Ryż jest szkodliwy

04.02.21, 11:41
Bo zawiera arsen. Spożywanie ryżu codziennie podobno jest szkodliwe dla zdrowia, bo podwyższony poziom arsenu w organiźmie wielokrotnie zwiększa ryzyko raka. Brązowy ryż ma trzy razy więcej arsenu niż biały.
Jak się do tego odnosicie? Unikacie jedzenia ryżu? Dlaczego Azjatów to nie dotyczy?

W ogóle jak podchodzicie do wyników badań naukowych co do żywności? Ignorujecie, bo 'na coś umrzeć trzeba' czy jednak unikacie produktów które uznano za zwiększające ryzyko raka?
    • lea_233 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 11:46
      W ogóle życie jest szkodliwe, prowadzi do śmierci
      • daniela34 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 11:48
        Życie jako smiertelna choroba przenoszona drogą płciową
    • ichi51e Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 11:50
      I dlatego Japonczycy maja najdluzsza srednia?
      • ichi51e Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 11:53
        Dobra - podobno mycie wyplukuje. No to trzeba myc po prostu. I tak i myty lepszy.
        • aqua48 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:21
          ichi51e napisała:

          > Dobra - podobno mycie wyplukuje. No to trzeba myc po prostu.
          > I tak i myty lepszy.


          Myjcie ryż dziewczyny bo nie znacie dnia ani godziny!
          Płukany porządnie na sitku gotuje się szybciej i nie zlepia.
          • primula.alpicola Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:17
            Czy to nie dlatego, że wypłukuje się skrobię?
            Jednak arborio w risotto, im bardziej lepkie, tym lepsze, kremowe takie, ommm, chyba zrobię z grzybami.
            • hamerykanka Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 18:36
              Nie tyle skrobie co talk! Talk jest uzywany przy przechowywaniu bo absorbuje wilgoc i ryz nie gnije. Wiec plukanie ryzu przed gotowaniem jest wskazane.
              • primula.alpicola Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 20:27
                Serio, talk!? No ludzie.
    • jdylag75 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 11:50
      Coraz bardziej nudzi mnie życie. Lepiej napisz jak dużo tego ryżu trzeba jeść.
      • abecadlowa1 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 18:08
        Jak zjesz 10 kg powinno wystarczyć. Pod warunkiem, ze na raz
        • jdylag75 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 20:40
          10 kg czegokolwiek w sumie
    • daniela34 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 11:53
      Ryż jem rzadko, brązowego nie jem wcale. Prędzej zejdę na raka płuc od smogu.
      Do badań nad szkodliwością rozmaitych produktów podchodzę ostrożnie, bo rozmaite teorie się zmieniają. Mam raczej zdroworozsądkowe podejście: produktu ze środowisk zanieczyszczonych, produkty wysokoprzetworzone, z dodatkiem sztucznych barwników, konserwantów itp.jem rzadko. I raczej stawiam na produkty z bliska niż z daleka, choć na przykład cytrusy jem
    • kochamruskieileniwe Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 11:56
      Ryżu nie lubię i nigdy nie lubiłam, więc go unikam big_grin
      Od kilku lat może dla mnie nie istnieć, bo podnosi mi cukier do niebotycznych granic.

      Widać, mój organizm sam wiedział, że nie mogę go jeść.
      • demodee Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 20:34
        > bo podnosi mi cukier do niebotycznych granic.

        Bo przed spożyciem powinnaś go przechłodzić w lodówce, żeby uzyskać pyszną skrobię oporną.

        "Aby zwiększyć ilość skrobi opornej w diecie, można np.:
        – jadać produkty skrobiowe wystudzone, ochłodzone (np. makaron przelany zimną wodą, sałatki przyrządzone z wcześniej ugotowanych ziemniaków, zimny makaron, zimny ryż )"

        www.mp.pl/cukrzyca/dietaiwysilek/166527,skrobia-oporna-w-zywieniu-chorych-na-cukrzyce-typu-2
    • kurt.wallander Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 11:57
      Jakos Azjaci nie padaja jak muchy, a ryż potrafia jeść 3 razy dziennie. Czy info o tym arsenie dotyczy każdego rodzaju ryżu? Bo przeciez są różne odmiany. No i ryż nalezy płukać przed gotowaniem, może to pomaga pozbyć się szkodliwego składnika? Ja przyznaję, że ryż jem często.
      • ichi51e Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:04
        Badania bardziej pokazywaly ze ryz z Californii byl lepszy niz z innych czesci USA. Bardziej chodzi o glebe i jej zanieczyszczenie niz ryz. Tak samo amerykanskie badania pokazuja ze miod czesto jest skazony jadem kielbasianym. W Europe byly chyba 2 takie przypadki
        • snajper55 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:49
          ichi51e napisała:

