Gość: Lawyer
IP: 213.76.11.*
18.08.03, 21:49
Gorąca zachęcam do składania zawiadomień o popełnieniu przestępstwa przez
wszystkie osoby, które, przed złożeniem oświadczenia woli o zawarciu umowy
o świadczenie usług turystycznych – wyjazdu do Egiptu (tj. podpisaniem
formularza umowy), zostały zapewnione przez pracownika organizatora turystyki
(albo pośrednika turystycznego, czy agenta turystycznego) o tym, iż w
przypadku biura podróży, z którym mają zamiar wyjechać, nie dochodzi do zmian
hotelu, w stosunku do wskazanego w umowie, natomiast potem zmieniono im hotel
i nie były z tego powodu zadowolone.
Ponieważ większość polskich biur podróży nagminnie umieszcza swoich
klientów w innych hotelach w Egipcie niż te, które zostały określone w
umowach, dlatego też osoby zawierające w ich imieniu (lub pośredniczące w
zawarciu) umów doskonale wiedzą, iż do zmian hoteli dochodzi – ze skarg
klientów, ale również z innych źródeł (co łatwo wykazać w procesie –
chociażby przez przeprowadzenie dowodu z dokumentacji biura podróży
dotyczącej skarg klientów i przesłuchania w charakterze świadków pracowników
biur, odnośnie obiegu informacji). Osoby te zapewniając klientów, że do zmian
hoteli nie dochodzi, będąc świadome tego, iż informacje ta jest niezgodna
rzeczywistością i czyniąc tak by skłonić klientów do zawarcia umowy,
popełniają przestępstwo.
Wyżej opisane zachowanie wyczerpuje dyspozycję art. 286 § 1 k.k., zgodnie
z którym: kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę
do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą
wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego
pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6
miesięcy do lat 8 (oszustwo).
Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż przez niekorzystne rozporządzenie
mieniem należy rozumieć takie rozporządzenie, które jest niekorzystne z
punktu widzenia osoby dokonującej rozporządzenia lub innej osoby
pokrzywdzonej, a powstanie szkody w mieniu nie jest koniecznym warunkiem do
przyjęcia, że doszło do tak pojmowanego niekorzystnego rozporządzenia (zob.
wyrok Sądu Najwyższego z 30 sierpnia 2000 r., V KKN 267/00, OSNKW 2000/9-
10/85; glosa aprobująca J. Satko OSP 2001/3/51). Powyższe oznacza, iż już w
momencie zawarcia umowy obarczonej ryzykiem zmiany hotelu, którego to ryzyka
świadoma była osoba działająca w imieniu biura, a o którego braku zapewniła
klienta, dochodzi do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez klienta, w
rozumieniu art. 286 § 1 k.k., albowiem klient poprzez wprowadzenie w błąd i
w konsekwencji zawarcie umowy, pozbawiony został możliwości przeznaczenia
swoich środków na zakup innej usługi turystycznej – rzeczywiście pozbawionej
ryzyka, o którym mowa. Dla bytu przestępstwa stypizowanego w art. 286 1
k.k., nie ma żadnego znaczenia, czy umowa o świadczenie usług turystycznych
lub ogólne warunki obowiązujące w danym biurze, zawierają zapis o tym,że
biuro jest uprawnione do zmiany hotelu, jeśli klient uzyskał od osoby
informację od osoby reprezentującej biuro, że do takich zmian nie dochodzi.
