de_oakville
21.06.09, 13:25
Jesli BRIC zastapi Polsce USA, to kto wie (choc mnie w moim wieku
nie).
Geoffrey Blainey w swojej ksiazce pt. "Krotka historia XX-tego
wieku" napisal, ze wiek XX byl okresem ksztaltowania sie kolosalnych
miast. Jedynym miastem gigantem w roku 1900 byl Londyn, serce
najwiekszego imperium w dziejach swiata i jego centrum finansowe.
Wiekszosci turystow przybylych wtedy do Londynu wydawalo sie, ze
znalezli sie w samym pepku cywilizacji. Pewien dziennikarz z Ameryki
Poludniowej ogladajac panorame miasta z galerii kopuly Katedry Sw.
Pawla powiedzial: "Niczego nie da sie z tym porownac."
W latach 20-tych (1920) Londyn zostal wyprzedzony przez Nowy Jork,
ktory stal sie od tej pory zarowno swiatowym centrum finansowym jak
i miastem o najwiekszej liczbie ludnosci. Byl on czyms w
rodzaju "nowego Londynu", z tym ze bez jego imperium, jego dlugiej
historii oraz jego prestizu w roli stolicy panstwa. Nielicznym
Europejczykom, ktorzy go w tamtym czasie odwiedzali, Nowy Jork
oferowal wielkie hotele, ogromne domy towarowe, urozmaicenie i
wspanialosci jakich nie mozna bylo doswiadczyc nigdzie w Europie.
W dekadzie lat 50-tych (1950) Nowy Jork spadl na 2-gie miejsce pod
wzgledem liczby ludnosci i utrzymal te pozycje przez dlugie lata. W
roku 2001, kiedy zostal zniszczony World Trade Center, Nowy Jork byl
juz na 4-tym miejscu na swiecie pod wzgledem liczby mieszkancow.
N.Y.C utracil swoja pozycje na rzecz Tokio jako najwieksza
aglomeracja miejska ziemskiego globu. Tokio bylo takze pierwszym
miastem swiata, ktore osiagnelo liczbe 20 milionow mieszkancow.
W ostatnich 30 latach XX-go wieku gigantyczne miasta zaczely
pojawiac sie w Trzecim Swiecie. Takie osrodki jak Meksyk ("Mexico
City") i Sao Paulo wyprzedzily Nowy Jork, jednak nie zdolaly odebrac
tytulu lidera Tokio. W roku 2000 wsrod 10-ciu najwiekszych miast na
swiecie cztery byly w Indiach, z Bombajem (Mumbai) i Kalkuta na
czele. Szesc z tych 10-ciu najwiekszych miast bylo w Azji, dwa w USA
i dwa w Ameryce Lacinskiej. Co, ciekawe, miastem, ktore zdolalo sie
najszybciej wspiac na 1-sze lub 2-gie miejsce byla Dacca (Dhaka) w
Bangladesh, metropolia strefy tropikalnej.
Europa utracila swoja waznosc, ktora posiadala dawniej w tej
dziedzinie. Jej spadek byl dramatyczny. Pod koniec wieku nie bylo
juz ani jednego miasta "Starego Swiata", ktore znalazloby sie wsrod
15-tu najwiekszych na naszej planecie. Chociaz Paryz, Moskwa i
Londyn stanowia nadal wazna trojke, sa one mniejsze od pewnych miast
azjatyckich, takich jak Dzakarta albo Delhi i nawet od niektorych
miast afrykanskich, ktore rosna w zawrtotnym tempie.
W roku 1901, kiedy Londyn nie posiadal rywali, Lagos byl niewiele
znaczacym portem w Zachodniej Afryce. Jego ludnosc przekroczyla 1
milion w roku 1960, kiedy stal sie on stolica Nigerii, nowego
niepodleglego panstwa. W nastepnych dwoch dekadach ludnosc Lagos
osiagnela 5 milionow. Na poczatku 21-go wieku mial on juz 19
milionow mieszkancow rywalizujac z Kairem o miano najwiekszego
miasta Afryki.