          > Badania bardziej pokazywaly ze ryz z Californii byl lepszy niz z innych czesci
          > USA. Bardziej chodzi o glebe i jej zanieczyszczenie niz ryz. Tak samo amerykans
          > kie badania pokazuja ze miod czesto jest skazony jadem kielbasianym. W Europe b
          > yly chyba 2 takie przypadki

          Często jest skażony i w Europie były chyba dwa takie przypadki? No to rzeczywiście cholernie często.

          S.
          • mashcaron Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:53
            🤣
          • turzyca Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:30
            No i właśnie dlatego Amerykanie tak się wściekają na europejskie regulacje i zarzucają UE sprzeczne z prawem ograniczenia dostępu do rynku.
          • ichi51e Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:58
            jeśli to nie jest jasne - w europie były 2 takie przypadki a w us są bardzo częste. stad są np teksty "dzieciom nie wolno podawać miodu w pierwszym roku życia" kiedyś mnie zaciekawiło skąd to się wzielo i okazało się ze amerykański miód jakiś skażony.
            • kurt.wallander Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 16:34
              Myslałam, że zakaz miodu dla dzieci wynika z tego, że bywa alergenem?
    • milupaa Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:01
      Od czasu do czasu jem i tylko brązowy właśnie. Nie przejmuje się kolejnymi rewelacjami na temat co znów jest szkodliwe albo nie szkodliwe. Przez całe życie wchłaniamy różne szkodliwe związki i od tego mamy wątrobę aby je usuwała. Jeśli coś jest dopuszczone do spożycia to raczej nie zabija.
    • chococaffe Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:03
      Wszystko jest szkodliwe w nadmiarze
    • tilijka123 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:10
      Azjaci jedzą chyba głownie biały ryż - ten zawiera mniej aresenu.
    • woman_in_love Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:40
      1) Azjaci jedzą inny ryż niż my:
      www.youtube.com/watch?v=_cU1ZQyQqJ0

      2) Jedzenie ziemniaków szkodzi bardziej: w ten sposób tuczysz polskiego suwerena z podkarpacia, lubelskiego i polski powiatowej, który potem podnosi łeb i głosuje ci zakazem aborcji.
      • ichi51e Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:45
        Akurat Japonia lubi krotkoziarnisty ale Indie to dlugoziarnisty. W Chinach jeszcze inny jedza. Jak z ziemniakami - rozne odmiany. Nie moge sie do tego tutaj przyzwyczaic - seler zdechlak, pietruszka okazuje sie pasternakiem tylko ziemniaka 7 odmian... a wszystkie takie same...
        • hamerykanka Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 18:37
          Gdzie takie same?
          • ichi51e Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 20:20
            Twoje sa rozne... u mnie w sklepie wszystkie zolte... i kazdy inna odmiana...
      • snajper55 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:46
        woman_in_love napisała:

        > 1) Azjaci jedzą inny ryż niż my:
        > www.youtube.com/watch?v=_cU1ZQyQqJ0

        Japończycy jedzą inny ryż niż my. Reszta Azji je taki sam jak my. Chyba nie sądzisz, że w sklepie kupujesz polski ryż?

        S.
        • woman_in_love Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:50
          Nie kupuję polskiego ale nie kupuję też tego, który jedzą np. Japończycy.
          • ichi51e Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:47
            Krotkoziarnisty u nas tez mozna kupic - wloski albo amerykanski wszedzie na swiecie sie go uprawia nie tylko w JP
        • aqua48 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:46
          snajper55 napisał:

          >Chyba nie sądzisz, że w sklepie kupujesz polski ryż?