Powyższy apel ma na celu zastopowanie skandalicznej praktyki świadomego
wprowadzania w błąd klientów biur podróży, przez osoby działające w imieniu
tych podmiotów, nie tylko niedopuszczalnej etycznie, ale i sprzecznej z
prawem. Czas skończyć z działaniem według założenia: najpierw umowa i
pieniądze od klienta, a potem się zobaczy, coś „wykombinuje”. Realne
niebezpieczeństwo procesu karnego i w konsekwencji wyroku skazującego
(przekreślającego, w obecnej rzeczywistości gospodarczej, szanse na
utrzymanie dotychczasowego zatrudnienia i znalezienie nowego, aż do zatarcia
skazania) powinna wywrzeć odpowiedni wpływ na osoby zawierające z klientami
umowy o świadczenie usług turystycznych, tak by udzielały rzetelnych
informacji – również dotyczących innych kwestii, niż możliwość zmiany hotelu –
a siłą rzeczy i na działalność samych biur.
Trzeba także zwrócić uwagę, że w odniesieniu do czynów popełnionych po
wejściu w życie, z dniem 28 listopada 2003 r., ustawy z dnia 28 października
2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod
groźbą kary (Dz. U. nr 197, poz. 1661), prawomocne orzeczenie sądu karnego
stwierdzające winę osoby zawierającej w imieniu biura umowę o usługi
turystyczne, jak również prawomocne orzeczenie o umorzeniu postępowania z
powodu okoliczności wyłączających ściganie sprawcy, otworzy możliwość
pociągnięcia do odpowiedzialności karnej także podmiotu zbiorowego, jakim
jest biuro podróży, a tym samym orzeczenia wobec biura kary pieniężnej w
wysokości do 10 % przychodu za rok podatkowy poprzedzający orzeczenie o
ukaraniu.
Złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa – najlepiej w
prokuraturze rejonowej, w obszarze właściwości której podpisano umowę, ale
również w jakiejkolwiek innej jednostce organizacyjnej prokuratury,
ewentualnie, w ostateczności na Policji – pisemnie albo ustnie do protokołu –
– w żaden sposób nie wpływa na możliwość dochodzenia roszczeń od biura
podróży na drodze procesu cywilnego.
Przy tej okazji, jedynie na marginesie, pragnę zwrócić uwagę, iż
większość umów zawieranych z klientami, zwłaszcza jeżeli chodzi o
postanowienie umowne należące do ogólnych warunków umów o świadczenia usług
turystycznych – które to ogólne warunki ustala indywidualnie każde z biur –
zawiera zapisy sprzeczne z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach
turystycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 55, poz. 578). Wedle zaś
art. 19 ust. 1 i 2 wyżej powołanej ustawy postanowienia umów zawieranych
przez organizatorów turystykiz klientami mniej korzystne dla klientów niż
postanowienia niniejszej ustawy są nieważne, a w miejsce postanowień umowy
mniej korzystnych dla klienta obowiązują przepisy ustawy.
Nie jest zatem tak, jak podają biura w umowach zawieranych z klientami,
że ustawa o usługach turystycznych znajduje zastosowanie w przypadkach
nieuregulowanych umową z klientem (także ogólnymi warunkami), ale tak, że to
umowa i ogólne warunki obowiązują jedynie w takim zakresie, w jakim nie
zawierają postanowień mniej korzystnych dla klienta. Tytułem przykładu można
wskazać art. 11a i art. 11b ustawy o usługach turystycznych,które określają
dopuszczalny zakres wyłączenia odpowiedzialności organizator turystyki za
niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy o świadczenie usług
turystycznych. Wszelkie dalej idące wyłączenia odpowiedzialności,
wykraczające poza zakres określony w powołanych przepisach – a takie znajdują
się praktycznie w każdych ogólnych warunkach – są nieważne, z mocy art. 19
ust. 1 ustawy o usługach turystycznych.
Pozdrowienia dla wszystkich uczestników forum!
PS Jestem prawnikiem praktykiem – etatowym aplikantem sądowym, na rok przed
egzaminem sędziowskim, a także doktorantem na jednym z wydziałów prawa.
Wybieram się w tym tygodniu do Egiptu z polskim biurem podróży, do
pięciogwiazdkowego hotelu. Niech się modlą, by się w pełni wywiązać z umowy,
bo inaczej nawet najlepszy adwokat nie pomoże!