodległego państwa Palestyny miało nastąpić do 1999 r. Nic
takiego jednakże się nie stało.
Lecz w 1995 r. Icchak Rabin został zabity przez żydowskiego fanatyka
religijnego, a realizacja porozumień z 1993 r. zablokowana została potem
skutecznie zarówno przez skrajnie prawicowe ugrupowania żydowskie, jak i
radykalne organizacje palestyńskie. W konsekwencji, już po określeniu i
wydzieleniu terytoriów Autonomii Palestyńskiej, dalsze negocjacje, dotyczące
statusu Jerozolimy i osiedli żydowskich w Autonomii, utknęły w 1997 r.
Wszelkie próby ich późniejszego wznowienia kończyły się tylko niepowodzeniem.
Zaś obecnie słyszymy z Izraela szydercze głosy, że Palestyńczycy mogliby mieć
swą ojczyznę, ale na pustynnym egipskim Synaju.
Więc przede wszystkim przypomnijmy sobie historyczne dzieje Palestyny i jej
ludności:
Na progu czasów starożytnych w IV tysiącleciu p.n.e. w Eurazji i Północnej
Afryce zarysowały się dwa duże ośrodki cywilizacji ludzkiej, Mezopotamia i
Egipt. Państwa Mezopotamii to jest Akad, Babilonia i Asyria oraz Egipt
panowały też przejściowo nad obszarami Lewantu (Bliski Wschód) na azjatyckim
wybrzeżu Morza Śródziemnego. Później w Lewancie powstały państwa-miasta
fenickie (obecne terytorium Libanu) i państwo żydowskie, usytuowane w krainie
Kanaan nad Morzem Śródziemnym (dzisiejsze obszary Palestyny i Syrii). W XV
wieku p.n.e. osiedliły się tam bowiem koczownicze plemiona Izraelitów, z
których część przybyła z Egiptu pod wodzą Mojżesza. Plemiona te w 1030 r.
p.n.e., zagrożone przez najazdy "ludów morza", zjednoczyły się, tworząc
państwo, którego pierwszym królem był Saul. Za panowania drugiego, Dawida
Judy (1006-970 p.n.e.), Izraelici podporządkowali sobie zbrojnie inne
plemiona: Filistynów, Moabitów, Aramejczyków, współzamieszkujące tereny
nowego państwa hebrajskiego, podbili znaczne terytoria na północy i południu
oraz zdobyli miasto Jerozolimę, ustanawiając je swą państwową i religijną
stolicą.
Lecz już za następcy Salomona I państwo utraciło ziemie niehebrajskie i
rozpadło się w 922 r. p.n.e. na dwa mniejsze Izrael i Judeę, które potem
przez setki lat były wzajemnie skłócone. Często, w koalicjach z innymi
królestwami regionu, występując przeciwko sobie. Oba państwa uległy inwazji
Egiptu w 924 r. p.n.e., a Królestwo Izraela zostało później w 701 r. p.n.e.
zajęte i uzależnione od Asyrii, której zmuszone było płacić wysokie daniny.
Po upadku Asyrii w 609 r. p.n.e. na kilka lat kraje te i cały Lewant
opanowane zostały przez wojska egipskie faraona Necho II, a następnie w 587
r. p.n.e. zajęte zostały przez króla Babilonu, Nabuchodonozora II. Za opór
stawiany przez stolicę Judei, Jerozolimę, miasto to zostało w 586 r.
złupione, zaś ludność deportowana w niewolę babilońską. Jej powrót możliwy
był dopiero po 538 r. p.n.e., to jest po upadku Babilonu, zawojowanego przez
Persję.
Po podboju w 525 r. p.n.e. przez Persów, oba królestwa Izraela i Judei
straciły swą niepodległość i stały się prowincjami perskimi. W 332 r. p.n.e.
zajęte zostały przez greckie wojska Aleksandra Wielkiego, w 323 r. przez
egipskich Ptolomeuszy, w 198 r. p.n.e. przez Syrię za dynastii Saleucydów,
zaś w 66 r. p.n.e. cały Lewant, w tym Izrael i Judea, jako prowincja
Palestyna, znalazły się w imperium rzymskim. Po stłumieniu przez wojska
rzymskie powstań żydowskich w latach 66-70 i 132-135 znaczna część ludności
żydowskiej została wysiedlona z Palestyny i rozproszona w diasporze. W 634-
640 cały Bliski Wschód został podbity przez Arabów i zislamizowany. W 1099 r.