          Sugerujesz że ryż też jest made in China? No kto by pomyślał..smile
          • snajper55 Wszystko chinskie. Nawet ryżRRe Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:58
            aqua48 napisała:

            > snajper55 napisał:
            >
            > >Chyba nie sądzisz, że w sklepie kupujesz polski ryż?
            >
            >
            > Sugerujesz że ryż też jest made in China? No kto by pomyślał..smile


            Wszystko chińskie. Nawet ryż. ☹️

            S.
            • iwoniaw Niekoniecznie 04.02.21, 14:24
              Aż popatrzyłam na etykietę i ryż, który kupuję, jest akurat wietnamski.
              • woman_in_love Re: Niekoniecznie 04.02.21, 14:38
                Nie ważne jaki, ważne że nie polski i że nie tuczymy suwerena uprawiającego ziemniaki.
                • iwoniaw Re: Niekoniecznie 04.02.21, 15:05
                  Owszem, tuczymy, bo ja wolę ziemniaki od ryżu.
                  • woman_in_love Re: Niekoniecznie 04.02.21, 18:14
                    to kupuj marokańskie
                    • iwoniaw Re: Niekoniecznie 04.02.21, 21:57
                      woman_in_love napisała:

                      > to kupuj marokańskie

                      Wolę polskie.
              • kurt.wallander Re: Niekoniecznie 04.02.21, 16:38
                A ten, który ja jem najczęściej - pakistański.

                Nie moge znaleźć skąd jest ryż do sushi Vitasia kupiony w Lidlu...
    • snajper55 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:51
      21mada napisała:

      > Bo zawiera arsen. Spożywanie ryżu codziennie podobno jest szkodliwe dla zdrowia
      > , bo podwyższony poziom arsenu w organiźmie wielokrotnie zwiększa ryzyko raka.
      > Brązowy ryż ma trzy razy więcej arsenu niż biały.
      > Jak się do tego odnosicie? Unikacie jedzenia ryżu? Dlaczego Azjatów to nie doty
      > czy?
      >
      > W ogóle jak podchodzicie do wyników badań naukowych co do żywności? Ignorujecie
      > , bo 'na coś umrzeć trzeba' czy jednak unikacie produktów które uznano za zwięk
      > szające ryzyko raka?

      Życie jest szkodliwe dlatego naszego organizmy tego życia nie wytrzymują i umieramy. Prędzej lub później.

      S.
      • snakelilith Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:28
        snajper55 napisał:


        > Życie jest szkodliwe dlatego naszego organizmy tego życia nie wytrzymują i umie
        > ramy. Prędzej lub później.

        Większość ludzi wolałaby jednak dożyć sędziwego wieku w dobrym zdrowiu a nie zejść w okolicach 60 tki na raka. Nie widzę więc powodu by ignorować realne zagrożenia skracające życie i/albo obniżające jego jakość. W ostatniach latach wiele produktów stało się bezpiecznejszych, bo komuś chciało się sprawdzić, tym przejmować i wymóc lepszy standardy uprawy, czy produkcji. A poinformowani ludzie wybierają portfelem te produkty, które uważają za bezpieczniejsze od innych. Ta cyniczna postawa "zmieścisz się" i w ogóle wszytsko jedno, bo wszyscy umrzemy jest chyba tylko racjonalizacją własnej bezradności i głupoty. Polaków zabija np smog, niespotykany praktycznie w innych częściach Europy, a abnegacja w stosunku do ochrony środowiska jest tym kraju wyjątkowo wysoka. Arsen w ryżu? A kogo to obchodzi? Metale ciężkie? Pfi, Polaka nic nie zabije. Glifosat w ogórkach? Pie..dolić, i tak wszyscy umrzemy. I takim to sposobem obniża się właśnie długość życia w Polsce. To co udało się wydłużyć nowczesnej medycynie, idzie się rypać przez ignorancję bałwanów, którzy kontrolę produktów spożywanych przez ich własne dzieci uważają za lewacki wymysł.
        .
        • kurt.wallander Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 16:40
          Ale myslisz, że ten arsen jest w każdym ryżu, niezależnie od odmiany i pochodzenia? Ja jednak potrzebuję dokładniejszych danych, by wykluczyć z diety coś, co jem prawie codziennie.
          • snakelilith Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 20:47
            Praktycznie w każdym, bo arsen lubi się gromadzić w ryżu. Bardziej w gatunkach z łuską, czyli wszelkim brązowym ryżu i parboiled, bo przy tej metodzie uszlachetniana ryżu składniki z zewnątrz ziarna dostają się do środka. Mniej zanieczyszczony jest biały ryż oraz jaśminowy i basmati.
            • kurt.wallander Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 22:29
              No cóż, najczęściej jem ryż basmati. Czasem tzw sushi rice (niekoniecznie do sushi), bo jest bardziej kleisty i lepiej mi pasuje do koreańskich dań. Nie zastąpię go ziemniakami przecież wink
    • zuzanna_a Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:52
      Nie wiem. Znajoma z chin (rodowita chinka) w ogóle ryżu nie je, twierdzi że to tani zapychacz jak nasza biała buła i w ogóle się go nie tyka.
      • konsta-is-me Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:59
        Tak, w Chinach "w ogóle się nie tyka" ryżu ...😂
        • kochamruskieileniwe Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:23
          No nie, są rejony, gdzie króluje makaron. I tam, ryżu często się nie tyka.
          • ichi51e Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 14:09
            kluski pierożki makarony ciastka...
      • ichi51e Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 14:01
        Ma racje. W Chinach ryż to jest zapychacz - jesz ryż znaczy się nie stać cię na resztę. nigdy nie należy zjadać całego ryżu który się dostanie do reszty jedzenia - to jest przekąska. zjesz ryż znaczy się wyszedłeś głodny. Za to chrząstki i łapki kurze to przysmaki. boczek, tłuste kawałki... Inaczej jest w Jp gdzie ryż jest święty i zawsze trzeba go zjeść (bo ryżu się nie wyrzuca i nie wiadomo CO z resztami ryżowymi po kimś zrobić...)
        • zuzanna_a Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 14:17
          o to to, właśnie tak mówiła. i że są rejony gdzie jest taka bieda, że właśnie ryż jedzą.
    • szafireczek Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 12:54
      Ryż jem sporadycznie - w gołąbkach.

