driver1a
20.11.07, 17:32
Wydano ENA wobec Heleny Wolińskiej
Jest Europejski Nakaz Aresztowania wobec mieszkającej w Wlk.
Brytanii Heleny Wolińskiej - stalinowskiej prokurator wojskowej,
podejrzanej o bezprawne aresztowanie 24 osób w latach 50.
Nakaz - na wniosek pionu śledczego IPN - wydał we wtorek Wojskowy
Sąd Okręgowy w Warszawie. Jak powiedział jeden z sędziów tego sądu,
wniosek spełniał wszystkie wymogi: wobec podejrzanej wydano już
wcześniej "zwykły" nakaz aresztowania, mieszka ona w innym państwie
UE, a za zarzucany jej czyn grozi więcej niż rok wiezienia.
Decyzja WSO jest niezaskarżalna. Teraz wniosek będzie
przetłumaczony, a następnie przesłany do Wlk. Brytanii.REKLAMA
Czytaj dalej
W 2006 r. brytyjskie Home Office odmówiło wydania Polsce, w drodze
ekstradycji, mieszkającej dziś w Oxfordzie 88-letniej Wolińskiej
(podpułkownika wojska w stanie spoczynku). Polscy śledczy - którzy
starają się o to od 1999 r. - wnieśli o wydanie ENA wobec Wolińskiej.
To instytucja prawa europejskiego, stosowana w miejsce ekstradycji
jako sprawniejsza metoda przekazywania przez państwa UE osób
podejrzanych o przestępstwa. Wniosek o wydanie w trybie ENA
rozpatrywałby brytyjski sąd, a nie władze administracyjne, które
odmówiły ekstradycji. Dane państwo ma 90 dni od momentu aresztowania
ściganej osoby na przekazanie jej krajowi, który się o to ubiega. W
tym czasie sąd tego państwa orzeka o dopuszczalności ENA.
Media pisały wcześniej, że ENA co do Wolińskiej może mieć małe
szanse, gdyż Wlk. Brytania odmówiła już Polsce ekstradycji i dlatego
może potraktować wniosek w trybie ENA jako rzecz, co do której
zapadła już decyzja odmowna. Ponadto zasada polskiego prawa o
nieprzedawnianiu zbrodni komunistycznych nie wiąże Wlk. Brytanii.
Przeszkodą może też być brytyjskie obywatelstwo Wolińskiej - kraj
ten zastrzegł, że może nie wydawać swych obywateli.
- Gdybyśmy szans nie widzieli, to byśmy tego wniosku nie kierowali -
tak prok. IPN Bogusław Czerwiński odpowiadał na pytanie o szansę na
skuteczność ENA.
WSO jeszcze w 1998 r. wydał nakaz aresztowania Wolińskiej wobec
niestawiania się jej na przesłuchania w Polsce. Od 1999 r. Polska
stara się o jej ekstradycję. Pierwszy taki wniosek wysłano w 1999
r., a ponowiono go w 2001 r.
W czerwcu 2006 r. brytyjskie Home Office uznało, że wszczęcie
postępowania ekstradycyjnego "nie byłoby właściwe", powołując się
na "przesłanki natury humanitarnej - wiek Wolińskiej, stan jej
zdrowia i okoliczności osobiste". Informacja o odmowie strony
brytyjskiej była -jak ujawnił IPN - "oględnie mówiąc nieuprzejma",
bo przyszła faksem i nie zawierała informacji o sposobach odwołania
się od niej.
Od 1998 r. zarzuty wobec Wolińskiej o stosowanie bezprawnych
aresztów rozszerzono. Jest podejrzana już nie tylko o takie
działania wobec legendarnego gen. AK Augusta Emila
Fieldorfa, "Nila", ofiary późniejszego stalinowskiego "mordu
sądowego", ale i innych osób, w tym m.in. Władysława Bartoszewskiego
oraz działacza komunistycznego Zenona Kliszki.
Wolińska, której w razie procesu w Polsce groziłoby do 10 lat
więzienia, twierdzi, że jest niewinna, zaś jej sprawa ma charakter
polityczny i antysemicki. Uważa, że nie może liczyć na sprawiedliwy
proces w Polsce. W październiku Wolińska mówiła, że nowe starania o
jej wydanie "nic jej nie obchodzą" i określa je jako "kretyńską
sprawę". - Jeśli prokuratorzy w Polsce nie mają niczego innego do
roboty, to niech rozkręcają tę sprawę - dodała.
W 2006 r. MON zawiesiło wypłatę Wolińskiej 1,5 tys. zł wojskowej
emerytury - ustalono, że od początku brakowało jej do tego
odpowiedniej wysługi lat. Także w 2006 r. prezydent Lech Kaczyński
pozbawił ją Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski oraz
Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski.
W czasie II wojny światowej Wolińska uciekła z warszawskiego getta.
Kierowała biurem Sztabu Głównego Armii Ludowej. Po wojnie pracowała
w Komendzie Głównej MO, potem - w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej.
Zasiadała w komisji weryfikującej sędziów i prokuratorów wojskowych.
Po 1956 r. pracowała w Instytucie Nauk Społecznych przy KC PZPR,
skąd zwolniono ją w 1968 r. w wyniku czystek antysemickich. Wkrótce
potem Wolińska wyjechała z Polski. Na początku lat 70. osiadła w
Wlk. Brytanii, gdzie otrzymała obywatelstwo. Była żoną
innego "marcowego" emigranta, zmarłego niedawno prof. Włodzimierza
Brusa.
IPN rozważa też wystąpienie o ENA wobec mieszkającego w Szwecji 78-
letniego Stefana Michnika, stalinowskiego sędziego, podejrzanego o
bezprawne przedłużenie aresztu wobec więźnia UB. S. Michnik, który
uczestniczył w wydawaniu wyroków śmierci w procesach lat 50., uważa,
że zainteresowanie nim powodowane jest chęcią przyniesienia szkody
jego przyrodniemu bratu - Adamowi.