po pierwszej wojnie krzyżowej w Palestynie utworzone zostało latyńskie
Królestwo Jerozolimskie, zarządzane przez arystokratów francuskich, które
przestało istnieć w 1291 r., a ostatnia twierdza krzyżowców Akka została
zdobyta przez egipskich Mameluków w 1302 r. Od 1516 r. Palestyna stała się
częścią tureckiego imperium osmańskiego, w trakcie I wojny światowej zajęta
przez W. Brytanię, która z nadania Ligi Narodów od 1920 r. sprawowała w
Palestynie władzę mandatową.
Prawie przez całe te 2,5 tys. lat lokalne społeczności żydowskie i arabskie
żyły w zgodzie bez poważniejszych konfliktów między sobą. Przy czym przez
wszystkie te wieki i tysiąclecia dominowała w regionie ludność arabska, zaś
populacja żydowska stanowiła nie więcej niż 10 % ogółu ludności. Takie też
były proporcje ludnościowe tuż po I wojnie światowej. W szczególności w
Palestynie w 1917 r. żyło 55 tys. ludności żydowskiej wobec 700 tys. innej,
więc mniej niż 10 % ogółu.
Sytuacja zmieniła się radykalnie po zainicjowaniu i zorganizowaniu przez
Światową Organizację Syjonistyczną masowego osadnictwa żydowskiego w
Palestynie po I wojnie światowej. Np. w latach 1922-40 ludność tego kraju
wzrosła ogółem o 128%, a liczba ludności żydowskiej o 452 %., tj. do 40 %
ogółu. Częściowo dokonane to zostało w uzgodnieniu z mandatowymi władzami
brytyjskimi, które zgodziły się na osadnictwo 400 tys. ludzi, więcej jednakże
przybywało nielegalnie.
Ten masowy napływ ludności żydowskiej powodował napięcia i protesty
Palestyńczyków, głównie na tle ekonomicznym, gdyż Żydzi przybywali z
kapitałami i wykupywali ziemię, domy, wszystko. Palestyńczycy protestowali,
żądali od mandatowych władz brytyjskich przede wszystkim zakazu sprzedaży
ziemi Żydom. Były strajki, manifestacje, potem powstania - największe w
latach 1936-39. Anglicy lawirowali, zgłosili projekty podziału Palestyny na 3
części, zorganizowali w lutym 1939 r. wielką konferencję w Londynie, na którą
zaprosili również wszystkie pięć niepodległych ówcześnie państw arabskich,
inicjując w ten sposób umiędzynarodowienie wewnętrznego konfliktu w
Palestynie, zaś 17.05.1939 ogłosili tzw. Białą Księgę, ograniczając imigrację
żydowską itd. Obie strony konfliktu nie dawały się jednakże pogodzić. Np.
Kongres Światowej Organizacji Syjonistycznej w Nowym Jorku w 1942 r. żądał
utworzenia państwa żydowskiego, obejmującego całą Palestynę, utworzenia jego
stałej armii i odrzucenia Białej Księgi.
Sprawy nabrały rumieńców po II. wojnie światowej. Powstała wówczas na forum
ONZ inicjatywa utworzenia państwa żydowskiego. Głównie pod wrażeniem cierpień
Żydów w okresie II wojny światowej (holocaust) większość głosujących
delegatów była za, a zwłaszcza USA i ZSRR. Więc 29.11.1947 ONZ zdecydowała o
podziale Palestyny na dwa oddzielne państwa palestyńskie i żydowskie, przy
czym Jerozolima i Betlejem miały mieć status międzynarodowy. Miało to
nastąpić z momentem zniesienia mandatu W. Brytanii nad Palestyną, co
przewidziano na maj 1948 r.
Odpowiedni podział terytorium Palestyny został dokonany jednakże jeszcze w
ramach mandatu brytyjskiego. Nie co większe terytorium przypadło Żydom, z ok.
400 tys. ludności arabskiej, zaś na terytorium palestyńskim znalazło się ok.
50 tys. ludności żydowskiej. Podział ten nie zadowolił bynajmniej
ekstremalnych odłamów obu nacji. W kraju rozprzestrzeniała się wojna domowa,