      Wynikami badań mogłabym się kierować, pod warunkiem, że do publicznej wiadomości byłoby podawane, kto płaci za te badaniasmile
      • snakelilith Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:11
        szafireczek napisała:


        > Wynikami badań mogłabym się kierować, pod warunkiem, że do publicznej wiadomośc
        > i byłoby podawane, kto płaci za te badaniasmile

        Nikt nie płaci. W Niemczech robią to od lat niezależne organizacje konsumenckie i one nie mają żadnego interesu w w tym by obrzydzić komuś ryż. Te same organizacje znajdują też regularnie metale ciężkie w herbacie, zwłaszcza zielona z Chin praktycznie nie nadaje się do spożycia. Tam przecież nikt tego nie sprawdza, wiele "rozwijających się" krajów azjatyckich ma fatalnie skażone środowisko. Japońskie produkty są bardziej bezpieczne, bo Japończy mają swoje własne organizacje konsumenckie.
        • szafireczek Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:26
          Ale nie w każdym kraju - tak jest, np. w USA - badania w licznych przypadkach są sponsorowane. Potem wyniki trafiają do popularnego obiegu i sa podawane, jako wyrocznia. Zreszta wystarczy przypomnieć wyniki badań w sprawie szkodliwości masła/margaryny, jaj, kawy itd....Natomiast metale ciężkie ogólnie kumulują się w ziemi, np. taki ołów, więc nie chodzi tyle o ogólne stwierdzenia dotyczące poszczególnych krajów, tylko wyniki badań laboratoryjnych dotyczących danych terytoriów, gdzie jeden obszar może być znieczyszczony, a drugi już nie musi.
          • 21mada Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:33
            To mówił polski naukowiec. Chodzi właśnie o to że w Polsce mamy ryż sprowadzany z takich rejonów gdzie gleba zawiera dużo arsenu. Nie ma znaczenia jaki to ryż, krótko- czy długoziarnisty. Wypłukiwanie trochę pomaga, ale arsen jest też w środku ziarna ryżu. Ciekawi mnie dlaczego Azjaci w takim razie tak długo żyją, mimo że jedzą ryż trzy razy dziennie. Dlaczego im to nie szkodzi?
            • snakelilith Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:41
              21mada napisała:

              > Ciekawi mnie dlaczego Azjaci w takim razie tak długo żyją,
              > mimo że jedzą ryż trzy razy dziennie. Dlaczego im to nie szkodzi?

              Dłougowieczność Azjatów to mit. Owszem, istnieją pewne grupy etniczne, którym przypisuje się długowieczność, ze względu pewnie w dużej mierze geny, ale także na specyficzny tryb życia i odżywiania. Akurat tam nie je się aż tak wiele ryżu, ci ludzie spożywają nawet wyjątkowo mało węglowodanów. Podstawą ich diety, są warzywa, rośliny strączkowe i ryby. A długość życia w wielu krajach Azji wcale nie jest taka wysoka.
            • szafireczek Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:42
              Ale widzisz, to zależy którzy Azjaci - średnia życia w Chinach to ledwie 75 lat z kawałkiemsmile Ale już taka Japonia, czy Singapur to prawie 85 lat.

              Myślę, że nie ryż tu odgrywa decydujące znaczeniesmile
              • majenkir Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 14:28
                szafireczek napisała:
                >średnia życia w Chinach to ledwie 75 lat z kawałkiemsmile



                No ale oni prawie wszyscy pala?
            • alicia033 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 20:51
              21mada napisała:

              > Chodzi właśnie o to że w Polsce mamy ryż sprowadzany z takich rejonów

              w Polsce, głupiątko, tak, jak w pozostałych krajach Europy, masz ryż sprowadzany ze wszystkich krajów, w których jest uprawiany.
          • snakelilith Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:35
            szafireczek napisała:

            > Ale nie w każdym kraju - tak jest, np. w USA - badania w licznych przypadkach s
            > ą sponsorowane.

            Ja nie piszę o USA, a o Europie. Nawet nie wiem jaki ryż je się w Ameryce i mnie to nie obchodzi. Większość informacji konsumenckich publikowanych w polskich mediach zerżnięto z publikacji niemieckich, bo Niemcy mają wyjątkowo prężne organizacje konsumenckie, które regularnie kontrolują i wymusiły już wiele zmian w oficjalnych regulacjach z korzyścią dla przeciętnego konsumenta. I ponieważ ciągle, co chwila praktycznie, znajduje się w żywności coś, co w niej być nie powinno, nie można ślepo wierzyć, że jesteśmy bezpieczeni.
            To nie są też "badania", a kontrole, do zmierzenia zawartości tego, czy tamtego nie trzeba wielkiego badania, a laboratorium.
            • szafireczek Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:53
              Czytałam kiedyś książki Hansa-Ulricha Grimma, Mada pytała o kierowanie się wynikami badań naukowychsmile
    • snakelilith Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:05
      Przecież to już dosyć stare informacje. Ryż sprzedawany w Europie badany jest pod tym kątem regularnie. Najwyższe zawartości arsenu zawiera ryż brązowy i parboiled. Najniższe basmati i jaśminowy. By zminimalizować zagrożenie wystarczy ryż dobrze płukać i gotować w dużej wodzie, jak ziemniaki. Ja tak zawsze robię, bo to wygodny sposób gotowania, bez odmierzania wody. Odlewam ryż chwilę przed końcem gotowania i w sicie na garnku, w którym się gotował, zostawiam by doszedł. Ryż nabiera wtedy konsystnecji takiej, jaką ma dany rodzaj - sypki, klejący itd. Dla dzieci ryż można przelać jeszcze czystem wrzątkiem, wtedy zagrożenie arsenem można pominąć.
      Oczwiście można się nie przejmować wcale, ale arsen w tym ryżu jest, to jest fakt i skoro można tak łatwo większości się go pozbyć, to nie widzę powodu by tego nie robić.
    • turzyca Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 13:33
      Jem kasze.
      • milupaa Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 14:07
        😂👍
    • miriam_73 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 14:27
      Jemy dużo ryżu i to białego, bo bardziej nam smakuje. I wiele innych rzeczy, chociaż rzekomo należą do zdrowych. Na coś trzeba umrzeć.

      Generalnie przecież metale ciężkie są problemem wszędzie. Krewetki i ryby skażone rtęcią, mięso zwłaszcza czerwone, rośliny GMO i z pestycydami, konserwanty, polepszacze, tłuszcze trans.
    • zuleyka.z.talgaru Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 20:36
      Lepiej sobie odpuście sałatę, kapustę, buraki, marchew, szpinak, ziemniaki - to nasze rodzime warzywa, które kumulują w sobie metale ciężkie, niezbyt życzliwe dla człowieka.
      Martwicie się głupim arsenem, podczas gdy naprawdę toksyczne są: ołów, kadm i rtęć - a to drogie panie sobie wcinacie codziennie. Także, może lepiej jednak ryż niż sałatę?
      • alicia033 Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 20:56
        zuleyka.z.talgaru napisała:

        > Także, może lepiej jednak ryż niż sałatę?

        raczej, jednak, nie.
        Sałata:
        www.poradnikzdrowie.pl/diety-i-zywienie/co-jesz/salata-zalety-smakowe-i-zdrowotne-salaty-aa-AE6j-sDKS-eEwN.html
        Ryż:
        www.poradnikzdrowie.pl/diety-i-zywienie/co-jesz/ryz-rodzaje-wlasciwosci-odzywcze-aa-VLAg-5qzE-FYem.html
    • cruella_demon Re: Ryż jest szkodliwy 04.02.21, 21:01
      Olewam.
      Te badania się cyklicznie zmieniają i ta szkodliwość raz jest, raz jej nie ma.
Pełna wersja